بردگی در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2023-01-23T06:50:26Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۹۰:		خط ۹۰:

	[[رده:بردگی]]		[[رده:بردگی]]
			[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

Wasity: جایگزینی متن - 'بنی المصطلق' به 'بنی‌المصطلق'

2022-11-14T18:11:40Z

جایگزینی متن - 'بنی المصطلق' به 'بنی‌المصطلق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۴۱
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	[[استنباط]] جواز استرقاق از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً}}<ref>«پس چون آنها را از توان انداختید اسیر بگیرید و از آن پس یا منّت بگذارید (و آزادشان کنید) و یا سربها بگیرید» سوره محمد، آیه ۴.</ref> بسیار عجیب به نظر می‌رسد؛ زیرا {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} به معنای استیلای کامل بر [[آحاد]] [[دشمن]] و به [[اسارت]] گرفتن آنان است و این معنای هیچ‌گونه ملازمه عرفی و [[عقلی]] با استرقاق ندارد و از سوی دیگر {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} در واقع مقسم دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} می‌باشد در حالی که اگر معنای {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}}، استرقاق باشد، خود حالت سوم در برابر این دو حالت محسوب می‌شود و قابل تقسیم به دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت که دلالت آیه بر [[نفی]] استرقاق از باب مفهوم [[حصر]] معقولتر به نظر می‌رسد.		[[استنباط]] جواز استرقاق از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً}}<ref>«پس چون آنها را از توان انداختید اسیر بگیرید و از آن پس یا منّت بگذارید (و آزادشان کنید) و یا سربها بگیرید» سوره محمد، آیه ۴.</ref> بسیار عجیب به نظر می‌رسد؛ زیرا {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} به معنای استیلای کامل بر [[آحاد]] [[دشمن]] و به [[اسارت]] گرفتن آنان است و این معنای هیچ‌گونه ملازمه عرفی و [[عقلی]] با استرقاق ندارد و از سوی دیگر {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} در واقع مقسم دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} می‌باشد در حالی که اگر معنای {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}}، استرقاق باشد، خود حالت سوم در برابر این دو حالت محسوب می‌شود و قابل تقسیم به دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت که دلالت آیه بر [[نفی]] استرقاق از باب مفهوم [[حصر]] معقولتر به نظر می‌رسد.

	مهم‌ترین دلیل در مورد جواز استرقاق اسیران جنگی استناد به عمل [[پیامبر]] {{صل}} است که گفته می‌شود در چند مورد [[اقدام]] به استرقاق اسیران کرده است مانند اسرای جنگی [[هوازن]] و [[~~بنی المصطلق~~]]<ref>لسان المیزان، ج۶، ص۳۲۴؛ سبل السلام، ج۴، ص۴۵ به بعد.</ref> و عمل [[پیامبر]] {{صل}} می‌تواند حاکی از [[مشروعیت]] [[مقابله به مثل]] با [[دشمن]] در [[رفتار]] متقابل با [[اسیران]] [[جنگی]] باشد. به علاوه در [[سنت]] گفتاری [[رسول گرامی اسلام]] {{صل}} هیچ موردی بیانگر جواز [[استرقاق]] دیده نمی‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۴۴.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.		مهم‌ترین دلیل در مورد جواز استرقاق اسیران جنگی استناد به عمل [[پیامبر]] {{صل}} است که گفته می‌شود در چند مورد [[اقدام]] به استرقاق اسیران کرده است مانند اسرای جنگی [[هوازن]] و [[بنی‌المصطلق]]<ref>لسان المیزان، ج۶، ص۳۲۴؛ سبل السلام، ج۴، ص۴۵ به بعد.</ref> و عمل [[پیامبر]] {{صل}} می‌تواند حاکی از [[مشروعیت]] [[مقابله به مثل]] با [[دشمن]] در [[رفتار]] متقابل با [[اسیران]] [[جنگی]] باشد. به علاوه در [[سنت]] گفتاری [[رسول گرامی اسلام]] {{صل}} هیچ موردی بیانگر جواز [[استرقاق]] دیده نمی‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۴۴.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	== من و [[فدا]] در [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]] ==		== من و [[فدا]] در [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]] ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:15:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:38:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بردگی		\| موضوع مرتبط = بردگی
خط ۹۱:		خط ۹۰:

	[[رده:بردگی]]		[[رده:بردگی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:26:19Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T06:49:23Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[بردگی]]~~''' است. "'''[[بردگی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[بردگی در قرآن]] - [[بردگی در کلام اسلامی]] - [[بردگی در فقه سیاسی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = بردگی
			\| عنوان مدخل = [[بردگی]]
			\| مداخل مرتبط = [[بردگی در قرآن]] - [[بردگی در کلام اسلامی]] - [[بردگی در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-04-21T10:03:13Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	[[علامه حلی]] می‌گوید: «[[فلسفه]] [[استرقاق]] آنست که اینان هرگاه در دست مسلمین بمانند [[امید]] بیشتری به [[هدایت]] آنان و برخورداری از مواهب [[آزادی]] آینده‌گان خواهد بود»<ref>تذکرة الفقها، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.		[[علامه حلی]] می‌گوید: «[[فلسفه]] [[استرقاق]] آنست که اینان هرگاه در دست مسلمین بمانند [[امید]] بیشتری به [[هدایت]] آنان و برخورداری از مواهب [[آزادی]] آینده‌گان خواهد بود»<ref>تذکرة الفقها، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.
	اسرای [[جنگی]] باید در هر صورت، تا [[تصمیم]] نهایی درباره آنها گرفته شود، از [[امنیت]] و معاش لازم برخوردار باشند. علی{{ع}} می‌فرمود: [[اطعام]] اسیر و [[احسان]] نمودن به وی [[حق]] [[واجب]] او است گرچه مستحق [[اعدام]] باشد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۸، باب ۱۵ از ابواب جهاد؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱ و ۱۴۸؛ فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۲-۲۲۱ و ۲۱۲-۲۰۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.		اسرای [[جنگی]] باید در هر صورت، تا [[تصمیم]] نهایی درباره آنها گرفته شود، از [[امنیت]] و معاش لازم برخوردار باشند. علی{{ع}} می‌فرمود: [[اطعام]] اسیر و [[احسان]] نمودن به وی [[حق]] [[واجب]] او است گرچه مستحق [[اعدام]] باشد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۸، باب ۱۵ از ابواب جهاد؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱ و ۱۴۸؛ فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۲-۲۲۱ و ۲۱۲-۲۰۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T18:27:47Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۵۷
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:بردگی]]		[[رده:بردگی]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T16:13:58Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۴۳
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]		# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]

Jaafari در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۵۷

2021-11-22T07:57:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۷
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	بنابراین، می‌توان گفت که استرقاق در صورت قبول آن به عنوان یکی از راه‌های [[تعیین سرنوشت]] [[اسیران]] جنگی در واقع نوعی [[پیش‌بینی]] [[مقابله به مثل]] است که در صورت انتخاب این راه‌حل از طرف دشمن، [[دولت اسلامی]] هم بتواند از باب مقابله به مثل [[رفتار]] مشابهی را اتخاذ کند.		بنابراین، می‌توان گفت که استرقاق در صورت قبول آن به عنوان یکی از راه‌های [[تعیین سرنوشت]] [[اسیران]] جنگی در واقع نوعی [[پیش‌بینی]] [[مقابله به مثل]] است که در صورت انتخاب این راه‌حل از طرف دشمن، [[دولت اسلامی]] هم بتواند از باب مقابله به مثل [[رفتار]] مشابهی را اتخاذ کند.

	قابل تردید نیست که انتخاب دو راه‌حل دیگر یعنی {{عربی\|منّ}} و {{عربی\|فدا}} نیز بر اساس [[مصلحت]] و با توجه به [[تصمیمات]] دشمن در مورد اسرای [[مسلمان]] صورت می‌گیرد و [[فلسفه]] انتخابی بودن تعیین سرنوشت نهایی اسیران آن است که [[دست امام]] و نماینده او در [[مقابله با دشمن]] باز باشد در این صورت، [[استرقاق]] به عنوان راه‌حلی که [[دشمن]] آن را [[انتخاب]] می‌کند، تلقی خواهد شد، نه راه‌حلی که [[اسلام]] توجیه می‌کند.		قابل تردید نیست که انتخاب دو راه‌حل دیگر یعنی {{عربی\|منّ}} و {{عربی\|فدا}} نیز بر اساس [[مصلحت]] و با توجه به [[تصمیمات]] دشمن در مورد اسرای [[مسلمان]] صورت می‌گیرد و [[فلسفه]] انتخابی بودن تعیین سرنوشت نهایی اسیران آن است که [[دست امام]] و نماینده او در [[مقابله با دشمن]] باز باشد در این صورت، [[استرقاق]] به عنوان راه‌حلی که [[دشمن]] آن را [[انتخاب]] می‌کند، تلقی خواهد شد، نه راه‌حلی که [[اسلام]] توجیه می‌کند.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۰.</ref>.

	==نظریة [[اسکافی]] از [[فقهای شیعه]]==		==نظریة [[اسکافی]] از [[فقهای شیعه]]==
	اسکافی سه حالت: {{عربی\|منّ}}، {{عربی\|فدا}} و {{عربی\|استرقاق}} را به صورت اول یعنی [[دستگیری]] دشمن در حال [[جنگ]] و قبل از پایان آن نیز تعمیم داده و دو صورت قبل و بعد پایان جنگ را یکسان تلقی کرده است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.		اسکافی سه حالت: {{عربی\|منّ}}، {{عربی\|فدا}} و {{عربی\|استرقاق}} را به صورت اول یعنی [[دستگیری]] دشمن در حال [[جنگ]] و قبل از پایان آن نیز تعمیم داده و دو صورت قبل و بعد پایان جنگ را یکسان تلقی کرده است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.
	صاحب [[جواهر الکلام]] در مورد این نظریه می‌نویسد: گرچه مقتضای این نظریه آن است که [[اسیر]] در هر حالتی که دستگیر شده باشد کشته نمی‌شود ولی از نقطه نظر تعمیم انتخاب سه‌گانه به اسیر قبل از [[اثخان]]، مردود و [[باطل]] می‌باشد<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.		صاحب [[جواهر الکلام]] در مورد این نظریه می‌نویسد: گرچه مقتضای این نظریه آن است که [[اسیر]] در هر حالتی که دستگیر شده باشد کشته نمی‌شود ولی از نقطه نظر تعمیم انتخاب سه‌گانه به اسیر قبل از [[اثخان]]، مردود و [[باطل]] می‌باشد<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.
	متأسفانه نویسنده کتاب «آثار الحرب فی الاسلام» جواز [[قتل]] اسیر را به فقهای شیعه نسبت داده است که همانطور که ملاحظه شد، خلاف واقع است<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۱.</ref>.		متأسفانه نویسنده کتاب «آثار الحرب فی الاسلام» جواز [[قتل]] اسیر را به فقهای شیعه نسبت داده است که همانطور که ملاحظه شد، خلاف واقع است<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۲.</ref>.

	==نظریة [[فقهای اهل سنت]]==		==نظریة [[فقهای اهل سنت]]==
خط ۴۶:		خط ۴۶:

	این [[استدلال]] به طور کامل مخدوش است؛ زیرا تعارضی بین این دو آیه وجود ندارد و آیه اول درباره اصل [[حکم جهاد]] است و آیه دوم در مورد [[رفتار با اسیران]] [[جنگی]] و تنها آیه قابل استناد در مورد [[اسیران]]، آیه دوم است.		این [[استدلال]] به طور کامل مخدوش است؛ زیرا تعارضی بین این دو آیه وجود ندارد و آیه اول درباره اصل [[حکم جهاد]] است و آیه دوم در مورد [[رفتار با اسیران]] [[جنگی]] و تنها آیه قابل استناد در مورد [[اسیران]]، آیه دوم است.
	نویسنده کتاب «آثار الحرب» ضمن رد نظریه [[اجماعی]] فقهای اهل سنت می‌نویسد: به قتل رساندن برخی از [[اسرا]] در [[صدر اسلام]] به دلیل شرایط خاص زمانی بوده و این مسئله مشابه آن چیزی است که امروز در [[قوانین بین‌المللی]] در مورد [[جنایتکاران]] [[جنگی]] [[اعمال]] می‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۶.</ref>.		نویسنده کتاب «آثار الحرب» ضمن رد نظریه [[اجماعی]] فقهای اهل سنت می‌نویسد: به قتل رساندن برخی از [[اسرا]] در [[صدر اسلام]] به دلیل شرایط خاص زمانی بوده و این مسئله مشابه آن چیزی است که امروز در [[قوانین بین‌المللی]] در مورد [[جنایتکاران]] [[جنگی]] [[اعمال]] می‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	==[[استرقاق]] از دیدگاه [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==		==[[استرقاق]] از دیدگاه [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==
خط ۵۲:		خط ۵۲:

	[[استنباط]] جواز استرقاق از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً}}<ref>«پس چون آنها را از توان انداختید اسیر بگیرید و از آن پس یا منّت بگذارید (و آزادشان کنید) و یا سربها بگیرید» سوره محمد، آیه ۴.</ref> بسیار عجیب به نظر می‌رسد؛ زیرا {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} به معنای استیلای کامل بر [[آحاد]] [[دشمن]] و به [[اسارت]] گرفتن آنان است و این معنای هیچ‌گونه ملازمه عرفی و [[عقلی]] با استرقاق ندارد و از سوی دیگر {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} در واقع مقسم دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} می‌باشد در حالی که اگر معنای {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}}، استرقاق باشد، خود حالت سوم در برابر این دو حالت محسوب می‌شود و قابل تقسیم به دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت که دلالت آیه بر [[نفی]] استرقاق از باب مفهوم [[حصر]] معقولتر به نظر می‌رسد.		[[استنباط]] جواز استرقاق از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً}}<ref>«پس چون آنها را از توان انداختید اسیر بگیرید و از آن پس یا منّت بگذارید (و آزادشان کنید) و یا سربها بگیرید» سوره محمد، آیه ۴.</ref> بسیار عجیب به نظر می‌رسد؛ زیرا {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} به معنای استیلای کامل بر [[آحاد]] [[دشمن]] و به [[اسارت]] گرفتن آنان است و این معنای هیچ‌گونه ملازمه عرفی و [[عقلی]] با استرقاق ندارد و از سوی دیگر {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} در واقع مقسم دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} می‌باشد در حالی که اگر معنای {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}}، استرقاق باشد، خود حالت سوم در برابر این دو حالت محسوب می‌شود و قابل تقسیم به دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت که دلالت آیه بر [[نفی]] استرقاق از باب مفهوم [[حصر]] معقولتر به نظر می‌رسد.
	مهم‌ترین دلیل در مورد جواز استرقاق اسیران جنگی استناد به عمل [[پیامبر]]{{صل}} است که گفته می‌شود در چند مورد [[اقدام]] به استرقاق اسیران کرده است مانند اسرای جنگی [[هوازن]] و [[بنی المصطلق]]<ref>لسان المیزان، ج۶، ص۳۲۴؛ سبل السلام، ج۴، ص۴۵ به بعد.</ref> و عمل [[پیامبر]]{{صل}} می‌تواند حاکی از [[مشروعیت]] [[مقابله به مثل]] با [[دشمن]] در [[رفتار]] متقابل با [[اسیران]] [[جنگی]] باشد. به علاوه در [[سنت]] گفتاری [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} هیچ موردی بیانگر جواز [[استرقاق]] دیده نمی‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۴۴.</ref>.
			مهم‌ترین دلیل در مورد جواز استرقاق اسیران جنگی استناد به عمل [[پیامبر]]{{صل}} است که گفته می‌شود در چند مورد [[اقدام]] به استرقاق اسیران کرده است مانند اسرای جنگی [[هوازن]] و [[بنی المصطلق]]<ref>لسان المیزان، ج۶، ص۳۲۴؛ سبل السلام، ج۴، ص۴۵ به بعد.</ref> و عمل [[پیامبر]]{{صل}} می‌تواند حاکی از [[مشروعیت]] [[مقابله به مثل]] با [[دشمن]] در [[رفتار]] متقابل با [[اسیران]] [[جنگی]] باشد. به علاوه در [[سنت]] گفتاری [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} هیچ موردی بیانگر جواز [[استرقاق]] دیده نمی‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۴۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	==من و [[فدا]] در [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==		==من و [[فدا]] در [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==
خط ۷۵:		خط ۷۶:

	[[علامه حلی]] می‌گوید: «[[فلسفه]] [[استرقاق]] آنست که اینان هرگاه در دست مسلمین بمانند [[امید]] بیشتری به [[هدایت]] آنان و برخورداری از مواهب [[آزادی]] آینده‌گان خواهد بود»<ref>تذکرة الفقها، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.		[[علامه حلی]] می‌گوید: «[[فلسفه]] [[استرقاق]] آنست که اینان هرگاه در دست مسلمین بمانند [[امید]] بیشتری به [[هدایت]] آنان و برخورداری از مواهب [[آزادی]] آینده‌گان خواهد بود»<ref>تذکرة الفقها، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.
	اسرای [[جنگی]] باید در هر صورت، تا [[تصمیم]] نهایی درباره آنها گرفته شود، از [[امنیت]] و معاش لازم برخوردار باشند. علی{{ع}} می‌فرمود: [[اطعام]] اسیر و [[احسان]] نمودن به وی [[حق]] [[واجب]] او است گرچه مستحق [[اعدام]] باشد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۸، باب ۱۵ از ابواب جهاد؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱ و ۱۴۸؛ فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۲-۲۲۱ و ۲۱۲-۲۰۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ~~۱۵۰~~.</ref>.		اسرای [[جنگی]] باید در هر صورت، تا [[تصمیم]] نهایی درباره آنها گرفته شود، از [[امنیت]] و معاش لازم برخوردار باشند. علی{{ع}} می‌فرمود: [[اطعام]] اسیر و [[احسان]] نمودن به وی [[حق]] [[واجب]] او است گرچه مستحق [[اعدام]] باشد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۸، باب ۱۵ از ابواب جهاد؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱ و ۱۴۸؛ فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۲-۲۲۱ و ۲۱۲-۲۰۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۵۶
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	اسکافی سه حالت: {{عربی\|منّ}}، {{عربی\|فدا}} و {{عربی\|استرقاق}} را به صورت اول یعنی [[دستگیری]] دشمن در حال [[جنگ]] و قبل از پایان آن نیز تعمیم داده و دو صورت قبل و بعد پایان جنگ را یکسان تلقی کرده است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.		اسکافی سه حالت: {{عربی\|منّ}}، {{عربی\|فدا}} و {{عربی\|استرقاق}} را به صورت اول یعنی [[دستگیری]] دشمن در حال [[جنگ]] و قبل از پایان آن نیز تعمیم داده و دو صورت قبل و بعد پایان جنگ را یکسان تلقی کرده است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.
	صاحب [[جواهر الکلام]] در مورد این نظریه می‌نویسد: گرچه مقتضای این نظریه آن است که [[اسیر]] در هر حالتی که دستگیر شده باشد کشته نمی‌شود ولی از نقطه نظر تعمیم انتخاب سه‌گانه به اسیر قبل از [[اثخان]]، مردود و [[باطل]] می‌باشد<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.		صاحب [[جواهر الکلام]] در مورد این نظریه می‌نویسد: گرچه مقتضای این نظریه آن است که [[اسیر]] در هر حالتی که دستگیر شده باشد کشته نمی‌شود ولی از نقطه نظر تعمیم انتخاب سه‌گانه به اسیر قبل از [[اثخان]]، مردود و [[باطل]] می‌باشد<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۲.</ref>.
	متأسفانه نویسنده کتاب «آثار الحرب فی الاسلام» جواز [[قتل]] اسیر را به فقهای شیعه نسبت داده است که همانطور که ملاحظه شد، خلاف واقع است<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۲.</ref>.		متأسفانه نویسنده کتاب «آثار الحرب فی الاسلام» جواز [[قتل]] اسیر را به فقهای شیعه نسبت داده است که همانطور که ملاحظه شد، خلاف واقع است<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۱.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۲.</ref>.

	==نظریة [[فقهای اهل سنت]]==		==نظریة [[فقهای اهل سنت]]==
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	این [[استدلال]] به طور کامل مخدوش است؛ زیرا تعارضی بین این دو آیه وجود ندارد و آیه اول درباره اصل [[حکم جهاد]] است و آیه دوم در مورد [[رفتار با اسیران]] [[جنگی]] و تنها آیه قابل استناد در مورد [[اسیران]]، آیه دوم است.		این [[استدلال]] به طور کامل مخدوش است؛ زیرا تعارضی بین این دو آیه وجود ندارد و آیه اول درباره اصل [[حکم جهاد]] است و آیه دوم در مورد [[رفتار با اسیران]] [[جنگی]] و تنها آیه قابل استناد در مورد [[اسیران]]، آیه دوم است.
	نویسنده کتاب «آثار الحرب» ضمن رد نظریه [[اجماعی]] فقهای اهل سنت می‌نویسد: به قتل رساندن برخی از [[اسرا]] در [[صدر اسلام]] به دلیل شرایط خاص زمانی بوده و این مسئله مشابه آن چیزی است که امروز در [[قوانین بین‌المللی]] در مورد [[جنایتکاران]] [[جنگی]] [[اعمال]] می‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.		نویسنده کتاب «آثار الحرب» ضمن رد نظریه [[اجماعی]] فقهای اهل سنت می‌نویسد: به قتل رساندن برخی از [[اسرا]] در [[صدر اسلام]] به دلیل شرایط خاص زمانی بوده و این مسئله مشابه آن چیزی است که امروز در [[قوانین بین‌المللی]] در مورد [[جنایتکاران]] [[جنگی]] [[اعمال]] می‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۳۶.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	==[[استرقاق]] از دیدگاه [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==		==[[استرقاق]] از دیدگاه [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	[[استنباط]] جواز استرقاق از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً}}<ref>«پس چون آنها را از توان انداختید اسیر بگیرید و از آن پس یا منّت بگذارید (و آزادشان کنید) و یا سربها بگیرید» سوره محمد، آیه ۴.</ref> بسیار عجیب به نظر می‌رسد؛ زیرا {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} به معنای استیلای کامل بر [[آحاد]] [[دشمن]] و به [[اسارت]] گرفتن آنان است و این معنای هیچ‌گونه ملازمه عرفی و [[عقلی]] با استرقاق ندارد و از سوی دیگر {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} در واقع مقسم دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} می‌باشد در حالی که اگر معنای {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}}، استرقاق باشد، خود حالت سوم در برابر این دو حالت محسوب می‌شود و قابل تقسیم به دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت که دلالت آیه بر [[نفی]] استرقاق از باب مفهوم [[حصر]] معقولتر به نظر می‌رسد.		[[استنباط]] جواز استرقاق از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً}}<ref>«پس چون آنها را از توان انداختید اسیر بگیرید و از آن پس یا منّت بگذارید (و آزادشان کنید) و یا سربها بگیرید» سوره محمد، آیه ۴.</ref> بسیار عجیب به نظر می‌رسد؛ زیرا {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} به معنای استیلای کامل بر [[آحاد]] [[دشمن]] و به [[اسارت]] گرفتن آنان است و این معنای هیچ‌گونه ملازمه عرفی و [[عقلی]] با استرقاق ندارد و از سوی دیگر {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}} در واقع مقسم دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} می‌باشد در حالی که اگر معنای {{متن قرآن\|شُدُّوا الْوَثَاقَ}}، استرقاق باشد، خود حالت سوم در برابر این دو حالت محسوب می‌شود و قابل تقسیم به دو حالت {{متن قرآن\|مَنّ}} و {{متن قرآن\|فِدَاء}} نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت که دلالت آیه بر [[نفی]] استرقاق از باب مفهوم [[حصر]] معقولتر به نظر می‌رسد.

