Bahmani: /* منابع */

2025-12-01T08:06:54Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	مأموران و همراهان هر کدام [[وظیفه]] خاصی داشته و هر یک با [[وظیفه‌شناسی]] عجیبی از [[خوف]] [[هارون]] به انجام کار خود مشغول و اشتغالی جز به [[مسئولیت]] خویش نداشته‌اند<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۷۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۸۰.</ref>.		مأموران و همراهان هر کدام [[وظیفه]] خاصی داشته و هر یک با [[وظیفه‌شناسی]] عجیبی از [[خوف]] [[هارون]] به انجام کار خود مشغول و اشتغالی جز به [[مسئولیت]] خویش نداشته‌اند<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۷۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۸۰.</ref>.

	== ~~منابع~~ ==		== پانویس ==
	{{~~منابع}}~~		{{پانویس}}
	~~# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]~~
	~~{{پایان منابع~~}}

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «== مقدمه == چون روش مقدس پیشوایان بر حق این بود که همه ساله، برای حج یا عمره، پیاده رهسپار می‌شدند، و مسلمین جهان را به این موضوع متوجه ساخته بودند، خلفا جور هم، از نظر عوام فریبی، و استحمار افراد بی‌اندیشه و نادان، این ...» ایجاد کرد

2024-07-07T06:47:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== مقدمه == چون روش مقدس پیشوایان بر حق این بود که همه ساله، برای حج یا عمره، پیاده رهسپار می‌شدند، و مسلمین جهان را به این موضوع متوجه ساخته بودند، خلفا جور هم، از نظر عوام فریبی، و استحمار افراد بی‌اندیشه و نادان، این ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== مقدمه ==
چون روش [[مقدس]] [[پیشوایان]] بر [[حق]] این بود که همه ساله، برای [[حج]] یا [[عمره]]، پیاده رهسپار می‌شدند، و [[مسلمین]] [[جهان]] را به این موضوع متوجه ساخته بودند، [[خلفا]] [[جور]] هم، از نظر [[عوام]] فریبی، و استحمار افراد بی‌اندیشه و [[نادان]]، این [[سفر]] را در دوران [[استیلا]] خود انجام، و گاهی هم به [[تقلید]] از آنان این راه را پیاده می‌پیموده‌اند! بسیار دیده شده، افرادی که اصولاً عقیده‌ای به [[پیغمبران]] و [[امامان شیعه]] و [[قرآن]] و [[کعبه]] و حتی [[عقیده]] به [[معاد]] ندارند، اما برای گول زدن افراد [[جاهل]] به [[زیارت]] [[امامان]] می‌روند و نسبت به بارگاه و آستانه آنها خدمات [[مالی]] نموده تعمیرات و بناها می‌سازند، [[مرقد حضرت رسول]]{{صل}} و [[کعبه معظمه]] را زیارت می‌کنند! با اینکه برای محو [[آثار اسلام]] و قرآن آن کمر بسته‌اند، مع الوصف قرآنها، به خط خود نوشته و یا چاپ می‌نمایند، و با اینکه بسا خانمان‌ها را ویران و دسترنج [[ستمدیدگان]] را به یغما می‌گیرند، املاکی جهت [[امور خیریه]] [[وقف]] می‌نمایند!
حج [[تاریخی]] امپراطور [[قرن دوم]] [[هجرت]]، پنجمین [[خلیفه عباسی]] [[هارون الرشید]] از این نمونه است! حج پیاده [[هارون]] [[متکبر]] و همسرش [[زبیده]] از [[بغداد]] تا [[مکه]]، هر چند که به [[نذر]] بوده است، اما در واقع غرضش آن بود که دل‌های عوام را به سوی خود جلب نماید، و ای کاش سواره می‌رفت تا دیگران را به آن همه [[زحمت]] طاقت‌فرسا نینداخته و آن همه [[شکوه]] و جلال برای خود قائل نمی‌شد! شرح این [[مسافرت]] را که از جهاتی مورد دقت می‌باشد (بعضی از نویسندگان) از کتاب (الامامة والسیاسة) [[ابن قتیبه دینوری]] [[ترجمه]] نموده و اینک ترجمه او را در اینجا به اختصار می‌آوریم، تا خوانندگان [[بصیر]] با حج پیاده پیشوایان برحق، مقایسه نمایند.

