بحث:وحی در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* وحی در لغت */

2025-05-12T09:37:44Z

وحی در لغت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	== وحی در لغت ==		== وحی در لغت ==
	[[لغت‌نویسان]] برای [[وحی]] معانی مختلف و متنوعی ذکر کرده‌اند: مانند اشاره، [[الهام]]، در [[دل]] افکندن، تفهیم و القای نهانی، [[پیام]] و سخن در گوشی و آهسته<ref>برای آشنایی با معانی مختلف وحی در لغت به کتب لغت ذیل ماده وحی رجوع شود. از جمله کتب ذیل: لسان العرب، ج١۵، ص٢۴٠؛ الصحاح، ج۶، ص۲۵۱۹؛ قاموس المحیط، ج۴، ص۳۹۹؛ مقاییس اللغة، ج۶، ص۹۳.</ref>.		لغت‌نویسان برای [[وحی]] معانی مختلف و متنوعی ذکر کرده‌اند: مانند اشاره، [[الهام]]، در [[دل]] افکندن، تفهیم و القای نهانی، [[پیام]] و سخن در گوشی و آهسته<ref>برای آشنایی با معانی مختلف وحی در لغت به کتب لغت ذیل ماده وحی رجوع شود. از جمله کتب ذیل: لسان العرب، ج١۵، ص٢۴٠؛ الصحاح، ج۶، ص۲۵۱۹؛ قاموس المحیط، ج۴، ص۳۹۹؛ مقاییس اللغة، ج۶، ص۹۳.</ref>.
	معنای شایع و جامع وحی در لغت همان تفهیم و القای سریع و نهانی یک مطلب به انحای مختلف اعم از لفظی، کتبی و اشاره‌ای است؛ چنان که ابن منظور از قول ابوسحاق آورده است که: {{عربی\|الوحي في اللغة كلها اعلام في خفاء}}<ref> لسان العرب، ج۱۵، ص٢۴٠؛ تهذیب اللغة، ج۵، ص۲۹۵، برای توضیح تفصیلی ر.ک: نامه مفید، شماره ۱، ص٣۴ - ۴١.</ref>.		معنای شایع و جامع وحی در لغت همان تفهیم و القای سریع و نهانی یک مطلب به انحای مختلف اعم از لفظی، کتبی و اشاره‌ای است؛ چنان که ابن منظور از قول ابوسحاق آورده است که: {{عربی\|الوحي في اللغة كلها اعلام في خفاء}}<ref> لسان العرب، ج۱۵، ص٢۴٠؛ تهذیب اللغة، ج۵، ص۲۹۵، برای توضیح تفصیلی ر.ک: نامه مفید، شماره ۱، ص٣۴ - ۴١.</ref>.
	اطلاق واژگان وحی بر مواجهه [[پیامبر]] با امر متعالی و دریافت پیام از آن نیز به اعتبار نهانی و سرعت آن است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)\|آیین خاتم]]، ص ۹۶.</ref>.		اطلاق واژگان وحی بر مواجهه [[پیامبر]] با امر متعالی و دریافت پیام از آن نیز به اعتبار نهانی و سرعت آن است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)\|آیین خاتم]]، ص ۹۶.</ref>.

Bahmani: /* چیستی وحی */

2025-05-12T09:37:32Z

چیستی وحی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	ابن فارس می‌نویسد: {{عربی\|(و - ح- ي) اصل يدل على القاء علم في اخفاء. فالوحي، الاشارة و الكتابة و الرسالة، و كل ما ألقيته إلى غيرك حتى علمه فهو وحي كيف كان و كل ما في باب الوحي فراجع الى هذا الاصل}}<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغه.</ref>. ابن منظور می‌نویسد: {{عربی\|الوحي، الاشارة و الكتابة و الرسالة و الالهام و الكلام الخفيّ و كلّ ما القيته الى غيرك...}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۳۷۹.</ref>.<ref>[[محمد باقر سعیدی روشن\|سعیدی روشن، محمد باقر]]، [[وحی و معرفت وحیانی (مقاله)\|مقاله «وحی و معرفت وحیانی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۱۲۱.</ref>		ابن فارس می‌نویسد: {{عربی\|(و - ح- ي) اصل يدل على القاء علم في اخفاء. فالوحي، الاشارة و الكتابة و الرسالة، و كل ما ألقيته إلى غيرك حتى علمه فهو وحي كيف كان و كل ما في باب الوحي فراجع الى هذا الاصل}}<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغه.</ref>. ابن منظور می‌نویسد: {{عربی\|الوحي، الاشارة و الكتابة و الرسالة و الالهام و الكلام الخفيّ و كلّ ما القيته الى غيرك...}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۳۷۹.</ref>.<ref>[[محمد باقر سعیدی روشن\|سعیدی روشن، محمد باقر]]، [[وحی و معرفت وحیانی (مقاله)\|مقاله «وحی و معرفت وحیانی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۱۲۱.</ref>

			== وحی در لغت ==
			[[لغت‌نویسان]] برای [[وحی]] معانی مختلف و متنوعی ذکر کرده‌اند: مانند اشاره، [[الهام]]، در [[دل]] افکندن، تفهیم و القای نهانی، [[پیام]] و سخن در گوشی و آهسته<ref>برای آشنایی با معانی مختلف وحی در لغت به کتب لغت ذیل ماده وحی رجوع شود. از جمله کتب ذیل: لسان العرب، ج١۵، ص٢۴٠؛ الصحاح، ج۶، ص۲۵۱۹؛ قاموس المحیط، ج۴، ص۳۹۹؛ مقاییس اللغة، ج۶، ص۹۳.</ref>.
			معنای شایع و جامع وحی در لغت همان تفهیم و القای سریع و نهانی یک مطلب به انحای مختلف اعم از لفظی، کتبی و اشاره‌ای است؛ چنان که ابن منظور از قول ابوسحاق آورده است که: {{عربی\|الوحي في اللغة كلها اعلام في خفاء}}<ref> لسان العرب، ج۱۵، ص٢۴٠؛ تهذیب اللغة، ج۵، ص۲۹۵، برای توضیح تفصیلی ر.ک: نامه مفید، شماره ۱، ص٣۴ - ۴١.</ref>.
			اطلاق واژگان وحی بر مواجهه [[پیامبر]] با امر متعالی و دریافت پیام از آن نیز به اعتبار نهانی و سرعت آن است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)\|آیین خاتم]]، ص ۹۶.</ref>.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* پانویس */

2025-05-12T09:33:34Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۳
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	برخی از لغت‌شناسان برای وحی یک معنای اصلی بیان نموده و سایر معانی را به این اصل بازمی‌گردانند: [[حسن مصطفوی\|مؤلف التحقیق فی کلمات القرآن]] می‌نویسد: اصل یگانه در ماده "وحی" افکندن و القاء امری در [[باطن]] و درون چیزی است: [[تکوینی]] باشد یا [[قلبی]]؛ چه آن امر، [[علم]] باشد یا [[ایمان]] یا [[نور]] یا [[وسوسه]] و چه القاکننده [[فرشته]] باشد یا [[انسان]] یا چیز دیگر، چه باواسطه باشد یا بی‌واسطه"<ref>[[حسین علوی مهر\|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)\|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۲۹ ـ ۳۳.</ref>.		برخی از لغت‌شناسان برای وحی یک معنای اصلی بیان نموده و سایر معانی را به این اصل بازمی‌گردانند: [[حسن مصطفوی\|مؤلف التحقیق فی کلمات القرآن]] می‌نویسد: اصل یگانه در ماده "وحی" افکندن و القاء امری در [[باطن]] و درون چیزی است: [[تکوینی]] باشد یا [[قلبی]]؛ چه آن امر، [[علم]] باشد یا [[ایمان]] یا [[نور]] یا [[وسوسه]] و چه القاکننده [[فرشته]] باشد یا [[انسان]] یا چیز دیگر، چه باواسطه باشد یا بی‌واسطه"<ref>[[حسین علوی مهر\|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)\|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۲۹ ـ ۳۳.</ref>.

			== چیستی [[وحی]] ==
			کلمه وحی و مشتقات آن در لغت، معانی گوناگون و کاربردهای متنوعی دارد؛ مانند «اشاره»، «[[الهام]] و در [[دل]] افکندن»، «نوشتن»، «[[رسالت]] و [[پیام]]»، «تفهیم و القای پنهانی». واژه یادشده، خواه مصدر {{عربی\|وحى، يحى، وَحياً}} یا اسم مصدر از {{عربی\|اوحى، يوحى، ايحاء}} شمرده شود، هر دو به یک معنا، و جامع تمام معانی و کاربردهای کلمه وحی، همان «تفهیم و القای سریع و نهانی» است. این معنای مشترک، در تمام مصداق‌ها و کاربردها بروز دارد؛ خواه القای [[امر تکوینی]] بر جمادات یا القای امر غریزی بر حیوانات باشد، خواه تفهیم خطورهای [[فطری]] و [[قلبی]] بر انسان‌های معمولی یا تفهیم پیام [[شریعت]] بر [[انبیا]] باشد؛ و چه با اشاره یا نوشتار سری صورت پذیرد، آن خصوصیت تفهیم و القای سری و سریع، در تمام این موارد به گونه‌ای نهفته است.

			ابن فارس می‌نویسد: {{عربی\|(و - ح- ي) اصل يدل على القاء علم في اخفاء. فالوحي، الاشارة و الكتابة و الرسالة، و كل ما ألقيته إلى غيرك حتى علمه فهو وحي كيف كان و كل ما في باب الوحي فراجع الى هذا الاصل}}<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغه.</ref>. ابن منظور می‌نویسد: {{عربی\|الوحي، الاشارة و الكتابة و الرسالة و الالهام و الكلام الخفيّ و كلّ ما القيته الى غيرك...}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۳۷۹.</ref>.<ref>[[محمد باقر سعیدی روشن\|سعیدی روشن، محمد باقر]]، [[وحی و معرفت وحیانی (مقاله)\|مقاله «وحی و معرفت وحیانی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۱۲۱.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* مقدمه */

2025-05-12T09:27:46Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[وحی]] در لغت عبارت است از اشاره، نوشتار، [[رسالت]]، [[الهام]]، [[کلام]] پنهانی و هر چیزی که آن را به دیگری [[القا]] کنند. [[ابن انباری]] می‌گوید:		[[وحی]] در لغت عبارت است از اشاره، نوشتار، [[رسالت]]، [[الهام]]، [[کلام]] پنهانی و هر چیزی که آن را به دیگری القا کنند. ابن انباری می‌گوید: وحی را وحی نامند؛ چون [[فرشته]] آن را از دیگر [[مخلوقات]] پنهان کرد و به [[پیامبری]] که برانگیخته شد، اختصاص داد<ref>ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج۱۵، ص۲۳۹ - ۲۴۲؛ تاج العروس، بیروت، دارالفکر، ج۲۰، ص۲۷۹.</ref>.
	وحی را وحی نامند؛ چون [[فرشته]] آن را از دیگر [[مخلوقات]] پنهان کرد و به [[پیامبری]] که برانگیخته شد، اختصاص داد<ref>ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج۱۵، ص۲۳۹ - ۲۴۲؛ تاج العروس، بیروت، دارالفکر، ج۲۰، ص۲۷۹.</ref>.

	دسته‌بندی وحی		دسته‌بندی وحی
خط ۷:		خط ۶:
	# وحی به صورت [[کلامی]] نامعین شنیده می‌شود؛ مثل موسی {{ع}} که [[کلام خداوند]] را می‌شنید.		# وحی به صورت [[کلامی]] نامعین شنیده می‌شود؛ مثل موسی {{ع}} که [[کلام خداوند]] را می‌شنید.
	# وحی با القا در [[قلب]] صورت می‌گیرد.		# وحی با القا در [[قلب]] صورت می‌گیرد.
	# [[پیام]]، از راه الهام رسانده می‌شود؛ چنان که [[خداوند]]، پیامش را با [[الهام به مادر موسی]] رساند<ref>نک: راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق: صفوان عدنان، دمشق، دار القلم، ۱۹۹۲ م، ج۱، ص۸۵۹؛ تاج العروس همین مطلب را از راغب نقل کرده است، ج۲۰، ص۲۸.</ref>.		# [[پیام]]، از راه الهام رسانده می‌شود؛ چنان که [[خداوند]]، پیامش را با الهام به مادر موسی رساند<ref>نک: راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق: صفوان عدنان، دمشق، دار القلم، ۱۹۹۲ م، ج۱، ص۸۵۹؛ تاج العروس همین مطلب را از راغب نقل کرده است، ج۲۰، ص۲۸.</ref>.
	# وحی به صورت [[تسخیر]] و [[غریزه]] است<ref>نک: تفسیر عیاشی، ج۱، ص۳۵۰، ح۲۲۱.</ref>.		# وحی به صورت [[تسخیر]] و غریزه است<ref>نک: تفسیر عیاشی، ج۱، ص۳۵۰، ح۲۲۱.</ref>.
	# گاهی وحی در حالت [[خواب]] و رؤیاست<ref>نک: طبرسی، مجمع البیان، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۹۹۷م، چ ۱، ج۳، ص۳۴۴ و ج۷، ص۳۳۰. ذیل آیه {{متن قرآن\|بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا}} «زیرا پروردگارت به آن، وحی کرده است» سوره زلزال، آیه ۵.</ref>.<ref>[[محمد مهدی علیمردی\|علیمردی، محمد مهدی]]، [[در ساحل وحی (کتاب)\|در ساحل وحی]] ص ۱۱.</ref>		# گاهی وحی در حالت [[خواب]] و رؤیاست<ref>نک: طبرسی، مجمع البیان، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۹۹۷م، چ ۱، ج۳، ص۳۴۴ و ج۷، ص۳۳۰. ذیل آیه {{متن قرآن\|بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا}} «زیرا پروردگارت به آن، وحی کرده است» سوره زلزال، آیه ۵.</ref>.<ref>[[محمد مهدی علیمردی\|علیمردی، محمد مهدی]]، [[در ساحل وحی (کتاب)\|در ساحل وحی]] ص ۱۱.</ref>

			== واژه‌شناسی لغوی ==
			واژه وحی و مشتقات آن، معانی گوناگونی دارد: "اشاره، [[نوشتن]]، [[پیام]]، در [[دل]] افکندن، [[سخن گفتن]] پنهانی، القاء مطلبی به دیگری، سرعت، صدا، [[آتش]] و...".

			مؤلف العین می‌‌نویسد: "وحی، یوحی به معنای کتب یکتب است و "اوحی" "باب [[افعال]]" به معنای [[برانگیختن]]، [[الهام]] و اشاره است؛ "اوحی لها" یعنی به او امر کرد و "ایحاء" "باب [[افعال]]" به معنای اشاره می‌آید<ref>علی اکبر قرشی، قاموس قرآن.</ref>.

			و یا گفته شده اگر خاستگاه وحی، [[خداوند متعال]] باشد معنای این واژه "خبر" و در [[دل]] افکندن خواهد بود و اگر منشأ وحی، [[مردم]] و [[انسان‌ها]] باشند، در این صورت وحی به معنای اشاره است.

