برهان قبح شک - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:18:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[برهان قبح شک در کلام اسلامی]] - [[برهان قبح شک در فلسفه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = برهان قبح شک (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[برهان قبح شک در کلام اسلامی]] - [[برهان قبح شک در فلسفه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = برهان قبح شک (پرسش)}}

	==رهان قبح شک و تردید بر نصب الهی امام==		== رهان قبح شک و تردید بر نصب الهی امام ==
	اولاً، [[وجود امام معصوم]] در همه زمان‌ها سبب رفع [[شک و تردید]] در [[هدایت]] [[توحیدی]] است (صغری)؛		اولاً، [[وجود امام معصوم]] در همه زمان‌ها سبب رفع [[شک و تردید]] در [[هدایت]] [[توحیدی]] است (صغری)؛

خط ۱۱:		خط ۱۱:

	* [[فلسفه]] [[خلقت انسان]]، رسیدن به [[مقام]] [[یقین]] و [[معرفت]] کامل به [[توحید]] و [[عوالم غیب]] است<ref>{{متن قرآن\|وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ}} «و پروردگارت را پرستش کن تا مرگ تو فرا رسد» سوره حجر، آیه ۹۹.</ref> و هر عاملی مانند [[شک]] و تحیّر که [[انسان]] را از این مقام دور نماید، در [[جهان‌بینی توحیدی]]، امری [[زشت]] و [[ناپسند]] است<ref>آیات پیرامون قبح ظن در قرآن متعدد است؛ از جمله: {{متن قرآن\|وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا}} «و آنان را بدان دانشی نیست؛ جز از گمان پیروی نمی‌کنند و گمان برای (رسیدن به) حق، بسنده نیست» سوره نجم، آیه ۲۸؛ {{متن قرآن\|لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ}} «هیچ خدایی جز او نیست که زنده می‌دارد و می‌میراند؛ پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست * بلکه آنان در تردیدی سرگرمند» سوره دخان، آیه ۸-۹.</ref>.		* [[فلسفه]] [[خلقت انسان]]، رسیدن به [[مقام]] [[یقین]] و [[معرفت]] کامل به [[توحید]] و [[عوالم غیب]] است<ref>{{متن قرآن\|وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ}} «و پروردگارت را پرستش کن تا مرگ تو فرا رسد» سوره حجر، آیه ۹۹.</ref> و هر عاملی مانند [[شک]] و تحیّر که [[انسان]] را از این مقام دور نماید، در [[جهان‌بینی توحیدی]]، امری [[زشت]] و [[ناپسند]] است<ref>آیات پیرامون قبح ظن در قرآن متعدد است؛ از جمله: {{متن قرآن\|وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا}} «و آنان را بدان دانشی نیست؛ جز از گمان پیروی نمی‌کنند و گمان برای (رسیدن به) حق، بسنده نیست» سوره نجم، آیه ۲۸؛ {{متن قرآن\|لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ}} «هیچ خدایی جز او نیست که زنده می‌دارد و می‌میراند؛ پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست * بلکه آنان در تردیدی سرگرمند» سوره دخان، آیه ۸-۹.</ref>.

	* [[حکمت الهی]] اقتضا می‌کند که همه عوامل درونی و بیرونی برای رسیدن انسان به این مقام را برای او فراهم نماید.		* [[حکمت الهی]] اقتضا می‌کند که همه عوامل درونی و بیرونی برای رسیدن انسان به این مقام را برای او فراهم نماید.
			* ابزار درونی در این مقام، قوّه عاقله و [[درک]] کلیات در انسان است؛ که او می‌تواند با [[تدبّر]] در [[خلقت]] و تطورات هستی و ترتیب مقدّمات برهانی، نتایج مطلوب را به صورت [[یقینی]] برای خود تحصیل نماید و از نکبت شک و تردید [[رهایی]] یابد.
	*ابزار درونی در این مقام، قوّه عاقله و [[درک]] کلیات در انسان است؛ که او می‌تواند با [[تدبّر]] در [[خلقت]] و تطورات هستی و ترتیب مقدّمات برهانی، نتایج مطلوب را به صورت [[یقینی]] برای خود تحصیل نماید و از نکبت شک و تردید [[رهایی]] یابد.		* قوّه عاقله در انسان‌های عادّی، از دو [[جهت]] ناقص است:

	*قوّه عاقله در انسان‌های عادّی، از دو [[جهت]] ناقص است:

	اول آنکه: احتمال [[خطا]] در آن نیز وجود دارد. [[شاهد]] بر این مطلب، مناقشات و بحث و جدل‌های دیرینه علمای امم در طی قرون و اعصار است.		اول آنکه: احتمال [[خطا]] در آن نیز وجود دارد. [[شاهد]] بر این مطلب، مناقشات و بحث و جدل‌های دیرینه علمای امم در طی قرون و اعصار است.

