بحر در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* بحر */

2022-10-06T09:31:45Z

بحر

Wasity: جایگزینی متن - 'برخی بزرگان و علما' به 'برخی از دانشمندان'

2022-10-06T07:18:42Z

جایگزینی متن - 'برخی بزرگان و علما' به 'برخی از دانشمندان'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۸
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	===[[تذکر]]===		===[[تذکر]]===
	پیش از ورود به بحث، تذکر یک نکته به عنوان مقدمه لازم است: برخی ~~بزرگان و علما~~ در [[تفسیر آیات]] ۱۶۱ تا ۱۶۳ [[سوره اعراف]] بیان می‌دارد: در این [[آیات]] چند قسمت دیگر از داستان‌های [[بنی اسرائیل]] و نافرمانی‌های ایشان نقل شده که به خاطر نقض عهدی که کردند [[خداوند]] به [[عقوبت]] گرفتارشان کرده است و از [[ستمگران]] کسانی را برایشان مسلط کرده که [[شکنجه]] شان داده‌اند. صاحب [[المیزان]] در خصوص [[آیه]] ۱۶۳ اختصاصاً می‌فرماید: مقصود از حاضر دریا بودن در نزدیکی دریا و مشرف به آن قرار داشتن است<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۸، ص۴۳۲.</ref>.		پیش از ورود به بحث، تذکر یک نکته به عنوان مقدمه لازم است: برخی از دانشمندان در [[تفسیر آیات]] ۱۶۱ تا ۱۶۳ [[سوره اعراف]] بیان می‌دارد: در این [[آیات]] چند قسمت دیگر از داستان‌های [[بنی اسرائیل]] و نافرمانی‌های ایشان نقل شده که به خاطر نقض عهدی که کردند [[خداوند]] به [[عقوبت]] گرفتارشان کرده است و از [[ستمگران]] کسانی را برایشان مسلط کرده که [[شکنجه]] شان داده‌اند. صاحب [[المیزان]] در خصوص [[آیه]] ۱۶۳ اختصاصاً می‌فرماید: مقصود از حاضر دریا بودن در نزدیکی دریا و مشرف به آن قرار داشتن است<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۸، ص۴۳۲.</ref>.
	حال بر پایه سخن و دقت در خود آیه، که عبارت [[قریه]] را به کار برده است به قریه دقیق می‌شویم: مقصود از قریه همان سرزمینی است که در [[بیت المقدس]] واقع بوده و بنی اسرائیل [[مأمور]] شدند آن [[شهر]] را فتح نموده و یا [[اهل]] آنجا را که از [[عمالقه]] بوده‌اند جنگیده و ایشان را هزیمت دهند و شهر را [[تصرف]] کنند. بنی اسرائیل از این [[مأموریت]] سرباز زده و در نتیجه به [[سرگردانی]] در بیابان [[تیه]] [[مبتلا]] شدند<ref>تفسیر المیزان، ج۸، ص۴۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۲.</ref>		حال بر پایه سخن و دقت در خود آیه، که عبارت [[قریه]] را به کار برده است به قریه دقیق می‌شویم: مقصود از قریه همان سرزمینی است که در [[بیت المقدس]] واقع بوده و بنی اسرائیل [[مأمور]] شدند آن [[شهر]] را فتح نموده و یا [[اهل]] آنجا را که از [[عمالقه]] بوده‌اند جنگیده و ایشان را هزیمت دهند و شهر را [[تصرف]] کنند. بنی اسرائیل از این [[مأموریت]] سرباز زده و در نتیجه به [[سرگردانی]] در بیابان [[تیه]] [[مبتلا]] شدند<ref>تفسیر المیزان، ج۸، ص۴۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۲.</ref>

Wasity: /* اریحا */

2022-10-06T07:15:16Z

اریحا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	===اریحا===		===اریحا===
	جای بسی [[شگفتی]] است که ~~تا آنجا که برایم مطالعه آثار دست داد~~ در هیچ یک از ~~آنها به~~ نام اریحا ~~برنخوردم~~ با این حال نبود اشاره به اریحا، دلیل مطرح کردن این مکان به عنوان «ساحل یا نزدیک دریا» نمی‌تواند ~~باشد~~ چه اریحا در غروب رود [[اردن]] و شمال [[غرب]] دریاچه نمک ([[بحر المیت]]) قرار دارد. مؤلف «البئر» اریحا را نزدیک [[بیت المقدس]] دانسته<ref>العبر، ص۲۵.</ref> و تعریف اریحا از زبان [[ابن اثیر]] به این صورت است: «اریحا [[عبری]] و در زبان‌های اروپایی جریکو Jericho گویند کهن‌ترین شهری است که تاکنون [[بشر]] ساخته است. برخی دیوارها در آن پیدا شده است که ساختمان آن به پیرامون ۸۰۰۰ تا ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد [[مسیح]] می‌رسد. [[تصرف]] آن به دست [[یوشع بن نون]]، راه گشودن «[[ارض موعود]]» یا [[سرزمین مقدس]] ([[کنعان]]) را برای [[یهودیان]] باز کرد. [[شهر]] در شمال دریای مرده است و اکنون در تصرف [[اسرائیل]] است. نام «اریحا» به معنی شهر زیبای خوشبوست»<ref>ابن اثیر، تاریخ کامل، ج۱، ص۲۱۹.</ref>.		جای بسی [[شگفتی]] است که پژوهشگر در هیچ یک از منابع با نام اریحا مواجه نمی‌شود با این حال نبود اشاره به اریحا، دلیل مطرح کردن این مکان به عنوان «ساحل یا نزدیک دریا» نمی‌تواند باشد؛ چه اریحا در غروب رود [[اردن]] و شمال [[غرب]] دریاچه نمک ([[بحر المیت]]) قرار دارد. مؤلف «البئر» اریحا را نزدیک [[بیت المقدس]] دانسته<ref>العبر، ص۲۵.</ref> و تعریف اریحا از زبان [[ابن اثیر]] به این صورت است: «اریحا [[عبری]] و در زبان‌های اروپایی جریکو Jericho گویند کهن‌ترین شهری است که تاکنون [[بشر]] ساخته است. برخی دیوارها در آن پیدا شده است که ساختمان آن به پیرامون ۸۰۰۰ تا ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد [[مسیح]] می‌رسد. [[تصرف]] آن به دست [[یوشع بن نون]]، راه گشودن «[[ارض موعود]]» یا [[سرزمین مقدس]] ([[کنعان]]) را برای [[یهودیان]] باز کرد. [[شهر]] در شمال دریای مرده است و اکنون در تصرف [[اسرائیل]] است. نام «اریحا» به معنی شهر زیبای خوشبوست»<ref>ابن اثیر، تاریخ کامل، ج۱، ص۲۱۹.</ref>.

	نتیجه:		نتیجه:

Jaafari: /* منابع */

2022-10-06T06:42:59Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	در [[اقامه دلیل]] اینکه این دریا «مجمع البحرین» بوده است به خود داستان حضرت خضر و موسی [[متوسل]] می‌شوم که «بنده‌ایی از [[بندگان خدا]] به نام [[خضر]] را آنان در [[سفر]] [[علمی]] خود در صخره نزدیک مجمع البحرین یافتند و کشتی در آنجا مورد استفاده قرار گرفته است و احتمال زیاد آن است که مجمع البحرین محل اتصال [[خلیج عقبه]] به خلیج سوئز باشد»<ref>خلاصه تفاسیر المیزان و نمونه، ص۷۷۳.</ref>.		در [[اقامه دلیل]] اینکه این دریا «مجمع البحرین» بوده است به خود داستان حضرت خضر و موسی [[متوسل]] می‌شوم که «بنده‌ایی از [[بندگان خدا]] به نام [[خضر]] را آنان در [[سفر]] [[علمی]] خود در صخره نزدیک مجمع البحرین یافتند و کشتی در آنجا مورد استفاده قرار گرفته است و احتمال زیاد آن است که مجمع البحرین محل اتصال [[خلیج عقبه]] به خلیج سوئز باشد»<ref>خلاصه تفاسیر المیزان و نمونه، ص۷۷۳.</ref>.
	اگر محل پیوند خلیج عقبه با خلیج سوئز را مجمع البحرین بگیریم کشتی حامل خضر و موسی «یا به طرف خلیج سوئز و یا به طرف [[خلیج عقبه]]» در حال حرکت بوده است، یعنی در طرفین سینا.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۹۳.</ref>		اگر محل پیوند خلیج عقبه با خلیج سوئز را مجمع البحرین بگیریم کشتی حامل خضر و موسی «یا به طرف خلیج سوئز و یا به طرف [[خلیج عقبه]]» در حال حرکت بوده است، یعنی در طرفین سینا.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۹۳.</ref>

			==بحر==
			{{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لَا تَخَافُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَى}}<ref>«و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شب راهی کن و راهی خشک در دریا برای آنان بگشا (چنان که) نه از سر رسیدن (دشمن) بترسی و نه (از غرق شدن) بهراسی» سوره طه، آیه ۷۷.</ref>.
			آخرین مرحله [[مبارزه]] [[حضرت موسی]] با [[فرعون]] به عبور از دریا مربوط می‌شود. خروج [[بنی اسرائیل]] از [[مصر]] [[قطعی]] شد. آنان به سوی [[سرزمین موعود]] ([[فلسطین]]) روی نهادند.

			وقتی بر کرانه نیل رسیدند راه فرار برای آنان باقی نمانده بود زیرا در روبه‌روی خود [[رود نیل]] را داشتند و در پشت سر خود [[لشکر]] خونخوار فرعون را داشتند.
			«از جانب [[خداوند]] به [[موسی]] [[وحی]] شد: ای موسی! عصای خود را به دریا بزن! موسی [[عصا]] را به دریا زد: [[خورشید]] [[امید]] بنی اسرائیل از [[دل]] شب تار طلوع کرد و ناگهان [[دوازده]] راه به تعداد [[دوازده سبط]] بنی اسرائیل در میان دریا آشکار گشت... راه‌ها آماده عبور شدند»<ref>جادالمولی، قصه‌های قرآن، ص۱۹۶.</ref>.
			نگارنده با اینکه «[[دریای سرخ]]» را رد نمی‌کند اما این گفته را قابل [[اعتماد]] می‌داند که: بحر در اینجا همان «رود نیل» است.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۹۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* روشن‌سازی */

2022-10-06T06:42:04Z

روشن‌سازی

@@ خط ۶۲: / خط ۶۲: @@
 ===روشن‌سازی===
 بازگشت به [[آیه]] ۶۰ [[سوره کهف]] روشن می‌سازد که محل پیوند دو دریا، میعادگاه [[حضرت خضر]]{{ع}} و [[حضرت موسی]]{{ع}} بوده است. این دو [[پیامبر]] «به مجمع البحرین می‌رسند در آنجا ماهی خود را که برای [[خوراک]] سفرشان برده بودند، فراموش می‌کنند و ماهی حرکت می‌کند و خود را به دریا می‌رساند»<ref>باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، ص۱۷۸؛ و ر.ک: لطیف راشدی، قصه‌های قرآن، ص۳۹۸.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۹۰.</ref>
 == منابع ==

Jaafari: /* بحر */

2022-10-06T06:39:42Z

بحر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۹
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	{{متن قرآن\|...فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ...}}<ref>«و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شب راهی کن و راهی خشک در دریا برای آنان بگشا (چنان که) نه از سر رسیدن (دشمن) بترسی و نه (از غرق شدن) بهراسی» سوره طه، آیه ۷۷.</ref>.		{{متن قرآن\|...فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ...}}<ref>«و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شب راهی کن و راهی خشک در دریا برای آنان بگشا (چنان که) نه از سر رسیدن (دشمن) بترسی و نه (از غرق شدن) بهراسی» سوره طه، آیه ۷۷.</ref>.
	«[[موسی]] عصای خود را به دریا زد و ناگهان دریا بشکافت و طولی نکشید که کف آن نمودار شد. به [[فرمان الهی]] [[باد]] و [[آفتاب]] هم کمک کردند و [[زمین]] دریا را خشک و آماده عبور [[بنی اسرائیل]] نمودند و چون بنی اسرائیل [[دوازده]] تیره بودند، دوازده شکاف در [[آب]] پدیدار شد تا هر تیره‌ای از راه جداگانه عبور کند. در هر دو سوی راه‌ها آب دریا به صورت کوه‌های مرتفع روی هم بالا رفت و هم چون شیشه‌ای شفاف مشبک گردید که بنی اسرائیل یکدیگر را از آن سوی آب می‌دیدند. بدین ترتیب آسوده و [[سلامت]] از آب گذشتند»<ref>محلاتی، تاریخ انبیاء، ص۴۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۶.</ref>		«[[موسی]] عصای خود را به دریا زد و ناگهان دریا بشکافت و طولی نکشید که کف آن نمودار شد. به [[فرمان الهی]] [[باد]] و [[آفتاب]] هم کمک کردند و [[زمین]] دریا را خشک و آماده عبور [[بنی اسرائیل]] نمودند و چون بنی اسرائیل [[دوازده]] تیره بودند، دوازده شکاف در [[آب]] پدیدار شد تا هر تیره‌ای از راه جداگانه عبور کند. در هر دو سوی راه‌ها آب دریا به صورت کوه‌های مرتفع روی هم بالا رفت و هم چون شیشه‌ای شفاف مشبک گردید که بنی اسرائیل یکدیگر را از آن سوی آب می‌دیدند. بدین ترتیب آسوده و [[سلامت]] از آب گذشتند»<ref>محلاتی، تاریخ انبیاء، ص۴۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۶.</ref>
	�
	==بحر==		==بحر==
	{{متن قرآن\|فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا}}<ref>«و چون به جایگاه به هم پیوستن آن دو (دریا) رسیدند ماهی خود را فراموش کردند و (ماهی) راه خود را در دریا سرازیر در پیش گرفت (و رفت)» سوره کهف، آیه ۶۱.</ref>.		{{متن قرآن\|فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا}}<ref>«و چون به جایگاه به هم پیوستن آن دو (دریا) رسیدند ماهی خود را فراموش کردند و (ماهی) راه خود را در دریا سرازیر در پیش گرفت (و رفت)» سوره کهف، آیه ۶۱.</ref>.

Jaafari: /* منابع */

2022-10-06T06:39:21Z

منابع

@@ خط ۴۱: / خط ۴۱: @@
 نتیجه:
 نتیجه این که ساحل دریا، یا کنار دریایی که در [[آیه]] ۱۶۳ [[سوره اعراف]] مورد اشاره قرار گرفته است محدوده جغرافیایی «اریحا» بود و «اریحا همان شهر جریکو است که در ساحل [[غربی]] رود اردن است و در ۱۰ کیلومتری شمال بحر المیت است»<ref>روضة الصفا، ص۷.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۴.</ref>
 == منابع ==

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بحر | عنوان مدخل = بحر | مداخل مرتبط = بحر در قرآن - بحر در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==بحر== {{متن قرآن|وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ}}...» ایجاد کرد

2022-10-06T06:37:04Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بحر | عنوان مدخل = بحر | مداخل مرتبط = بحر در قرآن - بحر در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==بحر== {{متن قرآن|وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ}}...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = بحر
| عنوان مدخل = [[بحر]]
| مداخل مرتبط = [[بحر در قرآن]] - [[بحر در حدیث]]
| پرسش مرتبط =
}}

==بحر==
{{متن قرآن|وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که دریا را با (ورود) شما شکافتیم پس شما را رهانیدیم و فرعونیان را در حالی که خود می‌نگریستید، غرق کردیم» سوره بقره، آیه ۵۰.</ref>.
{{متن قرآن|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ}}<ref>«و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید» سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref>.

از واژه‌هایی که در [[قرآن]] به کار برده شده است واژه «بحر» است. بحر آن طور که جا افتاده است دریا معنی می‌شود. باری، واژه بحر در مفردات چنین تعریف گردیده است: «معنی اصلی بحر هر مکان وسیعی است که آب زیادی را در خود جمع کرده است و این معنی و [[صفی]] و ریشه‌ای بحر است»<ref>مفردات، ج۱، ص۲۴۱.</ref>.
«از آنجا که در [[آیه]] گذشته اشاره اجمالی به [[نجات]] [[بنی اسرائیل]] از چنگال [[فرعونیان]] شده آیه مورد بحث در [[حقیقت]] توضیحی بر چگونگی این نجات است که خود نشانه‌ای است از نعمت‌های بزرگ [[پروردگار]] بر بنی اسرائیل»<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۵۰. </ref>.

[[موسی]] با قومش از [[مصر]] خارج شدند و [[زنان]] بنی اسرائیل [[زیور]] آلات عاریه را با خود بردند. وقتی این خبر به [[گوش]] [[فرعون]] رسید به [[سختی]] ناراحت شد و درصدد تعقیب آنها بر آمد. در این میان بادی سهمگین دریا را توفانی کرد و موج‌هایی هم چون [[کوه]] برخاست. [[یوشع بن نون]] پیش آمد و گفت: ای موسی! دستور چیست؟ فرعون و سپاهیانش رسیدند و دریا هم در پیش است. موسی گفت: دستور این است که از همین نقطه دریا عبور کنیم. [[یوشع]] جلو رفت و اسب خود را نیز به دریا زد، ولی نتوانست عبور کند و به نزد موسی برگشت. به دنبال او دیگران نیز خواستند پیش روند، ولی امواج دریا را پیش روی خود [[مشاهده]] کرده و جرئت پیش روی نکردند. در این وقت بود که [[وحی الهی]] راه عبور از دریا را نشان داد و [[هدایت]] [[حق]]، [[بنی اسرائیل]] را فرا گرفت و به [[موسی]] [[وحی]] شد: «عصای خود را به دریا بزن»<ref>محلاتی، تاریخ انبیاء، ص۴۳۱ تا ۴۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۷۸.</ref>

==بحر==
{{متن قرآن|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ}}<ref>«و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید» سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref>.
این [[آیه]] ناظر به [[هلاکت]] [[فرعون]]، [[نجات]] بنی اسرائیل و ورود به [[بیت المقدس]] همراه با بنی اسرائیل می‌باشد.

«موسی [[مأمور]] شد بنی اسرائیل را با خود به سوی [[فلسطین]] ببرد. در [[تورات]] نقل شده که فرعون پس از دیدن آن [[آیات]] برای آنکه از دست موسی نجات یابد و دوباره به [[عذاب]] دیگری دچار نشود، دستور [[آزادی]] و خروج آنها را صادر کرد، اما پس از خروج آنها پشیمان شد و به تعقیب آنان پرداخت، ولی از [[قرآن کریم]] چنین به دست می‌آید که این خروج به [[دستور الهی]] و وحی صورت گرفت»<ref>محلاتی، تاریخ انبیاء، ص۴۳۰.</ref>.
بنا به [[عقیده]] [[دکتر شوقی ابوخلیل]]: «عبور مشهور موسی در شمال خلیج سوئز ([[عیون]] موسی) با در دریاچه‌های تلخ رخ داد که طی آن منفتاح [[غرق]] شد»<ref>اطلس قرآن، ص۷۸.</ref>.
در توضیح کلی؛ همین نویسنده آورده است: «عبور از رود [[اردن]] در منطقه اریحا بوده است»<ref>اطلس قرآن، ص۸۸.</ref>.
با تکیه بر منابع بسیار [[تاریخی]] و نظرات اغلب [[مفسرین]]، عبور [[حضرت موسی]] و بنی اسرائیل از «[[رود نیل]]» بوده است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۰.</ref>

==بحر==
{{متن قرآن|وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ...}}<ref>«و از ایشان درباره شهری که در کرانه دریا بود بپرس، آنگاه که (از حکم حرام بودن ماهیگیری) در روز شنبه تجاوز می‌کردند زیرا روز شنبه آنان ماهی‌هاشان نزد ایشان روی آب می‌آمدند و روزی که شنبه‌شان نبود نزد آنان نمی‌آمدند، بدین‌گونه آنها را برای آنکه نافرمانی می‌کردند، می‌آزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۳.</ref>.

===[[تذکر]]===
پیش از ورود به بحث، تذکر یک نکته به عنوان مقدمه لازم است: برخی بزرگان و علما در [[تفسیر آیات]] ۱۶۱ تا ۱۶۳ [[سوره اعراف]] بیان می‌دارد: در این [[آیات]] چند قسمت دیگر از داستان‌های [[بنی اسرائیل]] و نافرمانی‌های ایشان نقل شده که به خاطر نقض عهدی که کردند [[خداوند]] به [[عقوبت]] گرفتارشان کرده است و از [[ستمگران]] کسانی را برایشان مسلط کرده که [[شکنجه]] شان داده‌اند. صاحب [[المیزان]] در خصوص [[آیه]] ۱۶۳ اختصاصاً می‌فرماید: مقصود از حاضر دریا بودن در نزدیکی دریا و مشرف به آن قرار داشتن است<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۸، ص۴۳۲.</ref>.
حال بر پایه سخن و دقت در خود آیه، که عبارت [[قریه]] را به کار برده است به قریه دقیق می‌شویم: مقصود از قریه همان سرزمینی است که در [[بیت المقدس]] واقع بوده و بنی اسرائیل [[مأمور]] شدند آن [[شهر]] را فتح نموده و یا [[اهل]] آنجا را که از [[عمالقه]] بوده‌اند جنگیده و ایشان را هزیمت دهند و شهر را [[تصرف]] کنند. بنی اسرائیل از این [[مأموریت]] سرباز زده و در نتیجه به [[سرگردانی]] در بیابان [[تیه]] [[مبتلا]] شدند<ref>تفسیر المیزان، ج۸، ص۴۳۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۲.</ref>

===کلیدی برای یک قفل===
اگر قریه همان سرزمینی است که بنا به فرموده برخی بزرگان در بیت المقدس واقع بوده است پس معلوم می‌شود که آن شهر، خود بیت المقدس نبوده ولی تعلق آن به هر بیت المقدس اجتناب ناپذیر است.
آیه «به صحنه دیگری از [[تاریخ]] پر ماجرای [[یهود]] اشاره می‌کند که مربوط به جمعی از آنها بود که در ساحل دریا [[زندگی]] می‌کردند. [[خدا]] به این [[جمعیت]] به عنوان [[آزمایش]] دستور داد که [[روز]] [[شنبه]] را بزرگ دارند و دست از صید ماهی بکشند و مشغول [[عبادت]] شوند، در روز شنبه ماهیان در روی آب ظاهر می‌شدند در حالی که در غیر این [[روز]] کمتر آشکار می‌شدند همه آنها بر خلاف [[فرمان خدا]] در روز [[شنبه]] به صید رفتند. [[خدا]] به این جهت آنها را [[آزمایش]] کرد»<ref>خلاصه تفاسیر المیزان و نمونه، ص۴۴۸.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۳.</ref>

===اریحا===
جای بسی [[شگفتی]] است که تا آنجا که برایم مطالعه آثار دست داد در هیچ یک از آنها به نام اریحا برنخوردم با این حال نبود اشاره به اریحا، دلیل مطرح کردن این مکان به عنوان «ساحل یا نزدیک دریا» نمی‌تواند باشد چه اریحا در غروب رود [[اردن]] و شمال [[غرب]] دریاچه نمک ([[بحر المیت]]) قرار دارد. مؤلف «البئر» اریحا را نزدیک [[بیت المقدس]] دانسته<ref>العبر، ص۲۵.</ref> و تعریف اریحا از زبان [[ابن اثیر]] به این صورت است: «اریحا [[عبری]] و در زبان‌های اروپایی جریکو Jericho گویند کهن‌ترین شهری است که تاکنون [[بشر]] ساخته است. برخی دیوارها در آن پیدا شده است که ساختمان آن به پیرامون ۸۰۰۰ تا ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد [[مسیح]] می‌رسد. [[تصرف]] آن به دست [[یوشع بن نون]]، راه گشودن «[[ارض موعود]]» یا [[سرزمین مقدس]] ([[کنعان]]) را برای [[یهودیان]] باز کرد. [[شهر]] در شمال دریای مرده است و اکنون در تصرف [[اسرائیل]] است. نام «اریحا» به معنی شهر زیبای خوشبوست»<ref>ابن اثیر، تاریخ کامل، ج۱، ص۲۱۹.</ref>.

نتیجه:
نتیجه این که ساحل دریا، یا کنار دریایی که در [[آیه]] ۱۶۳ [[سوره اعراف]] مورد اشاره قرار گرفته است محدوده جغرافیایی «اریحا» بود و «اریحا همان شهر جریکو است که در ساحل [[غربی]] رود اردن است و در ۱۰ کیلومتری شمال بحر المیت است»<ref>روضة الصفا، ص۷.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۸۴.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]