Bahmani: /* پانویس */

2024-03-14T10:40:18Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:بصره]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بصره | عنوان مدخل = بصره | مداخل مرتبط = بصره در نهج البلاغه - بصره در معارف مهدویت - بصره در معارف و سیره علوی - بصره در معارف و سیره حسینی - بصره در معارف و سیره رضوی - بصره در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==ور...» ایجاد کرد

2023-11-23T07:47:33Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بصره | عنوان مدخل = بصره | مداخل مرتبط = بصره در نهج البلاغه - بصره در معارف مهدویت - بصره در معارف و سیره علوی - بصره در معارف و سیره حسینی - بصره در معارف و سیره رضوی - بصره در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==ور...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = بصره
| عنوان مدخل = بصره
| مداخل مرتبط = [[بصره در نهج البلاغه]] - [[بصره در معارف مهدویت]] - [[بصره در معارف و سیره علوی]] - [[بصره در معارف و سیره حسینی]] - [[بصره در معارف و سیره رضوی]] - [[بصره در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==ورود [[امیر مؤمنان]]{{ع}} به [[بصره]]==
پس از [[پیروزی در جنگ]]، [[امام]] وارد بصره شد. [[طبری]] آورده است: [[احنف]] با آن حضرت [[بیعت]] کرد. وی و [[قبیله بنی‌سعد]] بیرون بصره بودند و همگی به بصره آمدند. [[مردم بصره]] نیز گروه گروه بیعت کردند؛ حتی زخمیان و کسانی که [[امان]] یافته بودند<ref>طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ترجمه پاینده، ج۶، ص۲۴۷۳.</ref>. امام با جماعتی از [[مهاجر]] و [[انصار]] وارد [[بیت‌المال]] بصره شد و طلا و نقره‌ای را که آنجا بود، دید و گفت: ای زرد، دیگری را بفریب. ای سپید، دیگری را بفریب<ref>مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ترجمه پاینده، ج۱، ص۷۲۸؛ ابن دقماق، الجوهر الثمین، ج۱، ص۶۳.</ref>. همه [[غنایم جنگی]] میان [[یاران امام]] تقسیم شد. یکی از یارانش نزد وی آمد و گفت: ای امیر مؤمنان، من چیزی نگرفته‌ام و به فلان جهت از حضور بازمانده‌ام و عذری گفت. آن حضرت پانصد درم سهم خود را به او داد<ref>مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ترجمه پاینده، ج۱، ص۷۲۹. </ref>.

امام، با جمعی از [[خاندان]] و [[یاران]] خود از جمله [[حسنین]]{{عم}} به دیدن [[عایشه]] رفت. هنگامی [[زنان]] [[ناکثین]]، آن حضرت را دیدند، فریاد زدند: ای کشنده [[دوستان]]. فرمود: اگر من کشنده دوستان بودم، کسانی را که در این خانه‌اند می‌کشتم و به یکی از [[خانه‌ها]] که [[مروان]] و [[ابن زبیر]] و ابن عامر و دیگران در آنجا [[نهان]] شده بودند اشاره کرد. [[مسعودی]] می‌نویسد: گفت‌وگوهایی طولانی بین عایشه و امام انجام گرفت و عایشه به آن حضرت گفت: می‌خواهم با تو باشم و وقتی با دشمنانت می‌جنگی همراه تو باشم. حضرت فرمود: به آن خانه‌ای برگرد که [[پیامبر]] تو را آنجا گذاشته بود<ref>ر.ک: مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ترجمه پاینده، ج۱، ص۷۲۶؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ترجمه پاینده، ج۶، ص۲۴۷۲.</ref>.
از [[روایات]] این‌گونه می‌توان فهمید که عایشه مایل بود در بصره بماند؛ ولی امیر مؤمنان{{ع}} [[آگاه]] شد که باز هم قصد [[توطئه]] و تحریک در کار است؛ از این‌رو دستور داد او را به [[مدینه]] ببرند<ref>رسولی محلاتی، سید هاشم، زندگانی امیرالمؤمنین{{ع}}، ص۴۲۸.</ref>. [[عبد الفتاح عبد المقصود]]، در بخش پایانی شرح ماجرای [[جمل]]، عنوانی این چنین دارد: «برای بستن لانه [[توطئه‌گران]]، [[عایشه]] باید از [[بصره]] کوچ کند»<ref>عبدالمقصود، عبد الفتاح، الامام علی بن أبی‌طالب{{ع}}، ترجمه سید محمدمهدی جعفری، ص۴۲۷.</ref>.

[[روایات]] فراوانی از [[طریق عامه]] در [[ندامت]] عایشه از شرکت در [[جنگ جمل]] در دست است<ref>ر.ک: ری شهری، محمد و همکاران، موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب، ج۵، ص۲۶۴ – ۲۶۶.</ref>. شکی نیست که [[شکست]] خوارکننده جمل، برای او بسیار دردآور بوده است؛ اما [[مواضع سیاسی]] و [[فرهنگی]] وی و اشتراک عقیده‌اش با [[بنی‌امیه]] در [[عناد]] با علی{{ع}} و [[اهل بیت]]{{عم}} تا [[زمان]] درگذشت وی ادامه داشت. نقل شده است عایشه پس از بازگشت از بصره به مدینه، دست از تحریک [[مردم]] علیه [[امیر مؤمنان]]{{ع}} بر نداشت و نامه‌ای به وسیله [[اسود بن بختری]] به [[معاویه]] و [[شامیان]] نوشت و آنان را بر ضد امیر مؤمنان{{ع}} برانگیخت<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۲، ص۲۶۷. </ref>.<ref>[[علی ملکی میانجی|ملکی میانجی، علی]]، [[ناکثین (مقاله)| مقاله «ناکثین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]] ص ۱۱۴.</ref>

==خروج [[امام]] از بصره به سوی [[کوفه]]==
امیر مؤمنان{{ع}} به هنگام خروج از بصره با اشاره به پیراهن و ردای خویش که توسط [[خانواده]] آن حضرت بافته شده بود، همچنین با اشاره به انبان خوراکی که در دست داشت و از محصولات غله آن حضرت در مدینه بود، خطاب به [[مردم بصره]] فرمود: اگر از نزد شما با چیزی بیش‌تر از همین که می‌بینید بیرون رفته باشم، در پیشگاه [[خداوند]] از [[خیانت‌کاران]] شمرده شوم. سپس حرکت کرد و مردم تا بیرون بصره او را بدرقه کردند و [[احنف بن قیس]] نیز همراه آن حضرت به کوفه رفت<ref>شیخ مفید، نبرد جمل، ترجمه مهدوی دامغانی، ص۲۵۲.</ref>.
[[حضرت امیر]]{{ع}} با همراهان خود، از جمله [[اشراف بصره]]، در ۱۲ [[رجب]] سال ۳۶ وارد کوفه شد و مورد استقبال مردم و اشراف و [[قاریان]] آن قرار گرفت<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۳، ص١۰٢.</ref>. نقل شده است: [[مردم]] با [[حاکم کوفه]]، [[قرظة بن کعب]]، برای استقبال از علی{{ع}} از [[کوفه]] خارج شدند و در حوالی [[نهر]] نضر بن زیاد با آن حضرت روبه‌رو شدند. در میان تبریک‌گویان برای [[پیروزی]] آن حضرت، [[والی کوفه]] قرظة بن کعب بیانات متینی اظهار داشت و از [[ناکثین]] با توصیفاتی این چنین یاد کرد: {{متن حدیث|الْقَوْمِ الْبَاغِينَ الطَّاغِينَ الظَّالِمِينَ‌}}. [[عبدالله بن وهب راسبی]] گفت: آری به [[خدا]] [[سوگند]] ناکثین، [[باغی]] و [[ظالم]] و [[کافر]] و [[مشرک]] بودند. [[امام]] به [[زیاده‌روی]] [[عبدالله بن وهب]] [[اعتراض]] نموده، فرمود: مادرت به عزایت بنشیند! آن [[قوم]] آن‌طور که تو می‌گویی نیستند و اگر آنها مشرک بودند، [[احکام]] [[شرک]] بر آنها جاری می‌شد<ref>ر.ک: شیخ مفید، الکافیه، ص۳۱.</ref>. بعدها عبدالله بن وهب راسبی از سران [[خوارج]] گردید و در [[نهروان]] کشته شد<ref>مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ج۲، ص۴۱۷.</ref>.<ref>[[علی ملکی میانجی|ملکی میانجی، علی]]، [[ناکثین (مقاله)| مقاله «ناکثین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]] ص ۱۱۵.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368107.jpg|22px]] [[علی ملکی میانجی|ملکی میانجی، علی]]، [[ناکثین (مقاله)| مقاله «ناکثین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۹''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

بصره در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */