بدیع (اسم الهی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:13:58Z

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:37:21Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اسم الهی		\| موضوع مرتبط = اسم الهی
خط ۲۸:		خط ۲۷:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اسماء و صفات الهی]]		[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

2022-07-21T04:45:20Z

جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۵
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	بدیع به عنوان اسمی از اسمای حسنای الهی دو معنا می‌تواند داشته باشد:		بدیع به عنوان اسمی از اسمای حسنای الهی دو معنا می‌تواند داشته باشد:
	#کسی که نه در ذات خود نظیری دارد و نه در صفات و [[افعال]].<ref> اسماء اللّه الحسنی، ص۲۲۷؛ النور الاسنی، ص۴۵۹.</ref> در این صورت مفهوم بدیع مانند مفاد {{متن قرآن\|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> خواهد بود. گفته شده: {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} یعنی [[خداوند]] در آسمان‌های عالم [[ارواح]] و [[زمین]] عالم اجساد نظیر و مثل ندارد.<ref>تفسیر ابن‌عربی، ج ۱، ص۳۹۳.</ref> به این مفهوم در برخی از [[روایات]] نیز اشاره شده است: {{متن حدیث\| فَإِنَّكَ بَدِيعٌ لَمْ يَكُنْ قَبْلَكَ شَيْءٌ}}<ref>بحارالانوار، ج ۸۸، ص۶۹.</ref> برخی بدیع را معادل اسم «اوّل» خداوند دانسته‌اند.<ref>شرح الاسماء، ص۹۴؛ شرح اسماء الله الحسنی، ص۱۵۰.</ref>		#کسی که نه در ذات خود نظیری دارد و نه در صفات و [[افعال]].<ref> اسماء اللّه الحسنی، ص۲۲۷؛ النور الاسنی، ص۴۵۹.</ref> در این صورت مفهوم بدیع مانند مفاد {{متن قرآن\|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> خواهد بود. گفته شده: {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} یعنی [[خداوند]] در آسمان‌های عالم [[ارواح]] و [[زمین]] عالم اجساد نظیر و مثل ندارد.<ref>تفسیر ابن‌عربی، ج ۱، ص۳۹۳.</ref> به این مفهوم در برخی از [[روایات]] نیز اشاره شده است: {{متن حدیث\| فَإِنَّكَ بَدِيعٌ لَمْ يَكُنْ قَبْلَكَ شَيْءٌ}}<ref>بحارالانوار، ج ۸۸، ص۶۹.</ref> برخی بدیع را معادل اسم «اوّل» خداوند دانسته‌اند.<ref>شرح الاسماء، ص۹۴؛ شرح اسماء الله الحسنی، ص۱۵۰.</ref>
	#آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد، ایجاد کرده است. در دو آیه‌ای که [[بدیع]]، در آنها به کار رفته [[غالب]] [[مفسران]] همین معنا را از آن استفاده کرده‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۸۴؛ التبیان، ج ۴، ص۲۲۱؛ مجمع‌البیان، ج ۱، ص۳۶۶؛ التفسیرالکبیر، ج ۴، ص۲۷.</ref> در روایتی [[امام باقر]]{{ع}} در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} فرموده‌اند: [[خداوند]] همه چیز را با [[علم]] خود، بدون مثال و نمونه پیشین [[ابداع]] و [[ابتکار]] کرد و [[آسمانها]] و [[زمین]] را آفرید، در حالی که پیش از آن [[آسمان]] و زمینی نبود.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص۳۷۳؛ البرهان، ج ۲، ص۴۶۱.</ref> دردعا آمده است: {{متن حدیث\| أَوَّلَ كُلِّ شَيْءٍ وَ آخِرَهُ وَ بَدِيعَ كُلِّ شَيْءٍ وَ مُنْتَهَاهُ}} <ref>تهذیب، ج ۳، ص۱۲۵؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص۴۶۹.</ref><ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref>		#آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد، ایجاد کرده است. در دو آیه‌ای که [[بدیع]]، در آنها به کار رفته غالب [[مفسران]] همین معنا را از آن استفاده کرده‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۸۴؛ التبیان، ج ۴، ص۲۲۱؛ مجمع‌البیان، ج ۱، ص۳۶۶؛ التفسیرالکبیر، ج ۴، ص۲۷.</ref> در روایتی [[امام باقر]]{{ع}} در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} فرموده‌اند: [[خداوند]] همه چیز را با [[علم]] خود، بدون مثال و نمونه پیشین [[ابداع]] و [[ابتکار]] کرد و [[آسمانها]] و [[زمین]] را آفرید، در حالی که پیش از آن [[آسمان]] و زمینی نبود.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص۳۷۳؛ البرهان، ج ۲، ص۴۶۱.</ref> دردعا آمده است: {{متن حدیث\| أَوَّلَ كُلِّ شَيْءٍ وَ آخِرَهُ وَ بَدِيعَ كُلِّ شَيْءٍ وَ مُنْتَهَاهُ}} <ref>تهذیب، ج ۳، ص۱۲۵؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص۴۶۹.</ref><ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref>

	== بدیع بودن خداوند و [[نفی]] فرزند از او ==		== بدیع بودن خداوند و [[نفی]] فرزند از او ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:23:29Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

Wasity در ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۴

2022-06-17T19:14:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~صفات~~ الهی		\| موضوع مرتبط = اسم الهی
	\| عنوان مدخل = بدیع		\| عنوان مدخل = بدیع
	\| مداخل مرتبط = [[بدیع در قرآن]]		\| مداخل مرتبط = [[بدیع در قرآن]]

Hosein در ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۴۱

2022-06-02T04:41:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:بدیع]]~~
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
			[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Msadeq در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۳

2022-05-31T08:23:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۳
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~باطن~~]]		[[رده:بدیع]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل = بدیع | مداخل مرتبط = بدیع در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == بدیع بر وزن فعیل، صفت مشبهه از ریشه (ب - د - ع) است که در لغت به دو صورت لازم و متعدی به کار رفته است. در صورت اول بدیع به معنای...» ایجاد کرد

2022-05-31T08:21:48Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل = بدیع | مداخل مرتبط = بدیع در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == بدیع بر وزن فعیل، صفت مشبهه از ریشه (ب - د - ع) است که در لغت به دو صورت لازم و متعدی به کار رفته است. در صورت اول بدیع به معنای...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صفات الهی
| عنوان مدخل = بدیع
| مداخل مرتبط = [[بدیع در قرآن]]
| پرسش مرتبط =
}}
== مقدمه ==
[[بدیع]] بر وزن فعیل، صفت مشبهه از ریشه (ب - د - ع) است که در لغت به دو صورت لازم و متعدی به کار رفته است. در صورت اول بدیع به معنای موجود بی‌مانند و بی‌نظیر است؛<ref>المصباح، ص۳۸، «بدع».</ref> ولی در صورت دوم می‌تواند مفید یکی از دو معنای زیر باشد:
#معنای فاعلی (مبدِع)؛ یعنی کسی که [[آفریدن]] او جدید و بدون سابقه و نمونه پیشین است.<ref>مفردات، ص۱۱۰؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص۳۴۲؛ النهایه، ج ۱، ص۱۰۶، «بدع».</ref>
#معنای مفعولی (مبدَع)؛ یعنی پدیده‌ای که به طور جدید و بدون سابقه و نمونه قبلی [[آفریده]] شده است.<ref>مفردات، ص۱۱۱؛ لسان العرب، ج ۱، ص۳۴۲، «بدع».</ref> بدیع از [[اسمای حسنای الهی]] است که در [[قرآن]] دو بار به صورت {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است » سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref>؛ همچنین در [[روایات نبوی]] <ref>الاسماء والصفات، ج ۱، ص۵۵؛ النور الاسمی، ص۴۵۹؛ شرح توحید الصدوق، ج ۱، ص۲۱۶.</ref> و [[نهج‌البلاغه]] <ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۹۰ - ۹۱، ۱۶۵، ۱۹۱، ۲۱۱.</ref> و [[ادعیه]] <ref>تهذیب، ج ۳، ص۷۱، ۸۴، ۹۳؛ بحارالانوار، ج ۹۲، ص۳۹۳؛ ج ۹۴، ص۲۲۷.</ref> به این اسم اشاره شده است.<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص425.</ref>

== تبیین اسم بدیع ==
بدیع به عنوان اسمی از اسمای حسنای الهی دو معنا می‌تواند داشته باشد:
#کسی که نه در ذات خود نظیری دارد و نه در صفات و [[افعال]].<ref> اسماء اللّه الحسنی، ص۲۲۷؛ النور الاسنی، ص۴۵۹.</ref> در این صورت مفهوم بدیع مانند مفاد {{متن قرآن|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> خواهد بود. گفته شده: {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} یعنی [[خداوند]] در آسمان‌های عالم [[ارواح]] و [[زمین]] عالم اجساد نظیر و مثل ندارد.<ref>تفسیر ابن‌عربی، ج ۱، ص۳۹۳.</ref> به این مفهوم در برخی از [[روایات]] نیز اشاره شده است: {{متن حدیث| فَإِنَّكَ بَدِيعٌ لَمْ يَكُنْ قَبْلَكَ شَيْءٌ}}<ref>بحارالانوار، ج ۸۸، ص۶۹.</ref> برخی بدیع را معادل اسم «اوّل» خداوند دانسته‌اند.<ref>شرح الاسماء، ص۹۴؛ شرح اسماء الله الحسنی، ص۱۵۰.</ref>
#آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد، ایجاد کرده است. در دو آیه‌ای که [[بدیع]]، در آنها به کار رفته [[غالب]] [[مفسران]] همین معنا را از آن استفاده کرده‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۸۴؛ التبیان، ج ۴، ص۲۲۱؛ مجمع‌البیان، ج ۱، ص۳۶۶؛ التفسیرالکبیر، ج ۴، ص۲۷.</ref> در روایتی [[امام باقر]]{{ع}} در [[تفسیر]] {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} فرموده‌اند: [[خداوند]] همه چیز را با [[علم]] خود، بدون مثال و نمونه پیشین [[ابداع]] و [[ابتکار]] کرد و [[آسمانها]] و [[زمین]] را آفرید، در حالی که پیش از آن [[آسمان]] و زمینی نبود.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص۳۷۳؛ البرهان، ج ۲، ص۴۶۱.</ref> دردعا آمده است: {{متن حدیث| أَوَّلَ كُلِّ شَيْءٍ وَ آخِرَهُ وَ بَدِيعَ كُلِّ شَيْءٍ وَ مُنْتَهَاهُ}} <ref>تهذیب، ج ۳، ص۱۲۵؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص۴۶۹.</ref>.<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref>

== بدیع بودن خداوند و [[نفی]] فرزند از او ==
در دو آیه‌ای که بدیع در آنها به کار رفته، بدیع بودن خداوند دلیل نفی فرزند از او قرار داده شده است: {{متن قرآن|وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ}}<ref>«و برای خداوند شریک‌هایی از پریان تراشیدند در حالی که او آنان را آفریده است و (برخی دیگر) از بی‌دانشی برای او پسرانی و دخترانی برساختند؛ پاکا و فرا برترا که اوست از آنچه (آنان) وصف می‌کنند» سوره انعام، آیه ۱۰۰.</ref>، {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«آفریننده آسمان‌ها و زمین است، چگونه او را فرزندی تواند بود در حالی که او را همسری نیست و همه چیز را آفریده است و او به هر چیزی داناست» سوره انعام، آیه ۱۰۱.</ref>، {{متن قرآن|وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ}}<ref>«و گفتند خداوند فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست، بلکه هر چه در آسمان و زمین است از اوست؛ همه فرمانبردار اویند» سوره بقره، آیه ۱۱۶.</ref>، {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref> با تکیه بر بدیع بودن خداوند، به دو صورت می‌توان [[فرزند داشتن]] او را نفی کرد:
#اگر بدیع به معنای ذات بی‌مانند باشد، فرزند داشتن چنین ذاتی غیر ممکن است؛ زیرا فرزند داشتن عبارت از این است که موجودی برخی از اجزای وجود خود را از خود جدا کرده و به تدریج او را [[تربیت]] کند تا نوعی همانند خودش شود، و [[ذات الهی]] [[منزه]] از مثل و مانند است. <ref>المیزان، ج ۱، ص۲۶۱.</ref>
#اگر بدیع به معنای آفریننده موجودات، بدون نمونه پیشین باشد لازمه بدیع بودن خداوند آن است که [[خلق]] و فعل [[الهی]] شبیه فعل دیگران در تدریج و [[توسّل]] به اسباب نباشد، بنابراین، فرزند داشتن او ممکن نیست؛ زیرا تحقق فرزند به [[تربیت]] و تدریج نیاز دارد.<ref> المیزان، ج ۱، ص۲۶۱.</ref> برخی در مجموع گفته‌اند: اگر مراد از [[فرزند داشتن]] [[خداوند]] آن است که او از طریق طبیعی و معهود دارای فرزند شده است چنین امری درباره [[خدا]] صحیح نیست؛ زیرا این معنا درباره کسی [[تصور]] می‌شود که [[قادر]] نباشد از طریق [[خلق]] و ایجاد به صورت دفعی آن را به دست آورد؛ نه خدا که قادر است با [[اراده]] آنچه را که می‌خواهد بیافریند <ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۱۸.</ref> و اگر مراد آن است که خداوند بدون نیاز به [[همسر]]، نطفه و... فرزند را [[ابداع]] کرده است این هم درست نیست، چون اگر بنا باشد آنچه خداوند ابداع کرده فرزند او باشد باید همه [[مخلوقات]] [[آسمان]] و [[زمین]] فرزند او باشند، چون او {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} است و ترجیحی هم در کار نیست<ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۱۸.</ref>.<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۶-۴۲۷.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:000056.jpg|22px]] [[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:باطن]]
[[رده:مدخل]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۳
خط ۷:		خط ۷:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[بدیع]] بر وزن فعیل، صفت مشبهه از ریشه (ب - د - ع) است که در لغت به دو صورت لازم و متعدی به کار رفته است. در صورت اول بدیع به معنای موجود بی‌مانند و بی‌نظیر است؛<ref>المصباح، ص۳۸، «بدع».</ref> ولی در صورت دوم می‌تواند مفید یکی از دو معنای زیر باشد:		[[بدیع]] بر وزن فعیل، صفت مشبهه از ریشه (ب - د - ع) است که در لغت به دو صورت لازم و متعدی به کار رفته است. در صورت اول بدیع به معنای موجود بی‌مانند و بی‌نظیر است؛<ref>المصباح، ص۳۸، «بدع».</ref> ولی در صورت دوم می‌تواند مفید یکی از دو معنای زیر باشد:
	#معنای فاعلی (مبدِع)؛ یعنی کسی که [[آفریدن]] او جدید و بدون سابقه و نمونه پیشین است.<ref>مفردات، ص۱۱۰؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص۳۴۲؛ النهایه، ج ۱، ص۱۰۶، «بدع».</ref>		# معنای فاعلی (مبدِع)؛ یعنی کسی که [[آفریدن]] او جدید و بدون سابقه و نمونه پیشین است.<ref>مفردات، ص۱۱۰؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص۳۴۲؛ النهایه، ج ۱، ص۱۰۶، «بدع».</ref>
	#معنای مفعولی (مبدَع)؛ یعنی پدیده‌ای که به طور جدید و بدون سابقه و نمونه قبلی [[آفریده]] شده است.<ref>مفردات، ص۱۱۱؛ لسان العرب، ج ۱، ص۳۴۲، «بدع».</ref> بدیع از [[اسمای حسنای الهی]] است که در [[قرآن]] دو بار به صورت {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref>؛ همچنین در [[روایات نبوی]] <ref>الاسماء والصفات، ج ۱، ص۵۵؛ النور الاسمی، ص۴۵۹؛ شرح توحید الصدوق، ج ۱، ص۲۱۶.</ref> و [[نهج‌البلاغه]] <ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۹۰ - ۹۱، ۱۶۵، ۱۹۱، ۲۱۱.</ref> و [[ادعیه]] <ref>تهذیب، ج ۳، ص۷۱، ۸۴، ۹۳؛ بحارالانوار، ج ۹۲، ص۳۹۳؛ ج ۹۴، ص۲۲۷.</ref> به این اسم اشاره شده است.<ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص425.</ref>		# معنای مفعولی (مبدَع)؛ یعنی پدیده‌ای که به طور جدید و بدون سابقه و نمونه قبلی [[آفریده]] شده است.<ref>مفردات، ص۱۱۱؛ لسان العرب، ج ۱، ص۳۴۲، «بدع».</ref> بدیع از [[اسمای حسنای الهی]] است که در [[قرآن]] دو بار به صورت {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref>؛ همچنین در [[روایات نبوی]] <ref>الاسماء والصفات، ج ۱، ص۵۵؛ النور الاسمی، ص۴۵۹؛ شرح توحید الصدوق، ج ۱، ص۲۱۶.</ref> و [[نهج‌البلاغه]] <ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۹۰ - ۹۱، ۱۶۵، ۱۹۱، ۲۱۱.</ref> و [[ادعیه]] <ref>تهذیب، ج ۳، ص۷۱، ۸۴، ۹۳؛ بحارالانوار، ج ۹۲، ص۳۹۳؛ ج ۹۴، ص۲۲۷.</ref> به این اسم اشاره شده است.<ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص425.</ref>

	== تبیین اسم بدیع ==		== تبیین اسم بدیع ==
	بدیع به عنوان اسمی از اسمای حسنای الهی دو معنا می‌تواند داشته باشد:		بدیع به عنوان اسمی از اسمای حسنای الهی دو معنا می‌تواند داشته باشد:
	#کسی که نه در ذات خود نظیری دارد و نه در صفات و [[افعال]].<ref> اسماء اللّه الحسنی، ص۲۲۷؛ النور الاسنی، ص۴۵۹.</ref> در این صورت مفهوم بدیع مانند مفاد {{متن قرآن\|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> خواهد بود. گفته شده: {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} یعنی [[خداوند]] در آسمان‌های عالم [[ارواح]] و [[زمین]] عالم اجساد نظیر و مثل ندارد.<ref>تفسیر ابن‌عربی، ج ۱، ص۳۹۳.</ref> به این مفهوم در برخی از [[روایات]] نیز اشاره شده است: {{متن حدیث\| فَإِنَّكَ بَدِيعٌ لَمْ يَكُنْ قَبْلَكَ شَيْءٌ}}<ref>بحارالانوار، ج ۸۸، ص۶۹.</ref> برخی بدیع را معادل اسم «اوّل» خداوند دانسته‌اند.<ref>شرح الاسماء، ص۹۴؛ شرح اسماء الله الحسنی، ص۱۵۰.</ref>		# کسی که نه در ذات خود نظیری دارد و نه در صفات و [[افعال]].<ref> اسماء اللّه الحسنی، ص۲۲۷؛ النور الاسنی، ص۴۵۹.</ref> در این صورت مفهوم بدیع مانند مفاد {{متن قرآن\|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> خواهد بود. گفته شده: {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} یعنی [[خداوند]] در آسمان‌های عالم [[ارواح]] و [[زمین]] عالم اجساد نظیر و مثل ندارد.<ref>تفسیر ابن‌عربی، ج ۱، ص۳۹۳.</ref> به این مفهوم در برخی از [[روایات]] نیز اشاره شده است: {{متن حدیث\| فَإِنَّكَ بَدِيعٌ لَمْ يَكُنْ قَبْلَكَ شَيْءٌ}}<ref>بحارالانوار، ج ۸۸، ص۶۹.</ref> برخی بدیع را معادل اسم «اوّل» خداوند دانسته‌اند.<ref>شرح الاسماء، ص۹۴؛ شرح اسماء الله الحسنی، ص۱۵۰.</ref>
	#آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد، ایجاد کرده است. در دو آیه‌ای که [[بدیع]]، در آنها به کار رفته غالب [[مفسران]] همین معنا را از آن استفاده کرده‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۸۴؛ التبیان، ج ۴، ص۲۲۱؛ مجمع‌البیان، ج ۱، ص۳۶۶؛ التفسیرالکبیر، ج ۴، ص۲۷.</ref> در روایتی [[امام باقر]]{{ع}} در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} فرموده‌اند: [[خداوند]] همه چیز را با [[علم]] خود، بدون مثال و نمونه پیشین [[ابداع]] و [[ابتکار]] کرد و [[آسمانها]] و [[زمین]] را آفرید، در حالی که پیش از آن [[آسمان]] و زمینی نبود.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص۳۷۳؛ البرهان، ج ۲، ص۴۶۱.</ref> دردعا آمده است: {{متن حدیث\| أَوَّلَ كُلِّ شَيْءٍ وَ آخِرَهُ وَ بَدِيعَ كُلِّ شَيْءٍ وَ مُنْتَهَاهُ}} <ref>تهذیب، ج ۳، ص۱۲۵؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص۴۶۹.</ref><ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref>		# آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد، ایجاد کرده است. در دو آیه‌ای که [[بدیع]]، در آنها به کار رفته غالب [[مفسران]] همین معنا را از آن استفاده کرده‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۸۴؛ التبیان، ج ۴، ص۲۲۱؛ مجمع‌البیان، ج ۱، ص۳۶۶؛ التفسیرالکبیر، ج ۴، ص۲۷.</ref> در روایتی [[امام باقر]] {{ع}} در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} فرموده‌اند: [[خداوند]] همه چیز را با [[علم]] خود، بدون مثال و نمونه پیشین [[ابداع]] و [[ابتکار]] کرد و [[آسمانها]] و [[زمین]] را آفرید، در حالی که پیش از آن [[آسمان]] و زمینی نبود.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص۳۷۳؛ البرهان، ج ۲، ص۴۶۱.</ref> دردعا آمده است: {{متن حدیث\| أَوَّلَ كُلِّ شَيْءٍ وَ آخِرَهُ وَ بَدِيعَ كُلِّ شَيْءٍ وَ مُنْتَهَاهُ}} <ref>تهذیب، ج ۳، ص۱۲۵؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص۴۶۹.</ref><ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref>

	== بدیع بودن خداوند و [[نفی]] فرزند از او ==		== بدیع بودن خداوند و [[نفی]] فرزند از او ==
	در دو آیه‌ای که بدیع در آنها به کار رفته، بدیع بودن خداوند دلیل نفی فرزند از او قرار داده شده است: {{متن قرآن\|وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ}}<ref>«و برای خداوند شریک‌هایی از پریان تراشیدند در حالی که او آنان را آفریده است و (برخی دیگر) از بی‌دانشی برای او پسرانی و دخترانی برساختند؛ پاکا و فرا برترا که اوست از آنچه (آنان) وصف می‌کنند» سوره انعام، آیه ۱۰۰.</ref>، {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«آفریننده آسمان‌ها و زمین است، چگونه او را فرزندی تواند بود در حالی که او را همسری نیست و همه چیز را آفریده است و او به هر چیزی داناست» سوره انعام، آیه ۱۰۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ}}<ref>«و گفتند خداوند فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست، بلکه هر چه در آسمان و زمین است از اوست؛ همه فرمانبردار اویند» سوره بقره، آیه ۱۱۶.</ref>، {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref> با تکیه بر بدیع بودن خداوند، به دو صورت می‌توان [[فرزند داشتن]] او را نفی کرد:		در دو آیه‌ای که بدیع در آنها به کار رفته، بدیع بودن خداوند دلیل نفی فرزند از او قرار داده شده است: {{متن قرآن\|وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ}}<ref>«و برای خداوند شریک‌هایی از پریان تراشیدند در حالی که او آنان را آفریده است و (برخی دیگر) از بی‌دانشی برای او پسرانی و دخترانی برساختند؛ پاکا و فرا برترا که اوست از آنچه (آنان) وصف می‌کنند» سوره انعام، آیه ۱۰۰.</ref>، {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«آفریننده آسمان‌ها و زمین است، چگونه او را فرزندی تواند بود در حالی که او را همسری نیست و همه چیز را آفریده است و او به هر چیزی داناست» سوره انعام، آیه ۱۰۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ}}<ref>«و گفتند خداوند فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست، بلکه هر چه در آسمان و زمین است از اوست؛ همه فرمانبردار اویند» سوره بقره، آیه ۱۱۶.</ref>، {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref> با تکیه بر بدیع بودن خداوند، به دو صورت می‌توان [[فرزند داشتن]] او را نفی کرد:
	#اگر بدیع به معنای ذات بی‌مانند باشد، فرزند داشتن چنین ذاتی غیر ممکن است؛ زیرا فرزند داشتن عبارت از این است که موجودی برخی از اجزای وجود خود را از خود جدا کرده و به تدریج او را [[تربیت]] کند تا نوعی همانند خودش شود، و [[ذات الهی]] [[منزه]] از مثل و مانند است. <ref>المیزان، ج ۱، ص۲۶۱.</ref>		# اگر بدیع به معنای ذات بی‌مانند باشد، فرزند داشتن چنین ذاتی غیر ممکن است؛ زیرا فرزند داشتن عبارت از این است که موجودی برخی از اجزای وجود خود را از خود جدا کرده و به تدریج او را [[تربیت]] کند تا نوعی همانند خودش شود، و [[ذات الهی]] [[منزه]] از مثل و مانند است. <ref>المیزان، ج ۱، ص۲۶۱.</ref>
	#اگر بدیع به معنای آفریننده موجودات، بدون نمونه پیشین باشد لازمه بدیع بودن خداوند آن است که [[خلق]] و فعل [[الهی]] شبیه فعل دیگران در تدریج و [[توسّل]] به اسباب نباشد، بنابراین، فرزند داشتن او ممکن نیست؛ زیرا تحقق فرزند به [[تربیت]] و تدریج نیاز دارد.<ref> المیزان، ج ۱، ص۲۶۱.</ref> برخی در مجموع گفته‌اند: اگر مراد از [[فرزند داشتن]] [[خداوند]] آن است که او از طریق طبیعی و معهود دارای فرزند شده است چنین امری درباره [[خدا]] صحیح نیست؛ زیرا این معنا درباره کسی [[تصور]] می‌شود که [[قادر]] نباشد از طریق [[خلق]] و ایجاد به صورت دفعی آن را به دست آورد؛ نه خدا که قادر است با [[اراده]] آنچه را که می‌خواهد بیافریند <ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۱۸.</ref> و اگر مراد آن است که خداوند بدون نیاز به [[همسر]]، نطفه و... فرزند را [[ابداع]] کرده است این هم درست نیست، چون اگر بنا باشد آنچه خداوند ابداع کرده فرزند او باشد باید همه [[مخلوقات]] [[آسمان]] و [[زمین]] فرزند او باشند، چون او {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} است و ترجیحی هم در کار نیست<ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۱۸.</ref><ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۶-۴۲۷.</ref>		# اگر بدیع به معنای آفریننده موجودات، بدون نمونه پیشین باشد لازمه بدیع بودن خداوند آن است که [[خلق]] و فعل [[الهی]] شبیه فعل دیگران در تدریج و [[توسّل]] به اسباب نباشد، بنابراین، فرزند داشتن او ممکن نیست؛ زیرا تحقق فرزند به [[تربیت]] و تدریج نیاز دارد.<ref> المیزان، ج ۱، ص۲۶۱.</ref> برخی در مجموع گفته‌اند: اگر مراد از [[فرزند داشتن]] [[خداوند]] آن است که او از طریق طبیعی و معهود دارای فرزند شده است چنین امری درباره [[خدا]] صحیح نیست؛ زیرا این معنا درباره کسی [[تصور]] می‌شود که [[قادر]] نباشد از طریق [[خلق]] و ایجاد به صورت دفعی آن را به دست آورد؛ نه خدا که قادر است با [[اراده]] آنچه را که می‌خواهد بیافریند <ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۱۸.</ref> و اگر مراد آن است که خداوند بدون نیاز به [[همسر]]، نطفه و... فرزند را [[ابداع]] کرده است این هم درست نیست، چون اگر بنا باشد آنچه خداوند ابداع کرده فرزند او باشد باید همه [[مخلوقات]] [[آسمان]] و [[زمین]] فرزند او باشند، چون او {{متن قرآن\|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}} است و ترجیحی هم در کار نیست<ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۱۸.</ref><ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[بدیع - محمدی (مقاله)\|مقاله «بدیع»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۴۲۶-۴۲۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==