https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87بقیه الله - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-21T03:28:06Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=120903&oldid=prevWasity: تغییرمسیر به بقیة الله2018-12-08T07:40:41Z<p>تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%A8%D9%82%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87" title="بقیة الله">بقیة الله</a></p>
<a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=120903&oldid=119774">نمایش تغییرات</a>Wasityhttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=119774&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{خرد}} {{مهدویت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center;...» ایجاد کرد2018-12-01T08:01:00Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{خرد}} {{مهدویت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center;...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{خرد}}<br />
{{مهدویت}}<br />
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"><br />
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام مهدی]]{{ع}} است. "'''[[امام مهدی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div><br />
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"><br />
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام مهدی در قرآن]] | [[امام مهدی در حدیث]] | [[امام مهدی در کلام اسلامی]]</div><br />
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"><br />
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div><br />
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"><br />
<br />
==مقدمه==<br />
*از القاب [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}.<br />
*واژه "بقیت"، به معنای، بازمانده و پاینده و آن چیزی است که از چیزی باقی گذاشته شود. عبارت "بقیة اللّه"، هم در [[قرآن مجید]] و هم در روایات آمده است.<br />
*در [[قرآن]]، فقط یک بار و در داستان [[حضرت شعیب]]{{ع}} ذکر شده است؛ آنجا که وی قوم خود را از کمفروشی نهی کرده، میگوید:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| بَقِيَّةُ اللَّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍ }}﴾}}<ref> اگر مؤمن باشید، باقی مانده خدا برای شما بهتر است و من بر شما نگاهبان نیستم؛ سوره هود، آیه: ۸۶.</ref><br />
*در روایات گوناگونی "بقیة اللّه" به وجود [[امام مهدی]]{{ع}} یا برخی دیگر از [[امامان]]{{عم}} تفسیر شده است. *[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: نخستین سخنی که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} پس از قیام خود میگوید، این آیه است:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| بَقِيَّةُ اللَّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍ }}﴾}}<ref> اگر مؤمن باشید، باقی مانده خدا برای شما بهتر است و من بر شما نگاهبان نیستم؛ سوره هود، آیه: ۸۶.</ref>؛ سپس میگوید: "منم بقیة اللّه بر روی زمین"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" وَ أَوَّلُ مَا يَنْطِقُ بِهِ هَذِهِ الْآيَةُ ﴿{{متن قرآن| بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ }}﴾ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا بَقِيَّةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ خَلِيفَتُهُ وَ حُجَّتُهُ عَلَيْكُم "}}، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۳۰، باب ۳۳، ح ۱۶.</ref><br />
*درست است که در آیه مورد بحث، مخاطب، قوم شعیب بوده و منظور از "بقیة اللّه"، سود و سرمایه حلال یا پاداش الهی است؛ ولی هر موجودی نافع که از طرف خداوند سبحانه و تعالی برای بشر باقی مانده و مایه خیر و سعادت او گردد، "بقیة اللّه" محسوب میشود. بر این اساس، تمام پیامبران الهی و پیشوایان بزرگ، بقیة اللّه هستند. تمام رهبران راستین نیز که پس از مبارزه با یک دشمن سرسخت برای یک قوم و ملت باقی میمانند، از این نظر بقیة اللّه هستند. سربازانی که پس از پیروزی از جنگ بازمیگردند، آنان نیز بقیة اللّه هستند. در روایات، دعاها و زیارات، امامان معصوم{{عم}} به عنوان "بقیة اللّه" توصیف شدهاند، برای نمونه به بعضی از آنها اشاره میشود:<br />
#به دستور [[هشام بن عبد الملک]]، [[امام باقر]]{{ع}} را به شام بردند. هنگام بازگشت به مدینه، هشام فرمان داد بازارها را بر روی آن حضرت و همراهانش ببندند و آنان را از خوراک و آشامیدنی محروم سازند. وقتی به شهر مدینه رسیدند، مردم در شهر را بر رویشان بستند و اصحاب آن حضرت به سبب کمبود آب و غذا به زحمت افتادند و به آن بزرگوار شکایت بردند. [[امام باقر]]{{ع}} بالای کوهی مشرف به شهر رفت و با صدای بلند فرمود: ای اهل شهری که مردمانش ستمگرند! به خداوند سبحانه و تعالی سوگند! من بقیة اللّه هستم. خداوند سبحانه و تعالی فرمود: "بقیة اللّه برایتان بهتر است؛ اگر [[ایمان]] دارید" <ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۴۷۱، ح ۵.</ref>.<br />
# در [[زیارت جامعه کبیره]]، میخوانیم: "سلام بر امامان که ... بقیة اللّه هستند ...»<ref>{{عربی|اندازه=120%|" السَّلَامُ عَلَى الْأَئِمَّة ... وَ بَقِيَّةِ اللَّهِ ..."}}، شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیة، ج ۲، ص ۶۰۹.</ref>. از آنجا که [[امام مهدی|مهدی موعود]]{{ع}}، آخرین پیشوا و بزرگترین رهبر انقلابی پس از بعثت [[پیامبر اسلام]]{{صل}} است، یکی از روشنترین مصادیق "بقیة اللّه" و شایستهترین فرد به این لقب است؛ به ویژه که یگانه باقیمانده بعد از پیامبران و [[امامان]] است. نمونهای از این روایات بدین قرار است: در دعای ندبه میخوانیم: "کجا است آن بقیة اللّه که از عترت هدایتگر بیرون نیست؟"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" أَيْنَ بَقِيَّةُ اللَّهِ الَّتِي لَا تَخْلُو مِنَ الْعِتْرَةِ الْهَادِيَة"}}، سید بن طاوس، الاقبال، ص ۲۹۷.</ref>. مردی از [[امام صادق]]{{ع}} پرسید: "آیا بر [[امام]] قائم میتوان با عنوان امیر مؤمنان سلام کرد؟" فرمود: "نه؛ خداوند سبحانه و تعالی این نام را به [[امام علی|حضرت امیر مؤمنان علی]]{{ع}} اختصاص داده است. پیش از او کسی این نام بر خود ننهاده و پس از او نیز کسی این نام را به خود نبندد، مگر آنکه کافر باشد راوی گوید: پرسیدم: "فدایت شوم! پس چگونه بر او سلام کنند؟" فرمود: میگویند {{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ "}} سپس این آیه شریفه را تلاوت فرمود: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| بَقِيَّةُ اللَّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍ }}﴾}}<ref> اگر مؤمن باشید، باقی مانده خدا برای شما بهتر است و من بر شما نگاهبان نیستم؛ سوره هود، آیه: ۸۶.