برمکیان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۲

2025-07-15T07:42:43Z

Bahmani در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۷

2025-07-15T05:27:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
	\| عنوان مدخل = ~~برمکیان~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[برمکیان در تاریخ اسلامی]] - [[برمکیان در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[برمکیان در تاریخ اسلامی]] - [[برمکیان در معارف و سیره رضوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	'''برمکیان''' از حاندان‌های بزرگ [[ایران]] و در [[شهر]] بلخ می‌‌زیستند. آنان با ورود [[اسلام]] به ایران [[مسلمان]] شدند. نفوذ [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و نیز [[ثروت]] بسیار آنان موجبات نزدیکی به [[حاکمان]] را فراهم آورد. برمکیان تلاش زیادی برای به [[قدرت]] رسیدن [[عباسیان]] انجام دادند و در دوره عباسیان به [[مناصب]] دولتی و [[وزارت]] رسیدند، ولی قدرت و ثروت زیاد، [[حسادت]] درباریان، نفوذ بیش از حد آنان در دربار [[خلافت]] و... سبب [[خشم]] [[خلفای عباسی]] و در راس آنان [[هارون الرشید]] و سبب [[سقوط برمکیان]] گردید.
			'''برمکیان''' از حاندان‌های بزرگ [[ایران]] و در [[شهر]] بلخ می‌‌زیستند. آنان با ورود [[اسلام]] به ایران [[مسلمان]] شدند. نفوذ [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و نیز [[ثروت]] بسیار آنان موجبات نزدیکی به [[حاکمان]] را فراهم آورد. برمکیان تلاش زیادی برای به [[قدرت]] رسیدن [[عباسیان]] انجام دادند و در دوره عباسیان به مناصب دولتی و [[وزارت]] رسیدند، ولی قدرت و ثروت زیاد، [[حسادت]] درباریان، نفوذ بیش از حد آنان در دربار [[خلافت]] و... سبب [[خشم]] [[خلفای عباسی]] و در راس آنان [[هارون الرشید]] و سبب [[سقوط برمکیان]] گردید.

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
خط ۴۱:		خط ۴۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~برمکیان]]~~		[[رده:عباسیان]]
	~~[[رده:مدخل‌های تلخیص شده~~]]

Wasity: /* علل خشم هارون الرشید بر برمکیان */

2023-09-16T10:01:37Z

علل خشم هارون الرشید بر برمکیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	=== علل خشم هارون الرشید بر برمکیان ===		=== علل خشم هارون الرشید بر برمکیان ===
	در باب سبب یا اسباب [[خشم]] گرفتن هارون‌الرشید بر برمکیان سخنان مختلفی گفته‌اند. برخی از منابع علت این امر را [[ارتباط]] [[جعفر~~]] [[~~برمکی]] و عباسه [[خواهر]] هارون دانسته‌اند. قائلان این دیدگاه بر این باورند که هارون با جعفر و عباسه که به یکدیگر علاقه‌مند بودند، به این شرط اجازه [[ازدواج]] می‌دهد که ایشان هیچ‌گونه ارتباطی با همدیگر نداشته باشند و چون پس از مدتی آنان صاحب فرزندانی شدند، این اتفاق برای هارون بسیار ناخوشایند شد و برای [[پاک]] کردن [[ننگ]] این واقعه به نابودی این [[خاندان]] پرداخت<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۵-۱۰۶؛ الفخری فی الآداب السلطانیة، ص۲۰۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۷۵.</ref>. این داستان درست نمی‌نماید، زیرا بیشتر منابع یادی از [[نکاح]] جعفر و عباسه نکرده‌اند و در شمار [[همسران]] عباسه (که سه تن بوده‌اند) یادی از وی نکرده‌اند<ref>دو قرن سکوت، ص۱۸۹-۱۹۱.</ref>.		در باب سبب یا اسباب [[خشم]] گرفتن هارون‌الرشید بر برمکیان سخنان مختلفی گفته‌اند. برخی از منابع علت این امر را [[ارتباط]] [[جعفر برمکی]] و عباسه [[خواهر]] هارون دانسته‌اند. قائلان این دیدگاه بر این باورند که هارون با جعفر و عباسه که به یکدیگر علاقه‌مند بودند، به این شرط اجازه [[ازدواج]] می‌دهد که ایشان هیچ‌گونه ارتباطی با همدیگر نداشته باشند و چون پس از مدتی آنان صاحب فرزندانی شدند، این اتفاق برای هارون بسیار ناخوشایند شد و برای [[پاک]] کردن [[ننگ]] این واقعه به نابودی این [[خاندان]] پرداخت<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۵-۱۰۶؛ الفخری فی الآداب السلطانیة، ص۲۰۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۷۵.</ref>. این داستان درست نمی‌نماید، زیرا بیشتر منابع یادی از [[نکاح]] جعفر و عباسه نکرده‌اند و در شمار [[همسران]] عباسه (که سه تن بوده‌اند) یادی از وی نکرده‌اند<ref>دو قرن سکوت، ص۱۸۹-۱۹۱.</ref>.

