بداء - تاریخچهٔ نسخه‌ها

فرقانی در ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۰

2025-05-25T05:30:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در حدیث]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف و سیره علوی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در حدیث]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف و سیره علوی]] - [[بداء در معارف مهدویت]] - [[بداء از دیدگاه اهل سنت]]\| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات آیات نامدار		{{جعبه اطلاعات آیات نامدار
	\| نام آیه = آیه بداء		\| نام آیه = آیه بداء

Bahmani در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۱

2025-05-18T04:51:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف و سیره علوی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در حدیث]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف و سیره علوی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات آیات نامدار		{{جعبه اطلاعات آیات نامدار
	\| نام آیه = آیه بداء		\| نام آیه = آیه بداء

Bahmani: /* معناشناسی */

2025-05-18T04:48:46Z

معناشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۸
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
			{{اصلی\|بداء در لغت}}
	«بداء» در لغت به معنای آشکار شدن و [[ظهور]] است<ref>لسان العرب، ج۱، ص۴۱-۴۲؛ الصحاح، ج۲، ص۱۱۶۰؛ اقرب الموارد، ج۱، ص۳۴؛ مفردات، ص‌۱۱۳.</ref> هرگاه بداء به [[انسان]] نسبت داده شود، مقصود این است که چیزی که بر او پنهان بوده و حال آشکار شده است و در اصطلاح به معنای [[تغییر]] مقدرات از سوی [[خداوند]]، بر اساس پاره‌ای حوادث و وقایع و تحت شرایط و عوامل ویژه است. به بیان دیگر بداء اتخاذ نظری جدید در برخی امور است که وقوع آن مورد [[انتظار]] نبوده و ظاهر بر خلاف آن بوده است<ref>مفید، محمد بن محمد، تصحیح الإعتقاد، ص ۵۱ ـ ۵۲؛ لاهیجی، گوهر مراد، ص ۲۹۲.</ref> بداء غیر از [[نسخ]] است؛ بداء مربوط به [[تکوین]] است، ولی [[نسخ]] مربوط به [[تشریع]]، در واقع [[حکم]] [[منسوخ]] برای زمان محدودی [[تشریع]] شده که [[حکم]] [[ناسخ]] بیانگر پایان آن است<ref>ر.ک: [[حسین دیبا\|دیبا، حسین]]، [[بداء - دیبا (مقاله)\|بداء]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص ۳۷۴ ـ ۳۷۸؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[دانشنامهٔ امام مهدی ج۷ (کتاب)\|دانشنامهٔ امام مهدی ج۷]]، ص۴۵۵؛ [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۵۰؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، فرهنگ شیعه]]، ص ۱۵۰؛ [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۴.</ref>.		«بداء» در لغت به معنای آشکار شدن و [[ظهور]] است<ref>لسان العرب، ج۱، ص۴۱-۴۲؛ الصحاح، ج۲، ص۱۱۶۰؛ اقرب الموارد، ج۱، ص۳۴؛ مفردات، ص‌۱۱۳.</ref> هرگاه بداء به [[انسان]] نسبت داده شود، مقصود این است که چیزی که بر او پنهان بوده و حال آشکار شده است و در اصطلاح به معنای [[تغییر]] مقدرات از سوی [[خداوند]]، بر اساس پاره‌ای حوادث و وقایع و تحت شرایط و عوامل ویژه است. به بیان دیگر بداء اتخاذ نظری جدید در برخی امور است که وقوع آن مورد [[انتظار]] نبوده و ظاهر بر خلاف آن بوده است<ref>مفید، محمد بن محمد، تصحیح الإعتقاد، ص ۵۱ ـ ۵۲؛ لاهیجی، گوهر مراد، ص ۲۹۲.</ref> بداء غیر از [[نسخ]] است؛ بداء مربوط به [[تکوین]] است، ولی [[نسخ]] مربوط به [[تشریع]]، در واقع [[حکم]] [[منسوخ]] برای زمان محدودی [[تشریع]] شده که [[حکم]] [[ناسخ]] بیانگر پایان آن است<ref>ر.ک: [[حسین دیبا\|دیبا، حسین]]، [[بداء - دیبا (مقاله)\|بداء]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص ۳۷۴ ـ ۳۷۸؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[دانشنامهٔ امام مهدی ج۷ (کتاب)\|دانشنامهٔ امام مهدی ج۷]]، ص۴۵۵؛ [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۵۰؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، فرهنگ شیعه]]، ص ۱۵۰؛ [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۴.</ref>.

Jaafari در ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۵

2023-07-10T06:55:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف و سیره علوی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات آیات نامدار		{{جعبه اطلاعات آیات نامدار
	\| نام آیه = آیه بداء		\| نام آیه = آیه بداء

Jaafari در ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۴۹

2023-07-10T06:49:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در قرآن]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بداء در لغت]] - [[بداء در قرآن]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]\| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات آیات نامدار		{{جعبه اطلاعات آیات نامدار
	\| نام آیه = آیه بداء		\| نام آیه = آیه بداء

Bahmani در ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۳

2023-06-24T15:03:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۳
خط ۴:		خط ۴:
	\| نام تصویر = آیه ۳۹ سوره رعد.jpg		\| نام تصویر = آیه ۳۹ سوره رعد.jpg
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
	\| متن آیه = ~~يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ~~		\| متن آیه =
	\| معنی آیه = خدا هر چه را بخواهد پاك می‌کند و یا مى‌نویسد و اُمُّ الکتاب تنها نزد اوست		\| معنی آیه = خدا هر چه را بخواهد پاك می‌کند و یا مى‌نویسد و اُمُّ الکتاب تنها نزد اوست
	\| شماره آیه = ۳۹		\| شماره آیه = ۳۹

Bahmani در ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۳

2023-06-24T15:03:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۳
خط ۴:		خط ۴:
	\| نام تصویر = آیه ۳۹ سوره رعد.jpg		\| نام تصویر = آیه ۳۹ سوره رعد.jpg
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
	\| متن آیه =		\| متن آیه = يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ
	\| معنی آیه = خدا هر چه را بخواهد پاك می‌کند و یا مى‌نویسد و اُمُّ الکتاب تنها نزد اوست		\| معنی آیه = خدا هر چه را بخواهد پاك می‌کند و یا مى‌نویسد و اُمُّ الکتاب تنها نزد اوست
	\| شماره آیه = ۳۹		\| شماره آیه = ۳۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	\| شأن نزول =		\| شأن نزول =
	\| مصداق آیه =		\| مصداق آیه =
	\| دلالت آیه =		\| دلالت آیه = {{فهرست جعبه\|دلالت بر وجود لوح محو و اثبات و ام الکتاب\| اثبات بدا}}
	\| نتایج آیه =		\| نتایج آیه =
	}}		}}

Ali در ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۶

2023-06-24T10:26:46Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[بداء در قرآن]] - [[بداء در کلام اسلامی]] - [[بداء در معارف مهدویت]]| پرسش مرتبط  = }}
 == معناشناسی ==
@@ خط ۱۰: / خط ۲۴: @@
 == امکان یا عدم امکان؟ ==
 «بداء» به معنای آشکار شدن بعد از خفاء در مورد [[خداوند]] معنا ندارد، زیرا [[حقیقت]] هیچ چیز بر [[خداوند]] پوشیده نیست و [[علم]] و ارادۀ ذاتی [[خداوند]] هرگز [[تغییر]] نخواهد کرد، چراکه مستلزم نسبت [[جهل]] و [[تغییر]] به ذات [[خداوند متعال]] است<ref>شیخ صدوق، محمد بن علی، توحید، ص ۳۳۴؛ تفسیر قمی، ذیل آیه ۶۴ سوره مائده.</ref>. در واقع، تغییری در [[علم]] [[خداوند]] به وجود نمی‌آید؛ بلکه تغییری در اطلاع ما نسبت به آنچه قبلاً خبر داده شده، ایجاد می‌شود. بنابراین بداء به معنای [[تغییر]] [[سرنوشت]] و تجدید نظر در برنامۀ [[قضا و قدر الهی]] است، یعنی [[خداوند]] برای تقدم و تأخر حوادث و تحولات [[تاریخ]]، صورت قطعی معین نفرموده بلکه خود [[انسان]] مجری [[قضا و قدر الهی]] است و آنها را جلو یا عقب می‌برد<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۶۱؛ [[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۴؛ [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۵۱؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۱۲۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، فرهنگ شیعه]]، ص ۱۵۰.</ref>.
+{{اعتقادات شیعه}}
 == بداء در آیات قرآنی ==
 {{اصلی|بداء در قرآن}}

Wasity: /* بداء در نبوت و امامت و مهدویت */

2023-05-12T12:49:59Z

بداء در نبوت و امامت و مهدویت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۹
خط ۵۳:		خط ۵۳:

	== بداء در نبوت و امامت و مهدویت ==		== بداء در نبوت و امامت و مهدویت ==
			=== عدم امکان بداء در نبوت و امامت ===
	در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد؛ زیرا [[پیامبران]] و [[امامان]] افراد معینی هستند که از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] شده‌اند و تغییرپذیر نیست. این مطلب مورد [[اجماع]] [[عالمان]] [[امامیه]] است و در روایتی نیز آمده است که در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد<ref>شیخ مفید الفصول المختاره، ص۳۰۹؛ {{عربی\|مَهْمَا بَدَا لِلَّهِ فِی شَیْ‏ءٍ فَلَا یَبْدُو لَهُ فِی نَقْلِ نَبِیٍّ عَنْ نُبُوَّتِهِ وَ لَا إِمَامٍ عَنْ إِمَامَتِهِ وَ لَا مُؤْمِنٍ قَدْ أَخَذَ عَهْدَهُ بِالْإِیمَانِ عَنْ إِیمَانِهِ}}</ref>.<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۹.</ref>		در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد؛ زیرا [[پیامبران]] و [[امامان]] افراد معینی هستند که از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] شده‌اند و تغییرپذیر نیست. این مطلب مورد [[اجماع]] [[عالمان]] [[امامیه]] است و در روایتی نیز آمده است که در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد<ref>شیخ مفید الفصول المختاره، ص۳۰۹؛ {{عربی\|مَهْمَا بَدَا لِلَّهِ فِی شَیْ‏ءٍ فَلَا یَبْدُو لَهُ فِی نَقْلِ نَبِیٍّ عَنْ نُبُوَّتِهِ وَ لَا إِمَامٍ عَنْ إِمَامَتِهِ وَ لَا مُؤْمِنٍ قَدْ أَخَذَ عَهْدَهُ بِالْإِیمَانِ عَنْ إِیمَانِهِ}}</ref>.<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۹.</ref>

Wasity: /* بداء در نبوت و امامت */

2023-05-12T12:49:07Z

بداء در نبوت و امامت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۹
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مرگ]] خارکن [[یهودی]] خبر داد، [[امام]] به خاطر صدقه‌ای که داد [[مرگ]] او به تأخیر افتاد<ref>بحارالانوار، ج۴، ص۱۲۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۶.</ref>		# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مرگ]] خارکن [[یهودی]] خبر داد، [[امام]] به خاطر صدقه‌ای که داد [[مرگ]] او به تأخیر افتاد<ref>بحارالانوار، ج۴، ص۱۲۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۶.</ref>

	== بداء در [[نبوت]] و [[امامت]] ==		== بداء در نبوت و امامت و مهدویت ==
	در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد؛ زیرا [[پیامبران]] و [[امامان]] افراد معینی هستند که از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] شده‌اند و تغییرپذیر نیست. این مطلب مورد [[اجماع]] [[عالمان]] [[امامیه]] است و در روایتی نیز آمده است که در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد<ref>شیخ مفید الفصول المختاره، ص۳۰۹؛ {{عربی\|مَهْمَا بَدَا لِلَّهِ فِی شَیْ‏ءٍ فَلَا یَبْدُو لَهُ فِی نَقْلِ نَبِیٍّ عَنْ نُبُوَّتِهِ وَ لَا إِمَامٍ عَنْ إِمَامَتِهِ وَ لَا مُؤْمِنٍ قَدْ أَخَذَ عَهْدَهُ بِالْإِیمَانِ عَنْ إِیمَانِهِ}}</ref>.<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۹.</ref>		در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد؛ زیرا [[پیامبران]] و [[امامان]] افراد معینی هستند که از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] شده‌اند و تغییرپذیر نیست. این مطلب مورد [[اجماع]] [[عالمان]] [[امامیه]] است و در روایتی نیز آمده است که در [[نبوت]] و [[امامت]] [[بدا]] راه ندارد<ref>شیخ مفید الفصول المختاره، ص۳۰۹؛ {{عربی\|مَهْمَا بَدَا لِلَّهِ فِی شَیْ‏ءٍ فَلَا یَبْدُو لَهُ فِی نَقْلِ نَبِیٍّ عَنْ نُبُوَّتِهِ وَ لَا إِمَامٍ عَنْ إِمَامَتِهِ وَ لَا مُؤْمِنٍ قَدْ أَخَذَ عَهْدَهُ بِالْإِیمَانِ عَنْ إِیمَانِهِ}}</ref>.<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۲ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۲]]، ص ۵۹.</ref>