	دوم آنکه: اگر قوّه عاقله [[خطا]] نکند و مسیر [[یقین]] را به [[درستی]] طی نماید، [[انسان]] را حداکثر تا [[مقام]] [[علم‌الیقین]] ارتقاء می‌دهد؛ در حالی که چنین [[یقینی]] در [[فرهنگ دینی]]، اول [[راه]] است و مراتب [[کمال انسانی]] در [[قرآن]]، هرگز به این مرتبه خلاصه نمی‌شود و از علم‌الیقین تا مراتب عالی‌تر آن، همانا راهی طولانی و پرفراز و نشیب فراروی [[بشر]] است؛ چنان‌که [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} بعد از نیل به مقام علم‌الیقین درباره [[قیامت]]، از [[خداوند]] درخواست می‌نماید که او را به مراتب [[معنوی]] بالاتری ارتقا دهد و عرضه می‌دارد: {{متن قرآن\|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! به من بنمای چگونه مردگان را زنده می‌سازی؟» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref> خداوند بلافاصله از او می‌پرسد: «مگر یقین به قیامت نداری؟» {{متن قرآن\|قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ}}<ref>«فرمود: آیا ایمان نداری؟» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>. و [[ابراهیم]]{{ع}} پاسخ می‌دهد: «بله، اما می‌خواهم در مقام [[عین الیقین]] قرارگیرم». {{متن قرآن\|قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي}}<ref>«گفت: چرا امّا تا دلم آرام یابد» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>		دوم آنکه: اگر قوّه عاقله [[خطا]] نکند و مسیر [[یقین]] را به [[درستی]] طی نماید، [[انسان]] را حداکثر تا [[مقام]] [[علم‌الیقین]] ارتقاء می‌دهد؛ در حالی که چنین [[یقینی]] در [[فرهنگ دینی]]، اول [[راه]] است و مراتب [[کمال انسانی]] در [[قرآن]]، هرگز به این مرتبه خلاصه نمی‌شود و از علم‌الیقین تا مراتب عالی‌تر آن، همانا راهی طولانی و پرفراز و نشیب فراروی [[بشر]] است؛ چنان‌که [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} بعد از نیل به مقام علم‌الیقین درباره [[قیامت]]، از [[خداوند]] درخواست می‌نماید که او را به مراتب [[معنوی]] بالاتری ارتقا دهد و عرضه می‌دارد: {{متن قرآن\|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! به من بنمای چگونه مردگان را زنده می‌سازی؟» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref> خداوند بلافاصله از او می‌پرسد: «مگر یقین به قیامت نداری؟» {{متن قرآن\|قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ}}<ref>«فرمود: آیا ایمان نداری؟» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>. و [[ابراهیم]] {{ع}} پاسخ می‌دهد: «بله، اما می‌خواهم در مقام [[عین الیقین]] قرارگیرم». {{متن قرآن\|قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي}}<ref>«گفت: چرا امّا تا دلم آرام یابد» سوره بقره، آیه ۲۶۰.</ref>

	بدین ترتیب، بعد از [[ابتلائات]] و مجاهدت‌های فراوان آن [[حضرت]]، خداوند این مقام را به او [[عنایت]] می‌نماید. {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ}}<ref>«و این‌گونه ما گستره آسمان‌ها و زمین را به ابراهیم می‌نمایانیم و (چنین می‌کنیم) تا از باورداران گردد» سوره انعام، آیه ۷۵.</ref>. البته این مقام نیز سرپلی است برای رسیدن به مراتب عالی‌تر یقین؛ که از آن در قرآن به حق‌الیقین تعبیر شده است؛ خداوند دراین باره، پیرامون احوالات [[بهشتیان]] و نیز [[دوزخیان]]، بعد از قرارگرفتن هر یک در جایگاه خود، می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ}}<ref>«به راستی این همان حقیقت بی‌گمان است» سوره واقعه، آیه ۹۵.</ref>. یعنی اکنون که در متن واقعه قرار گرفتید، یقینی فراتر از [[رؤیت]] آن برای شما حاصل شد.		بدین ترتیب، بعد از [[ابتلائات]] و مجاهدت‌های فراوان آن [[حضرت]]، خداوند این مقام را به او [[عنایت]] می‌نماید. {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ}}<ref>«و این‌گونه ما گستره آسمان‌ها و زمین را به ابراهیم می‌نمایانیم و (چنین می‌کنیم) تا از باورداران گردد» سوره انعام، آیه ۷۵.</ref>. البته این مقام نیز سرپلی است برای رسیدن به مراتب عالی‌تر یقین؛ که از آن در قرآن به حق‌الیقین تعبیر شده است؛ خداوند دراین باره، پیرامون احوالات [[بهشتیان]] و نیز [[دوزخیان]]، بعد از قرارگرفتن هر یک در جایگاه خود، می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ}}<ref>«به راستی این همان حقیقت بی‌گمان است» سوره واقعه، آیه ۹۵.</ref>. یعنی اکنون که در متن واقعه قرار گرفتید، یقینی فراتر از [[رؤیت]] آن برای شما حاصل شد.

	*چون [[عقول]] [[انسان‌ها]] برای نیل به مراتب عالی یقین، [[ناتوان]] و ناقص است، [[خداوند]]، بنابر [[حکمت]] بالغه‌اش، [[انبیاء]]{{عم}} را به میان [[مردم]] فرستاد؛ تا ایشان از دو [[جهت]]، [[نقص]] [[عقل]] مردم را با عقلانیّت [[الهی]] خویش جبران نمایند:		* چون [[عقول]] [[انسان‌ها]] برای نیل به مراتب عالی یقین، [[ناتوان]] و ناقص است، [[خداوند]]، بنابر [[حکمت]] بالغه‌اش، [[انبیاء]] {{عم}} را به میان [[مردم]] فرستاد؛ تا ایشان از دو [[جهت]]، [[نقص]] [[عقل]] مردم را با عقلانیّت [[الهی]] خویش جبران نمایند:

	جهت اول، تکمیل [[مراتب یقین]] [[انسانی]] است؛ از [[علم‌الیقین]] به [[عین‌الیقین]] و سپس [[حق‌الیقین]]؛ زیرا ابزار [[تعقل]]، [[تدبیر]] و [[تدبّر]] و [[سیر]] در مقدّمات [[برهان]] و در نتیجه، [[علوم حصولی]]، هرگز [[راه]] [[شهودی]] برای سیر در [[عوالم ملکوت]] و مراتب آن پیش پای [[بشر]] نمی‌گذارد و نمی‌تواند خبر [[یقینی]] از آن داشته باشد؛ در حالی که عمده مسائل مربوط به [[هدایت]] [[انسان]]، به امور مرتبط با عقبات [[برزخ]] و [[قیامت]] و [[اخبار]] و حالات [[انسان‌ها]] در آنجا باز می‌گردد؛ مسائلی که عقل به طور کلی درباره آن ساکت است.		جهت اول، تکمیل [[مراتب یقین]] [[انسانی]] است؛ از [[علم‌الیقین]] به [[عین‌الیقین]] و سپس [[حق‌الیقین]]؛ زیرا ابزار [[تعقل]]، [[تدبیر]] و [[تدبّر]] و [[سیر]] در مقدّمات [[برهان]] و در نتیجه، [[علوم حصولی]]، هرگز [[راه]] [[شهودی]] برای سیر در [[عوالم ملکوت]] و مراتب آن پیش پای [[بشر]] نمی‌گذارد و نمی‌تواند خبر [[یقینی]] از آن داشته باشد؛ در حالی که عمده مسائل مربوط به [[هدایت]] [[انسان]]، به امور مرتبط با عقبات [[برزخ]] و [[قیامت]] و [[اخبار]] و حالات [[انسان‌ها]] در آنجا باز می‌گردد؛ مسائلی که عقل به طور کلی درباره آن ساکت است.
خط ۳۰:		خط ۲۷:
	جهت دوم، برطرف ساختن نقص [[عقول]] بشری، هنگام ارتکاب [[خطا]] در فرایند تنظیم استدلال‌های برهانی است. این خطا می‌تواند در ماده و یا در صورت قیاس‌های برهانی باشد و در نتیجه، موجب [[شک]] و [[شبهه]] در نتایج اظهار نظرهای عقول بشری گردد<ref>أنوار الملکوت فی شرح الیاقوت، ص۲۰۳.</ref>.		جهت دوم، برطرف ساختن نقص [[عقول]] بشری، هنگام ارتکاب [[خطا]] در فرایند تنظیم استدلال‌های برهانی است. این خطا می‌تواند در ماده و یا در صورت قیاس‌های برهانی باشد و در نتیجه، موجب [[شک]] و [[شبهه]] در نتایج اظهار نظرهای عقول بشری گردد<ref>أنوار الملکوت فی شرح الیاقوت، ص۲۰۳.</ref>.