	سبب دیگری که برای نابودی برامکه نقل شده نسبت زندقه و [[احیای دین]] [[زرتشت]] توسط ایشان بوده است. حتی گفته‌اند که برمکیان قصد داشته‌اند هارون را از [[خلافت]] کنار بگذارند و [[عثمان بن نهیک]] را بر جای او بنشانند<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۴.</ref>. اصمعیِ شاعر درباره برمکیان گفته بود که هرگاه در محفلی سخن از [[شرک]] به میان می‌آید، چهره برمکیان شکفته می‌شود و روشنی می‌گیرد و اگر سوره‌ای از [[قرآن]] برایشان خوانده شود، ایشان بی‌درنگ سخن از مزدک به میان می‌آورند<ref>المعارف، ابن‌قتیبه، ص۳۸۲.</ref>. این وجه نیز چندان مورد پذیرش نیست چون منابع متعدد گفتارها و رفتارهایی را از [[یحیی]] و فرزندانش گزارش کرده‌اند که بیانگر [[اعتقاد]] [[راسخ]] ایشان به [[اسلام]] است<ref>فضائل بلخ، ص۱۹-۲۰؛ وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۹۷.</ref>. او حتی به هارون الرشید که خود را خلیفه [[مسلمانان]] و از [[خاندان رسالت]] و مسلمان‌زاده می‌دانست، [[ادب]] [[دینداری]] و [[بندگی]] یاد می‌داد<ref>أدب الکتاب، ص۴۰.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>.		سبب دیگری که برای نابودی برامکه نقل شده نسبت زندقه و [[احیای دین]] [[زرتشت]] توسط ایشان بوده است. حتی گفته‌اند که برمکیان قصد داشته‌اند هارون را از [[خلافت]] کنار بگذارند و [[عثمان بن نهیک]] را بر جای او بنشانند<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۴.</ref>. اصمعیِ شاعر درباره برمکیان گفته بود که هرگاه در محفلی سخن از [[شرک]] به میان می‌آید، چهره برمکیان شکفته می‌شود و روشنی می‌گیرد و اگر سوره‌ای از [[قرآن]] برایشان خوانده شود، ایشان بی‌درنگ سخن از مزدک به میان می‌آورند<ref>المعارف، ابن‌قتیبه، ص۳۸۲.</ref>. این وجه نیز چندان مورد پذیرش نیست چون منابع متعدد گفتارها و رفتارهایی را از [[یحیی]] و فرزندانش گزارش کرده‌اند که بیانگر [[اعتقاد]] [[راسخ]] ایشان به [[اسلام]] است<ref>فضائل بلخ، ص۱۹-۲۰؛ وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۹۷.</ref>. او حتی به هارون الرشید که خود را خلیفه [[مسلمانان]] و از [[خاندان رسالت]] و مسلمان‌زاده می‌دانست، [[ادب]] [[دینداری]] و [[بندگی]] یاد می‌داد<ref>أدب الکتاب، ص۴۰.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>.