</ref> <ref>{{عربی|اندازه=120%|" لَا ذَاكَ اسْمٌ سَمَّى اللَّهُ بِهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَمْ يُسَمَ بِهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ وَ لَا يُسَمَّى بِهِ بَعْدَهُ إِلَّا كَافِر"}}، محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۴۱۱، ح۲؛ تفسیر فرات کوفی، ص۱۹۳، ۲۴۹؛ تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref>.<br />
#[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: نخستین سخن [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} پس از ظهور، این آیه است که میگوید: بقیة اللّه برایتان بهتر است؛ اگر [[ایمان]] دارید. آنگاه میفرماید: "منم بقیة اللّه و حجّت و خلیفه او در میان شما" در آن زمان هرکس بر آن حضرت سلام کند، میگوید: {{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ "}} <ref>شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۳۰، ح۱۶.</ref>.<br />
#وقتی [[احمد بن اسحاق بن سعد اشعری]]، به محضر [[امام عسکری]]{{ع}} شرفیاب شد و درباره جانشین آن حضرت پرسید، آن حضرت کودکی خردسال، همچون قرص ماه را به او نشان داد. [[احمد بن اسحاق]] پرسید: "آیا نشانهای هست تا قلبم اطمینان یابد؟" آن کودک زبان گشود و با زبان عربی فصیح فرمود: من بقیة اللّه بر زمین و منتقم از دشمنان او هستم. ای [[احمد بن اسحاق]]! بعد از دیدن این کرامت، نشانهای طلب نکن<ref>{{عربی|اندازه=120%|" أَنَا بَقِيَّةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ الْمُنْتَقِمُ مِنْ أَعْدَائِهِ فَلَا تَطْلُبْ أَثَراً بَعْدَ عَيْنٍ يَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاق"}}، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۳۸۴، ح ۱.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۱۱۶ - ۱۱۸.</ref>.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
{{پرسشهای وابسته}}<br />
{{ستون-شروع|7}}<br />
*[[آخر الزمان]]<br />
*[[آدینه]] ([[جمعه]])<br />
*[[آستانه عسکریین]]<br />
*[[آستانه قیامت]]<br />
*[[آفتاب پشت ابر]] ([[خورشید پشت ابر]])<br />
*[[آینده پژوهی]]<br />
*[[آیین جدید دین در عصر ظهور]]<br />
*[[اَبدال]]<br />
*[[ابوالادیان]]<br />
*[[ابوصالح]]<br />
*[[ابوالقاسم (امام مهدی)]]<br />
*[[اثناعشریه]]<br />
*[[احمد (امام مهدی)]]<br />
*[[احمد بن اسحاق قمی]]<br />
*[[احمد بن هلال کرخی]]<br />
*[[احمدیه]] ([[قادیانیه]])<br />
*[[اخیار]]<br />
*[[ادله رجعت]]<br />
*[[اسماعیلیه]]<br />
*[[أشراط الساعه]]<br />
*[[اصحاب قائم]] ([[یاران امام مهدی]]){{ع}}<br />
*[[اصحاب کهف]]<br />
*[[اقامتگاه امام مهدی در عصر ظهور]] ([[مسجد سهله]])<br />
*[[القاب امام مهدی]]{{ع}}<br />
*[[امامت امام مهدی]]{{ع}}<br />
*[[امامت و مهدویت]]<br />
*[[امام حسن عسکری]]<br />
*[[امام زمان]] ([[صاحب الزمان]])<br />
*[[امام شناسی]] ([[مرگ جاهلی]])<br />
*[[امام مهدی از ولادت تا ظهور]]<br />
*[[امامیه]]<br />
*[[امدادهای غیبی]]<br />
*[[امکان رجعت رجعت]]<br />
*[[امنیت حکومت جهانی]]<br />
*[[انتظار فرج]]<br />
*[[انتقام]]<br />
*[[انجمن حجتیه]]<br />
*[[انطاکیه]]<br />
*[[اوتاد]]<br />
*[[اهل سنت و امام مهدی موعود]]<br />
*[[اهل سنّت و ولادت امام مهدی{{ع}}]]<br />
*[[اهل کتاب در عصر ظهور]]<br />
*[[ایام الله]]<br />
*[[ایستادن هنگام شنیدن لقب قائم]]<br />
*[[باب]] ([[علی محمد شیرازی]])<br />
*[[بابیه باب]]<br />
*[[باران های پیاپی]]<br />
*[[باقریه]]<br />
*[[البرهان فی علامات امام مهدی آخر الزمان]]<br />
*[[بعثت امام مهدی]]<br />
*[[بلالی محمد بن علی بن بلال]]<br />
*[[بلالیه]]<br />
*[[بهائیت]]<br />
*[[البیان فی اخبار صاحب الزمان]]<br />
*[[بیت الحمد]]<br />
*[[بیت المقدس]]<br />
*[[بیدا خسف به بیدا]]<br />
*[[بیعت امام مهدی]]<br />
*[[بیعت نامه امام مهدی]]<br />
*[[البیعه لله]]<br />
*[[پایان تاریخ آخرالزمان]]<br />
*[[پدر امام مهدی امام حسن عسکری]]<br />
*[[پدر امام مهدی و اهل سنّت]]<br />
*[[پرچم امام مهدی ]]<br />
*[[پرچم های سیاه]]<br />
*[[پیراهن امام مهدی]]<br />
*[[تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم]]<br />
*[[تاریخ عصر غیبت]]<br />
*[[تاریخ غیبت کبرا]]<br />
*[[تشرف ملاقات با امام مهدی]]<br />
*[[تکذیب وقت گزاران وقت ظهور]]<br />
*[[تَناثُرُ النُّجُوم]]<br />
*[[توقیع]]<br />
*[[جبرئیل]]<br />
*[[جده]]<br />
*[[جزیره خضرا]]<br />
*[[جزیره خضرا در ترازوی نقد]]<br />
*[[جعفر کذاب]]<br />
*[[جمعه]]<br />
*[[جنگ افزارهای امام مهدی سلاح امام مهدی]]<br />
*[[حجت]]<br />
*[[حجر الاسود]]<br />
*[[حدیث غدیر]]<br />
*[[حدیث لوح حضرت زهرا لوح حضرت زهرا]]<br />
*[[حدیث معراج]]<br />
*[[حِرْز امام مهدی ]]<br />
*[[حرمت نام بردن امام مهدی]]<br />
*[[حسن شریعی]]<br />
*[[حسین بن روح نوبختی]]<br />
*[[حسین بن منصور حلاج]]<br />
*[[حکومت جهانی]]<br />
*[[حکومت صالحان]]<br />
*[[حکومت مستضعفان]]<br />
*[[حکیمه خاتون]]<br />
*[[حیرت]]<br />
*[[خاتم الاوصیاء]]<br />
*[[خراسانی]] ([[خروج خراسانی]])<br />
*[[خردسال ترین پیشوای معصوم]] ([[امامت امام مهدی]])<br />
*[[خروج خراسانی]]<br />
*[[خروج دابة الاَرض]]<br />
*[[خروج دجال]]<br />
*[[خروج سفیانی]]<br />
*[[خروج سید حسنی]]<br />
*[[خروج شعیب بن صالح]]<br />
*[[خروج شیصبانی]]<br />
*[[خروج عوف سلمی]]<br />
*[[خروج امام مهدی]] ([[قیام امام مهدی]])<br />
*[[خروج یأجوج]] ([[یأجوج و مأجوج]])<br />
*[[خروج یمانی]]<br />
*[[خسف به بیداء]]<br />
*[[خسوف و کسوف غیرعادی]]<br />
*[[خضر]]<br />
*[[خلافت موعود]]<br />
*[[خورشید پشت ابر]]<br />
*[[خطبه قیام]]<br />
*[[خورشید مغرب]]<br />
*[[خیمه]]<br />
*[[دابه الارض]] ([[خروج دابه الارض]])<br />
*[[دادگستر جهان]]<br />
*[[دانشمندان عامه و امام مهدی موعود]]<br />
*[[دجال خروج دجال]]<br />
*[[در انتظار ققنوس]]<br />
*[[در فجر ساحل]]<br />
*[[دست بر سر گذاشتن]]<br />
*[[دعای افتتاح]]<br />
*[[دعای عهد]]<br />
*[[دعای ندبه]]<br />
*[[دعای سمات]]<br />
*[[دوازده امامی]] ([[اثناعشریه]])<br />
*[[دولت کریمه]] ([[حکومت جهانی]])<br />
*[[دین در آخرالزمان آخرالزمان]]<br />
*[[دین عصر ظهور]]<br />
*[[ذی طوی]]<br />
*[[رایات سود]] ([[پرچم های سیاه]])<br />
*[[رحلت امام مهدی]] ([[فرجام امام مهدی]])<br />
*[[رجعت]]<br />
*[[رجعت کنندگان]]<br />
*[[رکن و مقام]]<br />
*[[رؤیت امام مهدی]] ([[ملاقات امام مهدی]])<br />
*[[زبور داود]]<br />
*[[زمینه سازان ظهور]]<br />
*[[زنان آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]])<br />
*[[زنان و قیام امام مهدی]] ([[یاران امام مهدی]])<br />
*[[زندگی آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]])<br />
*[[زیارت آل یس]]<br />
*[[زیارت ناحیه مقدسه]]<br />
*[[زیارت رجبیه]]<br />
*[[زیدیه]]<br />
*[[سازمان وکالت]]<br />
*[[سامرا]]<br />
*[[سرداب سامرا]]<br />
*[[سلاح امام مهدی]]<br />
*[[سفیانی]] ([[خروج سفیانی]])<br />
*[[سید حسنی]] ([[خروج سید حسنی]])<br />
*[[سیره حکومتی امام مهدی]]<br />
*[[سیصد و سیزده]]<br />
*[[شاهدان ولادت امام مهدی]]<br />
*[[شرایط ظهور]]<br />
*[[شرید]]<br />
*[[شریعیه]]<br />
*[[شعبان]]<br />
*[[شعیب بن صالح]] ([[خروج شعیب ]])<br />
*[[شلمغانیه]]<br />
*[[شمائل امام مهدی]]<br />
*[[شمشیر سلاح امام مهدی]]<br />
*[[شهادت امام مهدی]] ([[فرجام امام مهدی]])<br />
*[[شیخیه]]<br />
*[[شیطان]] ([[کشته شدن شیطان]])<br />
*[[شیصبانی]] ([[خروج شیصبانی]])<br />
*[[شیعه]]<br />
*[[صاحب الامر]]<br />
*[[صاحب الدار]]<br />
*[[صاحب الزمان]]<br />
*[[صاحب السیف]]<br />
*[[صاحب الغیبه]]<br />
*[[صاید بن صید]] ([[خروج دجال]])<br />
*[[صقیل]] ([[مادر امام مهدی]])<br />
*[[صیحه آسمانی]] ([[ندای آسمانی]])<br />
*[[طالقان]]<br />
*[[طرید]]<br />
*[[طلوع خورشید از مغرب]]<br />
*[[طویل العمر]]<br />
*[[طی الارض]]<br />
*[[طیبه]]<br />
*[[ظهور]]<br />
*[[عاشورا]]<br />
*[[عبرتایی]] ([[احمد بن هلال]])<br />
*[[عثمان بن سعید عمری]]<br />
*[[عدد یاران امام مهدی]] ([[سیصد و سیزده]])<br />
*[[عدل و قسط حکومت جهانی]]<br />
*[[العرف الوردی فی اخبار الامام مهدی]]<br />
*[[عسکریه]]<br />
*[[عصائب]]<br />
*[[عصر زندگی]]<br />
*[[عقد الدرر فی اخبار المنتظر]]<br />
*[[علایم ظهور]] ([[نشانه های ظهور]])<br />
*[[علائم قیامت اشراط الساعه]]<br />
*[[علی بن محمد سمری]]<br />
*[[غار انطاکیه]] ([[انطاکیه]])<br />
*[[غایب]] ([[امام غایب]])<br />
*[[غریم]]<br />
*[[غلام]]<br />
*[[غیبت]] ([[پنهان شدن]])<br />
*[[الغیبه]]<br />
*[[غیبت صغرا]]<br />
*[[غیبت کبرا]]<br />
*[[فترت]]<br />
*[[فرید]]<br />
*[[فرجام امام مهدی]]<br />
*[[فرجام شناسی]] ([[آینده پژوهی]])<br />
*[[فضیلت انتظار فرج]] ([[انتظار فرج ]])<br />
*[[فضیلت منتظران]] ([[منتظر]])<br />
*[[فلسفه رجعت]] ([[رجعت]])<br />
*[[فلسفه غیبت صغرا]] ([[غیبت صغرا]])<br />
*[[فلسفه غیبت]] ([[غیبت امام مهدی]])<br />
*[[فواید امام غایب]]<br />
*[[فوتوریسم]]<br />
*[[قائم]]<br />
*[[قادیانیه]]<br />
*[[قتل نفس زَکیّه]]<br />
*[[قم]]<br />
*[[قیامت صغرا]] ([[رجعت]])<br />
*[[قیام های پیش از ظهور]]<br />
*[[کتاب الغیبه للحجه]]<br />
*[[کشته شدن شیطان]]<br />
*[[کمال الدین و تمام النعمه]]<br />
*[[کوفه]]<br />
*[[کنیه امام مهدی]] ([[ابوالقاسم]])<br />
*[[کوه رَضْوی]]<br />
*[[کیسانیه]]<br />
*[[لباس امام مهدی]] ([[پیراهن امام مهدی]])<br />
*[[لوح حضرت زهرا]]<br />
*[[مادر امام مهدی]]<br />
*[[متامام مهدی]] ([[مدعیان مهدویت]])<br />
*[[مثلث برمودا]] ([[جزیره خضرا]])<br />
*[[محدَّث]]<br />
*[[محل بیعت امام مهدی]] ([[رکن و مقام]])<br />
*[[محل ظهور امام مهدی]] ([[مسجد الحرام]])<br />
*[[محل قتل نفس زکیه رکن و مقام]]<br />
*[[محمد]]<br />
*[[محمد بن عثمان بن سعید عمری]]<br />
*[[محمد بن علی بن هلال]]<br />
*[[محمد بن علی شلمغانی]]<br />
*[[محمد بن نصیر نمیری]]<br />
*[[محمدیه]]<br />
*[[مدعیان بابیت]]<br />
*[[مدعیان مهدویت]]<br />
*[[مرجع تقلید]]<br />
*[[مردان آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]])<br />
*[[مرکز حکومت امام مهدی]] ([[مسجد کوفه]])<br />
*[[مرگ جاهلی]]<br />
*[[مرگ سرخ]]<br />
*[[مرگ سفید]]<br />
*[[مستضعف]]<br />
*[[مسجد جمکران]]<br />
*[[مسجد الحرام]]<br />
*[[مسجد سهله]]<br />
*[[مسجد صاحب الزمان]] ([[مسجد جمکران]])<br />
*[[مسجد کوفه]]<br />
*[[مصلای جمعه و جماعات در عصر ظهور]] ([[مسجد کوفه]])<br />
* [[مضطر]]<br />
*[[معجم احادیث الامام الامام مهدی ]]<br />
*[[معمرین]]<br />
*[[مغیریه]]<br />
*[[مقتدای مسیح]]<br />
*[[مکیال المکارم فی فواید الدعاء للقائم]]<br />
*[[ملاحم و فتن]]<br />
*[[ملاقات با امام مهدی]]<br />
*[[ملیکه مادر امام مهدی]]<br />
*[[منتخب الاثر]]<br />
*[[منتظِر]]<br />
*[[منتَظَر]]<br />
*[[منتقم]]<br />
*[[منصور]]<br />
*[[موتور]]<br />
*[[موسویه]]<br />
*[[موعود مسیحیت]]<br />
*[[موعود یهود]]<br />
*[[امام مهدی]]<br />
*[[امام مهدی سودانی]]<br />
*[[امام مهدی موعود]]<br />
*[[مهدویت]]<br />
*[[ممهدون]] ([[زمینه سازان ظهور]])<br />
*[[مهدویت پژوهی]] ([[آینده پژوهی]])<br />
*[[امام مهدی شخصی و امام مهدی نوعی]]<br />
*[[امام مهدیه]]<br />
*[[میراث دار پیامبران]]<br />
*[[ناحیه مقدسه]]<br />
*[[نام های حضرت محمد]] ([[احمد]])<br />
*[[ناووسیه]]<br />
*[[نجبا]]<br />
*[[ندای آسمانی]]<br />
*[[نرگس]] ([[مادر امام مهدی]])<br />
*[[نزول عیسی]]<br />
*[[نشانه های آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]]<br />
*[[نشانه های ظهور]]<br />
*[[نفس زکیه]]<br />
*[[نماز امام زمان]]<br />
*[[نواب خاص]]<br />
*[[نیابت خاص]]<br />
*[[نیابت عام]]<br />
*[[نیمه شعبان]]<br />
*[[وقاتون]] ([[وقت ظهور]])<br />
*[[وقت ظهور]]<br />
*[[وقت معلوم]]<br />
*[[وکلای امام مهدی]]<br />
*[[ولادت امام مهدی]]<br />
*[[ولایت فقیه]]<br />
*[[ولی فقیه]]<br />
*[[همسر و فرزند امام مهدی]]<br />
*[[هیبت امام مهدی]]<br />
*[[یأجوج و مأجوج]]<br />
*[[یاران امام مهدی]]<br />
*[[یالثارات الحسین]]<br />
{{پایان}}<br />
{{پایان}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']].<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{یادآوری پانویس}}<br />
{{پانویس2}}<br />
<br />
{{امام مهدی}}<br />
<br />
[[رده:امام مهدی]]<br />
[[رده:بقیه الله]]</div>Msadeq