	* [[انبیاء الهی]]{{عم}} تا زمانی که خود در قید [[حیات]] هستند، مقدمات سیر انسان در مراتب یقین را از هر دو جهت فراهم می‌کنند؛ یعنی از یک سو، خطای [[عقل‌ها]] را در [[علوم]] اکتسابی [[اصلاح]] می‌کنند و [[حاکم]] مردم در [[اشتباهات]] [[علمی]] و یا [[منازعات]] و مناقشات حاصل از آن هستند و از سوی دیگر، با [[تفسیر]] قولی و عملی از [[کتب آسمانی]]، راه را برای مراتب بالاتر [[یقین]] برای [[امّت]] باز می‌کنند. ولی با [[ارتحال]] انبیاء{{عم}}، اگر جانشینانی همانند ایشان در [[آگاهی]] به [[اسرار]] عالم و [[علوم غیبی]] در میان مردم نباشند، راه برای رسیدن به مراتب عالی یقین برای همیشه بر روی بشریّت بسته می‌شود.		* [[انبیاء الهی]] {{عم}} تا زمانی که خود در قید [[حیات]] هستند، مقدمات سیر انسان در مراتب یقین را از هر دو جهت فراهم می‌کنند؛ یعنی از یک سو، خطای [[عقل‌ها]] را در [[علوم]] اکتسابی [[اصلاح]] می‌کنند و [[حاکم]] مردم در [[اشتباهات]] [[علمی]] و یا [[منازعات]] و مناقشات حاصل از آن هستند و از سوی دیگر، با [[تفسیر]] قولی و عملی از [[کتب آسمانی]]، راه را برای مراتب بالاتر [[یقین]] برای [[امّت]] باز می‌کنند. ولی با [[ارتحال]] انبیاء {{عم}}، اگر جانشینانی همانند ایشان در [[آگاهی]] به [[اسرار]] عالم و [[علوم غیبی]] در میان مردم نباشند، راه برای رسیدن به مراتب عالی یقین برای همیشه بر روی بشریّت بسته می‌شود.
			* [[حکمت بالغه الهی]] ایجاب می‌کند که برای رفع این نواقص و خصوصاً [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] میان امّت، که سرانجامی جز [[هلاکت]] آنان ندارد، بعد از انبیاء {{عم}}، افرادی در میان مردم باشند که از نظر [[علم]] و [[ایمان]] و [[آگاهی]] به [[عوالم غیب]]، در مرتبه ایشان باشند؛ تا بتوانند با علم وعصمت [[الهی]] خویش، [[نقص]] فقدان [[انبیاء]] {{عم}} در میان [[بشر]] را بی‌کم‌وکاست جبران نمایند. همان طورکه [[قوه عاقله]] در [[بدن انسان]]، [[مرجع]] و [[حاکم]] بر سایر قوا و [[رافع]] [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] در تشخیص‌های آنها است، [[امام]] نیز در [[جامعه]]، حاکم و فارق [[حق و باطل]] و اصلاح‌کننده خطاهای [[عقول]] ناقص [[انسان‌ها]] در [[ادراکات]] خود می‌باشد. به بیان منطقی، اگر یک وجود گرانقدر عقل کل برای همیشه در میان [[آدمیان]] نباشد تا آنها را در [[سیر]] به سوی [[مراتب یقین]] مدد رساند، امکان پرورش و [[تربیت]] عقول ناقص بشر مسدود می‌شود و [[راه]] انسان‌ها به سوی [[کمال انسانی]]، بدون آن‌که خود گناهی مرتکب شده باشند، برای همیشه بسته می‌گردد؛ [[نیک]] می‌دانیم که چنین امری با [[لطف الهی]] [[سازگاری]] ندارد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۵۷.</ref>
	* [[حکمت بالغه الهی]] ایجاب می‌کند که برای رفع این نواقص و خصوصاً [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] میان امّت، که سرانجامی جز [[هلاکت]] آنان ندارد، بعد از انبیاء{{عم}}، افرادی در میان مردم باشند که از نظر [[علم]] و [[ایمان]] و [[آگاهی]] به [[عوالم غیب]]، در مرتبه ایشان باشند؛ تا بتوانند با علم وعصمت [[الهی]] خویش، [[نقص]] فقدان [[انبیاء]]{{عم}} در میان [[بشر]] را بی‌کم‌وکاست جبران نمایند. همان طورکه [[قوه عاقله]] در [[بدن انسان]]، [[مرجع]] و [[حاکم]] بر سایر قوا و [[رافع]] [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] در تشخیص‌های آنها است، [[امام]] نیز در [[جامعه]]، حاکم و فارق [[حق و باطل]] و اصلاح‌کننده خطاهای [[عقول]] ناقص [[انسان‌ها]] در [[ادراکات]] خود می‌باشد. به بیان منطقی، اگر یک وجود گرانقدر عقل کل برای همیشه در میان [[آدمیان]] نباشد تا آنها را در [[سیر]] به سوی [[مراتب یقین]] مدد رساند، امکان پرورش و [[تربیت]] عقول ناقص بشر مسدود می‌شود و [[راه]] انسان‌ها به سوی [[کمال انسانی]]، بدون آن‌که خود گناهی مرتکب شده باشند، برای همیشه بسته می‌گردد؛ [[نیک]] می‌دانیم که چنین امری با [[لطف الهی]] [[سازگاری]] ندارد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۵۷.</ref>

	==پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم ==
	* [[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]		* [[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:39:58Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[برهان قبح شک در کلام اسلامی]] - [[برهان قبح شک در فلسفه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = برهان قبح شک (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[برهان قبح شک در کلام اسلامی]] - [[برهان قبح شک در فلسفه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = برهان قبح شک (پرسش)}}

خط ۴۸:		خط ۴۷:

	[[رده:برهان قبح شک]]		[[رده:برهان قبح شک]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:33:39Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۰۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	بیان [[استدلال]]، طیّ چند مقدمه به این شرح است:		بیان [[استدلال]]، طیّ چند مقدمه به این شرح است:

	[[فلسفه]] [[خلقت انسان]]، رسیدن به [[مقام]] [[یقین]] و [[معرفت]] کامل به [[توحید]] و [[عوالم غیب]] است<ref>{{متن قرآن\|وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ}} «و پروردگارت را پرستش کن تا مرگ تو فرا رسد» سوره حجر، آیه ۹۹.</ref> و هر عاملی مانند [[شک]] و تحیّر که [[انسان]] را از این مقام دور نماید، در [[جهان‌بینی توحیدی]]، امری [[زشت]] و [[ناپسند]] است<ref>آیات پیرامون قبح ظن در قرآن متعدد است؛ از جمله: {{متن قرآن\|وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا}} «و آنان را بدان دانشی نیست؛ جز از گمان پیروی نمی‌کنند و گمان برای (رسیدن به) حق، بسنده نیست» سوره نجم، آیه ۲۸؛ {{متن قرآن\|لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ}} «هیچ خدایی جز او نیست که زنده می‌دارد و می‌میراند؛ پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست * بلکه آنان در تردیدی سرگرمند» سوره دخان، آیه ۸-۹.</ref>.		* [[فلسفه]] [[خلقت انسان]]، رسیدن به [[مقام]] [[یقین]] و [[معرفت]] کامل به [[توحید]] و [[عوالم غیب]] است<ref>{{متن قرآن\|وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ}} «و پروردگارت را پرستش کن تا مرگ تو فرا رسد» سوره حجر، آیه ۹۹.</ref> و هر عاملی مانند [[شک]] و تحیّر که [[انسان]] را از این مقام دور نماید، در [[جهان‌بینی توحیدی]]، امری [[زشت]] و [[ناپسند]] است<ref>آیات پیرامون قبح ظن در قرآن متعدد است؛ از جمله: {{متن قرآن\|وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا}} «و آنان را بدان دانشی نیست؛ جز از گمان پیروی نمی‌کنند و گمان برای (رسیدن به) حق، بسنده نیست» سوره نجم، آیه ۲۸؛ {{متن قرآن\|لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ}} «هیچ خدایی جز او نیست که زنده می‌دارد و می‌میراند؛ پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست * بلکه آنان در تردیدی سرگرمند» سوره دخان، آیه ۸-۹.</ref>.

	*[[حکمت الهی]] اقتضا می‌کند که همه عوامل درونی و بیرونی برای رسیدن انسان به این مقام را برای او فراهم نماید.		* [[حکمت الهی]] اقتضا می‌کند که همه عوامل درونی و بیرونی برای رسیدن انسان به این مقام را برای او فراهم نماید.

	*ابزار درونی در این مقام، قوّه عاقله و [[درک]] کلیات در انسان است؛ که او می‌تواند با [[تدبّر]] در [[خلقت]] و تطورات هستی و ترتیب مقدّمات برهانی، نتایج مطلوب را به صورت [[یقینی]] برای خود تحصیل نماید و از نکبت شک و تردید [[رهایی]] یابد.		*ابزار درونی در این مقام، قوّه عاقله و [[درک]] کلیات در انسان است؛ که او می‌تواند با [[تدبّر]] در [[خلقت]] و تطورات هستی و ترتیب مقدّمات برهانی، نتایج مطلوب را به صورت [[یقینی]] برای خود تحصیل نماید و از نکبت شک و تردید [[رهایی]] یابد.
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	جهت دوم، برطرف ساختن نقص [[عقول]] بشری، هنگام ارتکاب [[خطا]] در فرایند تنظیم استدلال‌های برهانی است. این خطا می‌تواند در ماده و یا در صورت قیاس‌های برهانی باشد و در نتیجه، موجب [[شک]] و [[شبهه]] در نتایج اظهار نظرهای عقول بشری گردد<ref>أنوار الملکوت فی شرح الیاقوت، ص۲۰۳.</ref>.		جهت دوم، برطرف ساختن نقص [[عقول]] بشری، هنگام ارتکاب [[خطا]] در فرایند تنظیم استدلال‌های برهانی است. این خطا می‌تواند در ماده و یا در صورت قیاس‌های برهانی باشد و در نتیجه، موجب [[شک]] و [[شبهه]] در نتایج اظهار نظرهای عقول بشری گردد<ref>أنوار الملکوت فی شرح الیاقوت، ص۲۰۳.</ref>.

	*[[انبیاء الهی]]{{عم}} تا زمانی که خود در قید [[حیات]] هستند، مقدمات سیر انسان در مراتب یقین را از هر دو جهت فراهم می‌کنند؛ یعنی از یک سو، خطای [[عقل‌ها]] را در [[علوم]] اکتسابی [[اصلاح]] می‌کنند و [[حاکم]] مردم در [[اشتباهات]] [[علمی]] و یا [[منازعات]] و مناقشات حاصل از آن هستند و از سوی دیگر، با [[تفسیر]] قولی و عملی از [[کتب آسمانی]]، راه را برای مراتب بالاتر [[یقین]] برای [[امّت]] باز می‌کنند. ولی با [[ارتحال]] انبیاء{{عم}}، اگر جانشینانی همانند ایشان در [[آگاهی]] به [[اسرار]] عالم و [[علوم غیبی]] در میان مردم نباشند، راه برای رسیدن به مراتب عالی یقین برای همیشه بر روی بشریّت بسته می‌شود.		* [[انبیاء الهی]]{{عم}} تا زمانی که خود در قید [[حیات]] هستند، مقدمات سیر انسان در مراتب یقین را از هر دو جهت فراهم می‌کنند؛ یعنی از یک سو، خطای [[عقل‌ها]] را در [[علوم]] اکتسابی [[اصلاح]] می‌کنند و [[حاکم]] مردم در [[اشتباهات]] [[علمی]] و یا [[منازعات]] و مناقشات حاصل از آن هستند و از سوی دیگر، با [[تفسیر]] قولی و عملی از [[کتب آسمانی]]، راه را برای مراتب بالاتر [[یقین]] برای [[امّت]] باز می‌کنند. ولی با [[ارتحال]] انبیاء{{عم}}، اگر جانشینانی همانند ایشان در [[آگاهی]] به [[اسرار]] عالم و [[علوم غیبی]] در میان مردم نباشند، راه برای رسیدن به مراتب عالی یقین برای همیشه بر روی بشریّت بسته می‌شود.

	*[[حکمت بالغه الهی]] ایجاب می‌کند که برای رفع این نواقص و خصوصاً [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] میان امّت، که سرانجامی جز [[هلاکت]] آنان ندارد، بعد از انبیاء{{عم}}، افرادی در میان مردم باشند که از نظر [[علم]] و [[ایمان]] و [[آگاهی]] به [[عوالم غیب]]، در مرتبه ایشان باشند؛ تا بتوانند با علم وعصمت [[الهی]] خویش، [[نقص]] فقدان [[انبیاء]]{{عم}} در میان [[بشر]] را بی‌کم‌وکاست جبران نمایند. همان طورکه [[قوه عاقله]] در [[بدن انسان]]، [[مرجع]] و [[حاکم]] بر سایر قوا و [[رافع]] [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] در تشخیص‌های آنها است، [[امام]] نیز در [[جامعه]]، حاکم و فارق [[حق و باطل]] و اصلاح‌کننده خطاهای [[عقول]] ناقص [[انسان‌ها]] در [[ادراکات]] خود می‌باشد. به بیان منطقی، اگر یک وجود گرانقدر عقل کل برای همیشه در میان [[آدمیان]] نباشد تا آنها را در [[سیر]] به سوی [[مراتب یقین]] مدد رساند، امکان پرورش و [[تربیت]] عقول ناقص بشر مسدود می‌شود و [[راه]] انسان‌ها به سوی [[کمال انسانی]]، بدون آن‌که خود گناهی مرتکب شده باشند، برای همیشه بسته می‌گردد؛ [[نیک]] می‌دانیم که چنین امری با [[لطف الهی]] [[سازگاری]] ندارد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۵۷.</ref>		* [[حکمت بالغه الهی]] ایجاب می‌کند که برای رفع این نواقص و خصوصاً [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] میان امّت، که سرانجامی جز [[هلاکت]] آنان ندارد، بعد از انبیاء{{عم}}، افرادی در میان مردم باشند که از نظر [[علم]] و [[ایمان]] و [[آگاهی]] به [[عوالم غیب]]، در مرتبه ایشان باشند؛ تا بتوانند با علم وعصمت [[الهی]] خویش، [[نقص]] فقدان [[انبیاء]]{{عم}} در میان [[بشر]] را بی‌کم‌وکاست جبران نمایند. همان طورکه [[قوه عاقله]] در [[بدن انسان]]، [[مرجع]] و [[حاکم]] بر سایر قوا و [[رافع]] [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] در تشخیص‌های آنها است، [[امام]] نیز در [[جامعه]]، حاکم و فارق [[حق و باطل]] و اصلاح‌کننده خطاهای [[عقول]] ناقص [[انسان‌ها]] در [[ادراکات]] خود می‌باشد. به بیان منطقی، اگر یک وجود گرانقدر عقل کل برای همیشه در میان [[آدمیان]] نباشد تا آنها را در [[سیر]] به سوی [[مراتب یقین]] مدد رساند، امکان پرورش و [[تربیت]] عقول ناقص بشر مسدود می‌شود و [[راه]] انسان‌ها به سوی [[کمال انسانی]]، بدون آن‌که خود گناهی مرتکب شده باشند، برای همیشه بسته می‌گردد؛ [[نیک]] می‌دانیم که چنین امری با [[لطف الهی]] [[سازگاری]] ندارد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۵۷.</ref>

	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	*[[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]		* [[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:33:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[برهان قبح شک در کلام اسلامی]] - [[برهان قبح شک در فلسفه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = برهان قبح شک (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[برهان قبح شک در کلام اسلامی]] - [[برهان قبح شک در فلسفه اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[برهان قبح شک (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==رهان قبح شک و تردید بر نصب الهی امام==		==رهان قبح شک و تردید بر نصب الهی امام==

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:20:50Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	*[[حکمت بالغه الهی]] ایجاب می‌کند که برای رفع این نواقص و خصوصاً [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] میان امّت، که سرانجامی جز [[هلاکت]] آنان ندارد، بعد از انبیاء{{عم}}، افرادی در میان مردم باشند که از نظر [[علم]] و [[ایمان]] و [[آگاهی]] به [[عوالم غیب]]، در مرتبه ایشان باشند؛ تا بتوانند با علم وعصمت [[الهی]] خویش، [[نقص]] فقدان [[انبیاء]]{{عم}} در میان [[بشر]] را بی‌کم‌وکاست جبران نمایند. همان طورکه [[قوه عاقله]] در [[بدن انسان]]، [[مرجع]] و [[حاکم]] بر سایر قوا و [[رافع]] [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] در تشخیص‌های آنها است، [[امام]] نیز در [[جامعه]]، حاکم و فارق [[حق و باطل]] و اصلاح‌کننده خطاهای [[عقول]] ناقص [[انسان‌ها]] در [[ادراکات]] خود می‌باشد. به بیان منطقی، اگر یک وجود گرانقدر عقل کل برای همیشه در میان [[آدمیان]] نباشد تا آنها را در [[سیر]] به سوی [[مراتب یقین]] مدد رساند، امکان پرورش و [[تربیت]] عقول ناقص بشر مسدود می‌شود و [[راه]] انسان‌ها به سوی [[کمال انسانی]]، بدون آن‌که خود گناهی مرتکب شده باشند، برای همیشه بسته می‌گردد؛ [[نیک]] می‌دانیم که چنین امری با [[لطف الهی]] [[سازگاری]] ندارد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۵۷.</ref>		*[[حکمت بالغه الهی]] ایجاب می‌کند که برای رفع این نواقص و خصوصاً [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] میان امّت، که سرانجامی جز [[هلاکت]] آنان ندارد، بعد از انبیاء{{عم}}، افرادی در میان مردم باشند که از نظر [[علم]] و [[ایمان]] و [[آگاهی]] به [[عوالم غیب]]، در مرتبه ایشان باشند؛ تا بتوانند با علم وعصمت [[الهی]] خویش، [[نقص]] فقدان [[انبیاء]]{{عم}} در میان [[بشر]] را بی‌کم‌وکاست جبران نمایند. همان طورکه [[قوه عاقله]] در [[بدن انسان]]، [[مرجع]] و [[حاکم]] بر سایر قوا و [[رافع]] [[شک و تردید]] و [[اختلاف]] در تشخیص‌های آنها است، [[امام]] نیز در [[جامعه]]، حاکم و فارق [[حق و باطل]] و اصلاح‌کننده خطاهای [[عقول]] ناقص [[انسان‌ها]] در [[ادراکات]] خود می‌باشد. به بیان منطقی، اگر یک وجود گرانقدر عقل کل برای همیشه در میان [[آدمیان]] نباشد تا آنها را در [[سیر]] به سوی [[مراتب یقین]] مدد رساند، امکان پرورش و [[تربیت]] عقول ناقص بشر مسدود می‌شود و [[راه]] انسان‌ها به سوی [[کمال انسانی]]، بدون آن‌که خود گناهی مرتکب شده باشند، برای همیشه بسته می‌گردد؛ [[نیک]] می‌دانیم که چنین امری با [[لطف الهی]] [[سازگاری]] ندارد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۵۷.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌ وابسته}} +{{پایان مدخل وابسته}})

2022-01-01T17:18:58Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌ وابسته}} +{{پایان مدخل وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۸
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	*[[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]		*[[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]
	{{پایان ~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T14:15:54Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۴۵
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	*[[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]		*[[برهان قبح شک و تردید در امت چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]
	{{پایان ~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T18:36:22Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۰۶
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:برهان قبح شک]]		[[رده:برهان قبح شک]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T16:16:52Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۴۶
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	{{پایان مدخل‌های وابسته}}		{{پایان مدخل‌های وابسته}}

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379150.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲''']]		# [[پرونده:1379150.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

2021-12-16T11:48:49Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۱۸
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379150.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲''']]		# [[پرونده:1379150.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی\|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		==پانویس==