بسمله در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

2022-11-07T08:25:01Z

جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	قائلان به جزئیت بسمله بر مدعای خود دلایلی اقامه کرده‌اند:		قائلان به جزئیت بسمله بر مدعای خود دلایلی اقامه کرده‌اند:
	# [[احادیث]] متعددی از [[اهل‌بیت]] و از طریق [[اهل سنت]] بر جزئیت بسمله دلالت دارد<ref>البیان، ص ۴۴۰.</ref>. روایات [[امامیه]] در این زمینه بسیار است که از جمله آنها پاسخ [[امام باقر]] {{ع}} به [[نامه]] [[یحیی بن ابی عمران]] است که [[امام]] {{ع}} تأکید می‌کند: بسمله باید افزون بر [[سوره حمد]] همراه سوره‌ای که بعد از آن در [[نماز]] خوانده می‌شود قرائت گردد<ref>جامع احادیث الشیعه، ج ۵، ص ۳۳۳.</ref>. البته در میان [[روایات شیعه]]، [[روایات معارض]]ی هم وجود دارد که برخی آن را بر [[تقیه]] حمل کرده‌اند<ref>وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۶۲.</ref>. از طریق [[اهل سنت]] نیز روایات متعددی بر جزئیت [[بسمله]] دلالت دارد؛ [[سعید بن جبیر]] از [[ابن‌عباس]] [[روایت]] می‌کند که [[مسلمانان]] با [[نزول]] {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> می‌دانستند که [[سوره]] پیشین پایان یافته است<ref>سنن ~~ابی‌داود،~~ ج ۱، ص ۲۵۱؛ المستدرک، ج ۱، ص ۳۵۶ ـ ۳۵۷.</ref>، همچنین [[انس بن مالک]] روایت می‌کند که [[پیامبر]] فرمود: هم‌اکنون سوره‌ای بر من نازل شد و فرمود: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> {{متن قرآن\|إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ}}<ref>«ما به تو «کوثر» دادیم» سوره کوثر، آیه ۱.</ref><ref>سنن ابی ~~داود،~~ ج ۱، ص ۲۰۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص ۶۶؛ تفسیر المنار، ج ۱، ص ۸۶.</ref> [[آیة الله]] خوئی [[معتقد]] است [[روایات معارض]] اهل سنت که صریحاً بر عدم جزئیت بسمله دلالت دارد تنها دو روایت است: یکی روایت [[قتاده]] از انس بن مالک که می‌گوید: پشت سر [[رسول خدا]] و [[ابوبکر]] و [[عمر]] و [[عثمان]] نماز خواندم و نشنیدم هیچ یک از آنها «بسم اللّه الرحمن الرحیم» را قرائت کنند و دیگری روایت [[یزید بن عبداللّه بن مغفل]] است که همین مطلب را از پدرش نقل می‌کند<ref>مسند احمد، ج ۴، ص ۹۶؛ المغنی، ج ۱، ص ۵۲۰ ـ ۵۲۱؛ البیان، ص ۴۴۳.</ref> و این دو روایت را نیز به دلیل [[مخالفت]] با روایات حتی [[روایات متواتر]] منقول از اهل سنت و [[سیره]] مشهور [[مسلمین]] که در نماز بسمله را قرائت می‌کنند قابل قبول نمی‌داند، افزون بر اینکه چنان که گذشت از انس بن مالک روایتی دال بر جزئیت بسمله نیز وارد شده است<ref> البیان، ص ۴۴۴، ۵۱۸.</ref>.		# [[احادیث]] متعددی از [[اهل‌بیت]] و از طریق [[اهل سنت]] بر جزئیت بسمله دلالت دارد<ref>البیان، ص ۴۴۰.</ref>. روایات [[امامیه]] در این زمینه بسیار است که از جمله آنها پاسخ [[امام باقر]] {{ع}} به [[نامه]] [[یحیی بن ابی عمران]] است که [[امام]] {{ع}} تأکید می‌کند: بسمله باید افزون بر [[سوره حمد]] همراه سوره‌ای که بعد از آن در [[نماز]] خوانده می‌شود قرائت گردد<ref>جامع احادیث الشیعه، ج ۵، ص ۳۳۳.</ref>. البته در میان [[روایات شیعه]]، [[روایات معارض]]ی هم وجود دارد که برخی آن را بر [[تقیه]] حمل کرده‌اند<ref>وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۶۲.</ref>. از طریق [[اهل سنت]] نیز روایات متعددی بر جزئیت [[بسمله]] دلالت دارد؛ [[سعید بن جبیر]] از [[ابن‌عباس]] [[روایت]] می‌کند که [[مسلمانان]] با [[نزول]] {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> می‌دانستند که [[سوره]] پیشین پایان یافته است<ref>سنن ابی‌داوود، ج ۱، ص ۲۵۱؛ المستدرک، ج ۱، ص ۳۵۶ ـ ۳۵۷.</ref>، همچنین [[انس بن مالک]] روایت می‌کند که [[پیامبر]] فرمود: هم‌اکنون سوره‌ای بر من نازل شد و فرمود: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> {{متن قرآن\|إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ}}<ref>«ما به تو «کوثر» دادیم» سوره کوثر، آیه ۱.</ref><ref>سنن ابی داوود، ج ۱، ص ۲۰۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص ۶۶؛ تفسیر المنار، ج ۱، ص ۸۶.</ref> [[آیة الله]] خوئی [[معتقد]] است [[روایات معارض]] اهل سنت که صریحاً بر عدم جزئیت بسمله دلالت دارد تنها دو روایت است: یکی روایت [[قتاده]] از انس بن مالک که می‌گوید: پشت سر [[رسول خدا]] و [[ابوبکر]] و [[عمر]] و [[عثمان]] نماز خواندم و نشنیدم هیچ یک از آنها «بسم اللّه الرحمن الرحیم» را قرائت کنند و دیگری روایت [[یزید بن عبداللّه بن مغفل]] است که همین مطلب را از پدرش نقل می‌کند<ref>مسند احمد، ج ۴، ص ۹۶؛ المغنی، ج ۱، ص ۵۲۰ ـ ۵۲۱؛ البیان، ص ۴۴۳.</ref> و این دو روایت را نیز به دلیل [[مخالفت]] با روایات حتی [[روایات متواتر]] منقول از اهل سنت و [[سیره]] مشهور [[مسلمین]] که در نماز بسمله را قرائت می‌کنند قابل قبول نمی‌داند، افزون بر اینکه چنان که گذشت از انس بن مالک روایتی دال بر جزئیت بسمله نیز وارد شده است<ref> البیان، ص ۴۴۴، ۵۱۸.</ref>.
	# دلیل دیگری که بر جزئیت بسمله دلالت دارد [[سیره مسلمانان]] است، زیرا سیره مسلمانان از ابتدا بر این پایه [[استوار]] شده که در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] جز [[برائت]] [[بسمله]] را قرائت کنند و به [[تواتر]] [[ثابت]] شده است که [[پیامبر]] نیز قرائت می‌فرموده‌اند و اگر بسمله جزو [[قرآن]] نبود بر پیامبر {{صل}} لازم بود که بر این امر تصریح فرمایند تا سبب [[گمراهی]] [[مسلمانان]] نگردد<ref> البیان، ص ۴۴۵.</ref>.		# دلیل دیگری که بر جزئیت بسمله دلالت دارد [[سیره مسلمانان]] است، زیرا سیره مسلمانان از ابتدا بر این پایه [[استوار]] شده که در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] جز [[برائت]] [[بسمله]] را قرائت کنند و به [[تواتر]] [[ثابت]] شده است که [[پیامبر]] نیز قرائت می‌فرموده‌اند و اگر بسمله جزو [[قرآن]] نبود بر پیامبر {{صل}} لازم بود که بر این امر تصریح فرمایند تا سبب [[گمراهی]] [[مسلمانان]] نگردد<ref> البیان، ص ۴۴۵.</ref>.
	# دلیل دیگر اینکه مصاحف [[صحابه]] و [[تابعین]] مشتمل بر بسمله بوده است و اگر بسمله جزء قرآن نبود آنها آن را در ابتدای [[سوره‌ها]] ثبت نمی‌کردند، زیرا اهتمام تام صحابه بر پاسداشت قرآن مانع از آن بود که چیزی غیر از قرآن در مصاحف ثبت گردد، چنان که از [[کتابت]] بسمله در ابتدای [[سوره]] برائت [[پرهیز]] می‌کردند<ref>البیان، ص ۴۴۵.</ref>. قائلان به عدم جزئیت نیز افزون بر [[تمسک]] به روایاتی در این باب، تواتر را تنها طریق [[اثبات]] قرآن دانسته و بیان کرده‌اند که این [[اختلافات]] در جزئیت و عدم جزئیت بسمله خود [[گواهی]] است بر اینکه بسمله جزء قرآن نیست<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱، ص ۶۶ ـ ۶۷؛ البیان، ص ۴۴۶.</ref>. البته قائلین به جزئیت، عدم تواتر را درباره جزئیت بسمله نپذیرفته و معتقدند که [[روایات]] متواتری جزئیت را ثابت می‌کند<ref>البیان، ص ۴۴۷.</ref>. در بحث تعلق بسمله به سوره در بعضی از کتب [[تفسیری]] و [[علوم قرآنی]] بحثی مستقل درباره [[سوره حمد]] مطرح شده است و ادلّه خاصی بر جزئیت بسمله برای سوره حمد بیان کرده‌اند<ref>تفسیر المنار، ج ۱، ص ۸۴؛ تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۱، ص ۴۴.