			برخی از لغت‌شناسان برای وحی یک معنای اصلی بیان نموده و سایر معانی را به این اصل بازمی‌گردانند: [[حسن مصطفوی\|مؤلف التحقیق فی کلمات القرآن]] می‌نویسد: اصل یگانه در ماده "وحی" افکندن و القاء امری در [[باطن]] و درون چیزی است: [[تکوینی]] باشد یا [[قلبی]]؛ چه آن امر، [[علم]] باشد یا [[ایمان]] یا [[نور]] یا [[وسوسه]] و چه القاکننده [[فرشته]] باشد یا [[انسان]] یا چیز دیگر، چه باواسطه باشد یا بی‌واسطه"<ref>[[حسین علوی مهر\|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)\|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۲۹ ـ ۳۳.</ref>.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «== مقدمه == وحی در لغت عبارت است از اشاره، نوشتار، رسالت، الهام، کلام پنهانی و هر چیزی که آن را به دیگری القا کنند. ابن انباری می‌گوید: وحی را وحی نامند؛ چون فرشته آن را از دیگر مخلوقات پنهان کرد و به پیامبری که برانگیخته شد، ا...» ایجاد کرد

2025-05-12T09:05:03Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== مقدمه == وحی در لغت عبارت است از اشاره، نوشتار، رسالت، الهام، کلام پنهانی و هر چیزی که آن را به دیگری القا کنند. ابن انباری می‌گوید: وحی را وحی نامند؛ چون فرشته آن را از دیگر مخلوقات پنهان کرد و به پیامبری که برانگیخته شد، ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== مقدمه ==
[[وحی]] در لغت عبارت است از اشاره، نوشتار، [[رسالت]]، [[الهام]]، [[کلام]] پنهانی و هر چیزی که آن را به دیگری [[القا]] کنند. [[ابن انباری]] می‌گوید:
وحی را وحی نامند؛ چون [[فرشته]] آن را از دیگر [[مخلوقات]] پنهان کرد و به [[پیامبری]] که برانگیخته شد، اختصاص داد<ref>ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج۱۵، ص۲۳۹ - ۲۴۲؛ تاج العروس، بیروت، دارالفکر، ج۲۰، ص۲۷۹.</ref>.

دسته‌بندی وحی
# وحی به وسیله فرشته‌ای صورت می‌گیرد که دیده می‌شود و کلامش شنیده می‌شود؛ مانند رساندن وحی به دست [[جبرئیل]] برای [[حضرت محمد]] {{صل}} در زمان‌های معین.
# وحی به صورت [[کلامی]] نامعین شنیده می‌شود؛ مثل موسی {{ع}} که [[کلام خداوند]] را می‌شنید.
# وحی با القا در [[قلب]] صورت می‌گیرد.
# [[پیام]]، از راه الهام رسانده می‌شود؛ چنان که [[خداوند]]، پیامش را با [[الهام به مادر موسی]] رساند<ref>نک: راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق: صفوان عدنان، دمشق، دار القلم، ۱۹۹۲ م، ج۱، ص۸۵۹؛ تاج العروس همین مطلب را از راغب نقل کرده است، ج۲۰، ص۲۸.</ref>.
# وحی به صورت [[تسخیر]] و [[غریزه]] است<ref>نک: تفسیر عیاشی، ج۱، ص۳۵۰، ح۲۲۱.</ref>.
# گاهی وحی در حالت [[خواب]] و رؤیاست<ref>نک: طبرسی، مجمع البیان، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۹۹۷م، چ ۱، ج۳، ص۳۴۴ و ج۷، ص۳۳۰. ذیل آیه {{متن قرآن|بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا}} «زیرا پروردگارت به آن، وحی کرده است» سوره زلزال، آیه ۵.</ref>.<ref>[[محمد مهدی علیمردی|علیمردی، محمد مهدی]]، [[در ساحل وحی (کتاب)|در ساحل وحی]] ص ۱۱.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}