برهان حرکت در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۲

2025-08-20T05:32:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = برهان حرکت		\| موضوع مرتبط = برهان حرکت
	\| عنوان مدخل = برهان حرکت		\| عنوان مدخل = برهان حرکت
	\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در قرآن]] - [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در قرآن]] - [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فلسفه دین و کلام جدید]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* مقدمه */

2025-04-11T13:57:15Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۷
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[برهان حرکت]] (محرک اول) که به [[ارسطو]] منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:		[[برهان حرکت]] (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:
	# هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.		# هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.
	# [[طبیعت]] از [[حرکت]] و [[تغییر]] خالی نیست، آنچه در طبیعت واقع است و آنچه [[جسم]] و [[جسمانی]] است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.		# طبیعت از حرکت و [[تغییر]] خالی نیست، آنچه در طبیعت واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.
	# [[تسلسل]] علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن علت، علتی فرض نشود.		# [[تسلسل]] علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن علت، علتی فرض نشود.
	# هر علتی با معلول خویش [[معیت]] دارد، یعنی علت از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به علت محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به علت محتاج است~~<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۶۵.</ref>~~.		# هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی علت از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به علت محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به علت محتاج است.

	مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در طبیعت می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر طبیعت منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] [[شق]] دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.		مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در طبیعت می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر طبیعت منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] شق دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.

	به بیان دیگر: حرکت به محرک نیازمند است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.		به بیان دیگر: حرکت به محرک نیازمند است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.

	محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان حرکت]]، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله [[تسلسل]] علل وارد بوده که قابل [[تأمل]] و بررسی است<ref>رجوع شود به [[جوادی آملی]]، [[براهین اثبات خدا]]، [[برهان حرکت]] و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ~~ص۶۶~~.</ref>		محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که ارسطو از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان حرکت]]، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله [[تسلسل]] علل وارد بوده که قابل [[تأمل]] و بررسی است<ref>رجوع شود به [[جوادی آملی]]، [[براهین اثبات خدا]]، [[برهان حرکت]] و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۶۵ ـ ۶۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مقدمه */

2025-04-11T13:55:53Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۵
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[برهان]] ~~حرکت~~ (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:		[[برهان حرکت]] (محرک اول) که به [[ارسطو]] منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:
	# هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.		# هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.
	# [[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.		# [[طبیعت]] از [[حرکت]] و [[تغییر]] خالی نیست، آنچه در طبیعت واقع است و آنچه [[جسم]] و [[جسمانی]] است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.
	# تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن ~~[[علت]]،~~ علتی فرض نشود.		# [[تسلسل]] علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن علت، علتی فرض نشود.
	# هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ~~ص ۶۵~~.</ref>.		# هر علتی با معلول خویش [[معیت]] دارد، یعنی علت از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به علت محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به علت محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۶۵.</ref>.

	مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در [[طبیعت]] می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر [[طبیعت]] منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] شق دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.		مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در طبیعت می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر طبیعت منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] [[شق]] دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.

	به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.		به بیان دیگر: حرکت به محرک نیازمند است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.

	محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] ~~حرکت،~~ به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی ~~آملی،~~ براهین اثبات ~~خدا،~~ برهان حرکت و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ~~ص ۶۶~~.</ref>		محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان حرکت]]، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله [[تسلسل]] علل وارد بوده که قابل [[تأمل]] و بررسی است<ref>رجوع شود به [[جوادی آملی]]، [[براهین اثبات خدا]]، [[برهان حرکت]] و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۶۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-28T13:11:48Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۱
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~براهین خداشناسی~~]]		[[رده:برهان حرکت]]
	[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]		[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]

Jaafari در ‏۲۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳

2024-03-28T08:33:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = برهان حرکت		\| موضوع مرتبط = برهان حرکت
	\| عنوان مدخل = برهان حرکت		\| عنوان مدخل = برهان حرکت
	\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در قرآن]] - [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۱

2022-12-20T08:11:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = برهان حرکت		\| موضوع مرتبط = برهان حرکت
	\| عنوان مدخل = [[برهان حرکت]]		\| عنوان مدخل = برهان حرکت
	\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:		[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.		به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.

	محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] حرکت، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی آملی، براهین اثبات خدا، برهان حرکت و حدوث.</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۶.</ref>		محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] حرکت، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی آملی، براهین اثبات خدا، برهان حرکت و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:خداشناسی]]		[[رده:براهین خداشناسی]]
	[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]		[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:18:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۸
خط ۶:		خط ۶:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:		[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:
	#هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.		# هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.
	# [[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.		# [[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.
	#تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن [[علت]]، علتی فرض نشود.		# تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن [[علت]]، علتی فرض نشود.
	#هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۵.</ref>.		# هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۵.</ref>.

	مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در [[طبیعت]] می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر [[طبیعت]] منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] شق دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.		مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در [[طبیعت]] می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر [[طبیعت]] منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] شق دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:39:36Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:خداشناسی]]		[[رده:خداشناسی]]
	[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]		[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:33:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۰۳
خط ۹:		خط ۹:
	[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:		[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:
	#هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.		#هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.
	#[[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.		# [[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.
	#تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن [[علت]]، علتی فرض نشود.		#تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن [[علت]]، علتی فرض نشود.
	#هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۵.</ref>.		#هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۵.</ref>.
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.		به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.

	محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] حرکت، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی آملی، براهین اثبات خدا، برهان حرکت و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۶.</ref>		محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] حرکت، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی آملی، براهین اثبات خدا، برهان حرکت و حدوث.</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۹

2022-07-09T07:59:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۹
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = برهان حرکت		\| موضوع مرتبط = برهان حرکت
	\| عنوان مدخل = [[برهان حرکت]]		\| عنوان مدخل = [[برهان حرکت]]
	\| مداخل مرتبط = ~~[[برهان حرکت در قرآن]] - [[برهان حرکت در حدیث]] - [[برهان حرکت در نهج البلاغه]] - [[برهان حرکت در معارف دعا و زیارات]] -~~ [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در ~~اخلاق اسلامی]] - [[برهان حرکت در عرفان~~ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[برهان حرکت در کلام اسلامی]] - [[برهان حرکت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~برهان حرکت (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:		[[برهان]] حرکت (محرک اول) که به ارسطو منسوب است، بر چهار مقدمه [[استوار]] است:
	#هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.		#هر حرکتی به محرک احتیاج دارد.
	#[[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.		#[[طبیعت]] از حرکت و تغییر خالی نیست، آنچه در [[طبیعت]] واقع است و آنچه جسم و جسمانی است، متحرک است. در اینجا حرکت، هرگونه حرکتی را اعم از تغییرات دفعی و تدریجی شامل می‌‌شود.
	#تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن [[علت]]، علتی فرض نشود.		#تسلسل علل محال است، یعنی اگر علل در طول یکدیگر قرار گیرند، باید به علتی منتهی شوند که برای آن [[علت]]، علتی فرض نشود.
	#هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۵.</ref>.		#هر علتی با معلول خویش معیت دارد، یعنی [[علت]] از معلول (و در این مورد خاص محرک از متحرک) خود نه تنها انفکاک زمانی، بلکه تقدم و تأخر زمانی نیز ندارد. محرک باید همواره همراه حرکت بوده و نمی‌تواند بر آن تقدم زمانی داشته باشد. به عبارت دیگر، چنین نیست که حرکت تنها در آغاز کار و در حدوث خود به [[علت]] محتاج باشد، بلکه در بقای خود نیز هر چند حرکت عین حدوث تدریجی است، به [[علت]] محتاج است<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۵.</ref>.
	*مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در [[طبیعت]] می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر [[طبیعت]] منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] شق دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.
	*به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.		مطابق این اصول، گفته می‌‌شود حرکاتی که در [[طبیعت]] می‌‌بینیم و وجودشان بدیهی است و به محرک نیاز دارند؛ محرک این حرکات یا طبیعی است و یا از غیر [[طبیعت]] منشأ گرفته است. در صورت [[انتخاب]] شق دوم فهو المطلوب و در صورتی که بگوییم عامل این حرکت، امری مادی و جسمانی است، آنگاه همین سؤال و جواب در مورد خود این محرک متحرک نیز مطرح می‌‌شود تا به محرک آن برسیم و همین طور ادامه می‌‌یابد و چون تسلسل علل محال است؛ محرکات باید به محرکی که خود متحرک نیست، منتهی شوند.
	*محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] حرکت، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی آملی، براهین اثبات خدا، برهان حرکت و حدوث.</ref><ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۶.</ref>.
			به بیان دیگر: حرکت به محرک [[نیازمند]] است. هر محرکی یا خود متحرک است و یا نه. در صورت دوم، محرک همان خداست. در صورت اول، حرکت آن از سوی محرکی است تا به محرکی برسد که غیر متحرک باشد که باز همان [[خدا]] یا محرک اول باشد.

			محرک اول، همین محرک غیر متحرک است که [[ارسطو]] از آن به محرک اول تعبیر کرده است<ref>مطهری، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۹۹؛ ج۳، ص۲۳۶ - ۲۳۵؛ همو، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۹۳ - ۹۱؛ همو، شرح منظومه، ج۲، ص۷۲ - ۷۰؛ همو، نقدی بر مارکسیسم، ص۳۴۰ - ۳۳۹؛ همو، توحید، ص۱۹۶ - ۱۹۴.</ref>. همواره ایرادهایی بر [[برهان]] حرکت، به ویژه از نظر ربط حادث به قدیم و استحاله تسلسل علل وارد بوده که قابل تأمل و بررسی است<ref>رجوع شود به جوادی آملی، براهین اثبات خدا، برهان حرکت و حدوث.</ref>.<ref>[[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۶۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]		# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۶:		خط ۲۸:

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:~~برهان حرکت~~]]		[[رده:خداشناسی]]
	[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]		[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]