	مهم‌ترین دلیل در مورد جواز استرقاق اسیران جنگی استناد به عمل [[پیامبر]]{{صل}} است که گفته می‌شود در چند مورد [[اقدام]] به استرقاق اسیران کرده است مانند اسرای جنگی [[هوازن]] و [[بنی المصطلق]]<ref>لسان المیزان، ج۶، ص۳۲۴؛ سبل السلام، ج۴، ص۴۵ به بعد.</ref> و عمل [[پیامبر]]{{صل}} می‌تواند حاکی از [[مشروعیت]] [[مقابله به مثل]] با [[دشمن]] در [[رفتار]] متقابل با [[اسیران]] [[جنگی]] باشد. به علاوه در [[سنت]] گفتاری [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} هیچ موردی بیانگر جواز [[استرقاق]] دیده نمی‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۴۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.		مهم‌ترین دلیل در مورد جواز استرقاق اسیران جنگی استناد به عمل [[پیامبر]]{{صل}} است که گفته می‌شود در چند مورد [[اقدام]] به استرقاق اسیران کرده است مانند اسرای جنگی [[هوازن]] و [[بنی المصطلق]]<ref>لسان المیزان، ج۶، ص۳۲۴؛ سبل السلام، ج۴، ص۴۵ به بعد.</ref> و عمل [[پیامبر]]{{صل}} می‌تواند حاکی از [[مشروعیت]] [[مقابله به مثل]] با [[دشمن]] در [[رفتار]] متقابل با [[اسیران]] [[جنگی]] باشد. به علاوه در [[سنت]] گفتاری [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} هیچ موردی بیانگر جواز [[استرقاق]] دیده نمی‌شود<ref>آثار الحرب فی الاسلام، ص۴۴۴.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	==من و [[فدا]] در [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==		==من و [[فدا]] در [[مذاهب فقهی]] [[اهل سنت]]==
خط ۸۰:		خط ۸۰:

	[[علامه حلی]] می‌گوید: «[[فلسفه]] [[استرقاق]] آنست که اینان هرگاه در دست مسلمین بمانند [[امید]] بیشتری به [[هدایت]] آنان و برخورداری از مواهب [[آزادی]] آینده‌گان خواهد بود»<ref>تذکرة الفقها، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.		[[علامه حلی]] می‌گوید: «[[فلسفه]] [[استرقاق]] آنست که اینان هرگاه در دست مسلمین بمانند [[امید]] بیشتری به [[هدایت]] آنان و برخورداری از مواهب [[آزادی]] آینده‌گان خواهد بود»<ref>تذکرة الفقها، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.
	اسرای [[جنگی]] باید در هر صورت، تا [[تصمیم]] نهایی درباره آنها گرفته شود، از [[امنیت]] و معاش لازم برخوردار باشند. علی{{ع}} می‌فرمود: [[اطعام]] اسیر و [[احسان]] نمودن به وی [[حق]] [[واجب]] او است گرچه مستحق [[اعدام]] باشد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۸، باب ۱۵ از ابواب جهاد؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱ و ۱۴۸؛ فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۲-۲۲۱ و ۲۱۲-۲۰۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.		اسرای [[جنگی]] باید در هر صورت، تا [[تصمیم]] نهایی درباره آنها گرفته شود، از [[امنیت]] و معاش لازم برخوردار باشند. علی{{ع}} می‌فرمود: [[اطعام]] اسیر و [[احسان]] نمودن به وی [[حق]] [[واجب]] او است گرچه مستحق [[اعدام]] باشد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۸، باب ۱۵ از ابواب جهاد؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱ و ۱۴۸؛ فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۲-۲۲۱ و ۲۱۲-۲۰۶.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۳.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==