می‌گوید: که [[رشید]] در [[شهر رقه]]، روزی به [[وزیر]] خود (عمرو بن مسعده) گفت: تو پیوسته با من درباره (رجحی) [[گفتگو]] کردی و مرا بر او [[مهربان]] نمودی تا او را [[والی اهواز]] ساختم، اکنون رفته در ناف [[دنیا]] نشسته و آن را از سر تا پوست می‌بلعد و یک درهم از [[مالیات]] آن را نمی‌پردازد! همین [[ساعت]] باید به [[اهواز]] بروی و با [[خواری]] تمام او را [[مؤاخذه]] نموده و عذری از او نپذیری. [[ابن مسعده]] می‌گوید: پیش خود گفتم از [[وزارت]]، [[مأمور]] رسیدگی یک کارمند دارائی شدم! ولی چاره‌ای نداشتم چون خود واسطه [[حکومت]] او شده بودم. گفتم: باشد می‌روم، [[رشید]] گفت: [[سوگند]] یاد کن که در [[بغداد]] یک [[روز]] بیشتر نمانی. من سوگند یاد کردم و به سوی بغداد شتافتم که از آنجا به اهواز بروم.
فریاد کشید: ای ملوان مردی آواره‌ام، به ناخدا گفتم کنار بکش و سوارش کن.
گفت: ای آقا! این مرد هوچی و شرّافکن است، اگر با شما بنشیند اسباب [[اذیت]] خواهد بود. به او التفاتی نکرده، به [[غلامان]] دستور دادم سوارش کنند.
چون چاشت آوردند، او را به [[خوراک]] [[دعوت]] کردم و او با اشتهای تمام مشغول شد، ولی [[پاکیزه]] غذا خورد، چون سفره را برچیدند، پا نشد و دست [[آلوده]] نشست. خود را به کاری مشغول ساختم تا از نزدم برود، ولی او نرفت!

به او گفتم: ای مرد چه کاره‌ای؟ گفت: جولا! پیش خود گفتم، بد از بدتر شد، [[اندرز]] ناخدا را نشنیدم و با جولایان همخوراک شدم!
گفتم: [[وضو]] بساز، وضو ساخت و به من گفت شما کار مرا پرسیدی، اکنون خودت چه کاره‌ای؟ با خود گفتم، این زبان درازی، از کار نخست بدتر شد، نخواستم بگویم وزیرم، گفتم دبیرم! گفت [[دبیری]] ۵ قسم است:
#نویسنده [[نامه‌ها]]
# [[لشکر]] نویسی
#نویسنده [[محکمه]] [[قضاوت]]
#نویسنده [[شهربانی]]
#نویسنده [[خراج]] و دارائی، تو از کدامی؟

هر یک را نام بردم، در آن خصوص سوالی کرد که نتوانستم پاسخش را بدهم، خود او جواب مسئله‌ها را گفت و خود را معرفی کرد، معلوم شد که [[اهل]] [[دانش]] و فضل است. او را گرامی داشتم و با خود به اهواز بردم و به من کمک شایانی کرد، و [[سفر]] بسیار طول کشید.
چون برگشتم، [[هارون]] گفت، وای بر تو چرا سفرت به طول انجامید؟ [[سوگند]] یاد کرده‌ام، یا تو را [[مجازات]] کنم، یا پیاده به [[مکه]] [[روم]]، ولی از مجازات تو گذشتم، اکنون [[تکلیف]] چیست؟
گفتم یا [[امیرالمؤمنین]]، شما ولی نعمتید، [[حق]] دارید به سوگند خود [[وفا]] کنید گفت نمی‌خواهم تو را [[اذیت]] کنم، گفتم پس [[کفاره]] بدهید، چون [[پیغمبر]]{{صل}} فرموده است: هر کس سوگندی یاد کرد و بهتر از آن را دید، کفاره بدهد و آن کار بهتر را انجام دهد. گفت وای بر تو، [[علما]] در این موضوع به کفاره [[رأی]] نمی‌دهند. من قصد دارم پیاده به مکه روم!
عمرو گفت: اکنون که چنین تصمیمی دارید یک سال به من مهلت‌دهید تا راه را بسازم و آسایشگاه‌ها فراهم نمایم. هارون موافقت کرد. سپس عمرو دستور داد تا تپه‌ها و [[کوه‌ها]] را هموار ساختند، و جوی‌ها را از مسیر گردانیدند، خندق‌ها و [[رودخانه‌ها]] را پر کردند تا میان [[بغداد]] و مکه، راه صاف و هموار گشت. بار اندازها، با مسافت معینی که چهار فرسخ بود ساختمان شد، و آسایشگاه ویژه هارون را با فرش‌های قیمتی مفروش، و پرده‌های زرنگار افکنده، و از همه نوع، [[خوراک]] و مشروبات و میوه‌ها در آنها آماده ساختند.

سپس به عرض [[خلیفه]] رسید که راه آماده است، و چون [[زبیده]]، خلیفه را بر [[عمرو بن مسعده]] برانگیخته و وادار به مجازات کرده بود، او هم پیاده به همراه هارون راهی این سفر شد! اسب‌های سواری را یدک می‌کشیدند، یک [[منزل]] راه را چهار فرسخ فرش و از دو طرف پرده می‌کشیدند، و روپوش بر آن می‌افراشتند. هارون یک فرسخ که طی می‌کرد، در خیمه‌ای مخصوص فرود می‌آمد و [[آسایش]] می‌کرد و هر چه دلش می‌خواست می‌خورد و می‌آشامید و بعد راه می‌افتاد و یک فرسخ دیگر طی می‌کرد، و در [[خیمه]] دیگری باز آسایش می‌نمود، و با این کیفیت چون چهار فرسخ تمام می‌شد وارد پارکی می‌شد که قبلاً آماده شده بود. در این پارک‌ها که دارای حمام بود با [[زبیده]] استحمام، و یک [[روز]] می‌آرمیدند، و روز دوم باز چهار فرسخ دیگر را که یک [[منزل]] [[خلیفه]] بود، به همین کیفیت آماده و سپس راه می‌افتادند.
نوشته‌اند که این [[سفر]] کذائی خلیفه از [[بغداد]] تا [[مکه]] سه ماه به طول انجامیده است. در این سفر، [[وزیران]]، سپهبدان، افسران [[ارتش]]، [[دانشمندان درباری]]، [[فقها]] [[عامه]]، پزشکان و قشون و [[لشکریان]]، خلیفه را [[همراهی]] می‌کردند. چون خلیفه در شاذروان ملوکانه خود فرود می‌آمد، خواجه سرایان، نوازندگان به کار خود مشغول می‌شدند به طوری که صوت آنها را بشنود، و خود آنها [[مزاحم]] خلیفه نباشند.

دستوراتی که برای استان‌ها و [[شهرها]] داشت می‌نوشتند و به جاهای دوردست می‌فرستادند، از مسافت هشت شبانه روز با چاپار، و از مسافت یک ماه به وسیله (کبوتران [[نامه]] بر) یک [[روزه]] جواب می‌رسید. نامه را به پر کبوتر می‌بستند و پرواز می‌دادند، اوج می‌گرفت تا از دیده پنهان می‌شد، و چون فرود می‌آمد آرام هنوز نگرفته، مأمورین فوراً نامه را باز نموده هر [[طور]] لازم بود با کبوتر دیگر جواب آن فوراً فرستاده می‌شد.
مأموران و همراهان هر کدام [[وظیفه]] خاصی داشته و هر یک با [[وظیفه‌شناسی]] عجیبی از [[خوف]] [[هارون]] به انجام کار خود مشغول و اشتغالی جز به [[مسئولیت]] خویش نداشته‌اند<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۷۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۰۸۰.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
{{پایان منابع}}

بحث:هارون عباسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */