بغی در فقه اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۰۷

2024-10-15T07:07:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = بغی		\| موضوع مرتبط = بغی
	\| عنوان مدخل = بغی		\| عنوان مدخل = بغی
	\| مداخل مرتبط = [[بغی در لغت]] - [[بغی در قرآن]] - [[بغی در فقه اسلامی]] - [[بغی در فقه سیاسی]] - [[بغی در تاریخ اسلامی]] - [[بغی در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[بغی در معارف و سیره علوی]] - [[بغی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[بغی در لغت]] - [[بغی در قرآن]] - [[بغی در فقه اسلامی]] - [[بغی در فقه سیاسی]] - [[بغی در تاریخ اسلامی]] - [[بغی در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[بغی در معارف و سیره معصوم]] - [[بغی در معارف و سیره علوی]] - [[بغی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* احکام باغی */

2024-07-30T13:26:46Z

احکام باغی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۶
خط ۱۷۲:		خط ۱۷۲:
	باغی هرچند در [[باطن]] در زمره [[کفّار]] است، لکن بر حسب ظاهر، [[احکام]] جاری بر [[مسلمانان]] ـ مانند جواز خوردن ذبیحه ایشان، [[ازدواج]] با آنان، [[حرمت]] [[اموال]] و ناموسشان ـ بر او نیز جاری است، مگر آنکه [[ناصبی]] باشد<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۷ ـ ۳۳۸.</ref>.		باغی هرچند در [[باطن]] در زمره [[کفّار]] است، لکن بر حسب ظاهر، [[احکام]] جاری بر [[مسلمانان]] ـ مانند جواز خوردن ذبیحه ایشان، [[ازدواج]] با آنان، [[حرمت]] [[اموال]] و ناموسشان ـ بر او نیز جاری است، مگر آنکه [[ناصبی]] باشد<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۷ ـ ۳۳۸.</ref>.

	[[جهاد با باغی]] درصورت [[دعوت امام]] [[معصوم]]{{ع}} یا [[منصوب]] از سوی ایشان، [[واجب]] و [[سرپیچی]] از آن، [[گناه کبیره]] است. با [[قیام]] به جهاد در حدّ کفایت، [[وجوب]] از دیگران ساقط می‌شود، مگر آنکه [[امام]]{{ع}} فرد یا افراد خاصّی را به جهاد فراخوانَد که در این صورت، بر آنان [[اجابت]]، [[واجب عینی]] خواهد بود<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۲۴ ـ ۳۲۶.</ref>. [[فرار]] از [[جنگ با باغی]] همچون [[فرار از جهاد]] با [[کافر]] و [[مشرک]]، [[حرام]]، بلکه از [[گناهان کبیره]] است.		جهاد با باغی درصورت دعوت امام [[معصوم]]{{ع}} یا [[منصوب]] از سوی ایشان، [[واجب]] و [[سرپیچی]] از آن، [[گناه کبیره]] است. با [[قیام]] به جهاد در حدّ کفایت، [[وجوب]] از دیگران ساقط می‌شود، مگر آنکه [[امام]]{{ع}} فرد یا افراد خاصّی را به جهاد فراخوانَد که در این صورت، بر آنان [[اجابت]]، واجب عینی خواهد بود<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۲۴ ـ ۳۲۶.</ref>. فرار از [[جنگ با باغی]] همچون [[فرار از جهاد]] با [[کافر]] و [[مشرک]]، [[حرام]]، بلکه از [[گناهان کبیره]] است.

	اگر باغی در حال [[جنگ]] [[اسیر]] گردد [[بیعت با امام]]{{ع}} بر او عرضه می‌شود. درصورت پذیرش، [[آزاد]] می‌گردد و درصورت ~~[[استنکاف]]،~~ تا پایان جنگ در بازداشت می‌ماند. پس از خاتمه جنگ اگر [[باغیان]]، [[توبه]] کنند، یا [[سلاح]] خود را بر [[زمین]] نهند یا فرار نمایند درصورتی که هسته مرکزی نداشته باشند، اسیرانشان، آزاد می‌شوند امّا درصورت فرار باغیان وداشتن هسته مرکزی، در [[زندان]] می‌مانند یا کشته می‌شوند. در این صورت کشتن مجروحان و تعقیب فراریان نیز جایز است<ref>المبسوط ۷/ ۲۷۱؛ تذکرة الفقهاء ۹/ ۴۲۳.</ref>.		اگر باغی در حال [[جنگ]] [[اسیر]] گردد [[بیعت با امام]]{{ع}} بر او عرضه می‌شود. درصورت پذیرش، [[آزاد]] می‌گردد و درصورت استنکاف، تا پایان جنگ در بازداشت می‌ماند. پس از خاتمه جنگ اگر [[باغیان]]، [[توبه]] کنند، یا [[سلاح]] خود را بر [[زمین]] نهند یا فرار نمایند درصورتی که هسته مرکزی نداشته باشند، اسیرانشان، آزاد می‌شوند امّا درصورت فرار باغیان وداشتن هسته مرکزی، در [[زندان]] می‌مانند یا کشته می‌شوند. در این صورت کشتن مجروحان و تعقیب فراریان نیز جایز است<ref>المبسوط ۷/ ۲۷۱؛ تذکرة الفقهاء ۹/ ۴۲۳.</ref>.

	بر کسی که در جنگ با اهل بغی کشته شود [[احکام]] [[شهید]] جاری است. بنابر این بدون آنکه [[غسل]] داده یا [[کفن]] شود، پس از [[اقامه نماز]] بر او، با لباسش [[دفن]] می‌گردد<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۲۸.</ref>.		بر کسی که در جنگ با اهل بغی کشته شود [[احکام]] [[شهید]] جاری است. بنابر این بدون آنکه [[غسل]] داده یا کفن شود، پس از اقامه نماز بر او، با لباسش [[دفن]] می‌گردد<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۲۸.</ref>.

	به اسیری گرفتن [[فرزندان]] باغی هرچند پس از خروج وی بر امام{{ع}} متولّد شده باشند و نیز تملّک [[همسر]] وی جایز نیست<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۴.</ref>.		به اسیری گرفتن [[فرزندان]] باغی هرچند پس از خروج وی بر امام{{ع}} متولّد شده باشند و نیز تملّک [[همسر]] وی جایز نیست<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۴.</ref>.

	تملّک دارایی‌های باغی جز مقداری که در جنگ به دست [[سپاهیان]] [[حق]] می‌افتد جایز نیست. [[غنیمت]] بودن آن مقدار نیز اختلافی است. بنابر قول به غنیمت بودن، [[اموال]] به غنیمت گرفته شده تنها میان [[مجاهدان]] تقسیم می‌گردد؛ یک سهم به پیاده، دو سهم به کسی که یک اسب با خود آورده و سه سهم به کسی که همراه دو اسب یا بیشتر در [[جنگ]] شرکت کرده است داده می‌شود<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۹ ـ ۳۴۲.</ref>. کسی ضامن اموال تلف شده [[باغی]] در جنگ نیست<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۴۱.</ref>، امّا اگر اموال و [[نفوس]] افراد [[جبهه حق]] توسط باغی تلف شود، وی ضامن است<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۴۷.</ref>.		تملّک دارایی‌های باغی جز مقداری که در جنگ به دست سپاهیان [[حق]] می‌افتد جایز نیست. [[غنیمت]] بودن آن مقدار نیز اختلافی است. بنابر قول به غنیمت بودن، [[اموال]] به غنیمت گرفته شده تنها میان [[مجاهدان]] تقسیم می‌گردد؛ یک سهم به پیاده، دو سهم به کسی که یک اسب با خود آورده و سه سهم به کسی که همراه دو اسب یا بیشتر در [[جنگ]] شرکت کرده است داده می‌شود<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۹ ـ ۳۴۲.</ref>. کسی ضامن اموال تلف شده [[باغی]] در جنگ نیست<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۴۱.</ref>، امّا اگر اموال و [[نفوس]] افراد جبهه حق توسط باغی تلف شود، وی ضامن است<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۴۷.</ref>.

	اگر باغی گناهی مرتکب شود که موجب ثبوت حد است، مانند [[زنا]]، درصورت دستیابی به وی، [[حدّ شرعی]] بر او جاری می‌شود<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۴۷.</ref>.		اگر باغی گناهی مرتکب شود که موجب ثبوت حد است، مانند [[زنا]]، درصورت دستیابی به وی، [[حدّ شرعی]] بر او جاری می‌شود<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۴۷.</ref>. باغی از کسانی شمرده شده است که خوردن و [[نوشیدن]] [[محرّمات]]، در حال [[اضطرار]] نیز بر آنان روا نیست<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۲، صفحه ۵۱-۵۲.</ref>.

	باغی از کسانی شمرده شده است که خوردن و [[نوشیدن]] [[محرّمات]]، در حال [[اضطرار]] نیز بر آنان روا نیست<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۲، صفحه ۵۱-۵۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-07-30T13:25:21Z

منابع

@@ خط ۱۶۶: / خط ۱۶۶: @@
 == نتیجه‌گیری ==
 بر اساس قرائن و شواهدی همچون سخن و سیرۀ امام علی{{ع}}، [[شورشیان]] بر [[دولت اسلامی]]، به کسانی اطلاق می‌شود که فراتر از [[انتقاد]] و قهر [[سیاسی]]، بر ضد پیشوای عادل [[مسلمان]] [[قیام]] نمایند و بر علیه دولت اسلامی وارد [[جنگ]] شوند و با تحرکات [[خشونت‌آمیز]]، به مقابله و معارضه با آن برخیزند‌. همچنین از قرائن استفاده می‌شود که مقصود از دولت اسلامی در این بحث، [[نظام]] سیاسی‌ای است که توسط [[معصوم]]{{ع}} و یا [[نایبان خاص]] و یا عام او؛ یعنی فقهای جامع الشرائط و یا به‌طور کلی توسط حاکمی مسلمان و [[عادل]] اداره شود. لازم است دولت اسلامی، پیش از هرگونه اقدام نظامی و انتظامی، این گروه را [[ارشاد]] و [[راهنمایی]] کند و در حد امکان، از جنگ و [[خونریزی]] جلوگیری نماید و در صورتی که این کار بی‌تأثیر باشد، برخورد نظامی با این گروه، جایز، بلکه [[واجب]] است و این [[حکم]]، مورد [[اجماع]] فقهای اسلام است. با پایان‌یافتن جنگ، کشته‌های آنان همچون جنازه‌های سایر [[مسلمانان]]، مشمول [[احکام]] [[غسل]] و کفن و [[نماز]] خواهد بود و [[مجاهدان]] می‌توانند آن بخش از [[اموال]] ایشان که در لشکرگاه و میدان جنگ با آنان یافت می‌شود را به [[غنیمت]] گرفته تصاحب کنند. با [[زنان]] و کودکان این طایفه همچون [[بردگان]] و [[اسیران]] [[رفتار]] نمی‌شود، ولی می‌توان نیروهای رزمی آنان را به [[اسارت]] گرفت و در صورت صلاحدید [[زندانی]] نمود<ref>[[علی اکبر کلانتری|کلانتری، علی اکبر]]، [[مفهوم شورش و شورشی و چگونگی رو در رویی دولت اسلامی با شورشیان از منظر فقه (مقاله)|مفهوم شورش و شورشی و چگونگی رو در رویی دولت اسلامی با شورشیان از منظر فقه]]، ص۵۳.</ref>.
 == منابع ==

Bahmani: /* مرحله دوم: برخورد نظامی و انتظامی */

2024-07-30T13:22:41Z

مرحله دوم: برخورد نظامی و انتظامی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:
	با تتبع در کلمات [[فقها]] بخصوص متقدمین‌، صحت ادعای [[صاحب جواهر]] به ثبوت می‌رسد. «شیخ طوسی‌» در «النهایة» می‌نویسد: «برای امام‌، [[جنگ]] و [[جهاد]] با [[شورشی]] جایز است»<ref>{{عربی\|جاز للإمام قتاله و مجاهدته}}، طوسی، محمد بن حسن، النهایة فی مجرد الفقه و الفتوی، ص۲۹۶.</ref>. مقصود وی از «جواز» در اینجا معنای عام آن است که شامل «[[وجوب]]» هم می‌شود؛ زیرا وی در جای دیگر می‌نویسد: «در اینکه [[جنگیدن]] با [[شورشیان]] واجب است، اختلافی نیست»<ref>{{عربی\|لا خلاف أن قتال أهل البغي واجب}}، طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، ج۷، ص۲۶۳‌.</ref>. «ابن زهره‌» نیز شورشیان بر امام عادل را از گروه‌هایی می‌داند که جهاد با آنان واجب است<ref>ابن زهره، حمزة بن علی، غنیة النزوع إلی علمی الاصول و الفروع، ص۲۰۰.</ref>. در عبارت‌های «[[ابن ادریس]]» نیز آمده است‌: {{عربی\|جاز للإمام قتاله و مجاهدته‌}}<ref>ابن ادریس، محمد بن احمد، السرائر، ج۲، ص۱۵.</ref>. «[[علامه حلی]]» نیز شورشیان بر امام عادل را یکی از سه گروهی می‌داند که جهاد با آنان واجب است<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۸۰.</ref>. وی در کتاب دیگر خود در این مورد ادعای اجماع و وجود [[نص]] می‌کند<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب، ج۲، ص۹۸۳.</ref> و در کتاب دیگرش با تأکید بیشتر می‌نویسد: «میان همه مسلمانان، در [[وجوب جهاد]] با [[شورشیان]] اختلافی نیست»<ref>{{عربی\|لا خلاف بين المسلمين كافة في وجوب جهاد البغاة}}، علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، ج۹، ص۳۹۲.</ref>.		با تتبع در کلمات [[فقها]] بخصوص متقدمین‌، صحت ادعای [[صاحب جواهر]] به ثبوت می‌رسد. «شیخ طوسی‌» در «النهایة» می‌نویسد: «برای امام‌، [[جنگ]] و [[جهاد]] با [[شورشی]] جایز است»<ref>{{عربی\|جاز للإمام قتاله و مجاهدته}}، طوسی، محمد بن حسن، النهایة فی مجرد الفقه و الفتوی، ص۲۹۶.</ref>. مقصود وی از «جواز» در اینجا معنای عام آن است که شامل «[[وجوب]]» هم می‌شود؛ زیرا وی در جای دیگر می‌نویسد: «در اینکه [[جنگیدن]] با [[شورشیان]] واجب است، اختلافی نیست»<ref>{{عربی\|لا خلاف أن قتال أهل البغي واجب}}، طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، ج۷، ص۲۶۳‌.</ref>. «ابن زهره‌» نیز شورشیان بر امام عادل را از گروه‌هایی می‌داند که جهاد با آنان واجب است<ref>ابن زهره، حمزة بن علی، غنیة النزوع إلی علمی الاصول و الفروع، ص۲۰۰.</ref>. در عبارت‌های «[[ابن ادریس]]» نیز آمده است‌: {{عربی\|جاز للإمام قتاله و مجاهدته‌}}<ref>ابن ادریس، محمد بن احمد، السرائر، ج۲، ص۱۵.</ref>. «[[علامه حلی]]» نیز شورشیان بر امام عادل را یکی از سه گروهی می‌داند که جهاد با آنان واجب است<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۸۰.</ref>. وی در کتاب دیگر خود در این مورد ادعای اجماع و وجود [[نص]] می‌کند<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب، ج۲، ص۹۸۳.</ref> و در کتاب دیگرش با تأکید بیشتر می‌نویسد: «میان همه مسلمانان، در [[وجوب جهاد]] با [[شورشیان]] اختلافی نیست»<ref>{{عربی\|لا خلاف بين المسلمين كافة في وجوب جهاد البغاة}}، علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، ج۹، ص۳۹۲.</ref>.

	وی سپس در مقام [[استدلال]] بر این گفتار، به جنگ‌های [[امیرالمؤمنین]] با [[ناکثین]] ([[طلحه]] و [[زبیر]] و یارانشان) و [[قاسطین]] (معاویه و لشکریانش) و [[مارقین]] ([[نهروانیان]] و [[خوارج]]) اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که [[رسول خدا]] در [[زمان]] [[حیات]] خود به آن حضرت فرموده بود: «تو با این سه گروه وارد [[جنگ]] خواهی شد»<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، ج۹، ص۳۹۲.</ref>.		وی سپس در مقام [[استدلال]] بر این گفتار، به جنگ‌های [[امیرالمؤمنین]] با [[ناکثین]] ([[طلحه]] و [[زبیر]] و یارانشان) و [[قاسطین]] (معاویه و لشکریانش) و [[مارقین]] (نهروانیان و [[خوارج]]) اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که [[رسول خدا]] در [[زمان]] [[حیات]] خود به آن حضرت فرموده بود: «تو با این سه گروه وارد [[جنگ]] خواهی شد»<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، ج۹، ص۳۹۲.</ref>.

