برهان فطرت در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* خلقت خاص (فطرت دل) */

2025-09-27T07:16:59Z

خلقت خاص (فطرت دل)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱۲۵:		خط ۱۲۵:
	در [[حقیقت]] مقصود از [[خداشناسی فطری]]، بیان این نکته است که [[خداشناسی]] و [[اعتقاد]] به مبدأ و همچنین [[معاد]] نه [[استعداد]] و [[ادراکات]] [[انسان]]، بلکه جزء [[حقیقت]] و مقوم انسان است که ذات انسان بر آن [[خلق]] شده است. به تعبیر [[صدرالمتألهین]] در [[نفوس]] [[انسان‌ها]]، حتی انسان‌های [[شقی]] و منغمر در عالم طبیعت یک [[شوق]] و [[عشق]] غریزی و طبیعی به کسب خیر و [[حق]] متعالی وجود دارد که [[آیه فطرت]] (سوره روم، آیه۳۰) نیز بر آن دلالت می‌کند: {{عربی\|فَهِيَ [النُّفُوسُ الحَيَوَانِيَّةُ الشَّقِيقَةُ] مَعَ هَذِهِ الشَّقَاوَةِ الفَاحِشَةِ غَيْرُ خَالِيَةٍ عَنْ شَوْقٍ وَ عِشْقٍ إِلَى طَالِبِ الخَيْرِ الأَقْصَى وَ الحَقِّ الأَعْلَى بِحَسَبِ غَرِيزَتِهَا وَ طَبِيعَتِهَا}}<ref>صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۲۵۳.</ref>.		در [[حقیقت]] مقصود از [[خداشناسی فطری]]، بیان این نکته است که [[خداشناسی]] و [[اعتقاد]] به مبدأ و همچنین [[معاد]] نه [[استعداد]] و [[ادراکات]] [[انسان]]، بلکه جزء [[حقیقت]] و مقوم انسان است که ذات انسان بر آن [[خلق]] شده است. به تعبیر [[صدرالمتألهین]] در [[نفوس]] [[انسان‌ها]]، حتی انسان‌های [[شقی]] و منغمر در عالم طبیعت یک [[شوق]] و [[عشق]] غریزی و طبیعی به کسب خیر و [[حق]] متعالی وجود دارد که [[آیه فطرت]] (سوره روم، آیه۳۰) نیز بر آن دلالت می‌کند: {{عربی\|فَهِيَ [النُّفُوسُ الحَيَوَانِيَّةُ الشَّقِيقَةُ] مَعَ هَذِهِ الشَّقَاوَةِ الفَاحِشَةِ غَيْرُ خَالِيَةٍ عَنْ شَوْقٍ وَ عِشْقٍ إِلَى طَالِبِ الخَيْرِ الأَقْصَى وَ الحَقِّ الأَعْلَى بِحَسَبِ غَرِيزَتِهَا وَ طَبِيعَتِهَا}}<ref>صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۲۵۳.</ref>.

	وی در جای دیگر [[فطری]] بودن خداشناسی را به خداگرایی هنگام افتادن در هلاکت [[تفسیر]] می‌کند که بر حسب جبله و [[غریزه]] انسان به [[خدا]] [[توکل]] می‌کند<ref>{{عربی\|بَلْ وُجُودُ الوَاجِبِ تَعَالَى - كَمَا قِيلَ - أَمْرٌ فِطْرِيٌّ، فَإِنَّ العَبْدَ عِنْدَ الوُقُوعِ فِي الأَهْوَالِ وَ صِعَابِ الأَحْوَالِ يَتَوَكَّلُ بِحَسَبِ الجِبِلَّةِ عَلَى اللهِ تَعَالَى، وَ يَتَوَجَّهُ تَوَجُّهًا غَرِيزِيًّا إِلَى مُسَبِّبِ الأَسْبَابِ}} (صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۱۲۱).</ref>.		وی در جای دیگر [[فطری]] بودن خداشناسی را به خداگرایی هنگام افتادن در هلاکت [[تفسیر]] می‌کند که بر حسب جبله و غریزه انسان به [[خدا]] [[توکل]] می‌کند<ref>{{عربی\|بَلْ وُجُودُ الوَاجِبِ تَعَالَى - كَمَا قِيلَ - أَمْرٌ فِطْرِيٌّ، فَإِنَّ العَبْدَ عِنْدَ الوُقُوعِ فِي الأَهْوَالِ وَ صِعَابِ الأَحْوَالِ يَتَوَكَّلُ بِحَسَبِ الجِبِلَّةِ عَلَى اللهِ تَعَالَى، وَ يَتَوَجَّهُ تَوَجُّهًا غَرِيزِيًّا إِلَى مُسَبِّبِ الأَسْبَابِ}} (صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۱۲۱).</ref>.

	[[علامه طباطبایی]] نیز در این باره می‌‌نویسد: {{عربی\|الدِّينُ مِنَ اقْتِضَاءَاتِ الخِلْقَةِ الإِنْسَانِيَّةِ، وَ يَنْطَبِقُ التَّشْرِيعُ عَلَى الفِطْرَةِ وَ التَّكْوِينِ}}<ref>سید [[محمدحسین طباطبایی]]، [[المیزان]]، ج۱۶، ص۱۹۸؛ [[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۶، ص۹۳۵؛ [[عبدالله جوادی آملی]]، [[تفسیر موضوعی]]، ج۱۲، ص۲۶.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۷۶.</ref>		[[علامه طباطبایی]] نیز در این باره می‌‌نویسد: {{عربی\|الدِّينُ مِنَ اقْتِضَاءَاتِ الخِلْقَةِ الإِنْسَانِيَّةِ، وَ يَنْطَبِقُ التَّشْرِيعُ عَلَى الفِطْرَةِ وَ التَّكْوِينِ}}<ref>سید [[محمدحسین طباطبایی]]، [[المیزان]]، ج۱۶، ص۱۹۸؛ [[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۶، ص۹۳۵؛ [[عبدالله جوادی آملی]]، [[تفسیر موضوعی]]، ج۱۲، ص۲۶.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۷۶.</ref>

Bahmani: /* معنای افلاطونی */

2025-04-12T09:14:59Z

معنای افلاطونی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	[[شهید مطهری]] [[آیه]] فوق را رد نظریه افلاطون وصف می‌کند. توضیح [[کلام]] وی بر [[آیه شریفه]] در نظریه بعد می‌‌آید.		[[شهید مطهری]] [[آیه]] فوق را رد نظریه افلاطون وصف می‌کند. توضیح [[کلام]] وی بر [[آیه شریفه]] در نظریه بعد می‌‌آید.
	البته باید توجه کرد که برخی [[نصوص]] [[اسلامی]] و به تبع آن بعض [[عالمان]] بر [[معرفت]] [[خداشناسی]] پیشین در عالم پیش از دنیای کنونی تأکید دارند که محدثان و بعض [[متکلمان]] آن را بر [[عالم ذر]] در جهان مادی و [[فلاسفه]] و عرفا آن را به عالم مجرد [[تفسیر]] کرده‌اند ~~که تفصیل آن خواهد آمد~~. این دو دیدگاه با دیدگاه افلاطون متفاوت است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۶۳.</ref>.		البته باید توجه کرد که برخی [[نصوص]] [[اسلامی]] و به تبع آن بعض [[عالمان]] بر [[معرفت]] [[خداشناسی]] پیشین در عالم پیش از دنیای کنونی تأکید دارند که محدثان و بعض [[متکلمان]] آن را بر [[عالم ذر]] در جهان مادی و [[فلاسفه]] و عرفا آن را به عالم مجرد [[تفسیر]] کرده‌اند. این دو دیدگاه با دیدگاه افلاطون متفاوت است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۶۳.</ref>.

	== صرف [[استعداد]] و قوه ==		== صرف [[استعداد]] و قوه ==

Bahmani در ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۴

2025-04-12T09:14:32Z

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = برهان فطرت | عنوان مدخل = برهان فطرت | مداخل مرتبط = برهان فطرت در قرآن - برهان فطرت در معارف و سیره علوی - برهان فطرت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == نیم‌نگاهی به مبحث خداشناسی در آثار...» ایجاد کرد

2025-03-15T06:22:17Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = برهان فطرت | عنوان مدخل = برهان فطرت | مداخل مرتبط = برهان فطرت در قرآن - برهان فطرت در معارف و سیره علوی - برهان فطرت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == نیم‌نگاهی به مبحث خداشناسی در آثار...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱۲۵:		خط ۱۲۵:
	در [[حقیقت]] مقصود از [[خداشناسی فطری]]، بیان این نکته است که [[خداشناسی]] و [[اعتقاد]] به مبدأ و همچنین [[معاد]] نه [[استعداد]] و [[ادراکات]] [[انسان]]، بلکه جزء [[حقیقت]] و مقوم انسان است که ذات انسان بر آن [[خلق]] شده است. به تعبیر [[صدرالمتألهین]] در [[نفوس]] [[انسان‌ها]]، حتی انسان‌های [[شقی]] و منغمر در عالم طبیعت یک [[شوق]] و [[عشق]] غریزی و طبیعی به کسب خیر و [[حق]] متعالی وجود دارد که [[آیه فطرت]] (سوره روم، آیه۳۰) نیز بر آن دلالت می‌کند: {{عربی\|فَهِيَ [النُّفُوسُ الحَيَوَانِيَّةُ الشَّقِيقَةُ] مَعَ هَذِهِ الشَّقَاوَةِ الفَاحِشَةِ غَيْرُ خَالِيَةٍ عَنْ شَوْقٍ وَ عِشْقٍ إِلَى طَالِبِ الخَيْرِ الأَقْصَى وَ الحَقِّ الأَعْلَى بِحَسَبِ غَرِيزَتِهَا وَ طَبِيعَتِهَا}}<ref>صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۲۵۳.</ref>.		در [[حقیقت]] مقصود از [[خداشناسی فطری]]، بیان این نکته است که [[خداشناسی]] و [[اعتقاد]] به مبدأ و همچنین [[معاد]] نه [[استعداد]] و [[ادراکات]] [[انسان]]، بلکه جزء [[حقیقت]] و مقوم انسان است که ذات انسان بر آن [[خلق]] شده است. به تعبیر [[صدرالمتألهین]] در [[نفوس]] [[انسان‌ها]]، حتی انسان‌های [[شقی]] و منغمر در عالم طبیعت یک [[شوق]] و [[عشق]] غریزی و طبیعی به کسب خیر و [[حق]] متعالی وجود دارد که [[آیه فطرت]] (سوره روم، آیه۳۰) نیز بر آن دلالت می‌کند: {{عربی\|فَهِيَ [النُّفُوسُ الحَيَوَانِيَّةُ الشَّقِيقَةُ] مَعَ هَذِهِ الشَّقَاوَةِ الفَاحِشَةِ غَيْرُ خَالِيَةٍ عَنْ شَوْقٍ وَ عِشْقٍ إِلَى طَالِبِ الخَيْرِ الأَقْصَى وَ الحَقِّ الأَعْلَى بِحَسَبِ غَرِيزَتِهَا وَ طَبِيعَتِهَا}}<ref>صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۲۵۳.</ref>.

	وی در جای دیگر [[فطری]] بودن خداشناسی را به خداگرایی هنگام افتادن در هلاکت [[تفسیر]] می‌کند که بر حسب جبله و [[غریزه]] انسان به [[خدا]] [[توکل]] می‌کند<ref>{{عربی\|بَلْ وُجُودُ الوَاجِبِ تَعَالَى - كَمَا قِيلَ - أَمْرٌ فِطْرِيٌّ، فَإِنَّ العَبْدَ عِنْدَ الوُقُوعِ فِي الأَهْوَالِ وَ صِعَابِ الأَحْوَالِ يَتَوَكَّلُ بِحَسَبِ الجِبِلَّةِ عَلَى اللهِ تَعَالَى، وَ يَتَوَجَّهُ تَوَجُّهًا غَرِيزِيًّا إِلَى مُسَبِّبِ الأَسْبَابِ}} (صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۱۲۱).</ref>.		وی در جای دیگر [[فطری]] بودن خداشناسی را به خداگرایی هنگام افتادن در هلاکت [[تفسیر]] می‌کند که بر حسب جبله و غریزه انسان به [[خدا]] [[توکل]] می‌کند<ref>{{عربی\|بَلْ وُجُودُ الوَاجِبِ تَعَالَى - كَمَا قِيلَ - أَمْرٌ فِطْرِيٌّ، فَإِنَّ العَبْدَ عِنْدَ الوُقُوعِ فِي الأَهْوَالِ وَ صِعَابِ الأَحْوَالِ يَتَوَكَّلُ بِحَسَبِ الجِبِلَّةِ عَلَى اللهِ تَعَالَى، وَ يَتَوَجَّهُ تَوَجُّهًا غَرِيزِيًّا إِلَى مُسَبِّبِ الأَسْبَابِ}} (صدرالمتألهین، المبدأ والمعاد، ص۱۲۱).</ref>.

	[[علامه طباطبایی]] نیز در این باره می‌‌نویسد: {{عربی\|الدِّينُ مِنَ اقْتِضَاءَاتِ الخِلْقَةِ الإِنْسَانِيَّةِ، وَ يَنْطَبِقُ التَّشْرِيعُ عَلَى الفِطْرَةِ وَ التَّكْوِينِ}}<ref>سید [[محمدحسین طباطبایی]]، [[المیزان]]، ج۱۶، ص۱۹۸؛ [[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۶، ص۹۳۵؛ [[عبدالله جوادی آملی]]، [[تفسیر موضوعی]]، ج۱۲، ص۲۶.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۷۶.</ref>		[[علامه طباطبایی]] نیز در این باره می‌‌نویسد: {{عربی\|الدِّينُ مِنَ اقْتِضَاءَاتِ الخِلْقَةِ الإِنْسَانِيَّةِ، وَ يَنْطَبِقُ التَّشْرِيعُ عَلَى الفِطْرَةِ وَ التَّكْوِينِ}}<ref>سید [[محمدحسین طباطبایی]]، [[المیزان]]، ج۱۶، ص۱۹۸؛ [[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۶، ص۹۳۵؛ [[عبدالله جوادی آملی]]، [[تفسیر موضوعی]]، ج۱۲، ص۲۶.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۷۶.</ref>