Bahmani: /* پانویس */

2023-01-22T06:09:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	[[رده:برمکیان]]		[[رده:برمکیان]]
			[[رده:مدخل‌های تلخیص شده]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:15:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۵
خط ۸:		خط ۸:

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	برمکیان از [[خاندان]]‌های بزرگ و دولتمرد [[ایرانی]] و غالبا [[ادب]] پیشه بودند که در دوره [[امویان]] در [[خراسان]] بزرگ و در [[شهر]] بلخ می‌زیستند<ref>لغت نامه دهخدا، ذیل واژه برمک و خاندان برمکی.</ref>. آنان دارای [[مقامات]] بالای [[سیاسی]] در [[خلافت عباسی]] و در عصر [[امام رضا]]{{ع}} هستند. بنا بر آنچه که در منابع ذکر شده، اصل برمکیان از [[مردم]] بیوتات بلخ بوده است<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۴.</ref>. البته در [[فضائل]] بلخ آمده که چون [[فضل بن یحیی]] در [[سال ۱۷۵ ق]] دانشمندان بلخ را بر دروازه بلخ جمع کرد، بدیشان گفت اصل برمکیان از جباخان (جباخانه) بلخ بوده است<ref>فضائل بلخ، ص۳۷.</ref>. آنان در این [[شهر]] [[مقام]] و جایگاه والایی داشته‌اند و از زمره اشراف این شهر به شمار می‌آمده‌اند<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۳۰۷.</ref>. البته مقام آنان [[ارتباط]] تنگاتنگی با معبدی در بلخ به نام “نوبهار” داشته است. حتی نام برامکه نیز به [[معبد]] نوبهار مرتبط است.		برمکیان از [[خاندان]]‌های بزرگ و دولتمرد [[ایرانی]] و غالبا [[ادب]] پیشه بودند که در دوره [[امویان]] در [[خراسان]] بزرگ و در [[شهر]] بلخ می‌زیستند<ref>لغت نامه دهخدا، ذیل واژه برمک و خاندان برمکی.</ref>. آنان دارای [[مقامات]] بالای [[سیاسی]] در [[خلافت عباسی]] و در عصر [[امام رضا]] {{ع}} هستند. بنا بر آنچه که در منابع ذکر شده، اصل برمکیان از [[مردم]] بیوتات بلخ بوده است<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۴.</ref>. البته در [[فضائل]] بلخ آمده که چون [[فضل بن یحیی]] در [[سال ۱۷۵ ق]] دانشمندان بلخ را بر دروازه بلخ جمع کرد، بدیشان گفت اصل برمکیان از جباخان (جباخانه) بلخ بوده است<ref>فضائل بلخ، ص۳۷.</ref>. آنان در این [[شهر]] [[مقام]] و جایگاه والایی داشته‌اند و از زمره اشراف این شهر به شمار می‌آمده‌اند<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۳۰۷.</ref>. البته مقام آنان [[ارتباط]] تنگاتنگی با معبدی در بلخ به نام “نوبهار” داشته است. حتی نام برامکه نیز به [[معبد]] نوبهار مرتبط است.

	برخی منابع برای توضیح وجه تسمیه “برمک” داستان عجیبی را نقل کرده‌اند. ایشان گفته‌اند که [[جعفر برمکی]] همواره زیر نگین انگشتری خود اندکی زهر داشت. در [[مجلسی]] از وی در باب علت این کار پرسیدند و او گفت: این بدان دلیل است که در هنگام خطر آن زهر را بَرمَکم و از [[خواری]] خلاص یابم. از آن پس وی را “برمک” گفتند<ref>تاریخ حبیب السیر، ج۲، ص۲۳۳؛ تاریخ نگارستان، ص۲۱؛ ظفرنامه - قسم الإسلامیة، ج۲، ص۴۴۰.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>		برخی منابع برای توضیح وجه تسمیه “برمک” داستان عجیبی را نقل کرده‌اند. ایشان گفته‌اند که [[جعفر برمکی]] همواره زیر نگین انگشتری خود اندکی زهر داشت. در [[مجلسی]] از وی در باب علت این کار پرسیدند و او گفت: این بدان دلیل است که در هنگام خطر آن زهر را بَرمَکم و از [[خواری]] خلاص یابم. از آن پس وی را “برمک” گفتند<ref>تاریخ حبیب السیر، ج۲، ص۲۳۳؛ تاریخ نگارستان، ص۲۱؛ ظفرنامه - قسم الإسلامیة، ج۲، ص۴۴۰.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	== برمکیان و نفوذ در خلافت ==		== برمکیان و نفوذ در خلافت ==
	این امر سرآغاز نزدیک شدن آل‌برمک به [[دستگاه خلافت]] شد، هر چند پیش از آن نیز [[نفوذ]] [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] ایشان و نیز [[ثروت]] بسیارشان موجبات نزدیکی به [[قدرت]] حاکمه را فراهم آورده بود. این نزدیکی با قدرت حاکمه موجب آن شد که [[فرزندان]] [[خاندان]] برمک از همان [[کودکی]] با امور دولتی و دیوانی [[انس]] پیدا کنند و مناسبات قدرت را بشناسند. برای نمونه، خالد برمکی از کودکی با مسلمة بن عبدالملک انس داشت و با او [[رشد]] یافت و از تعلیمات خاصی که مخصوص درباریان بود برخوردار گشت<ref>شذرات من کتب مفقودة، ص۱۲.</ref>. خالد، به عنوان بزرگ برامکه، پس از پدر در انتقال قدرت از [[امویان]] به [[عباسیان]] نقش بسزایی داشت، به گونه‌ای که او را در شمار داعیان [[عباسی]] دانسته‌اند و به وی [[لقب]] “امین [[آل محمد]]{{صل}}” داده‌اند<ref> شذرات من کتب مفقودة، ص۱۲-۱۳.</ref>. او پس از به قدرت رسیدن عباسیان در دستگاه ایشان [[مقامات]] متعددی یافت و در [[زمان]] [[خلافت]] [[سفاح]]، [[منصور]] و [[مهدی]] خدمات بسیاری را به ایشان عرضه کرد.		این امر سرآغاز نزدیک شدن آل‌برمک به [[دستگاه خلافت]] شد، هر چند پیش از آن نیز [[نفوذ]] [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] ایشان و نیز [[ثروت]] بسیارشان موجبات نزدیکی به [[قدرت]] حاکمه را فراهم آورده بود. این نزدیکی با قدرت حاکمه موجب آن شد که [[فرزندان]] [[خاندان]] برمک از همان [[کودکی]] با امور دولتی و دیوانی [[انس]] پیدا کنند و مناسبات قدرت را بشناسند. برای نمونه، خالد برمکی از کودکی با مسلمة بن عبدالملک انس داشت و با او [[رشد]] یافت و از تعلیمات خاصی که مخصوص درباریان بود برخوردار گشت<ref>شذرات من کتب مفقودة، ص۱۲.</ref>. خالد، به عنوان بزرگ برامکه، پس از پدر در انتقال قدرت از [[امویان]] به [[عباسیان]] نقش بسزایی داشت، به گونه‌ای که او را در شمار داعیان [[عباسی]] دانسته‌اند و به وی [[لقب]] “امین [[آل محمد]] {{صل}}” داده‌اند<ref> شذرات من کتب مفقودة، ص۱۲-۱۳.</ref>. او پس از به قدرت رسیدن عباسیان در دستگاه ایشان [[مقامات]] متعددی یافت و در [[زمان]] [[خلافت]] [[سفاح]]، [[منصور]] و [[مهدی]] خدمات بسیاری را به ایشان عرضه کرد.

	پس از وی [[یحیی بن خالد برمکی]] خدمات پدر را به مهدی و [[هارون‌الرشید]] ادامه داد. مهدی او را [[مسئول]] [[تربیت]] هارون‌الرشید قرار داد و از وی خواست که [[حق]] او را بر خود بشناسد<ref>وفیات الأعیان، ج۶، ص۲۲۱.</ref>. یحیی مهم‌ترین [[خدمت]] را به هارون‌الرشید کرد، زیرا [[هادی]] قصد آن داشت که فرزندش [[جعفر]] را به جای هارون‌الرشید [[ولی‌عهد]] پس از خود کند، اما او [[با تدبیر]] و [[کاردانی]] خود مانع از این کار شد و توانست هارون‌الرشید را در [[قدرت]] [[حفظ]] کند. او حتی برای این کار به [[زندان]] افتاد و قصد جانش را کردند<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۳۳۲-۳۳۳.</ref>. پس از اینکه هارون‌الرشید به [[خلافت]] رسید، یحیی به [[وزارت]] رسید و تمام ارکان [[حکومت]] را در [[اختیار]] گرفت و جمع کثیری از [[خاندان]] خود را در امور دولتی دخالت داد<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۳۳۷.</ref>. یحیی دو فرزند خود [[فضل]] و جعفر را در امور دیوانی مجال وسیع داد و از آنجا که هارون‌الرشید [[اعتماد]] کامل به این خاندان داشت، دست ایشان را در همه امور دولتی باز گذاشت. [[هارون]] فضل را [[برادر]] خود می‌نامید و خاتم خویش را که با آن می‌توانست همه امور خلافت را انجام دهد، در اختیار او گذاشت<ref>وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۷-۲۸.</ref>. هارون به جعفر نیز علاقه بسیار داشت و وی را بسیار گرامی می‌داشت. او به حدی جعفر را [[دوست]] می‌داشت که [[خواهر]] خود، عباسه، را به [[عقد]] او در آورد. البته با او شرط کرد که تنها در مجلس [[خلیفه]] با هم باشند و بیرون از آن با هم [[بیگانه]] باشند<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۳۷۵.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>		پس از وی [[یحیی بن خالد برمکی]] خدمات پدر را به مهدی و [[هارون‌الرشید]] ادامه داد. مهدی او را [[مسئول]] [[تربیت]] هارون‌الرشید قرار داد و از وی خواست که [[حق]] او را بر خود بشناسد<ref>وفیات الأعیان، ج۶، ص۲۲۱.</ref>. یحیی مهم‌ترین [[خدمت]] را به هارون‌الرشید کرد، زیرا [[هادی]] قصد آن داشت که فرزندش [[جعفر]] را به جای هارون‌الرشید [[ولی‌عهد]] پس از خود کند، اما او [[با تدبیر]] و [[کاردانی]] خود مانع از این کار شد و توانست هارون‌الرشید را در [[قدرت]] [[حفظ]] کند. او حتی برای این کار به [[زندان]] افتاد و قصد جانش را کردند<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۳۳۲-۳۳۳.</ref>. پس از اینکه هارون‌الرشید به [[خلافت]] رسید، یحیی به [[وزارت]] رسید و تمام ارکان [[حکومت]] را در [[اختیار]] گرفت و جمع کثیری از [[خاندان]] خود را در امور دولتی دخالت داد<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۳۳۷.</ref>. یحیی دو فرزند خود [[فضل]] و جعفر را در امور دیوانی مجال وسیع داد و از آنجا که هارون‌الرشید [[اعتماد]] کامل به این خاندان داشت، دست ایشان را در همه امور دولتی باز گذاشت. [[هارون]] فضل را [[برادر]] خود می‌نامید و خاتم خویش را که با آن می‌توانست همه امور خلافت را انجام دهد، در اختیار او گذاشت<ref>وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۷-۲۸.</ref>. هارون به جعفر نیز علاقه بسیار داشت و وی را بسیار گرامی می‌داشت. او به حدی جعفر را [[دوست]] می‌داشت که [[خواهر]] خود، عباسه، را به [[عقد]] او در آورد. البته با او شرط کرد که تنها در مجلس [[خلیفه]] با هم باشند و بیرون از آن با هم [[بیگانه]] باشند<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۳۷۵.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	سبب دیگری که برای نابودی برامکه نقل شده نسبت زندقه و [[احیای دین]] [[زرتشت]] توسط ایشان بوده است. حتی گفته‌اند که برمکیان قصد داشته‌اند هارون را از [[خلافت]] کنار بگذارند و [[عثمان بن نهیک]] را بر جای او بنشانند<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۴.</ref>. اصمعیِ شاعر درباره برمکیان گفته بود که هرگاه در محفلی سخن از [[شرک]] به میان می‌آید، چهره برمکیان شکفته می‌شود و روشنی می‌گیرد و اگر سوره‌ای از [[قرآن]] برایشان خوانده شود، ایشان بی‌درنگ سخن از مزدک به میان می‌آورند<ref>المعارف، ابن‌قتیبه، ص۳۸۲.</ref>. این وجه نیز چندان مورد پذیرش نیست چون منابع متعدد گفتارها و رفتارهایی را از [[یحیی]] و فرزندانش گزارش کرده‌اند که بیانگر [[اعتقاد]] [[راسخ]] ایشان به [[اسلام]] است<ref>فضائل بلخ، ص۱۹-۲۰؛ وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۹۷.</ref>. او حتی به هارون الرشید که خود را خلیفه [[مسلمانان]] و از [[خاندان رسالت]] و مسلمان‌زاده می‌دانست، [[ادب]] [[دینداری]] و [[بندگی]] یاد می‌داد<ref>أدب الکتاب، ص۴۰.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>.		سبب دیگری که برای نابودی برامکه نقل شده نسبت زندقه و [[احیای دین]] [[زرتشت]] توسط ایشان بوده است. حتی گفته‌اند که برمکیان قصد داشته‌اند هارون را از [[خلافت]] کنار بگذارند و [[عثمان بن نهیک]] را بر جای او بنشانند<ref>البدء و التاریخ، ج۶، ص۱۰۴.</ref>. اصمعیِ شاعر درباره برمکیان گفته بود که هرگاه در محفلی سخن از [[شرک]] به میان می‌آید، چهره برمکیان شکفته می‌شود و روشنی می‌گیرد و اگر سوره‌ای از [[قرآن]] برایشان خوانده شود، ایشان بی‌درنگ سخن از مزدک به میان می‌آورند<ref>المعارف، ابن‌قتیبه، ص۳۸۲.</ref>. این وجه نیز چندان مورد پذیرش نیست چون منابع متعدد گفتارها و رفتارهایی را از [[یحیی]] و فرزندانش گزارش کرده‌اند که بیانگر [[اعتقاد]] [[راسخ]] ایشان به [[اسلام]] است<ref>فضائل بلخ، ص۱۹-۲۰؛ وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۹۷.</ref>. او حتی به هارون الرشید که خود را خلیفه [[مسلمانان]] و از [[خاندان رسالت]] و مسلمان‌زاده می‌دانست، [[ادب]] [[دینداری]] و [[بندگی]] یاد می‌داد<ref>أدب الکتاب، ص۴۰.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ج۱، ص ۱۴۵-۱۵۴.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100514.jpg\|22px]] [[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا ج۱''']]		# [[پرونده:1100514.jpg\|22px]] [[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[آل برمک (مقاله)\| مقاله «آل برمک»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا ج۱''']]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:39:06Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
خط ۴۳:		خط ۴۲:

	[[رده:برمکیان]]		[[رده:برمکیان]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:31:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'هارون الرشید' به 'هارون الرشید'

2022-06-21T12:10:16Z

جایگزینی متن - 'هارون الرشید' به 'هارون الرشید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۴۰
خط ۶:		خط ۶:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	'''برمکیان''' از حاندان‌های بزرگ [[ایران]] و در [[شهر]] بلخ می‌‌زیستند. آنان با ورود [[اسلام]] به ایران [[مسلمان]] شدند. نفوذ [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و نیز [[ثروت]] بسیار آنان موجبات نزدیکی به [[حاکمان]] را فراهم آورد. برمکیان تلاش زیادی برای به [[قدرت]] رسیدن [[عباسیان]] انجام دادند و در دوره عباسیان به [[مناصب]] دولتی و [[وزارت]] رسیدند، ولی قدرت و ثروت زیاد، [[حسادت]] درباریان، نفوذ بیش از حد آنان در دربار [[خلافت]] و... سبب [[خشم]] [[خلفای عباسی]] و در راس آنان [[هارون]] ~~الرشید~~ و سبب [[سقوط برمکیان]] گردید.		'''برمکیان''' از حاندان‌های بزرگ [[ایران]] و در [[شهر]] بلخ می‌‌زیستند. آنان با ورود [[اسلام]] به ایران [[مسلمان]] شدند. نفوذ [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و نیز [[ثروت]] بسیار آنان موجبات نزدیکی به [[حاکمان]] را فراهم آورد. برمکیان تلاش زیادی برای به [[قدرت]] رسیدن [[عباسیان]] انجام دادند و در دوره عباسیان به [[مناصب]] دولتی و [[وزارت]] رسیدند، ولی قدرت و ثروت زیاد، [[حسادت]] درباریان، نفوذ بیش از حد آنان در دربار [[خلافت]] و... سبب [[خشم]] [[خلفای عباسی]] و در راس آنان [[هارون الرشید]] و سبب [[سقوط برمکیان]] گردید.

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==

Bahmani: /* سقوط برمکیان */

2022-05-15T09:38:18Z

سقوط برمکیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== سقوط برمکیان ==		== سقوط برمکیان ==
	قدرت و [[شکوه]] و [[ثروت]] افسانه‌آمیز [[آل برمک]] تدریجاً حس [[رقابت]] و [[حسادت]] بزرگان [[عرب]] را برانگیخت و موجب [[دشمنی]] آنان با [[برمکیان]] و [[سعایت]] ایشان نزد [[خلیفه]] شد. سرانجام، این [[دشمنی‌ها]] مؤثر افتاد و خلیفه را نسبت به [[خاندان]] [[برمکی]] بدگمان ساخت؛ پس در آخر [[محرم]] [[سال ۱۸۷ ق]]، مسرور [[خادم]] را با عده‌ای از [[غلامان]] بر سر [[جعفر بن یحیی]] فرستاد تا او را به [[قتل]] رساندند و سرش را نزد او آوردند؛ همچین [[فرمان]] داد تا [[یحیی]] و فضل و دیگر برمکیان را به زندان افکندند و [[اموال]] و [[دارایی]] آنان را [[مصادره]] کردند.		قدرت و [[شکوه]] و [[ثروت]] افسانه‌آمیز [[آل برمک]] تدریجاً حس [[رقابت]] و [[حسادت]] بزرگان [[عرب]] را برانگیخت و موجب [[دشمنی]] آنان با برمکیان و [[سعایت]] ایشان نزد [[خلیفه]] شد. سرانجام، این [[دشمنی‌ها]] مؤثر افتاد و خلیفه را نسبت به [[خاندان]] [[برمکی]] بدگمان ساخت؛ پس در آخر [[محرم]] [[سال ۱۸۷ ق]]، مسرور [[خادم]] را با عده‌ای از [[غلامان]] بر سر [[جعفر بن یحیی]] فرستاد تا او را به [[قتل]] رساندند و سرش را نزد او آوردند؛ همچین [[فرمان]] داد تا [[یحیی]] و فضل و دیگر برمکیان را به زندان افکندند و [[اموال]] و [[دارایی]] آنان را [[مصادره]] کردند.

	بدین‌گونه آل برمک پس از سال‌ها [[خدمتگزاری]]، [[قربانی]] خشم و [[حسد]] خلیفه و [[نزدیکان]] او شدند. با [[سقوط]] این خاندان راه برای [[نفوذ]] عناصر نالایقی چون [[فضل بن ربیع]] و [[علی بن عیسی بن ماهان]] به دربار خلافت باز شد که در نتیجه نفوذ آنان، [[ضعف]] و [[فساد]]، دستگاه [[اداری]] [[دولت عباسی]] را فرا گرفت. به گفته [[مسعودی]]، «پس از [[برمکیان]]، [[کارها]] مختل شد و [[مردم]]، بی‌تدبیری و [[سوء]] [[سیاست]] [[هارون]] را آشکارا دیدند»<ref>التنبیه والاشراف، ص۱۹۹.</ref>. آن طور که گفته‌اند، بعدها هارون نیز از کرده خود پشیمان شد و از براندازی این [[خاندان]] اظهار [[تأسف]] کرد<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۵۸.</ref>.		بدین‌گونه آل برمک پس از سال‌ها [[خدمتگزاری]]، [[قربانی]] خشم و [[حسد]] خلیفه و [[نزدیکان]] او شدند. با [[سقوط]] این خاندان راه برای [[نفوذ]] عناصر نالایقی چون [[فضل بن ربیع]] و [[علی بن عیسی بن ماهان]] به دربار خلافت باز شد که در نتیجه نفوذ آنان، [[ضعف]] و [[فساد]]، دستگاه [[اداری]] [[دولت عباسی]] را فرا گرفت. به گفته [[مسعودی]]، «پس از [[برمکیان]]، [[کارها]] مختل شد و [[مردم]]، بی‌تدبیری و [[سوء]] [[سیاست]] [[هارون]] را آشکارا دیدند»<ref>التنبیه والاشراف، ص۱۹۹.</ref>. آن طور که گفته‌اند، بعدها هارون نیز از کرده خود پشیمان شد و از براندازی این [[خاندان]] اظهار [[تأسف]] کرد<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۵۸.</ref>.

Bahmani در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۷

2022-05-15T09:37:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۶:		خط ۶:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	'''برمکیان''' از حاندان‌های بزرگ [[ایران]] و در [[شهر]] بلخ می‌‌زیستند. ~~انان~~ با ورود [[اسلام]] به ایران [[مسلمان]] شدند. نفوذ [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و نیز [[ثروت]] بسیار آنان موجبات نزدیکی به [[حاکمان]] را فراهم آورد. برمکیان تلاش زیادی برای به [[قدرت]] رسیدن [[عباسیان]] انجام دادند و در دوره عباسیان به [[مناصب]] دولتی و [[وزارت]] رسیدند، ولی قدرت و ثروت زیاد، [[حسادت]] درباریان، نفوذ بیش از حد آنان در دربار [[خلافت]] و... سبب [[خشم]] [[خلفای عباسی]] و در راس آنان [[هارون]] الرشید و سبب [[سقوط برمکیان]] گردید.		'''برمکیان''' از حاندان‌های بزرگ [[ایران]] و در [[شهر]] بلخ می‌‌زیستند. آنان با ورود [[اسلام]] به ایران [[مسلمان]] شدند. نفوذ [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و نیز [[ثروت]] بسیار آنان موجبات نزدیکی به [[حاکمان]] را فراهم آورد. برمکیان تلاش زیادی برای به [[قدرت]] رسیدن [[عباسیان]] انجام دادند و در دوره عباسیان به [[مناصب]] دولتی و [[وزارت]] رسیدند، ولی قدرت و ثروت زیاد، [[حسادت]] درباریان، نفوذ بیش از حد آنان در دربار [[خلافت]] و... سبب [[خشم]] [[خلفای عباسی]] و در راس آنان [[هارون]] الرشید و سبب [[سقوط برمکیان]] گردید.

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==