	مقصود علامه از [[نص]] در عبارت پیشین، افزون بر آنچه گذشت، آیۀ {{متن قرآن\|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا...}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند، میان آنان را آشتی دهید پس اگر یکی از آن دو بر دیگری ستم کرد با آن کس که ستم می‌کند جنگ کنید تا به فرمان خداوند باز گردد و چون بازگشت، میان آن دو با دادگری آشتی دهید و دادگری ورزید که خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره حجرات، آیه ۹.</ref> است که بر اساس مضمون آن‌، لازم است در صورتی که شورشیان تن به [[آشتی]] ندهند، با آنان جنگید.		مقصود علامه از [[نص]] در عبارت پیشین، افزون بر آنچه گذشت، آیۀ {{متن قرآن\|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا...}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند، میان آنان را آشتی دهید پس اگر یکی از آن دو بر دیگری ستم کرد با آن کس که ستم می‌کند جنگ کنید تا به فرمان خداوند باز گردد و چون بازگشت، میان آن دو با دادگری آشتی دهید و دادگری ورزید که خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره حجرات، آیه ۹.</ref> است که بر اساس مضمون آن‌، لازم است در صورتی که شورشیان تن به [[آشتی]] ندهند، با آنان جنگید.

Bahmani: /* سرنوشت جنازه‌های شورشیان */

2024-07-30T13:22:21Z

سرنوشت جنازه‌های شورشیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۱۲۶:		خط ۱۲۶:
	و «[[علامه حلی]]» به صراحت می‌نویسد: «اگر کسی از شورشیان کشته شود، از نظر ما شیعه‌، چنین شخصی غسل و کفن نمی‌شود و بر او نماز خوانده نمی‌شود<ref>{{عربی\|من قتل من أهل البغي لا يغسل و لا يكفن و لا يصلي عليه عندنا}}، طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۹، ص۴۳۰.</ref> و در میان متأخرین، «[[کاشف الغطاء]]» بر قول دوم تأکید می‌کند<ref>کاشف الغطاء، جعفر، کشف الغطاء، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.		و «[[علامه حلی]]» به صراحت می‌نویسد: «اگر کسی از شورشیان کشته شود، از نظر ما شیعه‌، چنین شخصی غسل و کفن نمی‌شود و بر او نماز خوانده نمی‌شود<ref>{{عربی\|من قتل من أهل البغي لا يغسل و لا يكفن و لا يصلي عليه عندنا}}، طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۹، ص۴۳۰.</ref> و در میان متأخرین، «[[کاشف الغطاء]]» بر قول دوم تأکید می‌کند<ref>کاشف الغطاء، جعفر، کشف الغطاء، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.

	چنانکه از عبارت‌های فوق روشن می‌شود، [[اختلاف]] [[فقها]] در اینجا، از [[اختلاف]] آنان درباره [[کفر]] یا عدم کفر شورشیان به جهت شوریدن آنان بر امام عادل ناشی می‌شود؛ موضوعی که بررسی همه‌جانبه آن، نیازمند تحقیق و مقاله‌ای دیگر است؛ هرچند می‌توان به اجمال، کافر نبودن این گروه را بر مبنای مضامین روشن برخی [[روایات]]، ترجیح داد‌؛ مانند [[روایت]] ذیل از علی{{ع}}: «از علی{{ع}} پرسیده شد: آیا کسانی که [[اهل قبله]] (و [[مسلمان]]) بودند و ایشان با آنان جنگید‌، در زمرۀ [[کافران]] هستند؟ حضرت در پاسخ فرمود: آنان نسبت به [[احکام]] و [[نعمت‌های الهی]] [[کفر]] ورزیدند و کفر آنان‌، همانند کفر [[مشرکان]] نیست که [[نبوت]] را رد کرده به [[اسلام]] [[اقرار]] ننمودند. اگر این گروه بسان مشرکان [[کافر]] شمرده می‌شدند، [[ازدواج]] با آنان و نیز ذبیحه‌ها و میراث‌های آنان برای ما [[حلال]] نبود»<ref>{{متن حدیث\|أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلَهُمْ مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ أَ كَافِرُونَ هُمْ؟ قَالَ{{ع}}: َ كَفَرُوا بِالْأَحْكَامِ وَ كَفَرُوا بِالنِّعَمِ كُفْراً لَيْسَ كَكُفْرِ الْمُشْرِكِينَ الَّذِينَ دَفَعُوا النُّبُوَّةَ وَ لَمْ يُقِرُّوا بِالْإِسْلَامِ وَ لَوْ كَانُوا كَذَلِكَ مَا حَلَّتْ لَنَا مُنَاكَحَتُهُمْ وَ لَا ذَبَائِحُهُمْ وَ لَا مَوَارِيثُهُمْ}}، نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۶۶.</ref>‌.		چنانکه از عبارت‌های فوق روشن می‌شود، [[اختلاف]] [[فقها]] در اینجا، از [[اختلاف]] آنان درباره [[کفر]] یا عدم کفر شورشیان به جهت شوریدن آنان بر امام عادل ناشی می‌شود؛ موضوعی که بررسی همه‌جانبه آن، نیازمند تحقیق و مقاله‌ای دیگر است؛ هرچند می‌توان به اجمال، کافر نبودن این گروه را بر مبنای مضامین روشن برخی [[روایات]]، ترجیح داد‌؛ مانند [[روایت]] ذیل از علی{{ع}}: «از علی{{ع}} پرسیده شد: آیا کسانی که اهل قبله (و [[مسلمان]]) بودند و ایشان با آنان جنگید‌، در زمرۀ [[کافران]] هستند؟ حضرت در پاسخ فرمود: آنان نسبت به [[احکام]] و [[نعمت‌های الهی]] [[کفر]] ورزیدند و کفر آنان‌، همانند کفر [[مشرکان]] نیست که [[نبوت]] را رد کرده به [[اسلام]] [[اقرار]] ننمودند. اگر این گروه بسان مشرکان [[کافر]] شمرده می‌شدند، [[ازدواج]] با آنان و نیز ذبیحه‌ها و میراث‌های آنان برای ما [[حلال]] نبود»<ref>{{متن حدیث\|أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلَهُمْ مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ أَ كَافِرُونَ هُمْ؟ قَالَ{{ع}}: َ كَفَرُوا بِالْأَحْكَامِ وَ كَفَرُوا بِالنِّعَمِ كُفْراً لَيْسَ كَكُفْرِ الْمُشْرِكِينَ الَّذِينَ دَفَعُوا النُّبُوَّةَ وَ لَمْ يُقِرُّوا بِالْإِسْلَامِ وَ لَوْ كَانُوا كَذَلِكَ مَا حَلَّتْ لَنَا مُنَاكَحَتُهُمْ وَ لَا ذَبَائِحُهُمْ وَ لَا مَوَارِيثُهُمْ}}، نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۶۶.</ref>‌.

	در روایتی دیگر آمده است: «چون در [[جنگ جمل]]، [[شورشیان]] [[شکست]] خورده [[فرار]] نمودند، به [[امیرالمؤمنین]] عرض شد‌: آیا اموالشان را [[مصادره]] نمی‌کنید؟ فرمود: خیر‌؛ زیرا آنان از [[حرمت]] اسلام برخوردارند، بنابراین، اموالشان برای ما حلال نیست»<ref>{{متن حدیث\|أن علياً{{ع}} لما هزم [[الناس]] يوم الجمل قالوا له: يا أمير المؤمنين! أ لا تأخذ أموالهم؟ قال: لا، لأنهم تحرموا بحرمة الإسلام فلا يحل أموالهم}}، طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، ج۷، ص۲۶۶‌.</ref>‌		در روایتی دیگر آمده است: «چون در [[جنگ جمل]]، [[شورشیان]] [[شکست]] خورده فرار نمودند، به [[امیرالمؤمنین]] عرض شد‌: آیا اموالشان را [[مصادره]] نمی‌کنید؟ فرمود: خیر‌؛ زیرا آنان از [[حرمت]] اسلام برخوردارند، بنابراین، اموالشان برای ما حلال نیست»<ref>{{متن حدیث\|أن علياً{{ع}} لما هزم [[الناس]] يوم الجمل قالوا له: يا أمير المؤمنين! أ لا تأخذ أموالهم؟ قال: لا، لأنهم تحرموا بحرمة الإسلام فلا يحل أموالهم}}، طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، ج۷، ص۲۶۶‌.</ref>‌
	.		.
	افزون بر این، می‌توان گفت مقتضای نصوصی که به موجب آنها، اشخاص به صِرف گفتن شهادتین، مسلمان محسوب می‌شوند‌، آن است که [[احکام اسلام]] را بر گروه یادشده بار کنیم و به [[حکم]] استصحاب، مادامی که دلیل قاطعی بر خلاف آن یافت نشد، آنان را محکوم به کفر ندانیم. از همین رو‌، [[شیخ طوسی]] در تأکید بر فتوای خود می‌نویسد‌: {{عربی\|دليلنا عموم كل خبر روي في وجوب الصلاة على الأموات و طريقة الإحتياط أيضاً تقتضيه}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۵، ص۳۴۴.</ref>.		افزون بر این، می‌توان گفت مقتضای نصوصی که به موجب آنها، اشخاص به صِرف گفتن شهادتین، مسلمان محسوب می‌شوند‌، آن است که [[احکام اسلام]] را بر گروه یادشده بار کنیم و به [[حکم]] استصحاب، مادامی که دلیل قاطعی بر خلاف آن یافت نشد، آنان را محکوم به کفر ندانیم. از همین رو‌، [[شیخ طوسی]] در تأکید بر فتوای خود می‌نویسد‌: {{عربی\|دليلنا عموم كل خبر روي في وجوب الصلاة على الأموات و طريقة الإحتياط أيضاً تقتضيه}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۵، ص۳۴۴.</ref>.

Bahmani: /* مقدمه */

2024-07-30T13:21:22Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۱
خط ۹:		خط ۹:
	هرچند می‌توان موضوع [[شورش]] بر [[حاکمیت اسلامی]] را به دلیل ارتباط آن با مبحث [[امامت]]، از منظر [[کلامی]] مورد بحث قرار داد، ولی ابعاد عملی این موضوع و فراوانی [[فروع فقهی]] آن و نیز ارتباط وثیق آن با بحث [[جهاد]]، سبب شده است‌، بیش از آنکه این مسأله، مورد توجه [[متکلمان]] قرار گیرد‌، مد نظر [[فقها]] واقع شود.		هرچند می‌توان موضوع [[شورش]] بر [[حاکمیت اسلامی]] را به دلیل ارتباط آن با مبحث [[امامت]]، از منظر [[کلامی]] مورد بحث قرار داد، ولی ابعاد عملی این موضوع و فراوانی [[فروع فقهی]] آن و نیز ارتباط وثیق آن با بحث [[جهاد]]، سبب شده است‌، بیش از آنکه این مسأله، مورد توجه [[متکلمان]] قرار گیرد‌، مد نظر [[فقها]] واقع شود.

	شماری از فقها، از دیرباز، [[احکام]] ویژه این گروه را زیر عنوان «[[بغاة]]» به اختصار مورد بحث قرار داده‌اند؛ مانند «[[شیخ طوسی]]»<ref>طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۵، ص۳۲۵.</ref>، «[[قاضی]] ابن براج»<ref>قاضی ابن براج، عبدالعزیز، المهذب، ج۱، ص۲۹۹.</ref>، «[[ابن حمزه]] [[طوسی]]»<ref>ابن حمزه، محمد، الوسیلة الی نیل الفضیلة، ص۲۰۵‌.</ref>، «ابن زهرۀ [[حلبی]]»<ref>ابن زهره، حمزة بن علی، غنیة النزوع إلی علمی الاصول و الفروع، ص۲۰۰.</ref>، «[[ابن ادریس]] حلّی»<ref>ابن ادریس، محمد بن احمد، السرائر، ج۲، ص۱۵.</ref>، «محقق حلی‌»<ref>محقق حلی، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام، ج۱، ص۲۵۷.</ref>، «[[فاضل]] آبی»<ref>فاضل آبی، حسن بن علی، کشف الرموز، ج۱، ص۴۱۸‌.</ref>، «علّامه حلّی»<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۸۰؛ همو، ارشاد الاذهان، ج۱، ص۳۴۳.</ref> و از همه بیشتر، «[[صاحب جواهر]]»، و نگاهی نو به این موضوع و پرداختن [[مجدد]] به آن‌، از این جهت ضروری است که سمت و سوی مستقیم [[نصوص]] و [[روایات]] وارده در این باب و نیز عبارت‌های فقها، شوریدن بر [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} عمدتاً مرتبط با گروه‌هایی است که به [[مخالفت]] با [[حاکمیت]] علی{{ع}} برخاستند و به علت عدم حاکمیت سیاسی فقهای جامع الشرائط در طول تاریخ‌، بحثی از «شورش بر حاکمیت [[ولی فقیه]]» به‌میان نیامده است.		شماری از فقها، از دیرباز، [[احکام]] ویژه این گروه را زیر عنوان «[[بغاة]]» به اختصار مورد بحث قرار داده‌اند؛ مانند «[[شیخ طوسی]]»<ref>طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۵، ص۳۲۵.</ref>، «[[قاضی]] ابن براج»<ref>قاضی ابن براج، عبدالعزیز، المهذب، ج۱، ص۲۹۹.</ref>، «[[ابن حمزه]] [[طوسی]]»<ref>ابن حمزه، محمد، الوسیلة الی نیل الفضیلة، ص۲۰۵‌.</ref>، «ابن زهرۀ [[حلبی]]»<ref>ابن زهره، حمزة بن علی، غنیة النزوع إلی علمی الاصول و الفروع، ص۲۰۰.</ref>، «[[ابن ادریس]] حلّی»<ref>ابن ادریس، محمد بن احمد، السرائر، ج۲، ص۱۵.</ref>، «محقق حلی‌»<ref>محقق حلی، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام، ج۱، ص۲۵۷.</ref>، «[[فاضل]] آبی»<ref>فاضل آبی، حسن بن علی، کشف الرموز، ج۱، ص۴۱۸‌.</ref>، «علّامه حلّی»<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۸۰؛ همو، ارشاد الاذهان، ج۱، ص۳۴۳.</ref> و از همه بیشتر، «[[صاحب جواهر]]»، و نگاهی نو به این موضوع و پرداختن مجدد به آن‌، از این جهت ضروری است که سمت و سوی مستقیم [[نصوص]] و [[روایات]] وارده در این باب و نیز عبارت‌های فقها، شوریدن بر [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} عمدتاً مرتبط با گروه‌هایی است که به [[مخالفت]] با [[حاکمیت]] علی{{ع}} برخاستند و به علت عدم حاکمیت سیاسی فقهای جامع الشرائط در طول تاریخ‌، بحثی از «شورش بر حاکمیت [[ولی فقیه]]» به‌میان نیامده است.

	افزون بر این‌، مفاد پاره‌ای از نصوص مرتبط با موضع مورد بحث، آن است که [[شورشیان]] بر حکومت امام معصوم{{ع}} در زمره [[کافران]] شمرده می‌شوند. حال باید دید آیا این تلقی، شامل شورشیان بر ولی فقیه جامع الشرائط نیز می‌شود؟ پرسشی که تا آنجا که نگارندگان این مقاله می‌دانند، در هیچ‌یک از متون کلامی و [[فقهی]] به آن پاسخ داده نشده است.		افزون بر این‌، مفاد پاره‌ای از نصوص مرتبط با موضع مورد بحث، آن است که [[شورشیان]] بر حکومت امام معصوم{{ع}} در زمره [[کافران]] شمرده می‌شوند. حال باید دید آیا این تلقی، شامل شورشیان بر ولی فقیه جامع الشرائط نیز می‌شود؟ پرسشی که تا آنجا که نگارندگان این مقاله می‌دانند، در هیچ‌یک از متون کلامی و [[فقهی]] به آن پاسخ داده نشده است.

Bahmani در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۱

2024-07-30T13:21:01Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۵

2024-07-30T08:35:28Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* بغی در فرهنگ فقه */

2024-07-30T08:33:45Z

بغی در فرهنگ فقه

@@ خط ۵: / خط ۵: @@
 | پرسش مرتبط  =
 }}
 ==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:30:53Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۹:		خط ۹:
	[[باغی]] بر کسی اطلاق می‌شود که [[بیعت]] خویش را با [[پیشوای معصوم]]{{ع}} شکسته و از [[اطاعت]] وی بیرون رفته باشد.<ref>جواهر الکلام ۲۱/ ۳۲۲؛ ریاض‌المسائل ۷/ ۴۵۶</ref> از این عنوان در باب [[جهاد]] بحث شده است.		[[باغی]] بر کسی اطلاق می‌شود که [[بیعت]] خویش را با [[پیشوای معصوم]]{{ع}} شکسته و از [[اطاعت]] وی بیرون رفته باشد.<ref>جواهر الکلام ۲۱/ ۳۲۲؛ ریاض‌المسائل ۷/ ۴۵۶</ref> از این عنوان در باب [[جهاد]] بحث شده است.

	باغی هرچند در [[باطن]] در زمره [[کفّار]] است، ~~لیکن~~ بر حسب ظاهر، [[احکام]] جاری بر [[مسلمانان]] ـ مانند جواز خوردن ذبیحه ایشان، [[ازدواج]] با آنان، [[حرمت]] [[اموال]] و ناموسشان ـ بر او نیز جاری است، مگر آنکه [[ناصبی]] باشد.<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۷ ـ ۳۳۸</ref>		باغی هرچند در [[باطن]] در زمره [[کفّار]] است، لکن بر حسب ظاهر، [[احکام]] جاری بر [[مسلمانان]] ـ مانند جواز خوردن ذبیحه ایشان، [[ازدواج]] با آنان، [[حرمت]] [[اموال]] و ناموسشان ـ بر او نیز جاری است، مگر آنکه [[ناصبی]] باشد.<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۳۷ ـ ۳۳۸</ref>

	[[جهاد با باغی]] درصورت [[دعوت امام]] [[معصوم]]{{ع}} یا [[منصوب]] از سوی ایشان، [[واجب]] و [[سرپیچی]] از آن، [[گناه کبیره]] است. با [[قیام]] به جهاد در حدّ کفایت، [[وجوب]] از دیگران ساقط می‌شود، مگر آنکه [[امام]]{{ع}} فرد یا افراد خاصّی را به جهاد فراخوانَد که در این صورت، بر آنان [[اجابت]]، [[واجب عینی]] خواهد بود.<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۲۴ ـ ۳۲۶</ref> [[فرار]] از [[جنگ با باغی]] همچون [[فرار از جهاد]] با [[کافر]] و [[مشرک]]، [[حرام]]، بلکه از [[گناهان کبیره]] است.		[[جهاد با باغی]] درصورت [[دعوت امام]] [[معصوم]]{{ع}} یا [[منصوب]] از سوی ایشان، [[واجب]] و [[سرپیچی]] از آن، [[گناه کبیره]] است. با [[قیام]] به جهاد در حدّ کفایت، [[وجوب]] از دیگران ساقط می‌شود، مگر آنکه [[امام]]{{ع}} فرد یا افراد خاصّی را به جهاد فراخوانَد که در این صورت، بر آنان [[اجابت]]، [[واجب عینی]] خواهد بود.<ref>جواهرالکلام ۲۱/ ۳۲۴ ـ ۳۲۶</ref> [[فرار]] از [[جنگ با باغی]] همچون [[فرار از جهاد]] با [[کافر]] و [[مشرک]]، [[حرام]]، بلکه از [[گناهان کبیره]] است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۱۲۶:		خط ۱۲۶:
	و «[[علامه حلی]]» به صراحت می‌نویسد: «اگر کسی از شورشیان کشته شود، از نظر ما شیعه‌، چنین شخصی غسل و کفن نمی‌شود و بر او نماز خوانده نمی‌شود<ref>{{عربی\|من قتل من أهل البغي لا يغسل و لا يكفن و لا يصلي عليه عندنا}}، طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۹، ص۴۳۰.</ref> و در میان متأخرین، «[[کاشف الغطاء]]» بر قول دوم تأکید می‌کند<ref>کاشف الغطاء، جعفر، کشف الغطاء، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.		و «[[علامه حلی]]» به صراحت می‌نویسد: «اگر کسی از شورشیان کشته شود، از نظر ما شیعه‌، چنین شخصی غسل و کفن نمی‌شود و بر او نماز خوانده نمی‌شود<ref>{{عربی\|من قتل من أهل البغي لا يغسل و لا يكفن و لا يصلي عليه عندنا}}، طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۹، ص۴۳۰.</ref> و در میان متأخرین، «[[کاشف الغطاء]]» بر قول دوم تأکید می‌کند<ref>کاشف الغطاء، جعفر، کشف الغطاء، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.

	چنانکه از عبارت‌های فوق روشن می‌شود، [[اختلاف]] [[فقها]] در اینجا، از [[اختلاف]] آنان درباره [[کفر]] یا عدم کفر شورشیان به جهت شوریدن آنان بر امام عادل ناشی می‌شود؛ موضوعی که بررسی همه‌جانبه آن، نیازمند تحقیق و مقاله‌ای دیگر است؛ هرچند می‌توان به اجمال، کافر نبودن این گروه را بر مبنای مضامین روشن برخی [[روایات]]، ترجیح داد‌؛ مانند [[روایت]] ذیل از علی{{ع}}: «از علی{{ع}} پرسیده شد: آیا کسانی که [[اهل قبله]] (و [[مسلمان]]) بودند و ایشان با آنان جنگید‌، در زمرۀ [[کافران]] هستند؟ حضرت در پاسخ فرمود: آنان نسبت به [[احکام]] و [[نعمت‌های الهی]] [[کفر]] ورزیدند و کفر آنان‌، همانند کفر [[مشرکان]] نیست که [[نبوت]] را رد کرده به [[اسلام]] [[اقرار]] ننمودند. اگر این گروه بسان مشرکان [[کافر]] شمرده می‌شدند، [[ازدواج]] با آنان و نیز ذبیحه‌ها و میراث‌های آنان برای ما [[حلال]] نبود»<ref>{{متن حدیث\|أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلَهُمْ مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ أَ كَافِرُونَ هُمْ؟ قَالَ{{ع}}: َ كَفَرُوا بِالْأَحْكَامِ وَ كَفَرُوا بِالنِّعَمِ كُفْراً لَيْسَ كَكُفْرِ الْمُشْرِكِينَ الَّذِينَ دَفَعُوا النُّبُوَّةَ وَ لَمْ يُقِرُّوا بِالْإِسْلَامِ وَ لَوْ كَانُوا كَذَلِكَ مَا حَلَّتْ لَنَا مُنَاكَحَتُهُمْ وَ لَا ذَبَائِحُهُمْ وَ لَا مَوَارِيثُهُمْ}}، نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۶۶.</ref>‌.		چنانکه از عبارت‌های فوق روشن می‌شود، [[اختلاف]] [[فقها]] در اینجا، از [[اختلاف]] آنان درباره [[کفر]] یا عدم کفر شورشیان به جهت شوریدن آنان بر امام عادل ناشی می‌شود؛ موضوعی که بررسی همه‌جانبه آن، نیازمند تحقیق و مقاله‌ای دیگر است؛ هرچند می‌توان به اجمال، کافر نبودن این گروه را بر مبنای مضامین روشن برخی [[روایات]]، ترجیح داد‌؛ مانند [[روایت]] ذیل از علی{{ع}}: «از علی{{ع}} پرسیده شد: آیا کسانی که اهل قبله (و [[مسلمان]]) بودند و ایشان با آنان جنگید‌، در زمرۀ [[کافران]] هستند؟ حضرت در پاسخ فرمود: آنان نسبت به [[احکام]] و [[نعمت‌های الهی]] [[کفر]] ورزیدند و کفر آنان‌، همانند کفر [[مشرکان]] نیست که [[نبوت]] را رد کرده به [[اسلام]] [[اقرار]] ننمودند. اگر این گروه بسان مشرکان [[کافر]] شمرده می‌شدند، [[ازدواج]] با آنان و نیز ذبیحه‌ها و میراث‌های آنان برای ما [[حلال]] نبود»<ref>{{متن حدیث\|أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلَهُمْ مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ أَ كَافِرُونَ هُمْ؟ قَالَ{{ع}}: َ كَفَرُوا بِالْأَحْكَامِ وَ كَفَرُوا بِالنِّعَمِ كُفْراً لَيْسَ كَكُفْرِ الْمُشْرِكِينَ الَّذِينَ دَفَعُوا النُّبُوَّةَ وَ لَمْ يُقِرُّوا بِالْإِسْلَامِ وَ لَوْ كَانُوا كَذَلِكَ مَا حَلَّتْ لَنَا مُنَاكَحَتُهُمْ وَ لَا ذَبَائِحُهُمْ وَ لَا مَوَارِيثُهُمْ}}، نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۶۶.</ref>‌.

	در روایتی دیگر آمده است: «چون در [[جنگ جمل]]، [[شورشیان]] [[شکست]] خورده [[فرار]] نمودند، به [[امیرالمؤمنین]] عرض شد‌: آیا اموالشان را [[مصادره]] نمی‌کنید؟ فرمود: خیر‌؛ زیرا آنان از [[حرمت]] اسلام برخوردارند، بنابراین، اموالشان برای ما حلال نیست»<ref>{{متن حدیث\|أن علياً{{ع}} لما هزم [[الناس]] يوم الجمل قالوا له: يا أمير المؤمنين! أ لا تأخذ أموالهم؟ قال: لا، لأنهم تحرموا بحرمة الإسلام فلا يحل أموالهم}}، طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، ج۷، ص۲۶۶‌.</ref>‌		در روایتی دیگر آمده است: «چون در [[جنگ جمل]]، [[شورشیان]] [[شکست]] خورده فرار نمودند، به [[امیرالمؤمنین]] عرض شد‌: آیا اموالشان را [[مصادره]] نمی‌کنید؟ فرمود: خیر‌؛ زیرا آنان از [[حرمت]] اسلام برخوردارند، بنابراین، اموالشان برای ما حلال نیست»<ref>{{متن حدیث\|أن علياً{{ع}} لما هزم [[الناس]] يوم الجمل قالوا له: يا أمير المؤمنين! أ لا تأخذ أموالهم؟ قال: لا، لأنهم تحرموا بحرمة الإسلام فلا يحل أموالهم}}، طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، ج۷، ص۲۶۶‌.</ref>‌
	.		.
	افزون بر این، می‌توان گفت مقتضای نصوصی که به موجب آنها، اشخاص به صِرف گفتن شهادتین، مسلمان محسوب می‌شوند‌، آن است که [[احکام اسلام]] را بر گروه یادشده بار کنیم و به [[حکم]] استصحاب، مادامی که دلیل قاطعی بر خلاف آن یافت نشد، آنان را محکوم به کفر ندانیم. از همین رو‌، [[شیخ طوسی]] در تأکید بر فتوای خود می‌نویسد‌: {{عربی\|دليلنا عموم كل خبر روي في وجوب الصلاة على الأموات و طريقة الإحتياط أيضاً تقتضيه}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۵، ص۳۴۴.</ref>.		افزون بر این، می‌توان گفت مقتضای نصوصی که به موجب آنها، اشخاص به صِرف گفتن شهادتین، مسلمان محسوب می‌شوند‌، آن است که [[احکام اسلام]] را بر گروه یادشده بار کنیم و به [[حکم]] استصحاب، مادامی که دلیل قاطعی بر خلاف آن یافت نشد، آنان را محکوم به کفر ندانیم. از همین رو‌، [[شیخ طوسی]] در تأکید بر فتوای خود می‌نویسد‌: {{عربی\|دليلنا عموم كل خبر روي في وجوب الصلاة على الأموات و طريقة الإحتياط أيضاً تقتضيه}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج۵، ص۳۴۴.</ref>.