</ref> که از آن جمله به روایاتی که در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ}}<ref>«و بی‌گمان به تو سوره فاتحه و قرآن سترگ را داده‌ایم» سوره حجر، آیه ۸۷.</ref> آمده تمسک شده است<ref>تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۱، ص ۴۶.</ref>. [[شیخ طوسی]] از ابن‌مسلم نقل می‌کند که [[امام صادق]] {{ع}} در پاسخ این [[پرسش]] که آیا {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> جزو {{متن قرآن\|سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي}} (سوره حمد) است می‌فرماید: آری، با فضیلت‌ترین [[آیه]] آن است<ref>تهذیب، ج ۲، ص ۳۱۲.</ref>. [[ابوعمرو دانی]] می‌نویسد: همه [[صحابه]] و [[تابعان]] و فقهای بعد از آنان که به خواندن [[حمد]] در [[نماز واجب]] نظر داده‌اند و نیز [[پیشوایان]] شهرهای [[مکه]] و دیگر [[شهرها]] [[بسمله]] را جزئی از [[سوره حمد]] دانسته‌اند<ref>البیان فی عد آی القرآن، ص ۵۴.</ref>. افزون بر این در میان قراء و [[مفسران]] نظرهای دیگری نیز مطرح شده است که مجموع آراء در مسئله تعلق یا عدم تعلق بسمله به [[سوره]] در یک جمع‌بندی به ۱۰ قول می‌رسد که عبارت است از:		# دلیل دیگر اینکه مصاحف [[صحابه]] و [[تابعین]] مشتمل بر بسمله بوده است و اگر بسمله جزء قرآن نبود آنها آن را در ابتدای [[سوره‌ها]] ثبت نمی‌کردند، زیرا اهتمام تام صحابه بر پاسداشت قرآن مانع از آن بود که چیزی غیر از قرآن در مصاحف ثبت گردد، چنان که از [[کتابت]] بسمله در ابتدای [[سوره]] برائت [[پرهیز]] می‌کردند<ref>البیان، ص ۴۴۵.</ref>. قائلان به عدم جزئیت نیز افزون بر [[تمسک]] به روایاتی در این باب، تواتر را تنها طریق [[اثبات]] قرآن دانسته و بیان کرده‌اند که این [[اختلافات]] در جزئیت و عدم جزئیت بسمله خود [[گواهی]] است بر اینکه بسمله جزء قرآن نیست<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱، ص ۶۶ ـ ۶۷؛ البیان، ص ۴۴۶.</ref>. البته قائلین به جزئیت، عدم تواتر را درباره جزئیت بسمله نپذیرفته و معتقدند که [[روایات]] متواتری جزئیت را ثابت می‌کند<ref>البیان، ص ۴۴۷.</ref>. در بحث تعلق بسمله به سوره در بعضی از کتب [[تفسیری]] و [[علوم قرآنی]] بحثی مستقل درباره [[سوره حمد]] مطرح شده است و ادلّه خاصی بر جزئیت بسمله برای سوره حمد بیان کرده‌اند<ref>تفسیر المنار، ج ۱، ص ۸۴؛ تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۱، ص ۴۴.</ref> که از آن جمله به روایاتی که در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ}}<ref>«و بی‌گمان به تو سوره فاتحه و قرآن سترگ را داده‌ایم» سوره حجر، آیه ۸۷.</ref> آمده تمسک شده است<ref>تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۱، ص ۴۶.</ref>. [[شیخ طوسی]] از ابن‌مسلم نقل می‌کند که [[امام صادق]] {{ع}} در پاسخ این [[پرسش]] که آیا {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> جزو {{متن قرآن\|سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي}} (سوره حمد) است می‌فرماید: آری، با فضیلت‌ترین [[آیه]] آن است<ref>تهذیب، ج ۲، ص ۳۱۲.</ref>. [[ابوعمرو دانی]] می‌نویسد: همه [[صحابه]] و [[تابعان]] و فقهای بعد از آنان که به خواندن [[حمد]] در [[نماز واجب]] نظر داده‌اند و نیز [[پیشوایان]] شهرهای [[مکه]] و دیگر [[شهرها]] [[بسمله]] را جزئی از [[سوره حمد]] دانسته‌اند<ref>البیان فی عد آی القرآن، ص ۵۴.</ref>. افزون بر این در میان قراء و [[مفسران]] نظرهای دیگری نیز مطرح شده است که مجموع آراء در مسئله تعلق یا عدم تعلق بسمله به [[سوره]] در یک جمع‌بندی به ۱۰ قول می‌رسد که عبارت است از:

Bahmani در ‏۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۵۴

2022-11-02T06:54:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = بسمله		\| موضوع مرتبط = بسمله
	\| عنوان مدخل = بسمله		\| عنوان مدخل = بسمله
	\| مداخل مرتبط = [[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]] - [[بسمله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در عرفان اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]] - [[بسمله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۷

2022-10-30T18:37:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{سیره معصوم}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بسمله		\| موضوع مرتبط = بسمله
	\| عنوان مدخل = [[بسمله]]		\| عنوان مدخل = بسمله
	\| مداخل مرتبط = [[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]] - [[بسمله در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Msadeq: /* جزییت بسمله در سوره */

2022-10-22T06:58:58Z

جزییت بسمله در سوره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	برای [[احمد]] در این مسئله دو قول نقل شده است:		برای [[احمد]] در این مسئله دو قول نقل شده است:
	# نخستین [[آیه]] هر سوره و ترک آن در [[قرآن]] برابر با ترک ۱۱۳ آیه است<ref>تفسیر ابن‌کثیر، ج ۱، ص ۱۶. </ref>.		# نخستین [[آیه]] هر سوره و ترک آن در [[قرآن]] برابر با ترک ۱۱۳ آیه است<ref>تفسیر ابن‌کثیر، ج ۱، ص ۱۶. </ref>.
	# تنها در [[سوره حمد]] جزو سوره است و در سوره‌های دیگر جزء سوره نیست<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱، ص ۱۷۲؛ روح‌~~</ref>~~المعانی، مج ۱، ج ۱، ص ۳۷.</ref>.		# تنها در [[سوره حمد]] جزو سوره است و در سوره‌های دیگر جزء سوره نیست<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱، ص ۱۷۲؛ روح‌ المعانی، مج ۱، ج ۱، ص ۳۷.</ref>.

	به نظر [[شافعی]] بسمله نخستین آیه سوره حمد است؛ امّا برای سایر سوره‌ها دو قول از او نقل شده است:		به نظر [[شافعی]] بسمله نخستین آیه سوره حمد است؛ امّا برای سایر سوره‌ها دو قول از او نقل شده است:

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:08:26Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۸
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	همزه "اسم" همزه وصل است که در [[کلام]] نوشته می‌شود؛ ولی خوانده نمی‌شود<ref>التبیان، ج ۱، ص ۲۵.</ref>، ولی در بسمله بر اثر کثرت استعمال در نوشتار نیز حذف شده است<ref> الکشاف، ج ۱، ص ۲۴.</ref>. بعضی از [[روایات]] و تأویلات [[عرفانی]] برای [[بسمله]] [[اسرار]] و معانی پنهانی بازگو کرده است؛ از آن جمله [[علی بن ابراهیم قمی]] [[روایت]] کرده است: باء "[[بهاء اللّه]]" و سین "[[سناء]] [[اللّه]]" و میم "[[ملک]] اللّه" است<ref>تفسیر قمی، ج ۱، ص ۵۶.</ref>. [[میبدی]] و [[فخر رازی]] آورده‌اند که ۱۹ حرف [[آیه بسمله]] اگر با [[اخلاص]] قرائت شود وسیله‌ای برای خلاصی و [[رهایی]] از زبانیه ([[فرشتگان]] [[عذاب]]) نوزده‌گانه [[جهنّم]] است<ref>کشف الاسرار، ج ۱، ص ۹؛ التفسیر الکبیر، ج ۱، ص ۱۷۳.</ref>. ملا [[فتح‌الله کاشانی]] آمدن "اسم" بر سر کلمه "الله" را اشاره به این مطلب می‌داند که [[تبرک]] و [[استعانت]] به "اسم" [[خدای سبحان]] حاصل است تا چه رسد به "ذات"<ref> منهج الصادقین، ج ۱، ص ۹۵.</ref>. عرفاً برای هر حرفی از حروف بسمله و تقدیم و تأخیر آنها، حرکات و حتی نقطه‌های آن تأویلاتی بیان کرده‌اند<ref>الفتوحات المکیه، ج ۲، ص ۱۳۴ ـ ۱۳۵، ۱۳۷، ۱۳۹ ـ ۱۴۰؛ کشف‌الاسرار، ج ۷، ص ۲۸۴؛ لطائف الاشارات، ج ۱، ص ۱۵.</ref>.		همزه "اسم" همزه وصل است که در [[کلام]] نوشته می‌شود؛ ولی خوانده نمی‌شود<ref>التبیان، ج ۱، ص ۲۵.</ref>، ولی در بسمله بر اثر کثرت استعمال در نوشتار نیز حذف شده است<ref> الکشاف، ج ۱، ص ۲۴.</ref>. بعضی از [[روایات]] و تأویلات [[عرفانی]] برای [[بسمله]] [[اسرار]] و معانی پنهانی بازگو کرده است؛ از آن جمله [[علی بن ابراهیم قمی]] [[روایت]] کرده است: باء "[[بهاء اللّه]]" و سین "[[سناء]] [[اللّه]]" و میم "[[ملک]] اللّه" است<ref>تفسیر قمی، ج ۱، ص ۵۶.</ref>. [[میبدی]] و [[فخر رازی]] آورده‌اند که ۱۹ حرف [[آیه بسمله]] اگر با [[اخلاص]] قرائت شود وسیله‌ای برای خلاصی و [[رهایی]] از زبانیه ([[فرشتگان]] [[عذاب]]) نوزده‌گانه [[جهنّم]] است<ref>کشف الاسرار، ج ۱، ص ۹؛ التفسیر الکبیر، ج ۱، ص ۱۷۳.</ref>. ملا [[فتح‌الله کاشانی]] آمدن "اسم" بر سر کلمه "الله" را اشاره به این مطلب می‌داند که [[تبرک]] و [[استعانت]] به "اسم" [[خدای سبحان]] حاصل است تا چه رسد به "ذات"<ref> منهج الصادقین، ج ۱، ص ۹۵.</ref>. عرفاً برای هر حرفی از حروف بسمله و تقدیم و تأخیر آنها، حرکات و حتی نقطه‌های آن تأویلاتی بیان کرده‌اند<ref>الفتوحات المکیه، ج ۲، ص ۱۳۴ ـ ۱۳۵، ۱۳۷، ۱۳۹ ـ ۱۴۰؛ کشف‌الاسرار، ج ۷، ص ۲۸۴؛ لطائف الاشارات، ج ۱، ص ۱۵.</ref>.

	[[وصف]] شدن {{متن قرآن\|اللَّهِ}} به {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} و {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} در بسمله بدین معناست که [[شأن]] [[خداوند]] در این است که به صفت "[[رحمت]]" مشهورتر و شناخته شده‌تر از صفاتی مانند: [[قهر]] و [[غضب]] باشد<ref> تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۱، ص ۲۰۸.</ref>، به همین [[جهت]] در روایات و [[ادعیه]] عبارت‌های گوناگونی بدین مضمون که [[رحمت خدا]] بر غضبش پیشی گرفته<ref> الکافی، ج ۲، ص ۵۳۸؛ بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۱۸۶ ـ ۱۸۷؛ ج ۷۳، ص ۱۹۵.</ref> وارد شده است و چون اسم "[[رحمن]]" مخصوص [[خداوند]] است در بسمله بر "[[رحیم]]" مقدم شده است<ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۸۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص ۷۵.</ref>. برخی براساس پاره‌ای از روایات بر این باورند که "رحمن" بر کثرت و وسعت دلالت می‌کند و گویای این است که رحمانیت [[حق]] بر [[مؤمن]] و [[کافر]] و بلکه بر [[گیتی]] سایه افکنده است و "[[رحیم]]" بر [[رحمت]] پیوسته و دائم [[حق]] دلالت می‌کند که تنها شامل [[بندگان]] [[مؤمن]] [[خداوند]] است<ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۸۴؛ التبیان، ج ۱، ص ۲۹ ـ ۳۰.</ref>.		وصف شدن {{متن قرآن\|اللَّهِ}} به {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} و {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} در بسمله بدین معناست که [[شأن]] [[خداوند]] در این است که به صفت "[[رحمت]]" مشهورتر و شناخته شده‌تر از صفاتی مانند: [[قهر]] و [[غضب]] باشد<ref> تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۱، ص ۲۰۸.</ref>، به همین [[جهت]] در روایات و [[ادعیه]] عبارت‌های گوناگونی بدین مضمون که [[رحمت خدا]] بر غضبش پیشی گرفته<ref> الکافی، ج ۲، ص ۵۳۸؛ بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۱۸۶ ـ ۱۸۷؛ ج ۷۳، ص ۱۹۵.</ref> وارد شده است و چون اسم "[[رحمن]]" مخصوص [[خداوند]] است در بسمله بر "[[رحیم]]" مقدم شده است<ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۸۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص ۷۵.</ref>. برخی براساس پاره‌ای از روایات بر این باورند که "رحمن" بر کثرت و وسعت دلالت می‌کند و گویای این است که رحمانیت [[حق]] بر [[مؤمن]] و [[کافر]] و بلکه بر [[گیتی]] سایه افکنده است و "[[رحیم]]" بر [[رحمت]] پیوسته و دائم [[حق]] دلالت می‌کند که تنها شامل [[بندگان]] [[مؤمن]] [[خداوند]] است<ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۸۴؛ التبیان، ج ۱، ص ۲۹ ـ ۳۰.</ref>.

	اما برخی ذکر {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} را بعد از {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} به سبب ویژگی وزن فعیل می‌دانند که بر غریزی و ذاتی بودن صفت دلالت دارد؛ بدین معنا که در {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> واژه {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} تنها بر ثبوت رحمت برای خداوند دلالت دارد؛ اما واژه {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} می‌رساند که این رحمت لازمه ذات خداست<ref>البیان، ص ۴۳۰.</ref>. برخی بر این باورند که واژه‌های {{متن قرآن\|اللَّهِ}}، {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} و {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} دارای مرادف‌های مناسبی در [[زبان فارسی]] نیست<ref> آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۲ ـ ۸۳.</ref>، زیرا معمولاً واژه {{متن قرآن\|اللَّهِ}} به "[[خدا]]"<ref> لغت نامه، ج ۲، ص ۲۷۸۱؛ فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۳۴۲.</ref> یا "خداوند"<ref>آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۲.</ref> و {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} نیز به "[[بخشنده]] [[مهربان]]" ترجمه می‌شود<ref>لغت نامه، ج ۷، ص ۱۰۵۱۹؛ فرهنگ فارسی، ج ۲، ص ۱۶۴۲.</ref>، حال آنکه واژه "خدا" مخفف "خودآی"<ref>لغت نامه، ج ۶، ص ۸۳۹۲.</ref>، "خداوند" به معنای "صاحب"<ref>فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۱۴۰۱.</ref>، "بخشنده" ترجمه "جواد"<ref>فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۱۲۴۸؛ آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۲.</ref> و "مهربان" معادل "[[رئوف]]" است، ازاین‌رو برخی مترجمان [[آیه]] {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> را به نام «"للّهِ رحمانِ رحیم" ترجمه کرده‌اند<ref>آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۳.</ref><ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[بسمله (مقاله)\|مقاله «بسمله»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>		اما برخی ذکر {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} را بعد از {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} به سبب ویژگی وزن فعیل می‌دانند که بر غریزی و ذاتی بودن صفت دلالت دارد؛ بدین معنا که در {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> واژه {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} تنها بر ثبوت رحمت برای خداوند دلالت دارد؛ اما واژه {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} می‌رساند که این رحمت لازمه ذات خداست<ref>البیان، ص ۴۳۰.</ref>. برخی بر این باورند که واژه‌های {{متن قرآن\|اللَّهِ}}، {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ}} و {{متن قرآن\|الرَّحِيمِ}} دارای مرادف‌های مناسبی در [[زبان فارسی]] نیست<ref> آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۲ ـ ۸۳.</ref>، زیرا معمولاً واژه {{متن قرآن\|اللَّهِ}} به "[[خدا]]"<ref> لغت نامه، ج ۲، ص ۲۷۸۱؛ فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۳۴۲.</ref> یا "خداوند"<ref>آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۲.</ref> و {{متن قرآن\|الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} نیز به "[[بخشنده]] [[مهربان]]" ترجمه می‌شود<ref>لغت نامه، ج ۷، ص ۱۰۵۱۹؛ فرهنگ فارسی، ج ۲، ص ۱۶۴۲.</ref>، حال آنکه واژه "خدا" مخفف "خودآی"<ref>لغت نامه، ج ۶، ص ۸۳۹۲.</ref>، "خداوند" به معنای "صاحب"<ref>فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۱۴۰۱.</ref>، "بخشنده" ترجمه "جواد"<ref>فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۱۲۴۸؛ آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۲.</ref> و "مهربان" معادل "[[رئوف]]" است، ازاین‌رو برخی مترجمان [[آیه]] {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> را به نام «"للّهِ رحمانِ رحیم" ترجمه کرده‌اند<ref>آشنایی با قرآن، ج ۱، ص ۸۳.</ref><ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[بسمله (مقاله)\|مقاله «بسمله»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:21:59Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:35:33Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

نمایش تغییرات

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T06:49:07Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{سیره معصوم}}		{{سیره معصوم}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[بسمله]]~~''' است. "'''[[بسمله]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = بسمله
			\| عنوان مدخل = [[بسمله]]
			\| مداخل مرتبط = [[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	به آیه {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} [[آیه تسمیه]] و '''بسمله''' می‌گویند. تسمیه به معنای نام‌گذاری و خواندن نام کسی است. در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] به‌جز [[ سوره توبه]]، این آیه آمده است		به آیه {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} [[آیه تسمیه]] و '''بسمله''' می‌گویند. تسمیه به معنای نام‌گذاری و خواندن نام کسی است. در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] به‌جز [[ سوره توبه]]، این آیه آمده است

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-04-21T10:03:16Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۸۷:		خط ۸۷:

	وجوه چهارگانه مذکور در صورت ذکر "[[استعاذه]]" پیش از بسمله جایز است. در غیر این صورت چون بسمله برای اوائل سور است نه اواخر آنها قسم چهارم جایز نیست<ref>النشر، ج ۱، ص ۲۶۷ ـ ۲۶۸.</ref>. هرگاه قرائت از اواسط سور ـ جز سوره برائت ـ آغاز شود همه قراء ابتدای به بسمله را جایز می‌دانند؛ ولی در سوره برائت تنها بعضی جایز دانسته‌اند<ref>النشر، ج ۱، ص ۲۶۵ ـ ۲۶۶.</ref>.<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[بسمله (مقاله)\|مقاله «بسمله»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>		وجوه چهارگانه مذکور در صورت ذکر "[[استعاذه]]" پیش از بسمله جایز است. در غیر این صورت چون بسمله برای اوائل سور است نه اواخر آنها قسم چهارم جایز نیست<ref>النشر، ج ۱، ص ۲۶۷ ـ ۲۶۸.</ref>. هرگاه قرائت از اواسط سور ـ جز سوره برائت ـ آغاز شود همه قراء ابتدای به بسمله را جایز می‌دانند؛ ولی در سوره برائت تنها بعضی جایز دانسته‌اند<ref>النشر، ج ۱، ص ۲۶۵ ـ ۲۶۶.</ref>.<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[بسمله (مقاله)\|مقاله «بسمله»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-17T11:00:42Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[بسمله]]''' است. "'''[[بسمله]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[بسمله]]''' است. "'''[[بسمله]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[بسمله در قرآن]] - [[بسمله در علوم قرآنی]] - [[بسمله در فقه اسلامی]] - [[بسمله در معارف و سیره رضوی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	به آیه {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} [[آیه تسمیه]] و '''بسمله''' می‌گویند. تسمیه به معنای نام‌گذاری و خواندن نام کسی است. در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] به‌جز [[ سوره توبه]]، این آیه آمده است		به آیه {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} [[آیه تسمیه]] و '''بسمله''' می‌گویند. تسمیه به معنای نام‌گذاری و خواندن نام کسی است. در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] به‌جز [[ سوره توبه]]، این آیه آمده است