بنی‌قریظه در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۲

2025-10-27T06:52:53Z

Bahmani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۷

2025-10-27T06:37:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	'''بنی‌قریظه''' یکی از سه طایفه مشهور [[یهود]] در [[مدینه]] بودند که [[پیامبر]] {{صل}} بر اثر [[پیمان شکنی]] در [[غزوه خندق]]، با آنان برخورد کرد. این [[قبیله]] از [[نسل]] هارون بن عمران {{ع}}، برادر [[حضرت موسی]] {{ع}} بوده‌اند که قبل از ظهور اسلام به‌دلیل [[ترس]] از [[جنگ]] از [[فلسطین]] به [[یثرب]] [[مهاجرت]] کرده و در آنجا سکونت داشتند.		'''بنی‌قریظه''' یکی از سه طایفه مشهور [[یهود]] در [[مدینه]] بودند که [[پیامبر]] {{صل}} بر اثر [[پیمان شکنی]] در [[غزوه خندق]]، با آنان برخورد کرد. این [[قبیله]] از نسل هارون بن عمران {{ع}}، برادر [[حضرت موسی]] {{ع}} بوده‌اند که قبل از ظهور اسلام به‌دلیل [[ترس]] از [[جنگ]] از [[فلسطین]] به [[یثرب]] [[مهاجرت]] کرده و در آنجا سکونت داشتند.

	بعد از [[هجرت]] [[رسول خدا]] {{صل}} به مدینه حضرت با [[قبایل]] [[یهودی]] پیمان [[صلح]] بست، اما در [[سال پنجم هجری]] که [[جنگ احزاب]] اتفاق افتاد، بنی‌قریظه پیمان‌نامه را پاره کرده و از [[دشمنان]] حمایت کردند، بعد از پایان جنگ و فرار دشمنان، بنی‌قریظه تنها ماند. به‌دلیل خیانتی که بر [[مسلمانان]] کردند و خطری که از جانب آنها مسلمانان را [[تهدید]] می‌کرد، پیامبر بلافاصله بعد از پایان جنگ احزاب، [[دستور]] [[غزوه بنی‌قریظه]] را داده و آنان را محاصره کردند.		بعد از [[هجرت]] [[رسول خدا]] {{صل}} به مدینه حضرت با [[قبایل]] [[یهودی]] پیمان [[صلح]] بست، اما در [[سال پنجم هجری]] که [[جنگ احزاب]] اتفاق افتاد، بنی‌قریظه پیمان‌نامه را پاره کرده و از [[دشمنان]] حمایت کردند، بعد از پایان جنگ و فرار دشمنان، بنی‌قریظه تنها ماند. به‌دلیل خیانتی که بر [[مسلمانان]] کردند و خطری که از جانب آنها مسلمانان را [[تهدید]] می‌کرد، پیامبر بلافاصله بعد از پایان جنگ احزاب، [[دستور]] [[غزوه بنی‌قریظه]] را داده و آنان را محاصره کردند.

Bahmani: /* پانویس */

2023-05-16T13:16:34Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~بنی‌قریظه~~]]		[[رده:قبیله‌های عرب]]

Bahmani در ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۵

2023-05-16T13:15:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بنی‌قریظه		\| موضوع مرتبط = بنی‌قریظه
	\| عنوان مدخل = [[بنی‌قریظه]]		\| عنوان مدخل = بنی‌قریظه
	\| مداخل مرتبط = [[بنی‌قریظه در قرآن]] - [[بنی‌قریظه در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[بنی‌قریظه در قرآن]] - [[بنی‌قریظه در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	'''بنی‌قریظه''' یکی از سه طایفه مشهور [[یهود]] در [[مدینه]] بودند که [[پیامبر]] {{صل}} بر اثر [[پیمان شکنی]] در [[غزوه خندق]]، با آنان برخورد کرد. این [[قبیله]] از [[نسل]] هارون بن عمران {{ع}}، برادر [[حضرت موسی]] {{ع}} بوده‌اند که قبل از ظهور اسلام به‌دلیل [[ترس]] از [[جنگ]] از [[فلسطین]] به [[یثرب]] [[مهاجرت]] کرده و در آنجا سکونت داشتند.		'''بنی‌قریظه''' یکی از سه طایفه مشهور [[یهود]] در [[مدینه]] بودند که [[پیامبر]] {{صل}} بر اثر [[پیمان شکنی]] در [[غزوه خندق]]، با آنان برخورد کرد. این [[قبیله]] از [[نسل]] هارون بن عمران {{ع}}، برادر [[حضرت موسی]] {{ع}} بوده‌اند که قبل از ظهور اسلام به‌دلیل [[ترس]] از [[جنگ]] از [[فلسطین]] به [[یثرب]] [[مهاجرت]] کرده و در آنجا سکونت داشتند.

Wasity: جایگزینی متن - 'روز خندق' به 'روز خندق'

2023-03-07T22:07:30Z

جایگزینی متن - 'روز خندق' به 'روز خندق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۱:۳۷
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	به [[نقل]] [[مجاهد]] جماعتی از [[اوس]] و [[خزرج]] با [[بنی‌‌قریظه]] نیز [[ارتباط]] [[خویشاوندی]] (رضاع) داشتند و به [[آیین یهود]] درآمده بودند. با [[هجرت پیامبر به مدینه]]، [[انصار]] می‌‌خواستند آنان را به پذیرش اسلام وادارند که با [[نزول]] این [[آیه]] از این کار [[نهی]] شدند: {{متن قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست که رهیافت از گمراهی آشکار است پس، آنکه به طاغوت کفر ورزد و به خداوند ایمان آورد، بی‌گمان به دستاویز استوارتر چنگ زده است که هرگز گسستن ندارد و خداوند شنوای داناست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref><ref>فتح القدیر، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref> به [[روایت]] [[ابن عباس]]، انصار برای [[مسلمان]] کردن این عده، به رغم نیازشان، کمک‌های [[مالی]] خود را مشروط به پذیرش اسلام کرده بودند که با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«رهنمود آنان با تو نیست بلکه خداوند است که هر کس را بخواهد راهنمایی می‌کند و هر دارایی که ببخشید به سود خود شماست و جز برای خشنودی خداوند، نمی‌بخشید» سوره بقره، آیه ۲۷۲.</ref> عملشان [[ناپسند]] دانسته شد<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۳، ص ۱۳۱.</ref>. مطابق قولی، [[عبداللّه بن سلام]] (یهودیِ تازه [[مسلمان]]) به [[پیامبر]] {{صل}} گفت: [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] از ما دوری می‌‌جویند و [[سوگند]] یاد کرده‌‌اند با ما نشست و برخاست نکنند و ما هم بر اثر دوری [[راه]] امکان [[همنشینی]] با [[اصحاب]] تو را نداریم. [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref> نازل شد و ابن سلام [[رضایت]] خود را اعلام کرد<ref>اسباب النزول، ص ۱۶۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۱۴۳.</ref>، اما بنا به گزارش‌های بسیاری در [[منابع اهل سنت]] و [[شیعه]] این آیه در شأن [[علی]] {{ع}} نازل شده که در حال [[رکوع]] [[انگشتر]] خود را [[صدقه]] داد<ref> مجمع البیان، ج ۳، ۳۲۵؛ اسباب النزول، ص ۱۶۳.</ref>.		به [[نقل]] [[مجاهد]] جماعتی از [[اوس]] و [[خزرج]] با [[بنی‌‌قریظه]] نیز [[ارتباط]] [[خویشاوندی]] (رضاع) داشتند و به [[آیین یهود]] درآمده بودند. با [[هجرت پیامبر به مدینه]]، [[انصار]] می‌‌خواستند آنان را به پذیرش اسلام وادارند که با [[نزول]] این [[آیه]] از این کار [[نهی]] شدند: {{متن قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست که رهیافت از گمراهی آشکار است پس، آنکه به طاغوت کفر ورزد و به خداوند ایمان آورد، بی‌گمان به دستاویز استوارتر چنگ زده است که هرگز گسستن ندارد و خداوند شنوای داناست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref><ref>فتح القدیر، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref> به [[روایت]] [[ابن عباس]]، انصار برای [[مسلمان]] کردن این عده، به رغم نیازشان، کمک‌های [[مالی]] خود را مشروط به پذیرش اسلام کرده بودند که با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«رهنمود آنان با تو نیست بلکه خداوند است که هر کس را بخواهد راهنمایی می‌کند و هر دارایی که ببخشید به سود خود شماست و جز برای خشنودی خداوند، نمی‌بخشید» سوره بقره، آیه ۲۷۲.</ref> عملشان [[ناپسند]] دانسته شد<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۳، ص ۱۳۱.</ref>. مطابق قولی، [[عبداللّه بن سلام]] (یهودیِ تازه [[مسلمان]]) به [[پیامبر]] {{صل}} گفت: [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] از ما دوری می‌‌جویند و [[سوگند]] یاد کرده‌‌اند با ما نشست و برخاست نکنند و ما هم بر اثر دوری [[راه]] امکان [[همنشینی]] با [[اصحاب]] تو را نداریم. [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref> نازل شد و ابن سلام [[رضایت]] خود را اعلام کرد<ref>اسباب النزول، ص ۱۶۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۱۴۳.</ref>، اما بنا به گزارش‌های بسیاری در [[منابع اهل سنت]] و [[شیعه]] این آیه در شأن [[علی]] {{ع}} نازل شده که در حال [[رکوع]] [[انگشتر]] خود را [[صدقه]] داد<ref> مجمع البیان، ج ۳، ۳۲۵؛ اسباب النزول، ص ۱۶۳.</ref>.

	[[رفتار]] و [[اعمال]] [[یهود]] به گونه‌‌ای بود که [[رسول خدا]] {{صل}} و [[مسلمانان]] به [[بنی قریظه]] نیز چون دیگر یهود [[پیمان شکن]] [[اعتماد]] چندانی نداشتند، از این رو با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا}}<ref>«ای مؤمنان! کافران را به جای مؤمنان دوست نگیرید، آیا برآنید تا برای خداوند بر خویش حجّتی روشن قرار دهید؟» سوره نساء، آیه ۱۴۴.</ref>، آن دسته از [[انصاری]] که با آنان از طریق [[حلف]] و رضاع [[ارتباط]] داشتند از این کار [[نهی]] شدند<ref>غررالتبیان، ص ۲۴۰.</ref>. [[آیات]] {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لاَ يَتَّقُونَ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاء إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْخَائِنِينَ وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَبَقُواْ إِنَّهُمْ لاَ يُعْجِزُونَ وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ وَإِن يُرِيدُواْ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِيَ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِينَ وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتْ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند. همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند. پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند. و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد. و کافران هرگز نپندارند که پیش افتاده‌اند بی‌گمان آنان (ما را) به ستوه نمی‌آورند. و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید که بدان دشمن خداوند و دشمن خود را به هراس می‌افکنید؛ و نیز جز آنها کسانی دیگر را که شما نمی‌شناسید (اما) خداوند آنان را می‌شناسد؛ و آنچه در راه خداوند ببخشید، به شما تمام باز خواهند داد و بر شما ستم نخواهد رفت. و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست. و اگر بخواهند تو را فریب دهند بی‌گمان خداوند تو را بسنده است؛ هموست که تو را با یاوری خویش و با مؤمنان پشتیبانی کرد. و دل‌های آنان را با هم پیوستگی داد؛ اگر همه آنچه را در زمین است می‌بخشیدی میان دل‌های آنها پیوستگی نمی‌دادی اما خداوند ایشان را با هم پیوستگی داد؛ بی‌گمان او پیروزمندی فرزانه است. ای پیامبر! تو را خداوند و مؤمنان پیرو تو، بس؛ سوره انفال، آیه: ۵۵-۶۴.</ref> بیانگر آن است که پیامبر {{صل}} بایستی با گروه پیمان شکن یهود روش محکم‌‌تری در پیش گیرد تا افزون بر رفع خطر ایشان، مایه [[عبرت]] دیگران نیز باشد. [[میبدی]] در [[شأن نزول]] آیه {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند» سوره انفال، آیه ۵۵.</ref> آورده است که [[یهود]] [[بنی‌‌قریظه]] با [[رسول خدا]] عهدی داشتند و آن را نقض کرده، [[مشرکان]] را با در [[اختیار]] گذاشتن [[سلاح]] [[یاری]] دادند. سپس پشیمان شده، عذر خواستند و دگرباره، پس از بستن [[پیمان]]، در [[روز~~]] [[~~خندق]] پیمان‌‌شکنی کردند و [[خداوند]] درباره آنها [[آیه]] مذکور را نازل کرد<ref> کشف الاسرار، ج ۴، ص ۶۸.</ref>. از [[ابن عباس]]، [[کلبی]] و [[مقاتل]] نیز [[روایت]] شده است که این آیه درباره بنی‌‌قریظه نازل شده است<ref>زادالمسیر، ج ۳، ص ۳۷۱؛ البحر المحیط، ج ۵، ص ۳۳۹؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref>. [[مجاهد]] نیز آن را بر بنی‌‌قریظه منطبق‌‌ می‌‌داند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۴۱؛ مجمع‌‌البیان، ج ۳، ص ۳۲۵.</ref>. آیه بعدی {{متن قرآن\|الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ}}<ref>«همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند» سوره انفال، آیه ۵۶.</ref> نیز به [[پیمان شکنی]] و [[خیانت]] آنان اشاره دارد. [[طبری]]<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴.</ref>، [[شیخ طوسی]]<ref> التبیان، ج ۵، ص ۱۴۳.</ref> و برخی دیگر از [[مفسران]] <ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۱؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref> از مجاهد روایت کرده‌‌اند که این آیه به سبب پیمان‌‌شکنی [[بنی قریظه]] نازل شده است که آنها دو بار با [[پیامبر]] پیمان بسته، سپس آن را نقض‌‌کردند.		[[رفتار]] و [[اعمال]] [[یهود]] به گونه‌‌ای بود که [[رسول خدا]] {{صل}} و [[مسلمانان]] به [[بنی قریظه]] نیز چون دیگر یهود [[پیمان شکن]] [[اعتماد]] چندانی نداشتند، از این رو با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا}}<ref>«ای مؤمنان! کافران را به جای مؤمنان دوست نگیرید، آیا برآنید تا برای خداوند بر خویش حجّتی روشن قرار دهید؟» سوره نساء، آیه ۱۴۴.</ref>، آن دسته از [[انصاری]] که با آنان از طریق [[حلف]] و رضاع [[ارتباط]] داشتند از این کار [[نهی]] شدند<ref>غررالتبیان، ص ۲۴۰.</ref>. [[آیات]] {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لاَ يَتَّقُونَ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاء إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْخَائِنِينَ وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَبَقُواْ إِنَّهُمْ لاَ يُعْجِزُونَ وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ وَإِن يُرِيدُواْ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِيَ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِينَ وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتْ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند. همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند. پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند. و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد. و کافران هرگز نپندارند که پیش افتاده‌اند بی‌گمان آنان (ما را) به ستوه نمی‌آورند. و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید که بدان دشمن خداوند و دشمن خود را به هراس می‌افکنید؛ و نیز جز آنها کسانی دیگر را که شما نمی‌شناسید (اما) خداوند آنان را می‌شناسد؛ و آنچه در راه خداوند ببخشید، به شما تمام باز خواهند داد و بر شما ستم نخواهد رفت. و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست. و اگر بخواهند تو را فریب دهند بی‌گمان خداوند تو را بسنده است؛ هموست که تو را با یاوری خویش و با مؤمنان پشتیبانی کرد. و دل‌های آنان را با هم پیوستگی داد؛ اگر همه آنچه را در زمین است می‌بخشیدی میان دل‌های آنها پیوستگی نمی‌دادی اما خداوند ایشان را با هم پیوستگی داد؛ بی‌گمان او پیروزمندی فرزانه است. ای پیامبر! تو را خداوند و مؤمنان پیرو تو، بس؛ سوره انفال، آیه: ۵۵-۶۴.</ref> بیانگر آن است که پیامبر {{صل}} بایستی با گروه پیمان شکن یهود روش محکم‌‌تری در پیش گیرد تا افزون بر رفع خطر ایشان، مایه [[عبرت]] دیگران نیز باشد. [[میبدی]] در [[شأن نزول]] آیه {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند» سوره انفال، آیه ۵۵.</ref> آورده است که [[یهود]] [[بنی‌‌قریظه]] با [[رسول خدا]] عهدی داشتند و آن را نقض کرده، [[مشرکان]] را با در [[اختیار]] گذاشتن [[سلاح]] [[یاری]] دادند. سپس پشیمان شده، عذر خواستند و دگرباره، پس از بستن [[پیمان]]، در [[روز خندق]] پیمان‌‌شکنی کردند و [[خداوند]] درباره آنها [[آیه]] مذکور را نازل کرد<ref> کشف الاسرار، ج ۴، ص ۶۸.</ref>. از [[ابن عباس]]، [[کلبی]] و [[مقاتل]] نیز [[روایت]] شده است که این آیه درباره بنی‌‌قریظه نازل شده است<ref>زادالمسیر، ج ۳، ص ۳۷۱؛ البحر المحیط، ج ۵، ص ۳۳۹؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref>. [[مجاهد]] نیز آن را بر بنی‌‌قریظه منطبق‌‌ می‌‌داند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۴۱؛ مجمع‌‌البیان، ج ۳، ص ۳۲۵.</ref>. آیه بعدی {{متن قرآن\|الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ}}<ref>«همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند» سوره انفال، آیه ۵۶.</ref> نیز به [[پیمان شکنی]] و [[خیانت]] آنان اشاره دارد. [[طبری]]<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴.</ref>، [[شیخ طوسی]]<ref> التبیان، ج ۵، ص ۱۴۳.</ref> و برخی دیگر از [[مفسران]] <ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۱؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref> از مجاهد روایت کرده‌‌اند که این آیه به سبب پیمان‌‌شکنی [[بنی قریظه]] نازل شده است که آنها دو بار با [[پیامبر]] پیمان بسته، سپس آن را نقض‌‌کردند.

	آیه {{متن قرآن\|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}}<ref>«پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند» سوره انفال، آیه ۵۷.</ref> را نیز درباره بنی‌‌قریظه دانسته‌‌اند<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۴۶.</ref>. در این آیه به پیامبر [[دستور]] داده شده: اگر ایشان در میدان [[نبرد]] حاضر شده، در برابر رسول خدا [[ایستادگی]] کردند، آنچنان آنان را [[درهم]] بکوبد که مایه [[عبرت]] دیگران شده، پراکنده شوند؛ اما اگر آنان در برابر پیامبر {{صل}} قرار نگیرند ولی قراین و نشانه‌‌هایی از آنان بروز داده شود که دال بر [[پیمان شکنی]] ایشان باشد و [[بیم]] آن رود که دست به [[خیانت]] زده، بدون اعلام قبلی و یک‌جانبه [[نقض عهد]] کنند به آنان اعلام کند که پیمانشان [[لغو]] شده است، زیرا [[خداوند]]، خائنان را [[دوست]] نمی‌‌دارد: {{متن قرآن\|وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ}}<ref>«و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد» سوره انفال، آیه ۵۸.</ref>. برخی از [[مفسران]] از قول [[مجاهد]] و ابن شهاب آورده‌‌اند که این [[آیه]] درباره [[بنی‌‌قریظه]]<ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۶؛ تفسیر ماوردی، ج ۲، ص‌‌۳۲۸؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۸۲.</ref> یا در [[شأن]] آنان و [[بنی‌‌نضیر]] نازل شده است<ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۲.</ref>.		آیه {{متن قرآن\|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}}<ref>«پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند» سوره انفال، آیه ۵۷.</ref> را نیز درباره بنی‌‌قریظه دانسته‌‌اند<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۴۶.</ref>. در این آیه به پیامبر [[دستور]] داده شده: اگر ایشان در میدان [[نبرد]] حاضر شده، در برابر رسول خدا [[ایستادگی]] کردند، آنچنان آنان را [[درهم]] بکوبد که مایه [[عبرت]] دیگران شده، پراکنده شوند؛ اما اگر آنان در برابر پیامبر {{صل}} قرار نگیرند ولی قراین و نشانه‌‌هایی از آنان بروز داده شود که دال بر [[پیمان شکنی]] ایشان باشد و [[بیم]] آن رود که دست به [[خیانت]] زده، بدون اعلام قبلی و یک‌جانبه [[نقض عهد]] کنند به آنان اعلام کند که پیمانشان [[لغو]] شده است، زیرا [[خداوند]]، خائنان را [[دوست]] نمی‌‌دارد: {{متن قرآن\|وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ}}<ref>«و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد» سوره انفال، آیه ۵۸.</ref>. برخی از [[مفسران]] از قول [[مجاهد]] و ابن شهاب آورده‌‌اند که این [[آیه]] درباره [[بنی‌‌قریظه]]<ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۶؛ تفسیر ماوردی، ج ۲، ص‌‌۳۲۸؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۸۲.</ref> یا در [[شأن]] آنان و [[بنی‌‌نضیر]] نازل شده است<ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۲.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T15:35:37Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۰۵
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	== روابط [[بنی قریظه]] با دیگر [[قبایل]] ==		== روابط [[بنی قریظه]] با دیگر [[قبایل]] ==
	آنان هم‌پیمان [[قبیله اوس]] بودند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۹؛ جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۵۵۹؛ الکامل، ج ۱، ص ۶۸۰ - ۶۸۱.</ref>، همچنین از هم‌پیمانی آنان با شاخه [[بنی‌‌کلاب بن ربیعه]] از [[بنی عامر بن صعصعه]] یاد شده است<ref>تاریخ دمشق، ج ۳، ص ۱۶۶.</ref>. روابط بنی‌‌قریظه، با [[یهود]] بنی‌‌قینقاع خصمانه بود. [[قرطبی]] از بنی‌‌قینقاع به عنوان [[دشمنان]] بنی‌‌قریظه یاد کرده است<ref>تفسیر قرطبی، ج ۲، ص ۱۶.</ref>. این دو [[طایفه]] از یهود به طرفداری از هم‌پیمانان [[عرب]] خود، گاهی در برابر یکدیگر قرار می‌‌گرفتند<ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۵۵۹ ـ ۵۶۰.</ref>. در خصوص روابط آنان با [[بنی‌‌نضیر]] اطلاعات بیشتری در دست است؛ مناسبات این دو طایفه همراه با [[جنگ]] و [[خونریزی]] بود. آنان بر خلاف [[دستور]] [[تورات]] که هر گونه جنگ و خونریزی و [[اخراج]] یکدیگر از سرزمینشان را منع کرده بود به این [[کارها]] [[دست]] می‌‌زدند. بنی‌‌قریظه با کمک گرفتن از متحدان [[اوسی]] خود و بنی‌‌نضیر از خزرجی‌ها به [[کشتار]] یکدیگر پرداخته، پس از جنگ نیز از طریق [[فدیه]] [[اسیران]] خود را [[آزاد]] می‌‌کردند. [[خداوند]] با [[یادآوری]] پیمانی که از یهود گرفته بود آنان را از پیمان‌‌شکنی باز می‌‌دارد و [[رسوایی]] در [[زندگی دنیا]] و [[عذاب]] در [[رستاخیز]] را به آنان گوشزد می‌‌کند: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لاَ تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلاَ تُخْرِجُونَ أَنفُسَكُم مِّن دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنتُمْ تَشْهَدُونَ ثُمَّ أَنتُمْ هَؤُلاء تَقْتُلُونَ أَنفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِّنكُم مِّن دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِم بِالإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِن يَأْتُوكُمْ أُسَارَى تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاء مَن يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنكُمْ إِلاَّ خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ }}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که از شما پیمان گرفتیم که خون همدیگر را نریزید و یکدیگر را از خانه‌هاتان آواره نسازید سپس اقرار کردید در حالی که خود (بر آن) گواهی می‌دهید آنگاه، این شمایید که یکدیگر را می‌کشید و دسته‌ای از خودتان را از خانه‌هاشان بیرون می‌رانید در حالی که با گناه و ستم به زیان آنها از یکدیگر پشتیبانی می‌کنید و (با این حال) اگر به اسیری نزد شما آیند آنان را (بنابر حکم تورات) با دادن سربها آزاد می‌کنید با آنکه بیرون راندنشان بر شما حرام است. آیا به بخشی از کتاب (تورات) ایمان می‌آورید و به بخشی (دیگر) کفر می‌ورزید؟ کیفر کسانی از شما که چنین کنند جز خواری در این جهان چیست؟ و در رستخیز به سوی سخت‌ترین عذاب باز برده می‌شوند؛ و خداوند از آنچه می‌کنید غافل نیست» سوره بقره، آیه ۸۴-۸۵.</ref><ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۵۵۹ ـ ۵۶۰؛ تفسیر قرطبی، ج ۲، ص ۱۵ ـ ۱۶؛ غررالتبیان، ص ۲۰۸.</ref>		آنان هم‌پیمان [[قبیله اوس]] بودند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۹؛ جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۵۵۹؛ الکامل، ج ۱، ص ۶۸۰ - ۶۸۱.</ref>، همچنین از هم‌پیمانی آنان با شاخه [[بنی‌‌کلاب بن ربیعه]] از [[بنی عامر بن صعصعه]] یاد شده است<ref>تاریخ دمشق، ج ۳، ص ۱۶۶.</ref>. روابط بنی‌‌قریظه، با [[یهود]] بنی‌‌قینقاع خصمانه بود. [[قرطبی]] از بنی‌‌قینقاع به عنوان [[دشمنان]] بنی‌‌قریظه یاد کرده است<ref>تفسیر قرطبی، ج ۲، ص ۱۶.</ref>. این دو [[طایفه]] از یهود به طرفداری از هم‌پیمانان [[عرب]] خود، گاهی در برابر یکدیگر قرار می‌‌گرفتند<ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۵۵۹ ـ ۵۶۰.</ref>. در خصوص روابط آنان با [[بنی‌‌نضیر]] اطلاعات بیشتری در دست است؛ مناسبات این دو طایفه همراه با [[جنگ]] و [[خونریزی]] بود. آنان بر خلاف [[دستور]] [[تورات]] که هر گونه جنگ و خونریزی و [[اخراج]] یکدیگر از سرزمینشان را منع کرده بود به این [[کارها]] دست می‌‌زدند. بنی‌‌قریظه با کمک گرفتن از متحدان [[اوسی]] خود و بنی‌‌نضیر از خزرجی‌ها به [[کشتار]] یکدیگر پرداخته، پس از جنگ نیز از طریق [[فدیه]] [[اسیران]] خود را [[آزاد]] می‌‌کردند. [[خداوند]] با [[یادآوری]] پیمانی که از یهود گرفته بود آنان را از پیمان‌‌شکنی باز می‌‌دارد و [[رسوایی]] در [[زندگی دنیا]] و [[عذاب]] در [[رستاخیز]] را به آنان گوشزد می‌‌کند: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لاَ تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلاَ تُخْرِجُونَ أَنفُسَكُم مِّن دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنتُمْ تَشْهَدُونَ ثُمَّ أَنتُمْ هَؤُلاء تَقْتُلُونَ أَنفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِّنكُم مِّن دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِم بِالإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِن يَأْتُوكُمْ أُسَارَى تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاء مَن يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنكُمْ إِلاَّ خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ }}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که از شما پیمان گرفتیم که خون همدیگر را نریزید و یکدیگر را از خانه‌هاتان آواره نسازید سپس اقرار کردید در حالی که خود (بر آن) گواهی می‌دهید آنگاه، این شمایید که یکدیگر را می‌کشید و دسته‌ای از خودتان را از خانه‌هاشان بیرون می‌رانید در حالی که با گناه و ستم به زیان آنها از یکدیگر پشتیبانی می‌کنید و (با این حال) اگر به اسیری نزد شما آیند آنان را (بنابر حکم تورات) با دادن سربها آزاد می‌کنید با آنکه بیرون راندنشان بر شما حرام است. آیا به بخشی از کتاب (تورات) ایمان می‌آورید و به بخشی (دیگر) کفر می‌ورزید؟ کیفر کسانی از شما که چنین کنند جز خواری در این جهان چیست؟ و در رستخیز به سوی سخت‌ترین عذاب باز برده می‌شوند؛ و خداوند از آنچه می‌کنید غافل نیست» سوره بقره، آیه ۸۴-۸۵.</ref><ref>جامع البیان، مج ۱، ج ۱، ص ۵۵۹ ـ ۵۶۰؛ تفسیر قرطبی، ج ۲، ص ۱۵ ـ ۱۶؛ غررالتبیان، ص ۲۰۸.</ref>

	وجود [[تبعیض]] میان [[بنی‌‌نضیر]] و [[بنی‌‌قریظه]] در دیه کشتگان و مجروحانشان از مهم‌‌ترین موارد [[اختلاف]] این دو [[قبیله]] بود. بنی‌‌قریظه در برابر کشته ‌‌شدن یکی از افراد خود به دست بنی‌‌نضیر از آنان ۱۰۰ بار شتر خرما دیه می‌‌گرفتند، در حالی که بنی‌‌نضیر در برابر کشته شدگان خود به دست بنی‌‌قریظه [[قاتل]] را [[قصاص]] می‌‌کردند و در غیر این صورت دو برابر بنی‌‌قریظه یعنی ۲۰۰ بار شتر خرما دیه دریافت می‌‌کردند<ref>کشف الاسرار، ج ۱، ص ۴۷۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۱۳۵؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۲۱۵.</ref>. در خصوص جراحات نیز بنی‌‌نضیر دو برابر قریظیان ارش می‌‌گرفتند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۴، ج ۶، ص ۳۵۱؛ التفسیرالکبیر، ج ۱۲، ص ۱۵.</ref>، از این‌‌رو بنی‌‌قریظه برای رها شدن از این تبعیض‌ها نزد [[پیامبر]] آمدند. [[آیات]] متعددی از [[قرآن]] در خصوص این ماجرا نازل شده است: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«ای پیامبر! آنان که در کفر شتاب می‌ورزند تو را اندوهگین نکنند، همان کسانی که به زبان می‌گفتند ایمان آورده‌ایم در حالی که دل‌هاشان ایمان نیاورده است و یهودیانی که به دروغ گوش می‌سپارند جاسوسان گروهی دیگرند که نزد تو نیامده‌اند؛ عبارات (کتاب آسمانی) را از جایگاه آنها پس و پیش می‌کنند؛ (به همدیگر) می‌گویند اگر به شما این (حکمی که ما می‌خواهیم از سوی پیامبر) داده شد بپذیرید و اگر داده نشد، (از او) دوری گزینید- و از تو در برابر خداوند، برای کسی که عذاب وی را بخواهد، هیچ‌گاه کاری ساخته نیست- آنان کسانی هستند که خداوند نخواسته است دل‌هایشان را پاکیزه گرداند؛ در این جهان، خواری و در جهان واپسین عذابی سترگ دارند» سوره مائده، آیه ۴۱.</ref>. در این [[آیه]] [[خداوند]] پیامبر را از [[نیت]] [[یهود]] در ارجاع [[داوری]] به آن حضرت [[آگاه]] می‌‌سازد، زیرا هریک از دو قبیله تنها در صورتی به [[رأی]] آن حضرت گردن می‌‌نهادند که به نفع آنان باشد، ضمن آنکه درصدد بودند تا با [[تحریف]] گفتار و [[حکم]] [[پیامبر]] آن را به نفع خود و آمیخته با [[تبعیض]] کنند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۴، ج ۶، ص ۳۲۳؛ مجمع‌‌البیان، ج ۳، ص ۳۰۰ ـ ۳۰۱؛ نورالثقلین، ج ۱، ص ۶۲۹ ـ ۶۳۰.</ref>. از این‌‌روست که [[خداوند]] در [[آیات]] بعدی از پیامبر می‌‌خواهد تا از [[داوری]] آنان چشم بپوشد و در غیر این صورت بین آنان به [[عدالت]] داوری کند: {{متن قرآن\|سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«گوش سپارندگان به دروغ و بسیار حرام خوارند پس اگر به نزد تو آمدند میان آنان داوری کن و یا از آنان رو بگردان؛ و اگر از ایشان رو بگردانی هرگز هیچ زیانی به تو نمی‌توانند رساند و اگر میان آنان داوری کردی به داد داوری کن که خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره مائده، آیه ۴۲.</ref><ref>جامع البیان، مج ۴، ج ۶، ص ۳۳۰؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۶۳؛ الدرالمنثور، ج ۳، ص ۸۳.</ref>		وجود [[تبعیض]] میان [[بنی‌‌نضیر]] و [[بنی‌‌قریظه]] در دیه کشتگان و مجروحانشان از مهم‌‌ترین موارد [[اختلاف]] این دو [[قبیله]] بود. بنی‌‌قریظه در برابر کشته ‌‌شدن یکی از افراد خود به دست بنی‌‌نضیر از آنان ۱۰۰ بار شتر خرما دیه می‌‌گرفتند، در حالی که بنی‌‌نضیر در برابر کشته شدگان خود به دست بنی‌‌قریظه [[قاتل]] را [[قصاص]] می‌‌کردند و در غیر این صورت دو برابر بنی‌‌قریظه یعنی ۲۰۰ بار شتر خرما دیه دریافت می‌‌کردند<ref>کشف الاسرار، ج ۱، ص ۴۷۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۱۳۵؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۲۱۵.</ref>. در خصوص جراحات نیز بنی‌‌نضیر دو برابر قریظیان ارش می‌‌گرفتند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۴، ج ۶، ص ۳۵۱؛ التفسیرالکبیر، ج ۱۲، ص ۱۵.</ref>، از این‌‌رو بنی‌‌قریظه برای رها شدن از این تبعیض‌ها نزد [[پیامبر]] آمدند. [[آیات]] متعددی از [[قرآن]] در خصوص این ماجرا نازل شده است: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«ای پیامبر! آنان که در کفر شتاب می‌ورزند تو را اندوهگین نکنند، همان کسانی که به زبان می‌گفتند ایمان آورده‌ایم در حالی که دل‌هاشان ایمان نیاورده است و یهودیانی که به دروغ گوش می‌سپارند جاسوسان گروهی دیگرند که نزد تو نیامده‌اند؛ عبارات (کتاب آسمانی) را از جایگاه آنها پس و پیش می‌کنند؛ (به همدیگر) می‌گویند اگر به شما این (حکمی که ما می‌خواهیم از سوی پیامبر) داده شد بپذیرید و اگر داده نشد، (از او) دوری گزینید- و از تو در برابر خداوند، برای کسی که عذاب وی را بخواهد، هیچ‌گاه کاری ساخته نیست- آنان کسانی هستند که خداوند نخواسته است دل‌هایشان را پاکیزه گرداند؛ در این جهان، خواری و در جهان واپسین عذابی سترگ دارند» سوره مائده، آیه ۴۱.</ref>. در این [[آیه]] [[خداوند]] پیامبر را از [[نیت]] [[یهود]] در ارجاع [[داوری]] به آن حضرت [[آگاه]] می‌‌سازد، زیرا هریک از دو قبیله تنها در صورتی به [[رأی]] آن حضرت گردن می‌‌نهادند که به نفع آنان باشد، ضمن آنکه درصدد بودند تا با [[تحریف]] گفتار و [[حکم]] [[پیامبر]] آن را به نفع خود و آمیخته با [[تبعیض]] کنند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۴، ج ۶، ص ۳۲۳؛ مجمع‌‌البیان، ج ۳، ص ۳۰۰ ـ ۳۰۱؛ نورالثقلین، ج ۱، ص ۶۲۹ ـ ۶۳۰.</ref>. از این‌‌روست که [[خداوند]] در [[آیات]] بعدی از پیامبر می‌‌خواهد تا از [[داوری]] آنان چشم بپوشد و در غیر این صورت بین آنان به [[عدالت]] داوری کند: {{متن قرآن\|سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«گوش سپارندگان به دروغ و بسیار حرام خوارند پس اگر به نزد تو آمدند میان آنان داوری کن و یا از آنان رو بگردان؛ و اگر از ایشان رو بگردانی هرگز هیچ زیانی به تو نمی‌توانند رساند و اگر میان آنان داوری کردی به داد داوری کن که خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره مائده، آیه ۴۲.</ref><ref>جامع البیان، مج ۴، ج ۶، ص ۳۳۰؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۶۳؛ الدرالمنثور، ج ۳، ص ۸۳.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'سواره نظام' به 'سواره‌نظام'

2022-12-01T08:53:59Z

جایگزینی متن - 'سواره نظام' به 'سواره‌نظام'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۳
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:

	== [[غنایم]] [[غزوه بنی قریظه]] ==		== [[غنایم]] [[غزوه بنی قریظه]] ==
	[[پیامبر]] پس از [[فراغت]] از غزوه بنی قریظه، [[خمس]] غنایم و [[اسیران]] را جدا کرد و مابقی را میان جنگجویان [[مسلمان]] قسمت کرد؛ برای ~~سواره~~ [[~~نظام~~]] سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای صاحبش) و برای پیاده نظام یک سهم در نظر گرفت<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۴؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. [[واقدی]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۲۱.</ref> شمار سواره نظام را ۳۶ و [[یعقوبی]]<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲. </ref> 38 تن ذکر کرده‌‌اند. به موجب گزارشی سلاح‌هایی که در این [[غزوه]] به [[غنیمت]] گرفته شد شامل ۱۵۰۰ [[شمشیر]]، ۳۰۰ [[زره]] و ۱۰۰۰ نیزه بوده است<ref> المغازی، ج ۲، ص ۵۱۰؛ الطبقات، ج ۲، ص ۷۵.</ref>. در تعداد اسیران نیز نظرها یکسان نیست؛ برخی تعداد آنها را ۷۰۰، ۷۵۰ <ref>مجمع‌‌البیان، ج ۸، ص ۵۵۳؛ غررالتبیان، ص ۴۲۰.</ref> و عده‌‌ای ۱۰۰۰<ref>المغازی، ج ۱، ص ۵۲۳.</ref> تن گزارش کرده‌‌اند. گفته شده است پیامبر از میان اسیران، ۶ دختر را به بینوایان بنی‌‌هاشم و یکی را نیز به نام [[ریحانه]]، دختر [[شمعون ‌‌بن زید]]<ref>اسد الغابه، ج ۵، ص ۴۶۰.</ref> یا دختر [[عمرو بن خناقه]] (بطنی از قریظه)<ref> تاریخ دمشق، ج ۳، ص ۱۸۵؛ البدایة و النهایه، ج ۵، ص ۱۰۱.</ref> را سهم خود قرار دادند<ref> المحبر، ص ۹۳؛ السیرة النبویه، ابن کثیر، ج ۴، ص ۶۰۴؛ سبل الهدی، ج ۱۱، ص ۲۱۹.</ref>. [[ابن سعد]] انتساب قرظی بودن وی را به سبب ازدواجش با فردی از این [[قبیله]] دانسته است<ref> الطبقات، ج ۸، ص ۱۲۹.</ref>. ریحانه تا زمانی که پیامبر {{صل}} زنده بود، در [[ملک]] آن حضرت قرار داشت<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۱۳۰؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. پس از آن به [[فرمان پیامبر]] اسیران را به [[سرپرستی]] [[سعد ‌‌بن زید اشهلی]]<ref> المحبر، ص ۹۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۵۳.</ref> به نجد بردند و با فروش آنها، اسب و [[سلاح]] خریدند<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۵؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۳.</ref>.		[[پیامبر]] پس از [[فراغت]] از غزوه بنی قریظه، [[خمس]] غنایم و [[اسیران]] را جدا کرد و مابقی را میان جنگجویان [[مسلمان]] قسمت کرد؛ برای [[سواره‌نظام]] سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای صاحبش) و برای پیاده نظام یک سهم در نظر گرفت<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۴؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. [[واقدی]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۲۱.</ref> شمار سواره نظام را ۳۶ و [[یعقوبی]]<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲. </ref> 38 تن ذکر کرده‌‌اند. به موجب گزارشی سلاح‌هایی که در این [[غزوه]] به [[غنیمت]] گرفته شد شامل ۱۵۰۰ [[شمشیر]]، ۳۰۰ [[زره]] و ۱۰۰۰ نیزه بوده است<ref> المغازی، ج ۲، ص ۵۱۰؛ الطبقات، ج ۲، ص ۷۵.</ref>. در تعداد اسیران نیز نظرها یکسان نیست؛ برخی تعداد آنها را ۷۰۰، ۷۵۰ <ref>مجمع‌‌البیان، ج ۸، ص ۵۵۳؛ غررالتبیان، ص ۴۲۰.</ref> و عده‌‌ای ۱۰۰۰<ref>المغازی، ج ۱، ص ۵۲۳.</ref> تن گزارش کرده‌‌اند. گفته شده است پیامبر از میان اسیران، ۶ دختر را به بینوایان بنی‌‌هاشم و یکی را نیز به نام [[ریحانه]]، دختر [[شمعون ‌‌بن زید]]<ref>اسد الغابه، ج ۵، ص ۴۶۰.</ref> یا دختر [[عمرو بن خناقه]] (بطنی از قریظه)<ref> تاریخ دمشق، ج ۳، ص ۱۸۵؛ البدایة و النهایه، ج ۵، ص ۱۰۱.</ref> را سهم خود قرار دادند<ref> المحبر، ص ۹۳؛ السیرة النبویه، ابن کثیر، ج ۴، ص ۶۰۴؛ سبل الهدی، ج ۱۱، ص ۲۱۹.</ref>. [[ابن سعد]] انتساب قرظی بودن وی را به سبب ازدواجش با فردی از این [[قبیله]] دانسته است<ref> الطبقات، ج ۸، ص ۱۲۹.</ref>. ریحانه تا زمانی که پیامبر {{صل}} زنده بود، در [[ملک]] آن حضرت قرار داشت<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۱۳۰؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. پس از آن به [[فرمان پیامبر]] اسیران را به [[سرپرستی]] [[سعد ‌‌بن زید اشهلی]]<ref> المحبر، ص ۹۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۵۳.</ref> به نجد بردند و با فروش آنها، اسب و [[سلاح]] خریدند<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۵؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۳.</ref>.

	مطابق گزارشی دیگر [[اسیران]] را نیز همچون [[غنایم]] پس از جدا کردن [[خمس]] آن میان [[رزمندگان]] تقسیم کردند<ref>فتوح البلدان، ص ۲۴.</ref>. این [[غزوه]] که در اواخر [[ذیقعده]] [[سال پنجم هجرت]]، آغاز شده بود<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۴۳۳؛ المحبر، ص ۱۱۳.</ref>، در [[روز]] [[پنجشنبه]]، ۷ روز گذشته از ذیحجّه پایان یافت<ref>الطبقات، ج ۲، ص ۷۴؛ فتوح البلدان، ص ۳۵.</ref> و پیامدهای مهمی از خود برجای گذاشت که می‌‌توان به [[پاک]] شدن [[جبهه]] داخلی از [[یهود]] پیمان‌‌شکن، تقویت بنیه [[مالی]] [[مسلمانان]] به وسیله غنایم قابل توجّه این غزوه، فرو‌‌ریختن پایگاه [[مشرکان]] [[عرب]] در [[مدینه]]، هموار شدن [[راه]] [[پیروزی]] [[آینده]] و تحکیم موقعیت [[حکومت اسلامی]] در نظر [[دوست]] و [[دشمن]] اشاره کرد<ref> نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۴.</ref>. گفته شده است مراد از {{متن قرآن\|أَرْضَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا}}<ref>«و زمین و خانه‌ها و دارایی‌هایشان را و سرزمینی را که بر آن گام ننهاده بودید به شما وانهاد و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره احزاب، آیه ۲۷.</ref>، [[سرزمین]] و [[املاک]] یهود [[بنی‌‌قریظه]] است که شامل عقار و نفیل، برقه، مثیب و‌‌اعواف (متعلق به فردی به نام خنافه و از [[صدقات]] [[رسول خدا]])<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱، ص ۱۷۵، ۲۱۲.</ref> بود. گویند: رسول خدا اعواف، برقه، مُثیب، دلال، [[حسنی]]، [[صافیه]] و مَشربه ام ابراهیم را در سال هفتم [[وقف]] کرد<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱،ص ۱۷۵.</ref> و مراد از [[اموال]] در آیه، اثاث، [[چارپایان]]، سلاح و [[درهم]] و دینار‌‌است<ref>فتح القدیر، ج ۴، ص ۲۷۴.</ref>. از ابن‌‌ زید [[نقل]] شده است که منظور از ضمیر در {{متن قرآن\|أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ}} [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] هستند، هرچند به [[اعتقاد]] [[طبری]] درست آن است که بگوییم مراد، بنی‌‌قریظه‌‌اند<ref> جامع‌‌ البیان، مج ۱۱، ج ۲۰، ص ۱۸۷.</ref> و در اینکه منظور از {{متن قرآن\|أَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا}} کدام [[سرزمین]] است در میان [[مفسران]] [[اختلاف]] است؛ بعضی آن را اشاره به سرزمین [[خیبر]] و بعضی دیگر به [[مکّه]] و عده‌‌ای سرزمین [[روم]] و [[ایران]] دانسته‌‌اند؛ ولی آنچه با ظاهر [[آیه]] [[سازگاری]] دارد آن است که این [[زمین]] در همین ماجرای [[جنگ]] بنی‌‌قریظه به [[تصرف]] [[مسلمانان]] درآمد<ref>نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۱.</ref>.		مطابق گزارشی دیگر [[اسیران]] را نیز همچون [[غنایم]] پس از جدا کردن [[خمس]] آن میان [[رزمندگان]] تقسیم کردند<ref>فتوح البلدان، ص ۲۴.</ref>. این [[غزوه]] که در اواخر [[ذیقعده]] [[سال پنجم هجرت]]، آغاز شده بود<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۴۳۳؛ المحبر، ص ۱۱۳.</ref>، در [[روز]] [[پنجشنبه]]، ۷ روز گذشته از ذیحجّه پایان یافت<ref>الطبقات، ج ۲، ص ۷۴؛ فتوح البلدان، ص ۳۵.</ref> و پیامدهای مهمی از خود برجای گذاشت که می‌‌توان به [[پاک]] شدن [[جبهه]] داخلی از [[یهود]] پیمان‌‌شکن، تقویت بنیه [[مالی]] [[مسلمانان]] به وسیله غنایم قابل توجّه این غزوه، فرو‌‌ریختن پایگاه [[مشرکان]] [[عرب]] در [[مدینه]]، هموار شدن [[راه]] [[پیروزی]] [[آینده]] و تحکیم موقعیت [[حکومت اسلامی]] در نظر [[دوست]] و [[دشمن]] اشاره کرد<ref> نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۴.</ref>. گفته شده است مراد از {{متن قرآن\|أَرْضَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا}}<ref>«و زمین و خانه‌ها و دارایی‌هایشان را و سرزمینی را که بر آن گام ننهاده بودید به شما وانهاد و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره احزاب، آیه ۲۷.</ref>، [[سرزمین]] و [[املاک]] یهود [[بنی‌‌قریظه]] است که شامل عقار و نفیل، برقه، مثیب و‌‌اعواف (متعلق به فردی به نام خنافه و از [[صدقات]] [[رسول خدا]])<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱، ص ۱۷۵، ۲۱۲.</ref> بود. گویند: رسول خدا اعواف، برقه، مُثیب، دلال، [[حسنی]]، [[صافیه]] و مَشربه ام ابراهیم را در سال هفتم [[وقف]] کرد<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱،ص ۱۷۵.</ref> و مراد از [[اموال]] در آیه، اثاث، [[چارپایان]]، سلاح و [[درهم]] و دینار‌‌است<ref>فتح القدیر، ج ۴، ص ۲۷۴.</ref>. از ابن‌‌ زید [[نقل]] شده است که منظور از ضمیر در {{متن قرآن\|أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ}} [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] هستند، هرچند به [[اعتقاد]] [[طبری]] درست آن است که بگوییم مراد، بنی‌‌قریظه‌‌اند<ref> جامع‌‌ البیان، مج ۱۱، ج ۲۰، ص ۱۸۷.</ref> و در اینکه منظور از {{متن قرآن\|أَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا}} کدام [[سرزمین]] است در میان [[مفسران]] [[اختلاف]] است؛ بعضی آن را اشاره به سرزمین [[خیبر]] و بعضی دیگر به [[مکّه]] و عده‌‌ای سرزمین [[روم]] و [[ایران]] دانسته‌‌اند؛ ولی آنچه با ظاهر [[آیه]] [[سازگاری]] دارد آن است که این [[زمین]] در همین ماجرای [[جنگ]] بنی‌‌قریظه به [[تصرف]] [[مسلمانان]] درآمد<ref>نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۱.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'

2022-09-27T06:58:28Z

جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:
	[[پیامبر]] پس از [[فراغت]] از غزوه بنی قریظه، [[خمس]] غنایم و [[اسیران]] را جدا کرد و مابقی را میان جنگجویان [[مسلمان]] قسمت کرد؛ برای سواره [[نظام]] سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای صاحبش) و برای پیاده نظام یک سهم در نظر گرفت<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۴؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. [[واقدی]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۲۱.</ref> شمار سواره نظام را ۳۶ و [[یعقوبی]]<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲. </ref> 38 تن ذکر کرده‌‌اند. به موجب گزارشی سلاح‌هایی که در این [[غزوه]] به [[غنیمت]] گرفته شد شامل ۱۵۰۰ [[شمشیر]]، ۳۰۰ [[زره]] و ۱۰۰۰ نیزه بوده است<ref> المغازی، ج ۲، ص ۵۱۰؛ الطبقات، ج ۲، ص ۷۵.</ref>. در تعداد اسیران نیز نظرها یکسان نیست؛ برخی تعداد آنها را ۷۰۰، ۷۵۰ <ref>مجمع‌‌البیان، ج ۸، ص ۵۵۳؛ غررالتبیان، ص ۴۲۰.</ref> و عده‌‌ای ۱۰۰۰<ref>المغازی، ج ۱، ص ۵۲۳.</ref> تن گزارش کرده‌‌اند. گفته شده است پیامبر از میان اسیران، ۶ دختر را به بینوایان بنی‌‌هاشم و یکی را نیز به نام [[ریحانه]]، دختر [[شمعون ‌‌بن زید]]<ref>اسد الغابه، ج ۵، ص ۴۶۰.</ref> یا دختر [[عمرو بن خناقه]] (بطنی از قریظه)<ref> تاریخ دمشق، ج ۳، ص ۱۸۵؛ البدایة و النهایه، ج ۵، ص ۱۰۱.</ref> را سهم خود قرار دادند<ref> المحبر، ص ۹۳؛ السیرة النبویه، ابن کثیر، ج ۴، ص ۶۰۴؛ سبل الهدی، ج ۱۱، ص ۲۱۹.</ref>. [[ابن سعد]] انتساب قرظی بودن وی را به سبب ازدواجش با فردی از این [[قبیله]] دانسته است<ref> الطبقات، ج ۸، ص ۱۲۹.</ref>. ریحانه تا زمانی که پیامبر {{صل}} زنده بود، در [[ملک]] آن حضرت قرار داشت<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۱۳۰؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. پس از آن به [[فرمان پیامبر]] اسیران را به [[سرپرستی]] [[سعد ‌‌بن زید اشهلی]]<ref> المحبر، ص ۹۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۵۳.</ref> به نجد بردند و با فروش آنها، اسب و [[سلاح]] خریدند<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۵؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۳.</ref>.		[[پیامبر]] پس از [[فراغت]] از غزوه بنی قریظه، [[خمس]] غنایم و [[اسیران]] را جدا کرد و مابقی را میان جنگجویان [[مسلمان]] قسمت کرد؛ برای سواره [[نظام]] سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای صاحبش) و برای پیاده نظام یک سهم در نظر گرفت<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۴؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. [[واقدی]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۲۱.</ref> شمار سواره نظام را ۳۶ و [[یعقوبی]]<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲. </ref> 38 تن ذکر کرده‌‌اند. به موجب گزارشی سلاح‌هایی که در این [[غزوه]] به [[غنیمت]] گرفته شد شامل ۱۵۰۰ [[شمشیر]]، ۳۰۰ [[زره]] و ۱۰۰۰ نیزه بوده است<ref> المغازی، ج ۲، ص ۵۱۰؛ الطبقات، ج ۲، ص ۷۵.</ref>. در تعداد اسیران نیز نظرها یکسان نیست؛ برخی تعداد آنها را ۷۰۰، ۷۵۰ <ref>مجمع‌‌البیان، ج ۸، ص ۵۵۳؛ غررالتبیان، ص ۴۲۰.</ref> و عده‌‌ای ۱۰۰۰<ref>المغازی، ج ۱، ص ۵۲۳.</ref> تن گزارش کرده‌‌اند. گفته شده است پیامبر از میان اسیران، ۶ دختر را به بینوایان بنی‌‌هاشم و یکی را نیز به نام [[ریحانه]]، دختر [[شمعون ‌‌بن زید]]<ref>اسد الغابه، ج ۵، ص ۴۶۰.</ref> یا دختر [[عمرو بن خناقه]] (بطنی از قریظه)<ref> تاریخ دمشق، ج ۳، ص ۱۸۵؛ البدایة و النهایه، ج ۵، ص ۱۰۱.</ref> را سهم خود قرار دادند<ref> المحبر، ص ۹۳؛ السیرة النبویه، ابن کثیر، ج ۴، ص ۶۰۴؛ سبل الهدی، ج ۱۱، ص ۲۱۹.</ref>. [[ابن سعد]] انتساب قرظی بودن وی را به سبب ازدواجش با فردی از این [[قبیله]] دانسته است<ref> الطبقات، ج ۸، ص ۱۲۹.</ref>. ریحانه تا زمانی که پیامبر {{صل}} زنده بود، در [[ملک]] آن حضرت قرار داشت<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۱۳۰؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲.</ref>. پس از آن به [[فرمان پیامبر]] اسیران را به [[سرپرستی]] [[سعد ‌‌بن زید اشهلی]]<ref> المحبر، ص ۹۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۵۳.</ref> به نجد بردند و با فروش آنها، اسب و [[سلاح]] خریدند<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۴۵؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۳.</ref>.

	مطابق گزارشی دیگر [[اسیران]] را نیز همچون [[غنایم]] پس از جدا کردن [[خمس]] آن میان [[رزمندگان]] تقسیم کردند<ref>فتوح البلدان، ص ۲۴.</ref>. این [[غزوه]] که در اواخر [[ذیقعده]] [[سال پنجم هجرت]]، آغاز شده بود<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۴۳۳؛ المحبر، ص ۱۱۳.</ref>، در [[روز]] [[پنجشنبه]]، ۷ روز گذشته از ذیحجّه پایان یافت<ref>الطبقات، ج ۲، ص ۷۴؛ فتوح البلدان، ص ۳۵.</ref> و پیامدهای مهمی از خود برجای گذاشت که می‌‌توان به [[پاک]] شدن [[جبهه]] داخلی از [[یهود]] پیمان‌‌شکن، تقویت بنیه [[مالی]] [[مسلمانان]] به وسیله غنایم قابل توجّه این غزوه، فرو‌‌ریختن پایگاه [[مشرکان]] [[عرب]] در [[مدینه]]، هموار شدن [[راه]] [[پیروزی]] [[آینده]] و تحکیم موقعیت [[حکومت اسلامی]] در نظر [[دوست]] و [[دشمن]] اشاره کرد<ref> نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۴.</ref>. گفته شده است مراد از {{متن قرآن\|أَرْضَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا}}<ref>«و زمین و خانه‌ها و دارایی‌هایشان را و سرزمینی را که بر آن گام ننهاده بودید به شما وانهاد و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره احزاب، آیه ۲۷.</ref>، [[سرزمین]] و [[املاک]] یهود [[بنی‌‌قریظه]] است که شامل عقار و نفیل، برقه، مثیب و‌‌اعواف (متعلق به فردی به نام خنافه و از [[صدقات]] [[رسول خدا]])<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱، ص ۱۷۵، ۲۱۲.</ref> بود. گویند: رسول خدا اعواف، برقه، مُثیب، دلال، [[حسنی]]، [[صافیه]] و مَشربه ام ابراهیم را در سال هفتم [[وقف]] کرد<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱،ص ۱۷۵.</ref> و مراد از [[اموال]] در آیه، اثاث، [[چارپایان]]، سلاح و [[درهم]] و دینار‌‌است<ref>فتح القدیر، ج ۴، ص ۲۷۴.</ref>. از ابن‌‌ زید [[نقل]] شده است که منظور از [[ضمیر]] در {{متن قرآن\|أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ}} [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] هستند، هرچند به [[اعتقاد]] [[طبری]] درست آن است که بگوییم مراد، بنی‌‌قریظه‌‌اند<ref> جامع‌‌ البیان، مج ۱۱، ج ۲۰، ص ۱۸۷.</ref> و در اینکه منظور از {{متن قرآن\|أَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا}} کدام [[سرزمین]] است در میان [[مفسران]] [[اختلاف]] است؛ بعضی آن را اشاره به سرزمین [[خیبر]] و بعضی دیگر به [[مکّه]] و عده‌‌ای سرزمین [[روم]] و [[ایران]] دانسته‌‌اند؛ ولی آنچه با ظاهر [[آیه]] [[سازگاری]] دارد آن است که این [[زمین]] در همین ماجرای [[جنگ]] بنی‌‌قریظه به [[تصرف]] [[مسلمانان]] درآمد<ref>نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۱.</ref>.		مطابق گزارشی دیگر [[اسیران]] را نیز همچون [[غنایم]] پس از جدا کردن [[خمس]] آن میان [[رزمندگان]] تقسیم کردند<ref>فتوح البلدان، ص ۲۴.</ref>. این [[غزوه]] که در اواخر [[ذیقعده]] [[سال پنجم هجرت]]، آغاز شده بود<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۴۳۳؛ المحبر، ص ۱۱۳.</ref>، در [[روز]] [[پنجشنبه]]، ۷ روز گذشته از ذیحجّه پایان یافت<ref>الطبقات، ج ۲، ص ۷۴؛ فتوح البلدان، ص ۳۵.</ref> و پیامدهای مهمی از خود برجای گذاشت که می‌‌توان به [[پاک]] شدن [[جبهه]] داخلی از [[یهود]] پیمان‌‌شکن، تقویت بنیه [[مالی]] [[مسلمانان]] به وسیله غنایم قابل توجّه این غزوه، فرو‌‌ریختن پایگاه [[مشرکان]] [[عرب]] در [[مدینه]]، هموار شدن [[راه]] [[پیروزی]] [[آینده]] و تحکیم موقعیت [[حکومت اسلامی]] در نظر [[دوست]] و [[دشمن]] اشاره کرد<ref> نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۴.</ref>. گفته شده است مراد از {{متن قرآن\|أَرْضَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا}}<ref>«و زمین و خانه‌ها و دارایی‌هایشان را و سرزمینی را که بر آن گام ننهاده بودید به شما وانهاد و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره احزاب، آیه ۲۷.</ref>، [[سرزمین]] و [[املاک]] یهود [[بنی‌‌قریظه]] است که شامل عقار و نفیل، برقه، مثیب و‌‌اعواف (متعلق به فردی به نام خنافه و از [[صدقات]] [[رسول خدا]])<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱، ص ۱۷۵، ۲۱۲.</ref> بود. گویند: رسول خدا اعواف، برقه، مُثیب، دلال، [[حسنی]]، [[صافیه]] و مَشربه ام ابراهیم را در سال هفتم [[وقف]] کرد<ref> تاریخ‌‌المدینه، ج ۱،ص ۱۷۵.</ref> و مراد از [[اموال]] در آیه، اثاث، [[چارپایان]]، سلاح و [[درهم]] و دینار‌‌است<ref>فتح القدیر، ج ۴، ص ۲۷۴.</ref>. از ابن‌‌ زید [[نقل]] شده است که منظور از ضمیر در {{متن قرآن\|أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ}} [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] هستند، هرچند به [[اعتقاد]] [[طبری]] درست آن است که بگوییم مراد، بنی‌‌قریظه‌‌اند<ref> جامع‌‌ البیان، مج ۱۱، ج ۲۰، ص ۱۸۷.</ref> و در اینکه منظور از {{متن قرآن\|أَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا}} کدام [[سرزمین]] است در میان [[مفسران]] [[اختلاف]] است؛ بعضی آن را اشاره به سرزمین [[خیبر]] و بعضی دیگر به [[مکّه]] و عده‌‌ای سرزمین [[روم]] و [[ایران]] دانسته‌‌اند؛ ولی آنچه با ظاهر [[آیه]] [[سازگاری]] دارد آن است که این [[زمین]] در همین ماجرای [[جنگ]] بنی‌‌قریظه به [[تصرف]] [[مسلمانان]] درآمد<ref>نمونه، ج ۱۷، ص ۲۷۱.</ref>.

