بنی اسد بن خزیمه در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* نسب بنی اسد */

2026-04-16T07:27:34Z

نسب بنی اسد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۸:		خط ۸:
	==[[نسب]] [[بنی اسد]]==		==[[نسب]] [[بنی اسد]]==
	بنی اسد قبیله‌ای است بزرگ و مشهور از تبار [[اعراب عدنانی]] (شمالی) که نسب از اسد بن خزیمة بن مدرکة بن الیاس بن مضر می‌‌برند.<ref>کلبی، جمهرة النسب، ص۱۶۸؛ ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۱.</ref> اسد فرزندانی به نام دودان،کاهل، [[عمرو]]، صعب، حلمه و [[تغلب]] داشت که [[نسل]] او از آنها استمرار یافت.<ref>.یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۳۰؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۶۵.</ref> در میان [[فرزندان]] اسد، [[اولاد]] دودان از حیث کثرت و تعداد بیش از دیگر فرزندان اسدند؛ چندان که معظم بطون بنی [[أسد]] از نسل ایشان -به خصوص [[بنی ثعلبه بن دودان]] - هستند.<ref>کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۴۴.</ref> [[بنی غنم بن دودان]] - که از حلفاء [[بنی عبدشمس]] بودند<ref>ابن حبیب بغدادی، المنمق، ص۱۵۳.</ref>- هم، از دیگر بطون معروف بنی اسد به حساب آمده‌اند. علاوه بر آنها، [[بنی والبة بن حارث]]،<ref>ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۴۶۵.</ref> [[بنی صیداء بن عمرو]]، [[بنی نصر بن قعین]]، [[بنی فقعس بن طریف]]،<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۶۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۰.</ref> [[بنی جذیمة بن مالک بن نصر بن قعین]]،<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۲۶۶. </ref> [[بنی جشم بن حرث بن سعد بن ثعلبة بن دودان]]،<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۲۸۰. </ref> بنی [[سعد بن حارث]] - که در کثرت، در [[عرب]] ضرب المثل بودند<ref>ابن عبد البر، الإنباه علی قبائل الرواة، ص۵۱.</ref>- از معروفترین بطون قدیمی بنی اسد به شمار آمده‌اند. <ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۶-۱۰. برای مطالعه بیشتر ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۱ – ١٩۶.</ref> از مشهورترین بطون فعلی این قبیله هم می‌‌توان، از [[آل خیون]]، الحدادیون، [[آل]] غریج (غریق) و... یاد کرد.<ref>العزاوی، عشائر العراق، ج۴، ص۴۴؛ احمد العامری الناصری، القاموس العشائری العراقی، ج۱، ص۳۳.</ref>		بنی اسد قبیله‌ای است بزرگ و مشهور از تبار [[اعراب عدنانی]] (شمالی) که نسب از اسد بن خزیمة بن مدرکة بن الیاس بن مضر می‌‌برند.<ref>کلبی، جمهرة النسب، ص۱۶۸؛ ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۱.</ref> اسد فرزندانی به نام دودان،کاهل، [[عمرو]]، صعب، حلمه و [[تغلب]] داشت که [[نسل]] او از آنها استمرار یافت.<ref>.یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۳۰؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۶۵.</ref> در میان [[فرزندان]] اسد، [[اولاد]] دودان از حیث کثرت و تعداد بیش از دیگر فرزندان اسدند؛ چندان که معظم بطون بنی [[أسد]] از نسل ایشان -به خصوص [[بنی ثعلبه بن دودان]] - هستند.<ref>کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۴۴.</ref> [[بنی غنم بن دودان]] - که از حلفاء [[بنی عبدشمس]] بودند<ref>ابن حبیب بغدادی، المنمق، ص۱۵۳.</ref>- هم، از دیگر بطون معروف بنی اسد به حساب آمده‌اند. علاوه بر آنها، [[بنی والبة بن حارث]]،<ref>ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۴۶۵.</ref> [[بنی صیداء بن عمرو]]، [[بنی نصر بن قعین]]، [[بنی فقعس بن طریف]]،<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۶۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۰.</ref> [[بنی جذیمة بن مالک بن نصر بن قعین]]،<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۲۶۶. </ref> [[بنی جشم بن حرث بن سعد بن ثعلبة بن دودان]]،<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۲۸۰. </ref> بنی [[سعد بن حارث]] - که در کثرت، در [[عرب]] ضرب المثل بودند<ref>ابن عبد البر، الإنباه علی قبائل الرواة، ص۵۱.</ref>- از معروفترین بطون قدیمی بنی اسد به شمار آمده‌اند. <ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۶-۱۰. برای مطالعه بیشتر ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۱ – ١٩۶.</ref> از مشهورترین بطون فعلی این قبیله هم می‌‌توان، از [[آل خیون]]، الحدادیون، [[آل]] غریج (غریق) و... یاد کرد.<ref>العزاوی، عشائر العراق، ج۴، ص۴۴؛ احمد العامری الناصری، القاموس العشائری العراقی، ج۱، ص۳۳.</ref>
	لازم به ذکر است که [[قبایل]] همنام دیگری نیز در عرب از جمله [[طایفه]] اسد بن [[شریک]] -از شاخه‌های قبیله [[قحطانی]] [[أزد]]- و نیز تیره ای از [[قریش]] به نام [[بنی اسد]] بن ~~[[عبد]] [[العزی~~]]، وجود دارند که از حیث [[شهرت]] به پای [[بنی اسد بن خزیمه]] نمی‌رسند.<ref>ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۰۵؛ حموی، المقتضب، ص۴٣۴١؛ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		لازم به ذکر است که [[قبایل]] همنام دیگری نیز در عرب از جمله [[طایفه]] اسد بن [[شریک]] - از شاخه‌های قبیله [[قحطانی]] [[أزد]] - و نیز تیره ای از [[قریش]] به نام [[بنی اسد بن عبدالعزی]]، وجود دارند که از حیث [[شهرت]] به پای [[بنی اسد بن خزیمه]] نمی‌رسند.<ref>ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۰۵؛ حموی، المقتضب، ص۴٣۴١؛ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==[[مساکن]] و منازل بنی اسد==		==[[مساکن]] و منازل بنی اسد==

Wasity: جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

2025-10-23T20:31:02Z

جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	برخی منابع در بیان حدود و [[ثغور]] جغرافیایی مواضع بنی اسد در [[عراق]]، این حد را از [[قادسیه]] تا [[شقوق]]<ref>شقوق در لغت به معنای ناحیه است و به طور خاص نام محلی در سرزمین یمامه که دارای واحه ی کوچکی بود. (دهخدا، لغت نامه، ج۳۱، ص۴۴۷.)</ref> در طول و در عرض تا نزدیک صحرای سماوه<ref>صحرای سماوه که این صحرا از بیابانهای جزیره در عراق محسوب می‌‌شود میان قادسیه تا (شقوق.((جیهانی، اشکال العالم، ص۴۹.)</ref> تا حد [[بادیه]] [[بصره]] دانسته‌اند.<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۲۴؛ جیهانی، اشکال العالم، ص۴۸-۴۹؛ نجیب بکران، جهان نامه، ص۱۰۶.</ref> [[یعقوبی]] هم در" البلدان" در ذکر منزلگاه‌های بنی اسد آورده: «کسی که می‌‌خواهد از کوفه به [[حجاز]] برود، به سمت [[قبله]] در منزل‌هایی آباد و آبخورهایی دایر که بزرگان [[بنی هاشم]] را در آنها قصرهایی است بیرون رود. اول آن منازل، [[قادسیه]] است، سپس [[مغیثه]]، پس فرعاء، پس واقعه، پس [[عقبه]]، پس [[قاع]] سپس زباله و [[شقوق]] و [[بطان]] که این چهار محل [[دیار بنی اسد]] است».<ref>یعقوبی، البلدان، ترجمه محمدابراهیم آیتی، ص۹۰-۹۱.</ref>		برخی منابع در بیان حدود و [[ثغور]] جغرافیایی مواضع بنی اسد در [[عراق]]، این حد را از [[قادسیه]] تا [[شقوق]]<ref>شقوق در لغت به معنای ناحیه است و به طور خاص نام محلی در سرزمین یمامه که دارای واحه ی کوچکی بود. (دهخدا، لغت نامه، ج۳۱، ص۴۴۷.)</ref> در طول و در عرض تا نزدیک صحرای سماوه<ref>صحرای سماوه که این صحرا از بیابانهای جزیره در عراق محسوب می‌‌شود میان قادسیه تا (شقوق.((جیهانی، اشکال العالم، ص۴۹.)</ref> تا حد [[بادیه]] [[بصره]] دانسته‌اند.<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۲۴؛ جیهانی، اشکال العالم، ص۴۸-۴۹؛ نجیب بکران، جهان نامه، ص۱۰۶.</ref> [[یعقوبی]] هم در" البلدان" در ذکر منزلگاه‌های بنی اسد آورده: «کسی که می‌‌خواهد از کوفه به [[حجاز]] برود، به سمت [[قبله]] در منزل‌هایی آباد و آبخورهایی دایر که بزرگان [[بنی هاشم]] را در آنها قصرهایی است بیرون رود. اول آن منازل، [[قادسیه]] است، سپس [[مغیثه]]، پس فرعاء، پس واقعه، پس [[عقبه]]، پس [[قاع]] سپس زباله و [[شقوق]] و [[بطان]] که این چهار محل [[دیار بنی اسد]] است».<ref>یعقوبی، البلدان، ترجمه محمدابراهیم آیتی، ص۹۰-۹۱.</ref>

	"[[بنی غنم بن دودان]]" دسته ای دیگر از [[بنی اسد]] بودند که بیشترشان به غزه و سپس [[اندلس]] [[مهاجرت]] کردند.<ref>ابن حزم اندلسی، جمهره الانساب العرب، ص۱۹۱-۱۹۲.</ref> "بنی عکاشه" هم از دیگر [[اقوام]] این [[قبیله]] بودند که راهی اندلس شدند.<ref>ابن حزم اندلسی، جمهره الانساب العرب، ص۱۹۲.</ref> ضمن این که "بنی ذی الخمار" -از بطون نصر بن قعین- هم، در جزیره ساکن شدند.<ref>ابن حزم اندلسی، جمهره الانساب العرب، ص۱۹۴.</ref>-<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۶-۱۰.</ref> با این وصف، قاطبه اسدیان در [[عراق]] مستقر شدند و تا به امروز تبار ایشان در آنجا ماندگار است. امروزه تعداد زیادی از [[طوایف]] بنی اسد در عراق وجود دارد و در اکثر شهرهای عراق به ویژه جنوب این [[کشور]]، پراکنده شده‌اند که از معروف‌ترین [[قبایل]] آنها می‌‌توان به [[آل خیون]] و شعب آنها: آل شیخ، آل عباس، آل ونیس، آل [[عیسی]] یا عنیسی و آل ویس؛ آل الحدادیون و ~~فروعاتش~~ مانند: آل بو الشیخ علی، بیت الحجی، آل بو عبده، الرشیده و بیت زامل و نیز بنی عسکر، آل خاطر، المواجد، آل شبیب و آل غریج(غریق) و خاندان‌های اصلی آن: حاج یعقوب، آل شارع، آل هلال و آل حمودی با ~~فروعاتی~~ نظیر آل بو [[غانم]]، آل بو ضاحی، آل بو مجدی، آل بو [[بحر]]، آل بو مجزم و... اشاره کرد.<ref>العزاوی، عشائر العراق، ج۴، ص۴۴؛ احمد العامری الناصری، القاموس العشائری العراقی، ج۱، ص۳۳.</ref> ضمن این که جمعی از طوایف آن همچون الطریحیون دربرخی شهرهای [[ایران]] از جمله [[اهواز]]<ref>السبهانی، أنساب القبائل العربیة فی إیران، ص۱۱۱؛ احمد العامری الناصری، القاموس العشائری العراقی، ج۱، ص۳۳.</ref> خرمشهر، [[آبادان]]، الفلاحیه (شادگان) و غیره [[زندگی]] می‌‌کنند.<ref>السبهانی، أنساب القبائل العربیة فی إیران، ص۱۱۱.</ref>-<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۱۳-۱۴.</ref>		"[[بنی غنم بن دودان]]" دسته ای دیگر از [[بنی اسد]] بودند که بیشترشان به غزه و سپس [[اندلس]] [[مهاجرت]] کردند.<ref>ابن حزم اندلسی، جمهره الانساب العرب، ص۱۹۱-۱۹۲.</ref> "بنی عکاشه" هم از دیگر [[اقوام]] این [[قبیله]] بودند که راهی اندلس شدند.<ref>ابن حزم اندلسی، جمهره الانساب العرب، ص۱۹۲.</ref> ضمن این که "بنی ذی الخمار" -از بطون نصر بن قعین- هم، در جزیره ساکن شدند.<ref>ابن حزم اندلسی، جمهره الانساب العرب، ص۱۹۴.</ref>-<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۶-۱۰.</ref> با این وصف، قاطبه اسدیان در [[عراق]] مستقر شدند و تا به امروز تبار ایشان در آنجا ماندگار است. امروزه تعداد زیادی از [[طوایف]] بنی اسد در عراق وجود دارد و در اکثر شهرهای عراق به ویژه جنوب این [[کشور]]، پراکنده شده‌اند که از معروف‌ترین [[قبایل]] آنها می‌‌توان به [[آل خیون]] و شعب آنها: آل شیخ، آل عباس، آل ونیس، آل [[عیسی]] یا عنیسی و آل ویس؛ آل الحدادیون و فروعش مانند: آل بو الشیخ علی، بیت الحجی، آل بو عبده، الرشیده و بیت زامل و نیز بنی عسکر، آل خاطر، المواجد، آل شبیب و آل غریج(غریق) و خاندان‌های اصلی آن: حاج یعقوب، آل شارع، آل هلال و آل حمودی با فروعی نظیر آل بو [[غانم]]، آل بو ضاحی، آل بو مجدی، آل بو [[بحر]]، آل بو مجزم و... اشاره کرد.<ref>العزاوی، عشائر العراق، ج۴، ص۴۴؛ احمد العامری الناصری، القاموس العشائری العراقی، ج۱، ص۳۳.</ref> ضمن این که جمعی از طوایف آن همچون الطریحیون دربرخی شهرهای [[ایران]] از جمله [[اهواز]]<ref>السبهانی، أنساب القبائل العربیة فی إیران، ص۱۱۱؛ احمد العامری الناصری، القاموس العشائری العراقی، ج۱، ص۳۳.</ref> خرمشهر، [[آبادان]]، الفلاحیه (شادگان) و غیره [[زندگی]] می‌‌کنند.<ref>السبهانی، أنساب القبائل العربیة فی إیران، ص۱۱۱.</ref>-<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۱۳-۱۴.</ref>
	همان گونه که گفته شد علاوه بر [[عراق]]، طوایفی از [[بنی اسد]] به [[ایران]] [[مهاجرت]] کردند و در مناطقی چون [[خوزستان]] ساکن شدند. محدوه ای که این [[قبیله]] جهت سکونت [[اختیار]] کردند را از نزدیکی‌های [[قادسیه]] در [[ساحل]] [[یسار]] (چپ) دجله تا جزیره بنی دبیس و هویزه ایران گفته‌اند.<ref>قلقشندی، نهایه الارب فی معرفه الانساب العرب، ص۴۲؛ لین پل، طبقات سلاطین اسلام، ص۱۰۷.</ref> نقل است که در [[زمان]] [[حکومت آل بویه]] و [[فرمانروایی]] [[عضدالدوله]] دیلمی، عده ای از [[طوایف]] بنی اسد از [[زمین]]‌های [[بین النهرین]] به سمت ایران کوچ کردند و چون در آن زمان، پایتخت در [[سرزمین]]‌های شرقی مملکت قرار گرفته بود، این [[طایفه]] در سیرجان ساکن شدند. هنوز هم، [[نوادگان]] و بازماندگان آنان با نام‌های [[خانوادگی]] بنی اسد، بنی اسد آزادی، علیزاده، میرشاهی و [[عزت]] آبادی در این ناحیه [[زندگی]] می‌‌کنند.<ref>محسن مؤمنی و عباس زارعی مهرورز، تحولات قبیله بنی اسد پیش از امارت، ص۱۳۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		همان گونه که گفته شد علاوه بر [[عراق]]، طوایفی از [[بنی اسد]] به [[ایران]] [[مهاجرت]] کردند و در مناطقی چون [[خوزستان]] ساکن شدند. محدوه ای که این [[قبیله]] جهت سکونت [[اختیار]] کردند را از نزدیکی‌های [[قادسیه]] در [[ساحل]] [[یسار]] (چپ) دجله تا جزیره بنی دبیس و هویزه ایران گفته‌اند.<ref>قلقشندی، نهایه الارب فی معرفه الانساب العرب، ص۴۲؛ لین پل، طبقات سلاطین اسلام، ص۱۰۷.</ref> نقل است که در [[زمان]] [[حکومت آل بویه]] و [[فرمانروایی]] [[عضدالدوله]] دیلمی، عده ای از [[طوایف]] بنی اسد از [[زمین]]‌های [[بین النهرین]] به سمت ایران کوچ کردند و چون در آن زمان، پایتخت در [[سرزمین]]‌های شرقی مملکت قرار گرفته بود، این [[طایفه]] در سیرجان ساکن شدند. هنوز هم، [[نوادگان]] و بازماندگان آنان با نام‌های [[خانوادگی]] بنی اسد، بنی اسد آزادی، علیزاده، میرشاهی و [[عزت]] آبادی در این ناحیه [[زندگی]] می‌‌کنند.<ref>محسن مؤمنی و عباس زارعی مهرورز، تحولات قبیله بنی اسد پیش از امارت، ص۱۳۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

Wasity: جایگزینی متن - '،-' به ' -'

2025-05-29T20:30:59Z

جایگزینی متن - '،-' به ' -'

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-26T11:07:52Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۷
خط ۹۶:		خط ۹۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:بنی اسد بن خزیمه]]
	[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]		[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

Ali در ‏۱ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۳

2023-08-01T12:53:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بنی اسد بن خزیمه		\| موضوع مرتبط = بنی اسد بن خزیمه
	\| عنوان مدخل = بنی اسد بن خزیمه		\| عنوان مدخل = [[بنی اسد بن خزیمه]]
	\| مداخل مرتبط = [[بنی اسد بن خزیمه در قرآن]] - [[بنی اسد بن خزیمه در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[بنی اسد بن خزیمه در قرآن]] - [[بنی اسد بن خزیمه در تاریخ اسلامی]] - [[بنی اسد بن خزیمه در معارف و سیره حسینی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - '، -' به ' -'

2023-05-20T09:42:36Z

جایگزینی متن - '، -' به ' -'

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-29T07:26:45Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۶
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

Wasity در ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۵

2023-04-27T07:05:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بنی اسد		\| موضوع مرتبط = بنی اسد بن خزیمه
	\| عنوان مدخل = بنی اسد		\| عنوان مدخل = بنی اسد بن خزیمه
	\| مداخل مرتبط = [[بنی اسد بن خزیمه در قرآن]] - [[بنی اسد بن خزیمه در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[بنی اسد بن خزیمه در قرآن]] - [[بنی اسد بن خزیمه در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

Jaafari: /* منابع */

2023-04-27T06:51:04Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	بنی مزید مهمترین [[عشیره]] بنی اسد بودند که توانستند بر دیگر عشایر بنی اسد [[ریاست]] یافتند و بیش از یک [[قرن]] در نقاطی از [[خوزستان]] و جنوب [[عراق]] [[امارت]] موروثی یابند. آنان با [[متحد]] شدن با کردان، بر [[قدرت]] خود افزودند و با تأسیس دولتی در [[شهر]] حله، در «حلّه» و نواحی [[اهواز]] به [[حکومت]] پرداختند.<ref>کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۸۳.</ref>-<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۳.</ref> بنی مزید از [[شیعیان]] امامی و [[متعصب]] بودند و از شیعیان [[حمایت]] می‌‌کردند. آنان در [[یاری رساندن]] و [[پناه دادن]] به برخی از بزرگان [[شیعه]] و [[علویان]] در جریان درگیری سنیان و شیعیان در واسط از هیچ اقدامی فروگذار نکردند. نقل است که پس از به [[آتش]] کشیده شدن [[ضریح]] [[امام کاظم]]{{ع}} و [[امام جواد]]{{ع}}، بنی مزید در قلمرو خود نام [[خلیفۀ عباسی]] را از [[خطبه]] انداختند.<ref>.ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۷۰۵؛ ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج١٢، ص۶٧.</ref>در اسدآباد [[همدان]] نیز کسانی از اسدیان چون نورالدوله ابو الاعز و علی بن نورالدوله (م ۵۴۵ [[هجری]]) اقداماتی داشته‌اند و نباید از نقش آنان در گسترش [[تشیع]] در آن خطه [[غافل]] بود. بنی اسد هنوز هم از عشایر مهم و عمده [[نجف]]، [[کربلا]] [[کوفه]] و حلّه محسوب می‌‌شوند. بر اساس برخی از گزارش‌ها، آنان در حوادث اخیر [[عراق]] به [[یاری]] حضرت [[آیت‌الله]] سیستانی پرداختند. امروزه دسته [[عزاداری]] [[بنی اسد]] از دسته‌های معروف [[شیعیان]] در کربلاست.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		بنی مزید مهمترین [[عشیره]] بنی اسد بودند که توانستند بر دیگر عشایر بنی اسد [[ریاست]] یافتند و بیش از یک [[قرن]] در نقاطی از [[خوزستان]] و جنوب [[عراق]] [[امارت]] موروثی یابند. آنان با [[متحد]] شدن با کردان، بر [[قدرت]] خود افزودند و با تأسیس دولتی در [[شهر]] حله، در «حلّه» و نواحی [[اهواز]] به [[حکومت]] پرداختند.<ref>کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۸۳.</ref>-<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۳.</ref> بنی مزید از [[شیعیان]] امامی و [[متعصب]] بودند و از شیعیان [[حمایت]] می‌‌کردند. آنان در [[یاری رساندن]] و [[پناه دادن]] به برخی از بزرگان [[شیعه]] و [[علویان]] در جریان درگیری سنیان و شیعیان در واسط از هیچ اقدامی فروگذار نکردند. نقل است که پس از به [[آتش]] کشیده شدن [[ضریح]] [[امام کاظم]]{{ع}} و [[امام جواد]]{{ع}}، بنی مزید در قلمرو خود نام [[خلیفۀ عباسی]] را از [[خطبه]] انداختند.<ref>.ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۷۰۵؛ ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج١٢، ص۶٧.</ref>در اسدآباد [[همدان]] نیز کسانی از اسدیان چون نورالدوله ابو الاعز و علی بن نورالدوله (م ۵۴۵ [[هجری]]) اقداماتی داشته‌اند و نباید از نقش آنان در گسترش [[تشیع]] در آن خطه [[غافل]] بود. بنی اسد هنوز هم از عشایر مهم و عمده [[نجف]]، [[کربلا]] [[کوفه]] و حلّه محسوب می‌‌شوند. بر اساس برخی از گزارش‌ها، آنان در حوادث اخیر [[عراق]] به [[یاری]] حضرت [[آیت‌الله]] سیستانی پرداختند. امروزه دسته [[عزاداری]] [[بنی اسد]] از دسته‌های معروف [[شیعیان]] در کربلاست.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==[[امارت]] بنی مزید در عراق==
			بنی [[غاضره]] از [[طوایف]] [[قبیله بنی اسد]] بودند که قبل از [[اسلام]] در [[غاضریه]] ساکن شدند. بعد از [[فتوحات اسلامی]]، بطون دیگری از بنی اسد در عراق بخصوص در کوفه ساکن شدند. ضمن این که برخی از آنها در [[عین التمر]]،<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۷، ص۵۴۳.</ref>و تعداد بسیاری از ایشان بین واسط و [[بصره]] و [[میسان]]<ref>یوسف کرکوش، تاریخ الحله، ج۱، ص۱۲.</ref> و نیز بصره،<ref>طبری، تاریخ، ج۷، ص۶۰۲.</ref> و برخی از آنان در [[خراسان]] [[سکونت]] یافتند. <ref>ابن اثیر، الکامل، ج۵، ص۱۶.</ref> اما نقطه ثقل و اصلی‌ترین منطقه [[اجتماع]] این [[قوم]] در نعمانیه و میسان بود؛ از این رو آن منطقه را "[[جزیره]] بنی اسد" می‌‌نامیدند.<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۹، ص۳۰۶.</ref> [[پیشوایی]] این جمع را [[بنی ناشرة بن نصر]] - که مزیدیون و [[بنی دبیس بن عفیف]] از جمله آنها بودند، - بر عهده داشتند. [[جماعت]] بنی اسد در [[سال ۳۷۳ هجری]] در دوران درگیری شاهزادگان [[آل بویه]]،<ref>آل بویه دیلمانی بودند که در سال ۳۲۱ هجری ایران و سپس بغداد را در سال ۳۳۴ هجری تصرف کردند و حکومتشان تا سقوط دولتشان به دست ترکان سلجوقی در سال ۴۴۷ هجری قمری ادامه یافت.</ref> به عنوان یک [[قدرت]] ظهور کرد.<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۹۱.</ref> در [[سال ۴۰۱ هجری]] [[قمری]]، بنی اسد گسترده‌تر شد، از این رو، سندالدوله [[ابوالحسن علی بن مَزْیَد]] (م ۴٠٨ [[هجری]]) از میسان و هور الهویزه و اطراف آن، به [[شهر]] نیل در شمال حله رفت و آن را [[مرکز حکومت]] خود قرار داد. وی سپس، بنی اسد را از [[المشیخه]] به الامارة منتقل کرد. ابن مزید پس از بنیانگذاری [[حکومت]] خود، رابطه خود را با [[سلطان]] بهاءالدوله [[بویهی]] (۳۷۹-۴۰۳) مستحکم کرد و توانست [[اعتماد]] امرای [[آل بویه]] را جهت بر عهده گرفتن [[برقراری امنیت]] منطقه به خود جلب کند.<ref>یوسف کرکوش، تاریخ الحله، ج۱، ص۱۵.</ref> پس از در گذشت علی بن مزید، پسر چهارده ساله‌اش دبیس بن علی به حکومت الامارة رسید و سلطان [[بویه]] هم با [[پذیرش حکومت]] او، وی را به "[[نور]] الدوله" ملقب نمود. [[امارت]] دبیس، شصت و هفت سال طول کشید. در این مدت، [[سلجوقیان]] که از [[قبایل]] غز [[ترکمن]] بودند، [[بغداد]] را در [[سال ۴۴۷ هجری]] [[تصرف]] کردند و [[دولت]] آل بویه را ساقط کردند. دبیس در [[سال ۴۷۴ هجری]] درگذشت و پسرش منصور ملقب به "بهاءالدوله" به حکومت رسید و تا [[سال ۴۷۹ هجری]] که درگذشت، همچنان در [[مسند]] [[قدرت]] باقی بود. پس از او پسرش [[سیف الدوله صدقة بن منصور]] به مدت بیست و دو سال حکومت کرد. او در صدد برآمد که امارت خود را به [[بصره]]، واسط، [[کوفه]]، [[هیت]]، عانه و [[حدیثه]] گسترش دهد و بدین منظور لشکری بزرگ و منسجم فراهم ساخت.<ref>یوسف کرکوش، تاریخ الحله، ج۱، ص۲۳.</ref>وی در درگیری با سلطان ابن ملکشاه سلجوقی در [[سال ۵۰۱ هجری]] [[شکست]] خورد و کشته شد و پسرش به [[اسارت]] در آمد.<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۹۲.</ref> [[دبیس بن صدقه]] پس از [[دوازده]] سال اسارت، [[آزاد]] شد و در [[سال ۵۱۲ هجری]] به عنوان [[حاکم]] به حله بازگشت. پس از او پسرش صدقه بن دوبیس به حکومت رسید تا این که در [[سال ۵۳۲ هجری]] کشته شد. پس از او برادرش محمد بن دوبیس به حکومت رسید و حکومتش توسط سلطان [[مسعود بن ملکشاه سلجوقی]] تنفیذ گردید. اما برادرش علی بن دوبیس در [[سال ۵۴۰ هجری]] علیه حکومتش [[کودتا]] نمود و حکومت را از دستش خارج نمود.<ref>.زرکلی، الأعلام، ج۶، ص۱۲۱.</ref> سلاجقه علی را در [[سال ۵۴۴ هجری]] از [[حکومت]] [[عزل]] کردند و وی پس از یک سال از [[دنیا]] رفت. با [[مرگ]] او، [[امارت]] [[بنی اسد]] در حله منقرض شد. اما حضور بنی اسد در این [[سرزمین]] همچنان ادامه داشت.<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۹۳.</ref> برخی از نقل‌ها هم حاکی از آن است که در [[سال ۵۵۸ هجری]] [[مستنجد عباسی]] به [[جنگ]] با بنی اسد در حله و کوچاندن شان از [[عراق]] [[فرمان]] داد. پس، جمعی از امراء، همراه با لشکری [[عظیم]] فراهم آمدند و به [[نبرد]] با بنی اسد پرداختند. اسدیان در این جنگ [[شکست]] خورده، [[دولت]] شان از هم پاشید و حدود ۴۰۰۰ تن از آنان کشته شدند. از آن [[زمان]] به بعد اثری از بنی اسد در عراق بر جای نمانده است.<ref>.ذهبی تاریخ الاسلام، ج۳۸، ص۳۸؛ ابن خلدون تاریخ، ج،۴، ص۲۹۲؛ بوسورث، سلسله‌های اسلامی ص۸۸-۹۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==اعلام و [[رجال]] بنی اسد==
			در [[قبیله بنی اسد]] نیز بسان دیگر [[قبایل]] مشهور [[عرب]]، اعلام و رجال کثیری نشو و نما یافتند. چندان که از جمع بسیار [[صحابیان]] این [[قوم]] می‌‌توان من باب نمونه از أیمن بن خزیم بن فاتک،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۵.</ref> [[ثور بن تلیده]] - از حاضران در [[بدر]]-<ref>ابن اثیر، أسد الغابه، ج۱، ص۲۵۰.</ref> خزیم بن فاتک الأسدی -از [[بدریون]]<ref>ابن عبد البر، الإستیعاب، ج۲، ص۴۴۶.</ref>و از حاضران در صفین همراه با علی{{ع}}،-<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل أبی طالب، ج۲، ص۲۶۵.</ref> [[زفر]] بن یزید بن حذیفة أسدی -از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} و از بزرگان بنی [[أسد]]-<ref>ابن حجر، الإصابه، ج۲، ص۲۵۲.</ref> عکاشة بن محصن بن حرثان بن قیس بن [[مرة]] أسدی -از بزرگان [[صحابه]] و از بدریون-<ref>ابن عبد البر، الإستیعاب، ج۳، ص۸۸۳.</ref> و [[عبد الله بن جحش بن رئاب غنمی أسدی]] - پسر عمه [[پیامبر]]{{صل}} و از [[مهاجران به حبشه]] همراه با برادرش [[عبد]] و خواهرش [[زینب بنت جحش]] [[همسر گرامی رسول خدا]]{{صل}} و از [[شهدای احد]]-<ref>ابن عبد البر، الإستیعاب، ج۳، ص۸۸۰.</ref>-<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۱۸-۲۳.</ref> و... یاد کرد. همچنین افراد بسیاری از این [[قوم]] در زمره [[اصحاب]] و [[یاران]] [[ائمه]]{{ع}} قرار گرفتند که از جمله آنها می‌‌توان از عکبر بن جدیر أسدی - تک سوار، خطیب و [[شاعری]] با [[ایمان قوی]]- <ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۸۸؛ منقری، وقعة صفین، ص۴۵۰.</ref>[[خندف]] بن زهیر - از [[ثقات]] اصحاب أمیر المؤمنین{{ع}}- <ref>امین، أعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۸.</ref> [[زر بن حبیش بن حباشة بن أوس بن هلال]] - از أصحاب أمیر المؤمنین{{ع}} و از فضلا و [[عالمان]] به [[قرآن]] -<ref>نمازی، مستدرک سفینة البحار، ج۸، ص۴۶۶.</ref> علی بن ربیعه والبی -از عُبَّاد بنام و از علاقمندان به ساحت [[مقدس]] علی{{ع}}- <ref>شیخ طوسی، رجال، ص۷۱.</ref> و أبو کدیبه اسدی -از [[خواص یاران]] أمیر المؤمنین{{ع}}- <ref>نمازی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۸، ص۴۴۰.</ref>-<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۴۷-۵۳.</ref> در شمار [[اصحاب علی]]{{ع}} و از [[حبیب بن مظاهر اسدی]] – از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} و [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}}،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۶۰، ۹۳، ۱۰۰.</ref> و نیز [[منهال بن عمرو اسدی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۰۵.</ref> قیس بن مسهر صیداوی -از بزرگان قوم بنی [[أسد]]-<ref>محمد مهدی شمس الدین، أنصار الحسین، ص۱۲۳.</ref> و [[مسلم بن عوسجة أسدی]] -از اصحاب نبی [[اکرم]]{{صل}} و از [[راویان]] ایشان<ref>ابن اثیر، أسد الغابه، ج۴، ص۳۶۴.</ref> و از [[شجاعان]] و فاتحان [[اسلام]]-<ref>ر. ک. طبری، تاریخ، ج۴، ص۳۳۴.</ref> در عداد اصحاب [[ابی عبدالله الحسین]]{{ع}} نام برد. ضمن این که از دیگر [[اصحاب ائمه]]{{ع}} نیز می‌‌توان به نام بزرگانی چون [[ابو یحیی]] حبیب بن أبی ثابت (متوفای ۱۱۹ [[هجری]])،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۱۲.</ref> حذیم بن سفیان الأسدی،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۱۲.</ref> حذیم بن شریک،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۱۳.</ref> [[بشر بن غالب]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۱۰.</ref> از [[اصحاب امام سجاد]]{{ع}} نام برد. همچنین از یاران پرشمار [[امام باقر]]{{ع}} می‌‌توان از [[عبد الله بن غالب اسدی]] -از [[شعرا]] و فقهای زمانه-<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۴۱.</ref> أبو نصر محمد بن قیس أسدی،<ref>نجاشی، رجال، ص۳۲۲.</ref> کلیب بن معاویه صیداوی،<ref>نجاشی، رجال، ص۳۱۸.</ref> إبراهیم بن حیان،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۲۳.</ref> حسن بن حبیش<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۳۰.</ref> و [[ورد بن زید]] اسدی<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۴۸.</ref> و از [[یاران]] و [[راویان امام صادق]]{{ع}} می‌‌توان از [[عبدالله بن زبیر اسدی]]،<ref>نجاشی، رجال، ص۲۲۰.</ref> [[إسحاق بن غالب اسدی والبی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۶۲.</ref> حسین بن موسی الحناط،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۸۳.</ref> حکم بن سعد،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۹۶.</ref> [[خالد بن عامر بن عداس]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۹۹.</ref> [[عبد الرحیم بن روح القصیر]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۳۷.</ref> [[محمد بن سهل]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۸۴.</ref> و [[أبو قدامه محمد بن قیس]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۹۳.</ref> یاد کرد. [[عبدالله بن یحیی کاهلی]]،<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۳۴۱.</ref>[[عمر بن محمد]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۳۴۱.</ref> و إبراهیم بن مهزم اسدی<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۳۳۱.</ref> نیز از [[اصحاب]] نامدار [[اسدی]] [[امام]] [[موسی کاظم]]{{ع}} و [[محمد بن جعفر بن محمد بن عون اسدی]]<ref>.ر. ک. نجاشی، رجال، ص۳۷۳.</ref> و [[أبو الحسین محمد بن جعفر کوفی]]<ref>شیخ طوسی، الغیبه، ص۴۱۵.</ref> از [[اصحاب امام زمان]]{{ع}} نام برده شده‌اند. <ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۵۴-۵۸.</ref> ضمن این که دو تن از [[سفرا]] و [[نائبان خاص امام زمان]]{{ع}} یعنی [[عثمان بن سعید عَمْری]] و [[محمد بن عثمان بن سعید عَمْری]]<ref>.علامه حلی، خلاصة الاقوال، ص۲۵۰-۲۵۱؛ ابن داوود حلی، رجال، ص۱۷۸.</ref> –سفرای اول و دوم حضرت- از [[بنی اسد]] بودند.

			از جمع بسیار علمای بنی اسد هم از [[أحمد بن علی نجاشی]] - صاحب کتاب فهرست مؤلفی الشیعة و از أصول رجالی [[امامیه]]- [[مقداد بن عبدالله سیوری]] معروف به [[فاضل مقداد]] - فقیه، أصولی و متکلم [[شیعه]] متوفای سال ۸۲۶-<ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعه، ج۱، ص۲۵۱.</ref> [[یحیی بن بطریق]] - مؤلف کتب العمده و خصائص الوحی المبین و...- <ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعه، ج۳، ص۲۲۲.</ref> مفید الدین محمد بن علی بن محمد بن [[جهم]] أسدی –فقیه، [[شاعر]] و ادیب-<ref>شیخ حر عاملی، امل الآمل، ج۲، ص۲۵۳.</ref> [[فخر]] الدین طریحی -فقیه شاعر و مؤلف کتبی چون مجمع البحرین- متوفای ۱۰۸۵ هجری<ref>نمازی، مستدرک سفینة البحار، ج۶، ص۵۱۷.</ref>می توان یاد کرد.<ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۶۸-۸۷.</ref> ضمن این که از دیگر اعلام و [[رجال]] برجسته [[شیعی]] این [[قبیله]] هم می‌‌توان از کمیت بن زید اسدی،<ref>ذهبی، سیر أعلام النبلاء، ج۵، ص۳۸۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۵۰، ص۲۳۲.</ref> [[محمد بن أحمد بن علی اسدی]] معروف به [[مؤید الدین بن علقمی]] وزیر [[المستعصم]] بالله -آخرین [[خلیفه]] عباسی-<ref>امین، أعیان الشیعه، ج۹، ص۸۴.</ref> و زید بن [[أنس]] مالکی اسدی [[فرمانده]] بزرگ و از أرکان [[قیام مختار]] ثقفی<ref>ر. ک. طبری، تاریخ، ج۴، ص۴۹۴.</ref> نام برد.

			از اشهر [[موالیان]] این قبیله هم می‌‌توان به اسامی بزرگی چون [[میثم تمار]] -از خوَّاص أمیر المؤمنین{{ع}} و حامل أسرار ایشان-نام برد که ده [[روز]] قبل از [[نزول]] [[امام]] حسین{{ع}} در کربلا به دست عبیدالله بن زیاد به [[شهادت]] رسید.<ref>ابن حجر، الإصابه، ج۶، ص۲۵۰.</ref> از میان أولاد میثم تمار [[علماء]] و شخصیات بزرگی پا به عرصه وجود نهادند که از جمله ایشان می‌‌توان به نام [[عمران]] و شعیب و [[صالح]] [[فرزندان]] میثم تمار، -از [[اصحاب]] [[امام محمد باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}}-<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۵۶، ۲۲۴ و ۲۲۵.</ref> [[أحمد بن حسن بن إسماعیل بن شعیب]] - از أصحاب امام [[موسی]] کاظم{{ع}}-<ref>.نجاشی، رجال، ص۷۴.</ref> و علی بن إسماعیل بن شعیب بن میثم تمار -از [[أصحاب امام رضا]]{{ع}}-<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۳۶۲؛ نجاشی، رجال، ص۲۵۱.</ref> و دیگران اشاره کرد. ضمن این که [[أبو محمد سعید بن جبیر]]، - مولی بنی والبه از تیره‌های بنی [[أسد]] و از أصحاب امام زین العابدین{{ع}} که توسط [[حجاج بن یوسف ثقفی]] به شهادت رسید -<ref>علامه حلی، خلاصة الأقوال، ص۱۵۷.</ref> علی بن یقطین - از أصحاب امام کاظم{{ع}} و وزیر [[هارون الرشید]]-<ref>امین، أعیان الشیعه، ج۸، ص۳۷۲.</ref> [[مفضل بن عمرو]] یا [[عمر]] - از شخصیت‌های معروف [[علمی]] [[زمان]] خود و از [[راویان حدیث]] امام حسین{{ع}} [[امام سجاد]]{{ع}}، [[امام باقر]]{{ع}} و امام صادق{{ع}}-<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۳۰۶.</ref> [[صفوان بن مهران بن مغیره]] - معروف به "[[صفوان جمال]]" مولی بنی کاهل- از [[راویان امام صادق]]{{ع}}،<ref>نجاشی، رجال، ص۱۹۸.</ref> [[أبو بکر بن عیاش]] - از مشاهیر [[علماء]] حدیث- متوفای [[سال ۱۹۳ هجری]]<ref>شیخ عباس قمی، الکنی والألقاب، ج۱، ص۲۷. </ref> عبدالله بن زبیر الرسان [[شاعر]]<ref>ابن داوود حلی، رجال، ص۲۵۴.</ref> و برادرش فضیل بن زبیر،<ref>نجاشی، رجال، ص۲۲۰. </ref> أبو بصیر یحیی بن القاسم - از [[راویان امام باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}}- <ref>نجاشی، رجال، ص۴۴۱.</ref> [[داوود بن کثیر رقی]] - از أصحاب [[امام]] کاظم{{ع}} و [[امام رضا]]{{ع}}<ref>نجاشی، رجال، ص۱۵۶.</ref> و سلیمان بن مهران أعمش<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۴۲.</ref> هم، به عنوان دیگر مشاهیر [[موالی]] [[بنی اسد]] معرفی شده‌اند.
			همچنین از [[زنان]] بنی [[أسد]] هم می‌‌توان به اسامی افراد بزرگی چون زینب بنت حجش بن رئاب،<ref>.ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۴۹.</ref> [[حبابة]] والبیه -از زنان بزرگ [[تاریخ]] و از [[راویان امام حسن]]{{ع}} و به [[نقلی]] [[امام محمد باقر]]{{ع}}-<ref>خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۴، ص۲۱۱-۲۱۲.</ref> و دخترش [[فاطمه]] –از [[صحابیات]] و از روات [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}}-<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۹۶ و ۱۰۶.</ref>- <ref>علی الکَوْرانی العاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق (بنو أسد بن خزیمة)، ص۸۸-۹۰.</ref> اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2023-04-27T06:42:30Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	==[[بنی اسد]] و نقش آنان در گسترش [[تشیع]]==		==[[بنی اسد]] و نقش آنان در گسترش [[تشیع]]==
	از نقش بنی اسد در قیام ضد [[عثمان]] گزارشی ارائه نشده است اما باید توجه داشت که بسیاری از کسانی که به صورت [[یاران امام علی]]{{ع}} در آمدند، جزء معترضان به عثمان بوده، و حتی متهم به [[قتل]] او شدند و این آغاز نضج‌گیری تشیع در میان [[کوفیان]] بـود.<ref>جعفریان، تاریخ تحول دولت و خلافت، ص۱۳۹.</ref>تا قبل از آمدن [[امام علی]]{{ع}} به [[کوفه]]، [[گرایش]] بارز هواخواهی از امام علی{{ع}} در میان اسدیان وجود نداشت. اما با خطابه‌ها و ذکر [[فضایل اهل بیت]]{{ع}} از سوی آن حضرت و نیز نوع [[سلوک]] ایشان، برخی از اسدیان جذب آن حضرت شده و [[همراهی]] با آن [[امام همام]]{{ع}}، زمینه تشیع را در میان بخشی از این [[قبیله]] فراهم کرد. همچنین کسانی چون [[حبیب بن مظاهر اسدی]] و [[مسلم بن عوسجه]] و برخی از موالیان ایشان چون [[میثم تمار]] اسدی، بذر [[دوستی علی]]{{ع}}را با توجه به [[نفوذ]] و اعتبارشان در میان بنی اسد، به تدریج پراکنده ساختند.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۴۷ -۴۸.</ref> البته در این میان، نباید از نقش برجسته بزرگانی چون [[کمیت بن زید اسدی]] [[غافل]] بود. وی [[شاعری]] توانا و [[حقیقت]] گو بود. آن سان که [[فرزدق]] [[شاعر]]، کمیت را شاعر بزرگ [[مضر]] قلمداد کرده است.<ref>مسعودی، مروج الذهب، ج۳، ص۲۵۳.</ref> نیز در [[حق]] کمیت گفته شده است که اگر [[شعر]] او نبود برای لغت ترجمان نبود.<ref>وفاء السندیون شعر قبیلة اسد و أخبارها فی الجاهلیة و الاسلام، ص۲۲.</ref> بزرگی و [[جلالت]] این مرد تا اندازه ای بود که گفته شده اگر [[بنی اسد]] را هیچ منقبتی نبود، کمیت آنان را کفایت می‌‌کرد.<ref>وفاء السندیون شعر قبیلة اسد و أخبارها فی الجاهلیة و الاسلام، ص۲۲؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۲۳۳.</ref>کمیت به [[شاعر اهل بیت]]{{ع}} مشهور است. او [[شیعی مذهب]] و به [[شاعر]] [[هاشمی]] معروف بود. کمیت سروده‌های خود را درباره [[اهل بیت]]{{ع}} به [[امام باقر]]{{ع}} و [[عبدالله بن حسن]] -نواده [[امام حسن]]{{ع}}- عرضه کرد.<ref>مسعودی، مروج الذهب، ج۳، ص٢٥٣ – ٢٥٦.</ref>وی از [[اصحاب امام سجاد]]{{ع}}، امام باقر{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} بود و در زمرۀ [[راویان حدیث]] [[امام پنجم]]{{ع}} قرار دارد. <ref>شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص٤٦٤ و ٤٦٦.</ref>-<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۱.</ref> امام صادق{{ع}} سخنی را که [[رسول خدا]]{{صل}} درباره [[حسان بن ثابت]] شاعر فرمود را درباره کمیت تکرار کرد که «{{عربی\|لا یزال معک روح القدس ما ذببت عنا}}».<ref>شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص٤٦٦.</ref> برخی کمیت را [[زیدی]] [[مذهب]] دانسته‌اند اما این مطلب با توجه به مشارکت نداشتن کمیت در [[قیام زید]] بعید به نظر می‌‌رسد. هر چند، گزارشی هم از اظهار [[ندامت]] کمیت در [[همراهی]] نکردن او با زید در دست است.<ref>عطوی، کمیت بن زید اسدی بین العقیدة والسیاسة، ص٥٤.</ref> از [[زنان]] [[شیعی]] برجسته بنی اسد در [[عصر ائمه]]{{ع}} هم می‌‌توان به نام [[حبابه]] والبیه اسدیه، [[ام البراء بنت صفوان]] یا ام النبیین بنت جعفر<ref>شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۸، ۳۳۲ -۳۳۱.</ref> که محضر چندین [[امام]] را [[درک]] کرده بود، اشاره کرد.<ref>مغزلی، شرح الاخبار ص٤٤٩؛ شیخ طوسی، الغیبه، ص۷۵؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۳۱۷.</ref> ضمن این که [[ناجیة بن عماره صیداوی]] از [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} و امام صادق{{ع}} <ref>حلی، منتهی المطلب، ج۴، ص۱۳۷؛ شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص٤٧٨.</ref>و [[ابو محمد]] یا ابو الحسین کلیب بن معاویة بن جبله صیداوی<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۷۴.</ref> از دیگر اسدیان [[شیعه]] در [[عصر ائمه]]{{ع}} بودند.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		از نقش بنی اسد در قیام ضد [[عثمان]] گزارشی ارائه نشده است اما باید توجه داشت که بسیاری از کسانی که به صورت [[یاران امام علی]]{{ع}} در آمدند، جزء معترضان به عثمان بوده، و حتی متهم به [[قتل]] او شدند و این آغاز نضج‌گیری تشیع در میان [[کوفیان]] بـود.<ref>جعفریان، تاریخ تحول دولت و خلافت، ص۱۳۹.</ref>تا قبل از آمدن [[امام علی]]{{ع}} به [[کوفه]]، [[گرایش]] بارز هواخواهی از امام علی{{ع}} در میان اسدیان وجود نداشت. اما با خطابه‌ها و ذکر [[فضایل اهل بیت]]{{ع}} از سوی آن حضرت و نیز نوع [[سلوک]] ایشان، برخی از اسدیان جذب آن حضرت شده و [[همراهی]] با آن [[امام همام]]{{ع}}، زمینه تشیع را در میان بخشی از این [[قبیله]] فراهم کرد. همچنین کسانی چون [[حبیب بن مظاهر اسدی]] و [[مسلم بن عوسجه]] و برخی از موالیان ایشان چون [[میثم تمار]] اسدی، بذر [[دوستی علی]]{{ع}}را با توجه به [[نفوذ]] و اعتبارشان در میان بنی اسد، به تدریج پراکنده ساختند.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۴۷ -۴۸.</ref> البته در این میان، نباید از نقش برجسته بزرگانی چون [[کمیت بن زید اسدی]] [[غافل]] بود. وی [[شاعری]] توانا و [[حقیقت]] گو بود. آن سان که [[فرزدق]] [[شاعر]]، کمیت را شاعر بزرگ [[مضر]] قلمداد کرده است.<ref>مسعودی، مروج الذهب، ج۳، ص۲۵۳.</ref> نیز در [[حق]] کمیت گفته شده است که اگر [[شعر]] او نبود برای لغت ترجمان نبود.<ref>وفاء السندیون شعر قبیلة اسد و أخبارها فی الجاهلیة و الاسلام، ص۲۲.</ref> بزرگی و [[جلالت]] این مرد تا اندازه ای بود که گفته شده اگر [[بنی اسد]] را هیچ منقبتی نبود، کمیت آنان را کفایت می‌‌کرد.<ref>وفاء السندیون شعر قبیلة اسد و أخبارها فی الجاهلیة و الاسلام، ص۲۲؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۲۳۳.</ref>کمیت به [[شاعر اهل بیت]]{{ع}} مشهور است. او [[شیعی مذهب]] و به [[شاعر]] [[هاشمی]] معروف بود. کمیت سروده‌های خود را درباره [[اهل بیت]]{{ع}} به [[امام باقر]]{{ع}} و [[عبدالله بن حسن]] -نواده [[امام حسن]]{{ع}}- عرضه کرد.<ref>مسعودی، مروج الذهب، ج۳، ص٢٥٣ – ٢٥٦.</ref>وی از [[اصحاب امام سجاد]]{{ع}}، امام باقر{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} بود و در زمرۀ [[راویان حدیث]] [[امام پنجم]]{{ع}} قرار دارد. <ref>شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص٤٦٤ و ٤٦٦.</ref>-<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۱.</ref> امام صادق{{ع}} سخنی را که [[رسول خدا]]{{صل}} درباره [[حسان بن ثابت]] شاعر فرمود را درباره کمیت تکرار کرد که «{{عربی\|لا یزال معک روح القدس ما ذببت عنا}}».<ref>شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص٤٦٦.</ref> برخی کمیت را [[زیدی]] [[مذهب]] دانسته‌اند اما این مطلب با توجه به مشارکت نداشتن کمیت در [[قیام زید]] بعید به نظر می‌‌رسد. هر چند، گزارشی هم از اظهار [[ندامت]] کمیت در [[همراهی]] نکردن او با زید در دست است.<ref>عطوی، کمیت بن زید اسدی بین العقیدة والسیاسة، ص٥٤.</ref> از [[زنان]] [[شیعی]] برجسته بنی اسد در [[عصر ائمه]]{{ع}} هم می‌‌توان به نام [[حبابه]] والبیه اسدیه، [[ام البراء بنت صفوان]] یا ام النبیین بنت جعفر<ref>شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۸، ۳۳۲ -۳۳۱.</ref> که محضر چندین [[امام]] را [[درک]] کرده بود، اشاره کرد.<ref>مغزلی، شرح الاخبار ص٤٤٩؛ شیخ طوسی، الغیبه، ص۷۵؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۳۱۷.</ref> ضمن این که [[ناجیة بن عماره صیداوی]] از [[اصحاب امام باقر]]{{ع}} و امام صادق{{ع}} <ref>حلی، منتهی المطلب، ج۴، ص۱۳۷؛ شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص٤٧٨.</ref>و [[ابو محمد]] یا ابو الحسین کلیب بن معاویة بن جبله صیداوی<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۷۴.</ref> از دیگر اسدیان [[شیعه]] در [[عصر ائمه]]{{ع}} بودند.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==[[موالی]] [[بنی اسد]] و نقش آنان در گسترش [[تشیع]]==
			[[موالیان]] بنی اسد بیشتر از خودشان با تشیع پیوند داشتند و کسان بسیاری از آنان در زمره [[صحابه ائمه اطهار]]{{ع}} بوده‌اند. [[آل]] یقطین از جمله این موالیان هستند که بی‌تردید، شاخص‌ترین فرد این [[خانواده]]، علی بن یقطین است.<ref>حلّی، منتهی المطلب، ج۱، ص۵٧.</ref> علی بر خلاف پدر از هواداران [[طالبیان]] و [[معتقد به امامت]] آنان بود و [[اموال]] فراوانی را برای [[امام صادق]]{{ع}} ارسال می‌‌کرد و بدین جهت، بارها [[سخن چینان]] [[منصور عباسی]]، نزد او از آن حضرت [[سخن چینی]] کردند. [[امام کاظم]]{{ع}} بارها برای او [[دعا]] کرده و [[شهادت]] داد که علی بن یقطین از [[اهل بهشت]] است. <ref>شیخ طوسی، رجال، ص۴٩٠ شوشتری، مجالس المؤمنین، ص۳۸۸.</ref> [[عبید بن یقطین اسدی کوفی]]، [[یعقوب بن یقطین]]، [[خزیمة بن یقطین]]، [[حسن بن علی بن یقطین]] - از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}}- و [[ابو جعفر محمد بن عیسی بن یقطین]] - از [[اصحاب امام جواد]]{{ع}}- از دیگر [[رجال]] [[شیعی]] این [[خاندان]] بودند.<ref>نجاشی، رجال ص۲۳۵.</ref>-<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۲.</ref>محمد بن عیسی بن عبید (م ٢۶٠ [[هجری]]) هم از دیگر شخصیت‌های مهم آل یقطین است که در [[دوران غیبت صغری]] می‌‌زیست. خاندان آل یقطین در تشکیل هسته اولیه [[جامعه]] شیعه در [[بغداد]] نقش اساسی داشتند.<ref>ر.ک. موسوی زندگی سیاسی و فرهنگی شیعیان بغداد، ص۵۵-۵۴.</ref> [[یونس بن عبدالرحمان]] از وابستگان [[قبیله بنی اسد]] و از موالیان علی بن یقطین (متوفی ۲۰۸ هجری) بود که [[امام رضا]]{{ع}} درباره وی فرمود: «[[یونس]]، [[سلمان]] زمانش و از قبیل [[انبیاء]] [[بنی اسرائیل]] بود». <ref>کشی، رجال، ص۵۳۷، شماره ۹۱۵؛ شوشتری، مجالس المؤمنین ص۴١٠.</ref> از دیگر موالیان بنی اسد، سعید بن جبیر مولای بنی والبة بن حارث اسدی است<ref>مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص٢٧۴.</ref> که به [[جرم]] شرکت در [[قیام]] ابن اشعث به دستور [[حجاج بن یوسف ثقفی]] به [[شهادت]] رسید. گویند سعید ابتدا به [[قم]] و پس از آن به [[آذربایجان]] رفت و از آنجا به [[مکه]] اما در نهایت دستگیر و کشته شد.<ref>حسن به محمد بن حسن، تاریخ قم، ص۳۹.</ref> حسین بن نعیم صحاف نیز از [[موالیان]] [[بنی اسد]] بود.<ref>شیخ طوسی، الغیبه، ص٣۵.</ref> [[ابوحسین محمد بن جعفر اسدی]] از دیگر موالیان این [[قوم]] است که از سوی [[امام زمان]]{{ع}} توقیعی دریافت کرده است.<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج۵١ ص٣۶٢.</ref> میثم تمار از [[اصحاب]] سه [[امام]] نخست بود. او برده زنی از بنی اسد بود و [[امیرمؤمنان]]{{ع}} او را خرید و [[آزاد]] کرد. <ref>شیخ طوسی، رجال، ص۷۹.</ref>[[دفاع]] [[میثم]] از [[امام علی]]{{ع}} و پافشاری در [[عقیده]] [[شیعی]] خویش، مشهور است.

			بنی مزید مهمترین [[عشیره]] بنی اسد بودند که توانستند بر دیگر عشایر بنی اسد [[ریاست]] یافتند و بیش از یک [[قرن]] در نقاطی از [[خوزستان]] و جنوب [[عراق]] [[امارت]] موروثی یابند. آنان با [[متحد]] شدن با کردان، بر [[قدرت]] خود افزودند و با تأسیس دولتی در [[شهر]] حله، در «حلّه» و نواحی [[اهواز]] به [[حکومت]] پرداختند.<ref>کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۸۳.</ref>-<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۳.</ref> بنی مزید از [[شیعیان]] امامی و [[متعصب]] بودند و از شیعیان [[حمایت]] می‌‌کردند. آنان در [[یاری رساندن]] و [[پناه دادن]] به برخی از بزرگان [[شیعه]] و [[علویان]] در جریان درگیری سنیان و شیعیان در واسط از هیچ اقدامی فروگذار نکردند. نقل است که پس از به [[آتش]] کشیده شدن [[ضریح]] [[امام کاظم]]{{ع}} و [[امام جواد]]{{ع}}، بنی مزید در قلمرو خود نام [[خلیفۀ عباسی]] را از [[خطبه]] انداختند.<ref>.ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۷۰۵؛ ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج١٢، ص۶٧.</ref>در اسدآباد [[همدان]] نیز کسانی از اسدیان چون نورالدوله ابو الاعز و علی بن نورالدوله (م ۵۴۵ [[هجری]]) اقداماتی داشته‌اند و نباید از نقش آنان در گسترش [[تشیع]] در آن خطه [[غافل]] بود. بنی اسد هنوز هم از عشایر مهم و عمده [[نجف]]، [[کربلا]] [[کوفه]] و حلّه محسوب می‌‌شوند. بر اساس برخی از گزارش‌ها، آنان در حوادث اخیر [[عراق]] به [[یاری]] حضرت [[آیت‌الله]] سیستانی پرداختند. امروزه دسته [[عزاداری]] [[بنی اسد]] از دسته‌های معروف [[شیعیان]] در کربلاست.<ref>سید محمود سامانی، قبیله بنی اسد و تشیع، ص۵۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==