	به [[نقل]] [[مجاهد]] مقصود از {{متن قرآن\|فَمَا أَوْجَفْتُمْ}} در آیه {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> [[اموال]] بنی‌‌قریظه است که پیامبر به [[مهاجران]] [[قریش]] اختصاص داد. همچنین به نقل [[ابن عباس]] آیه {{متن قرآن\|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>«آنچه خداوند از (دارایی‌های) اهل این شهرها بر پیامبرش (به غنیمت) بازگرداند از آن خداوند و پیامبر و خویشاوند و یتیمان و مستمندان و در راه مانده است تا میان توانگران شما دست به دست نگردد و آنچه پیامبر به شما می‌دهد بگیرید و از آنچه شما را از آن باز می‌دارد دست بکشید و از خداوند پروا کنید که خداوند، سخت کیفر است» سوره حشر، آیه ۷.</ref><ref>جامع‌‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۴۶.</ref> درباره اموال {{متن قرآن\|أَهْلِ الْقُرَى}} که عبارت از بنی‌‌قریظه، بنی‌‌نضیر، اهل خیبر، [[فدک]] و روستاهای عُرَینه‌‌اند نازل شده است<ref>مجمع‌‌البیان، ج ۹، ص ۳۹۰؛ تفسیر بغوی، ج ۴، ص ۲۹۰؛ غرر التبیان، ص ۵۰۵.</ref>؛ امّا [[قرطبی]] منظور از آن را اموال بنی‌‌قریظه دانسته است<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۸، ص ۱۱.</ref>. از میان بنی‌‌قریظه راویانی برخاستند. [[کعب ‌‌بن سلیم قرظی]] [[راوی حدیث]] [[علی]] {{ع}} و دو تن از [[فرزندان]] [[کعب]] به نام‌های [[محمد]] و [[اسحاق]] و [[عطیه قرظی]] از آن جمله‌‌اند<ref>الانساب، ج ۴، ص ۴۷۵.</ref><ref>[[سید محمود سامانی\|سامانی، سید محمود]]، [[بنی قریظه (مقاله)\|مقاله «بنی قریظه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>		به [[نقل]] [[مجاهد]] مقصود از {{متن قرآن\|فَمَا أَوْجَفْتُمْ}} در آیه {{متن قرآن\|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۶.</ref> [[اموال]] بنی‌‌قریظه است که پیامبر به [[مهاجران]] [[قریش]] اختصاص داد. همچنین به نقل [[ابن عباس]] آیه {{متن قرآن\|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>«آنچه خداوند از (دارایی‌های) اهل این شهرها بر پیامبرش (به غنیمت) بازگرداند از آن خداوند و پیامبر و خویشاوند و یتیمان و مستمندان و در راه مانده است تا میان توانگران شما دست به دست نگردد و آنچه پیامبر به شما می‌دهد بگیرید و از آنچه شما را از آن باز می‌دارد دست بکشید و از خداوند پروا کنید که خداوند، سخت کیفر است» سوره حشر، آیه ۷.</ref><ref>جامع‌‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۴۶.</ref> درباره اموال {{متن قرآن\|أَهْلِ الْقُرَى}} که عبارت از بنی‌‌قریظه، بنی‌‌نضیر، اهل خیبر، [[فدک]] و روستاهای عُرَینه‌‌اند نازل شده است<ref>مجمع‌‌البیان، ج ۹، ص ۳۹۰؛ تفسیر بغوی، ج ۴، ص ۲۹۰؛ غرر التبیان، ص ۵۰۵.</ref>؛ امّا [[قرطبی]] منظور از آن را اموال بنی‌‌قریظه دانسته است<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۸، ص ۱۱.</ref>. از میان بنی‌‌قریظه راویانی برخاستند. [[کعب ‌‌بن سلیم قرظی]] [[راوی حدیث]] [[علی]] {{ع}} و دو تن از [[فرزندان]] [[کعب]] به نام‌های [[محمد]] و [[اسحاق]] و [[عطیه قرظی]] از آن جمله‌‌اند<ref>الانساب، ج ۴، ص ۴۷۵.</ref><ref>[[سید محمود سامانی\|سامانی، سید محمود]]، [[بنی قریظه (مقاله)\|مقاله «بنی قریظه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

2022-09-08T10:29:49Z

جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	[[خیانت]] و [[پیمان شکنی]] آنان در [[نبرد]] [[احزاب]] که در حساس‌‌ترین شرایط صورت گرفت و هستی [[اسلام]] در خطر بود قابل گذشت نبود، از این رو پیامبر {{صل}} پس از [[جنگ خندق]]، به [[فرمان الهی]] مأمور [[سرکوب]] آنان شد: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref><ref>الطبقات، ج ۲، ص ۷۱؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۴۳۳؛ السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۲.</ref> از کلبی [[روایت]] شده که این [[آیه]] درباره بنی قریظه و [[بنی‌‌نضیر]] نازل شده است<ref>روض الجنان، ج ۹، ص ۲۱۴؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۹۸.</ref>. درباره سال وقوع این [[غزوه]] به‌‌رغم [[اتفاق نظر]] مبنی بر وقوع آن پس از [[غزوه خندق]]، دو گزارش متفاوت وجود دارد: برخی آن را یک سال پس از [[اُحد]] ([[سال چهارم هجرت]])<ref>اعلام الوری، ج ۱، ص ۹۹؛ البدایة و‌‌النهایه، ج ۴، ص ۱۰۷؛ المحبر، ص ۱۰.</ref> و برخی دیگر، دو سال پس از [[جنگ اُحد]] و در سال پنجم می‌‌دانند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۶۹۹؛ الطبقات، ج ۲، ص‌‌۶۵، ‌‌۷۴.</ref>. این قول در میان مورخان و سیره‌‌نویسان از [[شهرت]] بیشتری برخوردار است.		[[خیانت]] و [[پیمان شکنی]] آنان در [[نبرد]] [[احزاب]] که در حساس‌‌ترین شرایط صورت گرفت و هستی [[اسلام]] در خطر بود قابل گذشت نبود، از این رو پیامبر {{صل}} پس از [[جنگ خندق]]، به [[فرمان الهی]] مأمور [[سرکوب]] آنان شد: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref><ref>الطبقات، ج ۲، ص ۷۱؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۴۳۳؛ السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۲.</ref> از کلبی [[روایت]] شده که این [[آیه]] درباره بنی قریظه و [[بنی‌‌نضیر]] نازل شده است<ref>روض الجنان، ج ۹، ص ۲۱۴؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۹۸.</ref>. درباره سال وقوع این [[غزوه]] به‌‌رغم [[اتفاق نظر]] مبنی بر وقوع آن پس از [[غزوه خندق]]، دو گزارش متفاوت وجود دارد: برخی آن را یک سال پس از [[اُحد]] ([[سال چهارم هجرت]])<ref>اعلام الوری، ج ۱، ص ۹۹؛ البدایة و‌‌النهایه، ج ۴، ص ۱۰۷؛ المحبر، ص ۱۰.</ref> و برخی دیگر، دو سال پس از [[جنگ اُحد]] و در سال پنجم می‌‌دانند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۶۹۹؛ الطبقات، ج ۲، ص‌‌۶۵، ‌‌۷۴.</ref>. این قول در میان مورخان و سیره‌‌نویسان از [[شهرت]] بیشتری برخوردار است.

	مطابق گزارش سیره نویسان، [[پیامبر]] {{صل}} پس از اعلام [[جنگ]] بر ضدّ [[بنی‌‌قریظه]]، [[ابن ام مکتوم]] را [[جانشین]] خود در [[مدینه]] قرار داد<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶؛ الطبقات، ج ۲، ص ۵۷؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۴.</ref> و برای اینکه به آنان [[فرصت]] [[تجدید]] قوا ندهد فوراً به منطقه ایشان رفت و [[نماز عصر]] را در آنجا به جا آورد<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۹۹.</ref>. [[سپاه اسلام]] متشکل از ۳۰۰۰ نیرو<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۲۲؛ الطبقات، ج ۲، ص ۲۳۴.</ref> به پرچمداری [[علی]] {{ع}} بود<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص۲۳۴؛ الطبقات، ج ۲، ص۵۷.</ref>. با رسیدن [[امیرمؤمنان]]، علی {{ع}}، مقابل دژهای آنان، بنی‌‌قریظه، به [[دشنام]] دادن به [[مسلمانان]]، پیامبر {{صل}} و [[همسران رسول خدا]] پرداختند. هنگامی که [[رسول خدا]] {{صل}} [[ناسزاگویی]] ایشان را شنید، آنان را [[برادران]] [[میمون]] و خوک خطاب کرد. [[یهود]] که چنین انتظاری نداشتند [[زبان]] به [[اعتراض]] گشوده، به یکدیگر گفتند: این سخن [[محمد]] {{صل}} از خود ما یهود برخاسته است که [[اسرار]] [[کتب مقدس]] را در [[اختیار]] مسلمانان قرار می‌‌دهیم<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۲۸۶.</ref>. ماوردی و [[طبرسی]] به [[نقل]] از [[مجاهد]] [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}<ref>«و هرگاه با کسانی که ایمان آورده‌اند دیدار کنند می‌گویند: ما (نیز) ایمان آورده‌ایم و چون با یکدیگر تنها شوند می‌گویند: آیا آنچه را خداوند بر شما برگشوده است به آنان می‌گویید تا با آن در پیشگاه پروردگارتان با شما چون و چرا کنند، آیا خرد نمی‌ورزید؟» سوره بقره، آیه ۷۶.</ref> را در این‌‌باره دانسته‌‌اند<ref>تفسیر ماوردی، ج ۱، ص ۱۴۸؛ مجمع البیان، ج ۱، ص ۲۸۶.</ref>. [[رسول خدا]] طبق [[سیره]] همیشگی خود، ابتدا از آنان خواست [[اسلام]] بیاورند<ref>المصنف، ج ۵، ص ۲۱۶.</ref>، چون سر‌‌باز زدند به محاصره ایشان پرداخت. مدت محاصره به [[اختلاف]] گزارش شده است؛ واقدی این مدت را ۱۵<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶.</ref> و [[ابن‌‌اسحاق]] و [[ابن‌‌حبیب]] ۲۵ روز<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۵؛ المحبر، ص ۱۱۳؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۹۹.</ref> و برخی نیز ۱۰<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۵؛ المحبر، ص ۱۱۳.</ref> و ‌‌۱۴ روز<ref> الطبقات، ج ۲، ص ۷۶.</ref> ذکر کرده‌‌اند. با ادامه محاصره و پس از آشکار شدن ضعف ایشان در مقابل [[سپاه اسلام]]، [[بنی قریظه]] فردی به نام "نباش بن قیس"<ref> المغازی، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> یا [[غزال ‌‌بن شمویل]] (شمول)<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۹۰.</ref> را نزد [[پیامبر]] {{صل}} فرستاده، پیشنهاد کردند که آن حضرت با آنان نیز چون [[بنی‌‌نضیر]] [[رفتار]] کند و به ایشان اجازه داده شود [[اموال منقول]] خود را برداشته، از [[مدینه]] کوچ کنند؛ اما رسول خدا خواسته آنان را رد کرد. پس از آن [[بنی‌‌قریظه]] پیشنهاد کردند با بر جای گذاشتن همه [[اموال]] خویش، تنها [[جان]] خود و خانواده‌‌هایشان را [[نجات]] دهند؛ اما رسول خدا خواستار [[تسلیم]] بدون قید و شرط آنان شد<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> زیرا تجربه نشان داده بود که اگر این گروه نیز مانند همکیشان خود (بنی‌‌نضیر) آزادانه از تیررس [[مسلمانان]] خارج شوند توطئه‌‌های خود را بر ضدّ اسلام از سر می‌‌گیرند.		مطابق گزارش سیره نویسان، [[پیامبر]] {{صل}} پس از اعلام [[جنگ]] بر ضدّ [[بنی‌‌قریظه]]، [[ابن ام مکتوم]] را [[جانشین]] خود در [[مدینه]] قرار داد<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶؛ الطبقات، ج ۲، ص ۵۷؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۴.</ref> و برای اینکه به آنان [[فرصت]] تجدید قوا ندهد فوراً به منطقه ایشان رفت و [[نماز عصر]] را در آنجا به جا آورد<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۵۲؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۹۹.</ref>. [[سپاه اسلام]] متشکل از ۳۰۰۰ نیرو<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۲۲؛ الطبقات، ج ۲، ص ۲۳۴.</ref> به پرچمداری [[علی]] {{ع}} بود<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص۲۳۴؛ الطبقات، ج ۲، ص۵۷.</ref>. با رسیدن [[امیرمؤمنان]]، علی {{ع}}، مقابل دژهای آنان، بنی‌‌قریظه، به [[دشنام]] دادن به [[مسلمانان]]، پیامبر {{صل}} و [[همسران رسول خدا]] پرداختند. هنگامی که [[رسول خدا]] {{صل}} [[ناسزاگویی]] ایشان را شنید، آنان را [[برادران]] [[میمون]] و خوک خطاب کرد. [[یهود]] که چنین انتظاری نداشتند [[زبان]] به [[اعتراض]] گشوده، به یکدیگر گفتند: این سخن [[محمد]] {{صل}} از خود ما یهود برخاسته است که [[اسرار]] [[کتب مقدس]] را در [[اختیار]] مسلمانان قرار می‌‌دهیم<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۲۸۶.</ref>. ماوردی و [[طبرسی]] به [[نقل]] از [[مجاهد]] [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}<ref>«و هرگاه با کسانی که ایمان آورده‌اند دیدار کنند می‌گویند: ما (نیز) ایمان آورده‌ایم و چون با یکدیگر تنها شوند می‌گویند: آیا آنچه را خداوند بر شما برگشوده است به آنان می‌گویید تا با آن در پیشگاه پروردگارتان با شما چون و چرا کنند، آیا خرد نمی‌ورزید؟» سوره بقره، آیه ۷۶.</ref> را در این‌‌باره دانسته‌‌اند<ref>تفسیر ماوردی، ج ۱، ص ۱۴۸؛ مجمع البیان، ج ۱، ص ۲۸۶.</ref>. [[رسول خدا]] طبق [[سیره]] همیشگی خود، ابتدا از آنان خواست [[اسلام]] بیاورند<ref>المصنف، ج ۵، ص ۲۱۶.</ref>، چون سر‌‌باز زدند به محاصره ایشان پرداخت. مدت محاصره به [[اختلاف]] گزارش شده است؛ واقدی این مدت را ۱۵<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۹۶.</ref> و [[ابن‌‌اسحاق]] و [[ابن‌‌حبیب]] ۲۵ روز<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۵؛ المحبر، ص ۱۱۳؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۹۹.</ref> و برخی نیز ۱۰<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۵؛ المحبر، ص ۱۱۳.</ref> و ‌‌۱۴ روز<ref> الطبقات، ج ۲، ص ۷۶.</ref> ذکر کرده‌‌اند. با ادامه محاصره و پس از آشکار شدن ضعف ایشان در مقابل [[سپاه اسلام]]، [[بنی قریظه]] فردی به نام "نباش بن قیس"<ref> المغازی، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> یا [[غزال ‌‌بن شمویل]] (شمول)<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۹۰.</ref> را نزد [[پیامبر]] {{صل}} فرستاده، پیشنهاد کردند که آن حضرت با آنان نیز چون [[بنی‌‌نضیر]] [[رفتار]] کند و به ایشان اجازه داده شود [[اموال منقول]] خود را برداشته، از [[مدینه]] کوچ کنند؛ اما رسول خدا خواسته آنان را رد کرد. پس از آن [[بنی‌‌قریظه]] پیشنهاد کردند با بر جای گذاشتن همه [[اموال]] خویش، تنها [[جان]] خود و خانواده‌‌هایشان را [[نجات]] دهند؛ اما رسول خدا خواستار [[تسلیم]] بدون قید و شرط آنان شد<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> زیرا تجربه نشان داده بود که اگر این گروه نیز مانند همکیشان خود (بنی‌‌نضیر) آزادانه از تیررس [[مسلمانان]] خارج شوند توطئه‌‌های خود را بر ضدّ اسلام از سر می‌‌گیرند.

	به موجب پاره‌‌ای گزارش‌ها، پس از آنکه بنی‌‌قریظه [[یقین]] کردند اگر وضع بدین منوال بگذرد شرایط بدتر خواهد شد<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> بزرگشان ([[کعب بن اسد]]) سه پیشنهاد به همکیشان خود ارائه کرد: نخست [[تصدیق]] پیامبر {{صل}} و [[پذیرش اسلام]]؛ دوم کشتن [[زنان]] و [[کودکان]] و [[جنگیدن]] با مسلمانان و سوم تهاجم به سپاه اسلام در [[شب]] [[شنبه]] و غافلگیر کردن [[مسلمانان]]؛ اما راه‌‌‌حل‌های او پذیرفته نشد<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۵؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص‌‌۹۹؛ جامع البیان، مج ۱۱، ج ۲۰، ص ۱۸۲ - ۱۸۳.</ref>. در پی آن و پس از پاسخ‌های صریح [[پیامبر]] {{صل}}، ایشان از آن حضرت خواستند هم‌پیمان [[اوسی]] خود [[ابولبابه]] را نزد آنان فرستد تا با او در خصوص [[تسلیم]] شدنشان [[رایزنی]] کنند. این امر نشان می‌‌دهد آنان به [[مذاکره]] [[امیدوار]] بوده، در چانه زنی‌های خود به اوسیان هم‌پیمان خود [[امید]] بسته بودند.		به موجب پاره‌‌ای گزارش‌ها، پس از آنکه بنی‌‌قریظه [[یقین]] کردند اگر وضع بدین منوال بگذرد شرایط بدتر خواهد شد<ref>المغازی، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> بزرگشان ([[کعب بن اسد]]) سه پیشنهاد به همکیشان خود ارائه کرد: نخست [[تصدیق]] پیامبر {{صل}} و [[پذیرش اسلام]]؛ دوم کشتن [[زنان]] و [[کودکان]] و [[جنگیدن]] با مسلمانان و سوم تهاجم به سپاه اسلام در [[شب]] [[شنبه]] و غافلگیر کردن [[مسلمانان]]؛ اما راه‌‌‌حل‌های او پذیرفته نشد<ref>السیرة‌‌النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص ۲۳۵؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص‌‌۹۹؛ جامع البیان، مج ۱۱، ج ۲۰، ص ۱۸۲ - ۱۸۳.</ref>. در پی آن و پس از پاسخ‌های صریح [[پیامبر]] {{صل}}، ایشان از آن حضرت خواستند هم‌پیمان [[اوسی]] خود [[ابولبابه]] را نزد آنان فرستد تا با او در خصوص [[تسلیم]] شدنشان [[رایزنی]] کنند. این امر نشان می‌‌دهد آنان به [[مذاکره]] [[امیدوار]] بوده، در چانه زنی‌های خود به اوسیان هم‌پیمان خود [[امید]] بسته بودند.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:27:11Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۱:۳۷
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	به [[نقل]] [[مجاهد]] جماعتی از [[اوس]] و [[خزرج]] با [[بنی‌‌قریظه]] نیز [[ارتباط]] [[خویشاوندی]] (رضاع) داشتند و به [[آیین یهود]] درآمده بودند. با [[هجرت پیامبر به مدینه]]، [[انصار]] می‌‌خواستند آنان را به پذیرش اسلام وادارند که با [[نزول]] این [[آیه]] از این کار [[نهی]] شدند: {{متن قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست که رهیافت از گمراهی آشکار است پس، آنکه به طاغوت کفر ورزد و به خداوند ایمان آورد، بی‌گمان به دستاویز استوارتر چنگ زده است که هرگز گسستن ندارد و خداوند شنوای داناست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref><ref>فتح القدیر، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref> به [[روایت]] [[ابن عباس]]، انصار برای [[مسلمان]] کردن این عده، به رغم نیازشان، کمک‌های [[مالی]] خود را مشروط به پذیرش اسلام کرده بودند که با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«رهنمود آنان با تو نیست بلکه خداوند است که هر کس را بخواهد راهنمایی می‌کند و هر دارایی که ببخشید به سود خود شماست و جز برای خشنودی خداوند، نمی‌بخشید» سوره بقره، آیه ۲۷۲.</ref> عملشان [[ناپسند]] دانسته شد<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۳، ص ۱۳۱.</ref>. مطابق قولی، [[عبداللّه بن سلام]] (یهودیِ تازه [[مسلمان]]) به [[پیامبر]] {{صل}} گفت: [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] از ما دوری می‌‌جویند و [[سوگند]] یاد کرده‌‌اند با ما نشست و برخاست نکنند و ما هم بر اثر دوری [[راه]] امکان [[همنشینی]] با [[اصحاب]] تو را نداریم. [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref> نازل شد و ابن سلام [[رضایت]] خود را اعلام کرد<ref>اسباب النزول، ص ۱۶۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۱۴۳.</ref>، اما بنا به گزارش‌های بسیاری در [[منابع اهل سنت]] و [[شیعه]] این آیه در شأن [[علی]] {{ع}} نازل شده که در حال [[رکوع]] [[انگشتر]] خود را [[صدقه]] داد<ref> مجمع البیان، ج ۳، ۳۲۵؛ اسباب النزول، ص ۱۶۳.</ref>.		به [[نقل]] [[مجاهد]] جماعتی از [[اوس]] و [[خزرج]] با [[بنی‌‌قریظه]] نیز [[ارتباط]] [[خویشاوندی]] (رضاع) داشتند و به [[آیین یهود]] درآمده بودند. با [[هجرت پیامبر به مدینه]]، [[انصار]] می‌‌خواستند آنان را به پذیرش اسلام وادارند که با [[نزول]] این [[آیه]] از این کار [[نهی]] شدند: {{متن قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست که رهیافت از گمراهی آشکار است پس، آنکه به طاغوت کفر ورزد و به خداوند ایمان آورد، بی‌گمان به دستاویز استوارتر چنگ زده است که هرگز گسستن ندارد و خداوند شنوای داناست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref><ref>فتح القدیر، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref> به [[روایت]] [[ابن عباس]]، انصار برای [[مسلمان]] کردن این عده، به رغم نیازشان، کمک‌های [[مالی]] خود را مشروط به پذیرش اسلام کرده بودند که با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«رهنمود آنان با تو نیست بلکه خداوند است که هر کس را بخواهد راهنمایی می‌کند و هر دارایی که ببخشید به سود خود شماست و جز برای خشنودی خداوند، نمی‌بخشید» سوره بقره، آیه ۲۷۲.</ref> عملشان [[ناپسند]] دانسته شد<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۳، ص ۱۳۱.</ref>. مطابق قولی، [[عبداللّه بن سلام]] (یهودیِ تازه [[مسلمان]]) به [[پیامبر]] {{صل}} گفت: [[بنی‌‌قریظه]] و [[بنی‌‌نضیر]] از ما دوری می‌‌جویند و [[سوگند]] یاد کرده‌‌اند با ما نشست و برخاست نکنند و ما هم بر اثر دوری [[راه]] امکان [[همنشینی]] با [[اصحاب]] تو را نداریم. [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref> نازل شد و ابن سلام [[رضایت]] خود را اعلام کرد<ref>اسباب النزول، ص ۱۶۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۱۴۳.</ref>، اما بنا به گزارش‌های بسیاری در [[منابع اهل سنت]] و [[شیعه]] این آیه در شأن [[علی]] {{ع}} نازل شده که در حال [[رکوع]] [[انگشتر]] خود را [[صدقه]] داد<ref> مجمع البیان، ج ۳، ۳۲۵؛ اسباب النزول، ص ۱۶۳.</ref>.

	[[رفتار]] و [[اعمال]] [[یهود]] به گونه‌‌ای بود که [[رسول خدا]] {{صل}} و [[مسلمانان]] به [[بنی قریظه]] نیز چون دیگر یهود [[پیمان شکن]] [[اعتماد]] چندانی نداشتند، از این رو با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا}}<ref>«ای مؤمنان! کافران را به جای مؤمنان دوست نگیرید، آیا برآنید تا برای خداوند بر خویش حجّتی روشن قرار دهید؟» سوره نساء، آیه ۱۴۴.</ref>، آن دسته از [[انصاری]] که با آنان از طریق [[حلف]] و رضاع [[ارتباط]] داشتند از این کار [[نهی]] شدند<ref>غررالتبیان، ص ۲۴۰.</ref>. [[آیات]] {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لاَ يَتَّقُونَ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاء إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْخَائِنِينَ وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَبَقُواْ إِنَّهُمْ لاَ يُعْجِزُونَ وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ وَإِن يُرِيدُواْ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِيَ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِينَ وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتْ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند. همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند. پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند. و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد. و کافران هرگز نپندارند که پیش افتاده‌اند بی‌گمان آنان (ما را) به ستوه نمی‌آورند. و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید که بدان دشمن خداوند و دشمن خود را به هراس می‌افکنید؛ و نیز جز آنها کسانی دیگر را که شما نمی‌شناسید (اما) خداوند آنان را می‌شناسد؛ و آنچه در راه خداوند ببخشید، به شما تمام باز خواهند داد و بر شما ستم نخواهد رفت. و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست. و اگر بخواهند تو را فریب دهند بی‌گمان خداوند تو را بسنده است؛ هموست که تو را با یاوری خویش و با مؤمنان پشتیبانی کرد. و دل‌های آنان را با هم پیوستگی داد؛ اگر همه آنچه را در زمین است می‌بخشیدی میان دل‌های آنها پیوستگی نمی‌دادی اما خداوند ایشان را با هم پیوستگی داد؛ بی‌گمان او پیروزمندی فرزانه است. ای پیامبر! تو را خداوند و مؤمنان پیرو تو، بس؛ سوره انفال، آیه: ۵۵-۶۴.</ref> بیانگر آن است که پیامبر {{صل}} بایستی با گروه پیمان شکن یهود روش محکم‌‌تری در پیش گیرد تا افزون بر رفع خطر ایشان، مایه [[عبرت]] دیگران نیز باشد. [[میبدی]] در [[شأن نزول]] آیه {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند» سوره انفال، آیه ۵۵.</ref> آورده است که [[یهود]] [[بنی‌‌قریظه]] با [[رسول خدا]] عهدی داشتند و آن را نقض کرده، [[مشرکان]] را با در [[اختیار]] گذاشتن [[سلاح]] [[یاری]] دادند. سپس پشیمان شده، عذر خواستند و دگرباره، پس از بستن [[پیمان]]، در [[روز~~]] [[~~خندق]] پیمان‌‌شکنی کردند و [[خداوند]] درباره آنها [[آیه]] مذکور را نازل کرد<ref> کشف الاسرار، ج ۴، ص ۶۸.</ref>. از [[ابن عباس]]، [[کلبی]] و [[مقاتل]] نیز [[روایت]] شده است که این آیه درباره بنی‌‌قریظه نازل شده است<ref>زادالمسیر، ج ۳، ص ۳۷۱؛ البحر المحیط، ج ۵، ص ۳۳۹؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref>. [[مجاهد]] نیز آن را بر بنی‌‌قریظه منطبق‌‌ می‌‌داند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۴۱؛ مجمع‌‌البیان، ج ۳، ص ۳۲۵.</ref>. آیه بعدی {{متن قرآن\|الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ}}<ref>«همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند» سوره انفال، آیه ۵۶.</ref> نیز به [[پیمان شکنی]] و [[خیانت]] آنان اشاره دارد. [[طبری]]<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴.</ref>، [[شیخ طوسی]]<ref> التبیان، ج ۵، ص ۱۴۳.</ref> و برخی دیگر از [[مفسران]] <ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۱؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref> از مجاهد روایت کرده‌‌اند که این آیه به سبب پیمان‌‌شکنی [[بنی قریظه]] نازل شده است که آنها دو بار با [[پیامبر]] پیمان بسته، سپس آن را نقض‌‌کردند.		[[رفتار]] و [[اعمال]] [[یهود]] به گونه‌‌ای بود که [[رسول خدا]] {{صل}} و [[مسلمانان]] به [[بنی قریظه]] نیز چون دیگر یهود [[پیمان شکن]] [[اعتماد]] چندانی نداشتند، از این رو با [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا}}<ref>«ای مؤمنان! کافران را به جای مؤمنان دوست نگیرید، آیا برآنید تا برای خداوند بر خویش حجّتی روشن قرار دهید؟» سوره نساء، آیه ۱۴۴.</ref>، آن دسته از [[انصاری]] که با آنان از طریق [[حلف]] و رضاع [[ارتباط]] داشتند از این کار [[نهی]] شدند<ref>غررالتبیان، ص ۲۴۰.</ref>. [[آیات]] {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لاَ يَتَّقُونَ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاء إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْخَائِنِينَ وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَبَقُواْ إِنَّهُمْ لاَ يُعْجِزُونَ وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ وَإِن يُرِيدُواْ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِيَ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِينَ وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتْ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند. همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند. پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند. و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد. و کافران هرگز نپندارند که پیش افتاده‌اند بی‌گمان آنان (ما را) به ستوه نمی‌آورند. و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید که بدان دشمن خداوند و دشمن خود را به هراس می‌افکنید؛ و نیز جز آنها کسانی دیگر را که شما نمی‌شناسید (اما) خداوند آنان را می‌شناسد؛ و آنچه در راه خداوند ببخشید، به شما تمام باز خواهند داد و بر شما ستم نخواهد رفت. و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست. و اگر بخواهند تو را فریب دهند بی‌گمان خداوند تو را بسنده است؛ هموست که تو را با یاوری خویش و با مؤمنان پشتیبانی کرد. و دل‌های آنان را با هم پیوستگی داد؛ اگر همه آنچه را در زمین است می‌بخشیدی میان دل‌های آنها پیوستگی نمی‌دادی اما خداوند ایشان را با هم پیوستگی داد؛ بی‌گمان او پیروزمندی فرزانه است. ای پیامبر! تو را خداوند و مؤمنان پیرو تو، بس؛ سوره انفال، آیه: ۵۵-۶۴.</ref> بیانگر آن است که پیامبر {{صل}} بایستی با گروه پیمان شکن یهود روش محکم‌‌تری در پیش گیرد تا افزون بر رفع خطر ایشان، مایه [[عبرت]] دیگران نیز باشد. [[میبدی]] در [[شأن نزول]] آیه {{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند» سوره انفال، آیه ۵۵.</ref> آورده است که [[یهود]] [[بنی‌‌قریظه]] با [[رسول خدا]] عهدی داشتند و آن را نقض کرده، [[مشرکان]] را با در [[اختیار]] گذاشتن [[سلاح]] [[یاری]] دادند. سپس پشیمان شده، عذر خواستند و دگرباره، پس از بستن [[پیمان]]، در [[روز خندق]] پیمان‌‌شکنی کردند و [[خداوند]] درباره آنها [[آیه]] مذکور را نازل کرد<ref> کشف الاسرار، ج ۴، ص ۶۸.</ref>. از [[ابن عباس]]، [[کلبی]] و [[مقاتل]] نیز [[روایت]] شده است که این آیه درباره بنی‌‌قریظه نازل شده است<ref>زادالمسیر، ج ۳، ص ۳۷۱؛ البحر المحیط، ج ۵، ص ۳۳۹؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref>. [[مجاهد]] نیز آن را بر بنی‌‌قریظه منطبق‌‌ می‌‌داند<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۴۱؛ مجمع‌‌البیان، ج ۳، ص ۳۲۵.</ref>. آیه بعدی {{متن قرآن\|الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ}}<ref>«همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند» سوره انفال، آیه ۵۶.</ref> نیز به [[پیمان شکنی]] و [[خیانت]] آنان اشاره دارد. [[طبری]]<ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴.</ref>، [[شیخ طوسی]]<ref> التبیان، ج ۵، ص ۱۴۳.</ref> و برخی دیگر از [[مفسران]] <ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۱؛ تفسیر بغوی، ج ۲، ص ۲۱۶.</ref> از مجاهد روایت کرده‌‌اند که این آیه به سبب پیمان‌‌شکنی [[بنی قریظه]] نازل شده است که آنها دو بار با [[پیامبر]] پیمان بسته، سپس آن را نقض‌‌کردند.

	آیه {{متن قرآن\|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}}<ref>«پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند» سوره انفال، آیه ۵۷.</ref> را نیز درباره بنی‌‌قریظه دانسته‌‌اند<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۴۶.</ref>. در این آیه به پیامبر [[دستور]] داده شده: اگر ایشان در میدان [[نبرد]] حاضر شده، در برابر رسول خدا [[ایستادگی]] کردند، آنچنان آنان را [[درهم]] بکوبد که مایه [[عبرت]] دیگران شده، پراکنده شوند؛ اما اگر آنان در برابر پیامبر {{صل}} قرار نگیرند ولی قراین و نشانه‌‌هایی از آنان بروز داده شود که دال بر [[پیمان شکنی]] ایشان باشد و [[بیم]] آن رود که دست به [[خیانت]] زده، بدون اعلام قبلی و یک‌جانبه [[نقض عهد]] کنند به آنان اعلام کند که پیمانشان [[لغو]] شده است، زیرا [[خداوند]]، خائنان را [[دوست]] نمی‌‌دارد: {{متن قرآن\|وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ}}<ref>«و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد» سوره انفال، آیه ۵۸.</ref>. برخی از [[مفسران]] از قول [[مجاهد]] و ابن شهاب آورده‌‌اند که این [[آیه]] درباره [[بنی‌‌قریظه]]<ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۶؛ تفسیر ماوردی، ج ۲، ص‌‌۳۲۸؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۸۲.</ref> یا در [[شأن]] آنان و [[بنی‌‌نضیر]] نازل شده است<ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۲.</ref>.		آیه {{متن قرآن\|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}}<ref>«پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند» سوره انفال، آیه ۵۷.</ref> را نیز درباره بنی‌‌قریظه دانسته‌‌اند<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۴؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۴۶.</ref>. در این آیه به پیامبر [[دستور]] داده شده: اگر ایشان در میدان [[نبرد]] حاضر شده، در برابر رسول خدا [[ایستادگی]] کردند، آنچنان آنان را [[درهم]] بکوبد که مایه [[عبرت]] دیگران شده، پراکنده شوند؛ اما اگر آنان در برابر پیامبر {{صل}} قرار نگیرند ولی قراین و نشانه‌‌هایی از آنان بروز داده شود که دال بر [[پیمان شکنی]] ایشان باشد و [[بیم]] آن رود که دست به [[خیانت]] زده، بدون اعلام قبلی و یک‌جانبه [[نقض عهد]] کنند به آنان اعلام کند که پیمانشان [[لغو]] شده است، زیرا [[خداوند]]، خائنان را [[دوست]] نمی‌‌دارد: {{متن قرآن\|وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ}}<ref>«و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد» سوره انفال، آیه ۵۸.</ref>. برخی از [[مفسران]] از قول [[مجاهد]] و ابن شهاب آورده‌‌اند که این [[آیه]] درباره [[بنی‌‌قریظه]]<ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۳۶؛ تفسیر ماوردی، ج ۲، ص‌‌۳۲۸؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۸۲.</ref> یا در [[شأن]] آنان و [[بنی‌‌نضیر]] نازل شده است<ref> تفسیر قرطبی، ج ۸، ص ۲۲.</ref>.