بنی جذام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: تغییر هدف تغییرمسیر از بنی‌جزم به بنی‌جزام

2025-01-23T07:49:11Z

تغییر هدف تغییرمسیر از بنی‌جزم به بنی‌جزام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	#تغییر_مسیر [[~~بنی‌جزم~~]]		#تغییر_مسیر [[بنی‌جزام]]

Jaafari: تغییرمسیر به بنی‌جزم

2025-01-23T05:36:15Z

تغییرمسیر به بنی‌جزم

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2025-01-23T05:35:50Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۹۸:		خط ۹۸:

	[[قیام]] [[علاء بن مغیث جذامی یحصبی]] در [[سال ۱۴۶ هجری]] علیه [[عبدالرحمن بن معاویه]] معروف به «عبدالرحمن داخل» -مؤسس سلسلة [[امویان اندلس]]- هم از دیگر وقایع مهمی است که به نقش فعال بنی جذام در منطقه اندلس می‌پردازد. علاء در دوران حکومت [[منصور دوانیقی]] (حک: ۱۳۶-۱۵۸) به اندلس رفت و در «باجه» اقامت گزید. وی در [[زمان]] حکومت عبدالرحمن داخل-مؤسس سلسله امویان اندلس- [[مردم]] را به منصور دوانیقی [[دعوت]] کرد. [[مردمان]] بسیاری بر او گرد آمدند. عبدالرحمن داخل پس از اطلاع از این امر، بر علاء بن مغیث جذامی [[لشکر]] کشید و در نواحی اشبیلیه پس از چند [[روز]] [[نبرد]]، او را [[شکست]] داد و سر بسیاری از سپاهیانش را به قیروان و [[مکه]] فرستاد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>. پس از [[قتل]] او، سعید یَحْصَبی از بستگان [[علاء]]، معروف به «مطری»، در [[سال ۱۴۸ هجری]] در ناحیه «لبله» به [[خونخواهی]] یمنیانی که با علاء کشته شده بودند، [[قیام]] کرد و اشبیلیه را به [[تصرف]] خود در آورد. عبدالرحمن داخل بر او [[لشکر]] کشید و سعید، به ناچار در دژی [[پناه]] گرفت. پس از به محاصره در آمدن مطری، فردی به نام [[غیاث]] بن [[علقمه]] [[لخمی]] که در «شدونه» استقرار داشت، به مدد مطری شتافت. اما عبدالرحمن، [[غلام]] خود را به مقابله وی فرستاد و مانع از [[یاری]] غیاث بن علقمه به مطری شد. محاصره قلعه به درازا کشید تا این که مطری در یکی از روزها که به [[جنگ]] آمده بود کشته شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		[[قیام]] [[علاء بن مغیث جذامی یحصبی]] در [[سال ۱۴۶ هجری]] علیه [[عبدالرحمن بن معاویه]] معروف به «عبدالرحمن داخل» -مؤسس سلسلة [[امویان اندلس]]- هم از دیگر وقایع مهمی است که به نقش فعال بنی جذام در منطقه اندلس می‌پردازد. علاء در دوران حکومت [[منصور دوانیقی]] (حک: ۱۳۶-۱۵۸) به اندلس رفت و در «باجه» اقامت گزید. وی در [[زمان]] حکومت عبدالرحمن داخل-مؤسس سلسله امویان اندلس- [[مردم]] را به منصور دوانیقی [[دعوت]] کرد. [[مردمان]] بسیاری بر او گرد آمدند. عبدالرحمن داخل پس از اطلاع از این امر، بر علاء بن مغیث جذامی [[لشکر]] کشید و در نواحی اشبیلیه پس از چند [[روز]] [[نبرد]]، او را [[شکست]] داد و سر بسیاری از سپاهیانش را به قیروان و [[مکه]] فرستاد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>. پس از [[قتل]] او، سعید یَحْصَبی از بستگان [[علاء]]، معروف به «مطری»، در [[سال ۱۴۸ هجری]] در ناحیه «لبله» به [[خونخواهی]] یمنیانی که با علاء کشته شده بودند، [[قیام]] کرد و اشبیلیه را به [[تصرف]] خود در آورد. عبدالرحمن داخل بر او [[لشکر]] کشید و سعید، به ناچار در دژی [[پناه]] گرفت. پس از به محاصره در آمدن مطری، فردی به نام [[غیاث]] بن [[علقمه]] [[لخمی]] که در «شدونه» استقرار داشت، به مدد مطری شتافت. اما عبدالرحمن، [[غلام]] خود را به مقابله وی فرستاد و مانع از [[یاری]] غیاث بن علقمه به مطری شد. محاصره قلعه به درازا کشید تا این که مطری در یکی از روزها که به [[جنگ]] آمده بود کشته شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==مشاهیر و معاریف این [[قبیله]]==
			از این [[قوم]]، [[رجال]] و [[دانشمندان]] بسیاری برخاستند که از شمار بسیار آنها -علاوه بر معاریف و مشاهیری که در متن به اسامی آنها پرداخته شد،- من باب نمونه می‌توان به نام اصحابی چون [[بعجة بن زید]] –برادر [[رفاعة بن زید]]-<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۸۲.</ref>، سندر مولی زنباع<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۶، ص۲۳۶۲؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۶۸۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۳۱۲. (سندر غلام حضرت از اصحاب. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۴۹)</ref>، [[عبدالله بن سندر]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۹، ص۳۴۰۶؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۶۹؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۹۲۴.</ref>، [[عدی بن زید جذامی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۴۴؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۲، ص۴۱۳۲؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۳۸</ref>، قیس جذامی<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۱۴۳؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۱۱۹.</ref>، [[انیف بن مله]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۲۸۸.</ref> یا به نقلی [[انیف بن صله جذامی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۹.</ref>، [[حیان بن مله جذامی]]<ref>ابن حبان، تاریخ الصحابه، ص۷۸؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۵۱.</ref>، [[ثمامة بن ابی ثمامه جذامی]]<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۲۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۹۶.</ref>، [[سعد بن وائل بن عمرو جذامی]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۲۲۷.</ref> و [[مسور بن یزید جذامی]]<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۲۵۴.</ref> اشاره کرد.

			[[روح بن شرحبیل بن عبداللّه بن ثعلبة]] از سران و بزرگان این قوم<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۰۴.</ref>، [[ثوبان بن عمرو بن لصیت جذامی جروی]] از اشراف [[مصر]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۱-۲۷۲.</ref>، علاءالدین بن علی بن صاحب فتح الدین محمد بن عبدالله جذامی قاضی و ادیب بنام بنی جذام<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۸، ص۸۴.</ref>، [[احمد بن داوود بن یوسف جذامی]] (م. ۵۹۸)، [[طبیب]] و شارح کتاب «[[ادب]] الکاتب» ابن قُتیبه و [[مقامات]] حریری<ref>بغدادی، هدیة العارفین، ج۱، ستون ۸۹.</ref> و ذوالعنق ملوج بن ابی عامر جذامی [[شاعر]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۵۱۸.</ref> هم، از دیگر [[رجال]] نام آور این [[قوم]] برشمرده شده‌اند. ضمن این که از رجال [[علمی]] این قوم هم باید از بکر بن سَوادَة بن ثُمامه جذامی از [[تابعین]] و [[رجال حدیث]] سدة دوم [[هجری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۸۹؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۳۸۶؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[عثمان بن حکم جذامی]] [[راوی]] و [[فقیه]] [[اهل سنت]]<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۲۶۷؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۰، ص۳۵۰.</ref>، [[حسن بن علی بن علی بن حزام]] از [[فقها]] و [[محدثان]]<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۶، ص۸۳-۸۴.</ref>، رشید الدین ابومحمد عبدالظاهر بن نشوان جذامی مصری از علمای [[علم نحو]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴۷، ص۴۲۱؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۷، ص۴۲۴.</ref>، [[احمد بن محمد بن علی بن حجر سعدی]] معروف به «[[ابن حجر هیتمی]]» از فقهای [[مصر]] در [[قرن]] ده<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱، ص۱۳۲.</ref> و محدثان و راویانی چون: ابوعلی حسن بن عبدالعزیز بن زید جذامی معروف به «جروی» از محدثان مصر<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۳۴۸؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۲، ص۱۲۷.</ref>، [[معروف بن سوید جذامی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۴۱۴؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۳۲۳؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۴۹.</ref>، [[موسی بن ابراهیم المعلم جذامی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۱۳۴.</ref>، [[قیس جذامی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۷، ص۱۰۵؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۳۱۲.</ref>، [[عامر بن سبط جذامی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۲۵۱.</ref>، [[یوسف بن سعید جذامی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۲۲۳.</ref>، [[رمیح جذامی]]<ref>المزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۲۲۶.</ref>، [[محمد بن حسن بن سباع مصری]]<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۸، ص۹۸.</ref>، [[عبدالله بن وهیب جذامی غزی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۳، ص۶۹.</ref>، [[جنادة بن فروة بن سلمه]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[عبدالملک بن ابی عیاش]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۳۶۲.</ref> و... نام برد. علاوه بر این که از مشاهیر اندلسی بنی جذام هم می‌توان از بزرگانی چون محمد بن علی بن محمد بن فخار اَرْکُشی جذامی (م. ۷۲۳)، [[فقیه]] و لغت شناس [[اهل]] مالَقَه (مالاگای کنونی)، صاحب آثاری چون «شرح [[مشکلات]] [[سیبویه]]»، «شرح [[قوانین]] الجَزْوَلیة» و «شرح الرسالة»<ref>سیوطی، بغیة الوعاءة فی طبقات اللغویین و النحاة، ج۱، ص۱۸۷ـ ۱۸۸.</ref>، علی بن عبداللّه بن محمد بن محمد بن حسن جذامی مالِقی نُباهی (م. بعد از ۷۹۲) [[قاضی]] غَرناطه (گرانادا) و مؤلف کتاب «[[تاریخ]] قضاة الاندلس»<ref>مَقَّری، ازهار الریاض فی اخبار عیاض، ج۲، ص۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۳۰۶.</ref> ابوعمر جذامی بزلیانی قاضی ببجانه [[اندلس]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳۱، ص۴۲.</ref>، [[ابوسهل یونس بن احمد بن یونس]] معروف به «[[ابن الحرانی قرطبی]]» از [[دانشمندان]] [[علم]] لغت<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۷۴.</ref>، [[ابوالعباس بن احمد بن محمد جذامی مرسی زنقی]] از [[اصولیین]] و [[متکلمین]] اندلس<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳۲، ص۲۷۰.</ref> و [[محدثان]] و راویانی همچون: [[احمد بن خالد بن عبدالله جذامی قرطبی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۶۱۹.</ref>، [[احمد بن عبدالله بن عبدالبصیر جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۷۰.</ref>، [[اسد بن حیون بن منصور]]<ref>العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۳۳؛ ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۹۰.</ref>، [[اخطل بن رفده جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۱۰۴.</ref>، [[حمید بن ثوابه جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۱۴۸.</ref>، [[سعید بن عثمان بن عبدالملک جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۲۰۲.</ref>، [[ضبیب بن ضبیب جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۲۴۲.</ref>، [[معاویة بن عباس بن هشام جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۲، ص۱۳۹.</ref>، [[مهدی بن عمر جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۲، ص۱۵۲.</ref> و... یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-01-23T05:26:14Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۶
خط ۸۸:		خط ۸۸:

	[[وزارت]] شاور السعدی برای عاضد فاطمی -آخرین خلیفه بنی عبیدی فاطمی در [[مصر]]- هم، از دیگر [[اخبار]] مهم به دست آمده از تعاملات جذامی‌ها با [[دولت]] [[فاطمیان]] است<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۸۷؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۸۴.</ref>. شاور السعدی با قتل الملک الصالح طلائع بن رزیک در [[سال ۵۵۸ هجری]] به وزارت رسید و زمام [[اختیار]] امور خلیفه العاضد لدین الله فاطمی را به‌دست گرفت. او نه ماه به وزارت پرداخت تا این که فردی به نام ضرغام به [[مخالفت]] با او پرداخت و او را از قاهره بیرون انداخت. شاور به [[شام]] رفت و به نورالدین محمود بن زنکی [[پناه]] برد و با او [[عهد]] کرد اگر چنانچه او لشکری را بفرستد و مصر را [[تسخیر]] او کند، ثلث [[خراج]] مصر را بدو تقدیم کند. نورالدین، سردار نامی خود «اسدالدین شیرکوه» را با لشکری به [[مصر]] فرستاد. اسدالدین شیرکوه به مصر رفت و پس از کشتن ضرغام، شاور را به [[مقام]] پیشین خود بازگرداند. این اقدام، سرانجام به محو [[دولت فاطمی]] و [[تسلط]] صلاح الدین ایوبی بر مصر و این منطقه شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۵، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		[[وزارت]] شاور السعدی برای عاضد فاطمی -آخرین خلیفه بنی عبیدی فاطمی در [[مصر]]- هم، از دیگر [[اخبار]] مهم به دست آمده از تعاملات جذامی‌ها با [[دولت]] [[فاطمیان]] است<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۸۷؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۸۴.</ref>. شاور السعدی با قتل الملک الصالح طلائع بن رزیک در [[سال ۵۵۸ هجری]] به وزارت رسید و زمام [[اختیار]] امور خلیفه العاضد لدین الله فاطمی را به‌دست گرفت. او نه ماه به وزارت پرداخت تا این که فردی به نام ضرغام به [[مخالفت]] با او پرداخت و او را از قاهره بیرون انداخت. شاور به [[شام]] رفت و به نورالدین محمود بن زنکی [[پناه]] برد و با او [[عهد]] کرد اگر چنانچه او لشکری را بفرستد و مصر را [[تسخیر]] او کند، ثلث [[خراج]] مصر را بدو تقدیم کند. نورالدین، سردار نامی خود «اسدالدین شیرکوه» را با لشکری به [[مصر]] فرستاد. اسدالدین شیرکوه به مصر رفت و پس از کشتن ضرغام، شاور را به [[مقام]] پیشین خود بازگرداند. این اقدام، سرانجام به محو [[دولت فاطمی]] و [[تسلط]] صلاح الدین ایوبی بر مصر و این منطقه شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۵، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==بنی جذام و حضور در [[اندلس]]==
			قبیلة جذام در غرب [[اسلامی]] از اهمیت و اعتبار بیشتری نسبت به مناطق شرقی برخوردار بود. در پی [[فتح اندلس]] ([[سال ۹۰ هجری]]) بسیاری از [[مردم]] بنی جذام از [[طوایف]] و شاخه‌های مختلف به این منطقه نقل مکان کردند؛ چندان که از شَذُونة، [[الجزیره]]، تُدمیر و اشبیلیه(سویل) –بزرگترین [[سرزمین]] اندلس- به عنوان برخی از مناطق محل سکونت مردم این [[قبیله]] در اندلس در قرون چهارم و پنجم یاد شده است<ref>ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۱.</ref>. [[ولایت]] [[ثغر]] [[اعلی]] به مرکزیت سرقسطه در شمال شرقی اندلس<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۴۳؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۳۵.</ref>، ارده<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۳۲.</ref> و تطیله<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۳۲. ر.ک: ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۰۹.</ref> هم از دیگر مناطقی بودند که حضور جمعی از بنی جذام در آن گزارش شده است. علاوه بر آن، برخی منابع هم، [[شکست]] [[کلثوم]] بن [[عیاض]] -[[فرماندار]] منتخب [[هشام بن عبدالملک]] در قیروان- از بربرها در طنجه در [[سال ۱۲۴ هجری]] و در پی آن مغلوب شدن بلج بن [[بشر]] و [[ثعلبه]] جذامی را، از [[دلایل]] ورود جمعی از مردم بنی جذام به اندلس دانستند<ref>ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۳۶۷.</ref>. بسیاری از بزرگان این [[قوم]] در این سرزمین و نیز [[مغرب]] اقصی به امارت و [[حکومت]] دست یافتند. َعْلَبَة بن [[سلامه]] جذامی<ref>ابن قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، ج۲، ص۱۱۹؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۳.</ref> و ثَوابَة (ثوبة) بن سلامه جذامی<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۴۹۲؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۳؛ زرکلی، الاعلام، ج۲، ص۱۷۵.</ref> از جمله افراد این قوم بودند که به ترتیب در سال‌های ۱۲۴ [[هجری]] و [[۱۲۸ هجری]] در این سرزمین به حکومت رسیدند. ضمن این که تأسیس دولتهای بنی [[هود]] (۶۲۰ ۶۶۸) و بنی مَرْدَنِیش در اندلس هم از دیگر اقداماتی بود که به مردم این قوم و [[موالیان]] آنها نسبت داده شده است.

			بنی [[هود]] از سلسله‌های مهم [[ملوک الطوایفی]] در [[اندلس]] بود که در ۴۳۱ [[هجری]] توسط جذامی‌ها در شمال شرقی اندلس، یعنی [[ثغر]] [[اعلی]] به مرکزیت سَرقسطه تأسیس و تا [[سال ۵۰۳ هجری]] به [[حکومت]] خود ادامه داد.<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۴۳؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۰۲.</ref> بنی هود در برخی گزارشات از [[موالیان]] بنی جذام و از [[نسل]] [[هود بن عبدالله بن موسی بن سالم جذامی]] و در بعضی دیگر از [[فرزندان]] [[روح بن زنباع]] دانسته شده‌اند<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۴۳؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۰۹، ۱۵۳، ۱۵۷؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۳۵.</ref>. جد این [[قوم]]، -[[ابوایوب]] [[سلیمان بن محمد بن هود جذامی]]،- نخستین فرد از این [[طایفه]] بود که به اندلس وارد شد و در تطیله ساکن شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۰۹.</ref>. سلیمان المستعین –مؤسس [[دولت]] بنی هود- نخستین [[پادشاه]] از آنان بود که در اندلس به حکومت دست یافت<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۴۳؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۳۴.</ref>. [[سلیمان بن احمد بن محمد بن هود جذامی]] ملقب به «[[المستعین بالله]]» از [[فرماندهان]] منذر بن یحیی تجیبی –امیر سرقسطه و از [[ملوک]] الطوایف‌های اندلس- در [[شهر]] لارده بود که در [[سال ۴۰۰ هجری]] با فرنگیان نبردی مشهور در طلیطله داشت<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۹، ص۲۸۹.</ref>. در پی آشفتگی‌های به عمل آمده در امر [[امویان اندلس]]، وی پس از [[مرگ]] منذر و بعد از [[قدرت]] یافتن پسرش یحیی بن منذر بن یحیی تجیبی در ثغر اعلی دست به [[قیام]] زد. وی در [[سال ۴۱۰ هجری]] بر شهر محل سکونت خود، تطیله [[غلبه]] یافت و خود را به «المستعین باللَّه» ملقب کرد. اندکی بعد، او به لارده و سپس سرقسطه در [[سال ۳۴۱ هجری]] دست یافت و به این شهر منتقل شد. او به [[انتظام]] امر خود پرداخت و [[پادشاهی]] خود را در منطقه قوت بخشید. وی سپس [[سرزمین]] خود را بین پنج پسرش تقسیم کرد و هر یک از ایشان را بر بلادی [[حکومت]] داد.<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۳۲.</ref> پس از [[مرگ]] المستعین، پسرش [[المقتدر بالله]] و بعد او، فرزندش یوسف بن احمد المؤتمن به [[فرمانروایی]] رسیدند. پس از المؤتمن، پسرش احمد که او نیز [[لقب]] نیای خود، [[المستعین بالله]] را برای خود برگزیده بود، به حکومت رسید و بعد از او، فرزندش [[عبدالملک]] [[عماد الدوله]]. بعد از [[عمادالدوله]]، پسرش المستنصر بالله –آخرین [[حاکم]] بنی [[هود]]- به فرمانروایی رسید. تا این که بساط [[دولت]] این [[دودمان]] در [[سال ۵۰۰ هجری]] توسط یوسف بن تاشفین –امیر [[مرابطین]]- بر چیده شد و همه بلاد آنها به [[تصرف]] دولت نو تأسیس مرابطین در آمد<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۹، ص۲۸۹. نیز با اختلاف در نقل ر.ک: ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۰۹.</ref>. بنی هود، در [[طاعت]] [[خلفای بنی عباس]] در [[بغداد]] بودند<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۴۳؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۳۴.</ref>.

			اخباری هم از خروج محمد بن هود جذامی علیه [[ادریس بن یعقوب]] –از خلفای [[دولت موحدون]] در مراکش- در [[اندلس]] در [[سال ۶۲۱ هجری]] و [[دعوت]] او از [[مردم]] به [[بنی العباس]] در دست است. نقل است که این دعوت، با استقبال مردم روبرو شد. این امر، موجب [[قدرت]] یافتن محمد بن هود در اندلس، و در نتیجه [[فرار]] ادریس و لشکریانش از اندلس و بازگشت به مراکش گردید<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۷، ص۱۶۸. نیز ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴۵، ص۷۰.</ref>.
			بنی مَرْدَنِیش یا مردانیش یا مَرْذَنِیش یا به نقل برخی دیگر از منابع، «بنی مرادیس»<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۱۸؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۵، ص۳۱۱.</ref> هم از دیگر حکومت‌های منسوب به بنی جذام در اندلس است. بنی مردنیش از خاندانی اسپانیایی و نو [[مسلمان]] بودند که نام سر سلسله آن «مردنیش»، نه مشتق از [[زبان عربی]]، بلکه برگرفته از نام اسپانیایی (Martinez) است. احتمالا آنها به سبب ولای یکی از اجدادشان به یکی از جذامیان ساکن [[اندلس]]، «جذامی» نسبت گرفتند. «[[قلقشندی]]» از آنها به عنوان [[پادشاهان]] بَلَنسیه اندلس در دوران [[ملوک الطوایفی]] اندلس یاد کرده، و ضمن معرفی [[عبدالله بن سعد بن مردیس]] به عنوان نخستین [[پادشاه]] آنان، از ادامه [[حکومت]] ایشان تا [[سیطره]] صاحب برشلونه در [[سال ۴۴۴ هجری]] خبر داده است<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۱۸.</ref>. اما دیگر منابع، دوران حکومت آنها را بسیار متأخرتر از این [[تاریخ]]، و آغاز این حکومت را حدود سال ۵۱۸ تا ۶۳۷ [[هجری]] بیان کرده‌اند. از معروفترین پادشاهان آن علاوه بر عبدالله بن سعد بن مردنیش، می‌توان از [[ابو عبد الله محمد بن سعد بن مردنیش جذامی]]، [[هلال بن محمد بن مردنیش]]، [[ابوالحجاج یوسف بن سعد بن محمد]] و [[زیان بن مردنیش]] نام برد<ref>جهت مطالعه بیشتر درباره این خاندان ر.ک: ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱۱، ص۱۵۶-۳۷۴؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۱۲-۲۱۸ و ۶/۳۱۸-۳۲۳ و ۳۸۵-۳۸۸. نیز ر.ک: دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله «ابن مردنیش»، مریم صادقی و مقاله «ابن مردنیش(محمد بن سعد)»، الموسوعة العربیه، هبه ترجمان.</ref>.

			[[قیام]] [[علاء بن مغیث جذامی یحصبی]] در [[سال ۱۴۶ هجری]] علیه [[عبدالرحمن بن معاویه]] معروف به «عبدالرحمن داخل» -مؤسس سلسلة [[امویان اندلس]]- هم از دیگر وقایع مهمی است که به نقش فعال بنی جذام در منطقه اندلس می‌پردازد. علاء در دوران حکومت [[منصور دوانیقی]] (حک: ۱۳۶-۱۵۸) به اندلس رفت و در «باجه» اقامت گزید. وی در [[زمان]] حکومت عبدالرحمن داخل-مؤسس سلسله امویان اندلس- [[مردم]] را به منصور دوانیقی [[دعوت]] کرد. [[مردمان]] بسیاری بر او گرد آمدند. عبدالرحمن داخل پس از اطلاع از این امر، بر علاء بن مغیث جذامی [[لشکر]] کشید و در نواحی اشبیلیه پس از چند [[روز]] [[نبرد]]، او را [[شکست]] داد و سر بسیاری از سپاهیانش را به قیروان و [[مکه]] فرستاد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>. پس از [[قتل]] او، سعید یَحْصَبی از بستگان [[علاء]]، معروف به «مطری»، در [[سال ۱۴۸ هجری]] در ناحیه «لبله» به [[خونخواهی]] یمنیانی که با علاء کشته شده بودند، [[قیام]] کرد و اشبیلیه را به [[تصرف]] خود در آورد. عبدالرحمن داخل بر او [[لشکر]] کشید و سعید، به ناچار در دژی [[پناه]] گرفت. پس از به محاصره در آمدن مطری، فردی به نام [[غیاث]] بن [[علقمه]] [[لخمی]] که در «شدونه» استقرار داشت، به مدد مطری شتافت. اما عبدالرحمن، [[غلام]] خود را به مقابله وی فرستاد و مانع از [[یاری]] غیاث بن علقمه به مطری شد. محاصره قلعه به درازا کشید تا این که مطری در یکی از روزها که به [[جنگ]] آمده بود کشته شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۶

2025-01-23T05:06:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	به سران و بزرگان [[مؤمنان]] [[پیام]] مرا برسان که سراپای وجودم [[تسلیم]] [[مشیت الهی]] است سپس گردنش را زدند و پیکرش را به دار کشیدند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۶.و با اشعار متفاوت در: ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۱؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۲۹۷.</ref>. در نقلی دیگر هم آمده، چون [[قیصر]] بر این خبر اطلاع یافت، حارث بن ابی اشمر غسانی [[پادشاه]] [[غسان]] را بر ضد او بر انگیخت. حارث، [[فروه]] را به [[اسارت]] گرفت و در [[فلسطین]] بر دار کرد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸.</ref>.		به سران و بزرگان [[مؤمنان]] [[پیام]] مرا برسان که سراپای وجودم [[تسلیم]] [[مشیت الهی]] است سپس گردنش را زدند و پیکرش را به دار کشیدند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۶.و با اشعار متفاوت در: ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۱؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۲۹۷.</ref>. در نقلی دیگر هم آمده، چون [[قیصر]] بر این خبر اطلاع یافت، حارث بن ابی اشمر غسانی [[پادشاه]] [[غسان]] را بر ضد او بر انگیخت. حارث، [[فروه]] را به [[اسارت]] گرفت و در [[فلسطین]] بر دار کرد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸.</ref>.

	از دیگر وفود بنی جذام می‌توان به [[وفد]] [[برذع بن زید جذامی]] و [[مالک بن احمر جذامی]] اشاره کرد. [[برذع بن زید جذامی]] -که برخی از او با نام [[بردع بن زید]] نیز یاد کرده‌اند،-<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۸۱.</ref> از ساکنان [[بیت جبرین]] [[شام]] بود که همراه با [[برادران]] خود [[رفاعه]] و [[سوید]] و ده تن از [[مردم]] قومش از فلسطین، نزد حضرت رفت و [[اسلام]] آورد<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۰۸ و ج۲، ص۳۳۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۴۱۷. نیز ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۷۷.</ref>. از [[تاریخ]] دقیق این وفد اطلاعی به‌دست نیامده، اما به نظر می‌رسد این وفد، وفدی جدا از وفد [[رفاعة بن زید]] جذامی که پیش از واقعه [[خیبر]] اتفاق افتاد، بوده است. [[مالک بن احمر]] هم از دیگر وفد کنندگانی بود که همراه با جمعی از مردم قومش در [[تبوک]] بر [[پیامبر]]{{صل}} وارد شد<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۲۰۳؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۳۴۵.</ref>. وی ضمن اظهار [[مسلمانی]]، از حضرت خواست تا مکتوبی برای او بنویسند تا بواسطه آن [[قوم]] خود را به اسلام بخواند. حضرت نیز چنین کرد و نامه‌ای برای او نوشت و در آن برای کسانی که تبعیتش کنند و [[نماز]] اقامه کنند و [[زکات]] پرداخت کنند و ضمن اجتناب از [[مشرکان]]، [[خمس]] [[اموال]] خود را بپردازند، [[امان الهی]] و [[امان]] پیامبرش را تضمین کردند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۲۳۳؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۵۲۳.</ref>.علاوه بر هیئاتی که از [[طوایف]] مختلف بنی جذام در نقاط مختلف، خود را به [[رسول خدا]]{{صل}} رسانده بودند و اظهار [[مسلمانی]] یا [[تبعیت]] کرده بودند، برخی از جذامی‌ها هم، در قالب هیئات [[قبایل]] [[خویشاوند]] خود، نظیر [[بنی لخم]]، خود را به [[پیامبر]]{{صل}} رسانده بودند. [[زنباع بن بن سلامه جذامی]] -پدر [[روح بن زنباع]]- یکی از آنان بود که در ضمن هیأتی از بنی دار -از شاخه‌های [[قبیله]] بنی لخم،- خود را به [[مدینه]] رسانده بود. وی و ده تن دیگر از اقوامش، بعد از باز گشت حضرت از [[تبوک]]، (در [[سال نهم هجری]]) [[خدمت]] آن حضرت شرفیاب شد و پس از [[پذیرش اسلام]]، تا [[وفات پیامبر]]{{صل}} در مدینه ماندگار شدند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۸-۲۵۹. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۵۶۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۸؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۴۷۰.</ref>. وفد قیس بن زید بن حیّان بن امری‌ء القیس هم از دیگر وفود کنندگان جذامی نزد [[نبی اکرم]]{{صل}} بود. او که سالار [[قوم]] خود، -[[سعد بن مالک بن زید مناة بن أفصی]]- بود، نزد رسول خدا{{صل}} شرفیاب شد و پس از اظهار مسلمانی، حضرت او را عامل خود بر قومش [[بنی سعد]] قرار داد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۰۳.</ref>.		از دیگر وفود بنی جذام می‌توان به [[وفد]] [[برذع بن زید جذامی]] و [[مالک بن احمر جذامی]] اشاره کرد. [[برذع بن زید جذامی]] -که برخی از او با نام [[بردع بن زید]] نیز یاد کرده‌اند،-<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۸۱.</ref> از ساکنان [[بیت جبرین]] [[شام]] بود که همراه با [[برادران]] خود [[رفاعه]] و [[سوید]] و ده تن از [[مردم]] قومش از فلسطین، نزد حضرت رفت و [[اسلام]] آورد<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۰۸ و ج۲، ص۳۳۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۴۱۷. نیز ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۷۷.</ref>. از [[تاریخ]] دقیق این وفد اطلاعی به‌دست نیامده، اما به نظر می‌رسد این وفد، وفدی جدا از وفد [[رفاعة بن زید]] جذامی که پیش از واقعه [[خیبر]] اتفاق افتاد، بوده است. [[مالک بن احمر]] هم از دیگر وفد کنندگانی بود که همراه با جمعی از مردم قومش در [[تبوک]] بر [[پیامبر]]{{صل}} وارد شد<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۲۰۳؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۳۴۵.</ref>. وی ضمن اظهار [[مسلمانی]]، از حضرت خواست تا مکتوبی برای او بنویسند تا بواسطه آن [[قوم]] خود را به اسلام بخواند. حضرت نیز چنین کرد و نامه‌ای برای او نوشت و در آن برای کسانی که تبعیتش کنند و [[نماز]] اقامه کنند و [[زکات]] پرداخت کنند و ضمن اجتناب از [[مشرکان]]، [[خمس]] [[اموال]] خود را بپردازند، [[امان الهی]] و [[امان]] پیامبرش را تضمین کردند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۲۳۳؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۵۲۳.</ref>.علاوه بر هیئاتی که از [[طوایف]] مختلف بنی جذام در نقاط مختلف، خود را به [[رسول خدا]]{{صل}} رسانده بودند و اظهار [[مسلمانی]] یا [[تبعیت]] کرده بودند، برخی از جذامی‌ها هم، در قالب هیئات [[قبایل]] [[خویشاوند]] خود، نظیر [[بنی لخم]]، خود را به [[پیامبر]]{{صل}} رسانده بودند. [[زنباع بن روح بن سلامه جذامی]] -پدر [[روح بن زنباع]]- یکی از آنان بود که در ضمن هیأتی از بنی دار -از شاخه‌های [[قبیله]] بنی لخم،- خود را به [[مدینه]] رسانده بود. وی و ده تن دیگر از اقوامش، بعد از باز گشت حضرت از [[تبوک]]، (در [[سال نهم هجری]]) [[خدمت]] آن حضرت شرفیاب شد و پس از [[پذیرش اسلام]]، تا [[وفات پیامبر]]{{صل}} در مدینه ماندگار شدند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۸-۲۵۹. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۵۶۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۸؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۴۷۰.</ref>. وفد قیس بن زید بن حیّان بن امری‌ء القیس هم از دیگر وفود کنندگان جذامی نزد [[نبی اکرم]]{{صل}} بود. او که سالار [[قوم]] خود، -[[سعد بن مالک بن زید مناة بن أفصی]]- بود، نزد رسول خدا{{صل}} شرفیاب شد و پس از اظهار مسلمانی، حضرت او را عامل خود بر قومش [[بنی سعد]] قرار داد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۰۳.</ref>.

	سوای از این وفود که به قصد اظهار مسلمانی انجام گرفت، برخی از وفدها نه به منظور اظهار مسلمانی، بلکه به قصد اظهار تبعیت از [[دولت نبوی]]{{صل}} انجام گرفت که وفد [[امیران]] [[ایله]] و [[جرباء]] و [[اذرح]] در [[زمان]] [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] از آن جمله بود. این افراد در تبوک، نزد حضرت آمدند و در ازای قبول پرداخت [[جزیه]] با ایشان [[پیمان]] بستند. [[امیر]] [[ایله]] در این [[زمان]] [[یوحنا]] پسر [[رؤیة بن نفاثه]] از [[جذام]] بود. او استری سفید به [[پیامبر]]{{صل}} بخشید<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۶۷.</ref>. علاوه بر این جمع، گروه کثیری از [[مردم]] این [[قوم]] همچنان بر [[آیین]] خود باقی ماندند تا اینکه در پی ارسال [[سرایا]] توسط حضرت و یا بعد از [[رحلت]] ایشان و پس از انجام [[فتوحات اسلامی]] در سالهای چهاردهم و پانزدهم رفته رفته [[اسلام]] پذیرفتند.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		سوای از این وفود که به قصد اظهار مسلمانی انجام گرفت، برخی از وفدها نه به منظور اظهار مسلمانی، بلکه به قصد اظهار تبعیت از [[دولت نبوی]]{{صل}} انجام گرفت که وفد [[امیران]] [[ایله]] و [[جرباء]] و [[اذرح]] در [[زمان]] [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] از آن جمله بود. این افراد در تبوک، نزد حضرت آمدند و در ازای قبول پرداخت [[جزیه]] با ایشان [[پیمان]] بستند. [[امیر]] [[ایله]] در این [[زمان]] [[یوحنا]] پسر [[رؤیة بن نفاثه]] از [[جذام]] بود. او استری سفید به [[پیامبر]]{{صل}} بخشید<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۶۷.</ref>. علاوه بر این جمع، گروه کثیری از [[مردم]] این [[قوم]] همچنان بر [[آیین]] خود باقی ماندند تا اینکه در پی ارسال [[سرایا]] توسط حضرت و یا بعد از [[رحلت]] ایشان و پس از انجام [[فتوحات اسلامی]] در سالهای چهاردهم و پانزدهم رفته رفته [[اسلام]] پذیرفتند.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

Jaafari: /* منابع */

2025-01-23T04:53:55Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۳
خط ۸۳:		خط ۸۳:

	حضور جمعی از [[مردم]] بنی جذام در [[قیام]] [[تمیم]] [[لخمی]] در [[سال ۲۲۷ هجری]] هم از دیگر [[اخبار]] مهم این [[قوم]] در [[تقابل]] با [[دولت عباسی]] است. تمیم لخمی معروف به «[[ابوحرب]]» و ملقب به «مُبَرقَع» در دوران [[حکومت]] [[معتصم]] (حک.۲۱۸-۲۲۷) و به نقلی [[واثق عباسی]] (حک. ۲۲۷-۲۳۲). به [[همراهی]] جمعی از مردم [[لخم]] و جذام و عامله و بلقین در [[فلسطین]] سر به [[شورش]] نهاد و سپس راهی [[اردن]] شد. [[واثق]]، [[رجاء بن ایوب حضاری]] را جهت [[سرکوب]] آنها و دیگر شورش‌های منطقه به آن سامان فرستاد. رجاء با تمیم لخمی مصاف داد و او را پس از [[اسارت]]، به [[سامرا]] فرستاد<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۸۰. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۹، ص۱۱۶-۱۱۷؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۴، ص۲۷۳-۲۷۴؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۵۳۲-۵۳۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		حضور جمعی از [[مردم]] بنی جذام در [[قیام]] [[تمیم]] [[لخمی]] در [[سال ۲۲۷ هجری]] هم از دیگر [[اخبار]] مهم این [[قوم]] در [[تقابل]] با [[دولت عباسی]] است. تمیم لخمی معروف به «[[ابوحرب]]» و ملقب به «مُبَرقَع» در دوران [[حکومت]] [[معتصم]] (حک.۲۱۸-۲۲۷) و به نقلی [[واثق عباسی]] (حک. ۲۲۷-۲۳۲). به [[همراهی]] جمعی از مردم [[لخم]] و جذام و عامله و بلقین در [[فلسطین]] سر به [[شورش]] نهاد و سپس راهی [[اردن]] شد. [[واثق]]، [[رجاء بن ایوب حضاری]] را جهت [[سرکوب]] آنها و دیگر شورش‌های منطقه به آن سامان فرستاد. رجاء با تمیم لخمی مصاف داد و او را پس از [[اسارت]]، به [[سامرا]] فرستاد<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۸۰. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۹، ص۱۱۶-۱۱۷؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۴، ص۲۷۳-۲۷۴؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۵۳۲-۵۳۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==بنی جذام و تعامل با [[دولت]] [[فاطمیان]]==
			از اندک اخبار تعاملات [[طوایف]] متعدد بنی جذام با [[دولت فاطمی]] می‌توان به پذیرش امارت [[فاس]]-شهری بزرگ در سواحل [[مغرب]] [[اسلامی]]-<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۳۰.</ref> از سوی [[احمد بن بکر بن ابی سهل جذامی]] در [[زمان]] المعز لدین [[الله]] فاطمی اشاره کرد. لیکن او و برخی دیگر از امرای [[اندلس]] و [[مغرب]] [[اسلامی]]، [[دل]] در گرو [[امویان اندلس]] نهادند و [[بیعت]] خود را با [[خلفای فاطمی]] نقض نمودند. از این رو المعز لدین الله -[[خلیفه]] فاطمی- سردار معروف خود -جوهر صقلی- را با سپاهی جهت به [[اطاعت]] در آوردن ایشان، به مغرب و اندلس فرستاد. جوهر صقلی نیز به سرکوبی یکایک این [[امرا]] پرداخت تا این که به فاس رسید. او این [[شهر]] را چندی در محاصره گرفت اما به جهت [[مقاومت]] سرسختانه [[مردم]] شهر به [[فرماندهی]] [[احمد بن بکر جذامی]]، موقتاً از محاصره شهر منصرف، و به فتح مناطق دیگر از جمله سجلماسه و [[امیر]] [[شورشی]] آن محمد بن واسول پرداخت. سپس به فاس بازگشت و سرانجام به [[همت]] سردار خود «زیری بن مناد» آن را گشود و در [[سال ۳۴۸ هجری]] احمد بن بکر را به [[اسارت]] گرفت و او و محمد بن واسول -امیر شورشی سجلماسه- را در حالی که در قفس بودند به منصوریه وارد کرد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۵۹.</ref>.

			[[وزارت]] شاور السعدی برای عاضد فاطمی -آخرین خلیفه بنی عبیدی فاطمی در [[مصر]]- هم، از دیگر [[اخبار]] مهم به دست آمده از تعاملات جذامی‌ها با [[دولت]] [[فاطمیان]] است<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۸۷؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۸۴.</ref>. شاور السعدی با قتل الملک الصالح طلائع بن رزیک در [[سال ۵۵۸ هجری]] به وزارت رسید و زمام [[اختیار]] امور خلیفه العاضد لدین الله فاطمی را به‌دست گرفت. او نه ماه به وزارت پرداخت تا این که فردی به نام ضرغام به [[مخالفت]] با او پرداخت و او را از قاهره بیرون انداخت. شاور به [[شام]] رفت و به نورالدین محمود بن زنکی [[پناه]] برد و با او [[عهد]] کرد اگر چنانچه او لشکری را بفرستد و مصر را [[تسخیر]] او کند، ثلث [[خراج]] مصر را بدو تقدیم کند. نورالدین، سردار نامی خود «اسدالدین شیرکوه» را با لشکری به [[مصر]] فرستاد. اسدالدین شیرکوه به مصر رفت و پس از کشتن ضرغام، شاور را به [[مقام]] پیشین خود بازگرداند. این اقدام، سرانجام به محو [[دولت فاطمی]] و [[تسلط]] صلاح الدین ایوبی بر مصر و این منطقه شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۵، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-01-23T04:47:55Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	گذشته از نقش آفزینی‌های جذامیان در مناطق [[شام]] و فلسطین، برخی منابع از حضور برخی از جذامی‌ها در [[افریقا]] و [[همراهی]] با [[کارگزاران]] برخی [[خلفای اموی]] خبر داده‌اند که [[ثعلبه]] جذامی از جمله آنهاست. ثعلبه از همراهان [[کلثوم بن عیاض]] -[[فرماندار]] منتخب [[هشام بن عبدالملک]] در قیروان- بود که پس از [[شکست]] از بربرها در [[سال ۱۲۴ هجری]]، همراه با باقیماندگان [[اهل شام]] به [[اندلس]] رفتند<ref>ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۳۶۷.</ref>.		گذشته از نقش آفزینی‌های جذامیان در مناطق [[شام]] و فلسطین، برخی منابع از حضور برخی از جذامی‌ها در [[افریقا]] و [[همراهی]] با [[کارگزاران]] برخی [[خلفای اموی]] خبر داده‌اند که [[ثعلبه]] جذامی از جمله آنهاست. ثعلبه از همراهان [[کلثوم بن عیاض]] -[[فرماندار]] منتخب [[هشام بن عبدالملک]] در قیروان- بود که پس از [[شکست]] از بربرها در [[سال ۱۲۴ هجری]]، همراه با باقیماندگان [[اهل شام]] به [[اندلس]] رفتند<ref>ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۳۶۷.</ref>.
	علاوه بر [[رجال]] بنی جذام، نام برخی [[موالیان]] این [[قوم]] هم در شمار کارگزاران و [[فرماندهان]] بنام دوران [[حاکمیت]] [[بنی امیه]] به ثبت رسیده است که از جمله معاریف آنان می‌توان از [[حظی بن ابی کثیر جذامی خراسانی]] [[فرمانده]] [[فتوحات]] [[بحری]] [[ولید بن عبدالملک]] (حک. ۸۶-۹۶)<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۴، ص۴۰۵.</ref> و حیّی بن ابی کثیر جذامی فرمانده فتوحات دریایی [[سلیمان بن عبدالملک]] (حک. ۹۶-۹۹)<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۳۸۸.</ref> یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		علاوه بر [[رجال]] بنی جذام، نام برخی [[موالیان]] این [[قوم]] هم در شمار کارگزاران و [[فرماندهان]] بنام دوران [[حاکمیت]] [[بنی امیه]] به ثبت رسیده است که از جمله معاریف آنان می‌توان از [[حظی بن ابی کثیر جذامی خراسانی]] [[فرمانده]] [[فتوحات]] [[بحری]] [[ولید بن عبدالملک]] (حک. ۸۶-۹۶)<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۴، ص۴۰۵.</ref> و حیّی بن ابی کثیر جذامی فرمانده فتوحات دریایی [[سلیمان بن عبدالملک]] (حک. ۹۶-۹۹)<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۳۸۸.</ref> یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==بنی جذام و تعامل با [[دولت عباسی]]==
			آگاهی‌های نسبتاً محدودی از بنی جذام و تعاملات ایشان با [[دولت بنی عباس]] در دست است. از جمله این معدود [[اخبار]]، می‌توان به مشارکت [[حکم بن ضبعان بن روح بن زنباع جذامی]] در تشکیل دولت عباسی اشاره کرد. وی در واپسین روزهای [[حکومت]] [[مروان بن محمد]] –آخرین [[خلیفه اموی]]- با [[سیطره]] بر [[فلسطین]] و به‌دست گرفتن امور آن، اسباب [[اخراج]] [[مروان بن محمد]] را از این منطقه فراهم آورد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۹، ص۳۲۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۴۳۹؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۴۲۵.</ref>. برخی گزارشات او را عامل فلسطین از سوی [[عبدالله بن علی]] گفته‌اند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۹، ص۳۲۳.</ref>. [[رجاء بن سلامة بن روح بن زنباع]] هم از دیگر معاریف [[خاندان]] بنی روح بن زنباع بود که امارت [[یمن]] در [[زمان]] [[مهدی عباسی]] (حک. ۱۲۶-۱۶۹) را بر عهده داشت<ref>یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۳۹۹؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۹۰.</ref>. از مناسبات دوستانه متأخرتر آنان می‌توان از [[دعوت]] برخی از بزرگان این [[قوم]] و [[بیعت]] ستانی از [[مردم]] [[اندلس]] و شمال [[افریقا]] برای [[خلفای عباسی]] یاد کرد. [[علاء]] بن مغیث جذامی یحصبی از جمله این سرسپردگان دولت عباسی بود. او در [[سال ۱۴۶ هجری]] از افریقیه [[حرکت]] کرد و در باجه -از بلاد اندلس- فرود آمد. [[علاء بن مغیث]]، مردم این منطقه را به ابوجعفر [[منصور دوانیقی]] –خلیفه [[عباسی]]- (حک: ۱۳۶-۱۵۸) دعوت کرد و موفق شد تا جمعی را بر گرد خود گرد آورد. عبدالرحمن داخل-مؤسس [[دولت]] [[امویان اندلس]]- بر او [[لشکر]] کشید و پس از چند [[روز]] [[نبرد]]، او را در نواحی اشبیلیه [[شکست]] داد و سر بسیاری از سپاهیانش را به قیروان و [[مکه]] فرستاد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>. پس از او، سعید یحصبی معروف به «مطری» در ناحیه «لبله» به [[خونخواهی]] یمنیانی که با علاء کشته شده بودند، [[قیام]] کرد و اشبیلیه را [[متصرف]] شد. عبدالرحمن داخل بر او هجمه برد و سعید به ناچار در دژی [[پناه]] گرفت. با به محاصره در آمدن سعید یحصبی توسط قوای عبدالرحمن داخل، [[غیاث بن علقمه لخمی]] که در شدونه مستقر بود به مدد مطری آمد؛ اما عبدالرحمن، [[غلام]] خود را به مقابله با او فرستاد تا راه را بر آنها گرفتند و از مدد او به مطری جلوگیری کردند. محاصره قلعه به درازا کشید تا این که مطری، در یکی از روزها که به [[جنگ]] آمده بود کشته شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>. بنی [[هود]] از سلسله‌های مهم [[ملوک الطوایفی]] در [[اندلس]] که در ۴۳۱ [[هجری]] توسط جذامی‌ها در شمال شرقی اندلس، یعنی [[ثغر]] [[اعلی]] به مرکزیت سَرقسطه تأسیس و تا ۵۰۳ هجری به [[حکومت]] خود ادامه داد<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۴۳؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۰۲.</ref> هم، از جذامیانی بودند که در [[طاعت]] [[خلفای بنی عباس]] در [[بغداد]] بودند<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۴۳؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۳۴.</ref>. همچنین، برخی منابع هم از خروج [[محمد بن هود جذامی]] علیه [[ادریس بن یعقوب]] –از خلفای [[دولت موحدون]] در مراکش- در اندلس در [[سال ۶۲۱ هجری]] و [[دعوت]] [[مردم]] به [[بنی العباس]] خبر داده، آورده‌اند که [[تمایل]] مردم به این دعوت و [[قدرت]] یافتن محمد بن هود در اندلس، موجب [[فرار]] ادریس و لشکریانش از اندلس و بازگشت به مراکش گردید<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۷، ص۱۶۸. نیز ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴۵، ص۷۰.</ref>.

			البته، در کنار این حمایت‌ها اخباری هم از مقابله برخی از [[مردمان]] این [[قوم]] با برخی [[خلفای عباسی]] در دست است که [[شورش]] [[مصریان]] در دورة [[مأمون عباسی]] (۱۷۰-۲۱۸هجری) به [[فرماندهی]] [[عبدالعزیز بن وزیر]] (جَرَوی) از آن جمله است. ابوعلی عبدالعزیز بن وزیر بن ضابئ جروی، از [[قبیله]] [[بنی‌جری بن عوف جذامی]]، یکی از [[فرماندهان]] [[شجاع]] [[مصر]] بود. وی در [[سال ۱۹۸ هجری]] و به [[روزگار]] [[زمامداری]] [[مطلب بن عبدالله خزاعی]] -[[والی مصر]]،- [[رییس]] پلیسی [[سرزمین مصر]] را به عهده داشت<ref>زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۹ و ۳۰۰. یعقوبی عبدالعزیز را رییس پلیس عبدالله بن عباس بن موسی هاشمی -عامل مأمون در مصر- معرفی کرده است. (یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۴۴۴)</ref>. او در [[شهر]] «تنّیس» در شرق دلتا سر به [[شورش]] برداشت. [[امین]] [[عباسی]] (۱۹۳–۱۹۸ [[هجری]]) جهت جلب توجه او، [[حکومت مصر]] را بدو واگذار کرد، اما [[مأمون]] او را از این سمت [[عزل]]، و [[سری بن حکم]] را بر [[ولایت مصر]] گماشت. جروی، علیه سری بن حکم و [[مطلب بن عبدالله خزاعی]] دست به شورش زد و بر شرق دلتا دست یافت و سپس در رأس پنجاه هزار سپاهی به اسکندریه [[حمله]] برد و با [[صلح]] آن را گشود. وی به تثبیت [[حکومت]] خود در این شهر پرداخت و در [[مساجد]] آن، به نام او [[خطبه]] خوانده شد. اندکی بعد، وی برای [[جنگ]] با سرّی بن حکم، از اسکندریه خارج شد. اما هنگامی که از شهر خارج شد، [[مردم]] اسکندریه بر او شوریدند و کنترل شهر را به‌دست گرفتند. [[عبدالعزیر بن وزیر]] بازگشت و اسکندریه را در محاصره خود گرفت و با استفاده از منجنیق بدان حمله برد. این محاصره هفت ماه طول کشید و در طی آن جروی در اثر اصابت یکی از سنگهای منجنیق خودی کشته شد<ref>زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۹ و ۳۰۰. نیز ر.ک: مقریزی، المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط والآثار، ج۱، ص۳۹۲.</ref>. پس از [[مرگ]] او در [[سال ۲۰۵ هجری]]، پسرش علی معروف به «ابن الجروی»، که او نیز از امرای [[شجاع]] [[مصر]] بود، جانشینش شد<ref>زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۳۰۰.</ref>. [[علی بن عبدالعزیز]] بن وزیر جروی پس از این [[جانشینی]]، با عبیدالله بن سرّی که بعد از پدرش -سرّی بن حکم،- جانشینش در [[امارت مصر]] شده بود، در شطنوف و دمنهور جنگید و در آن به [[پیروزی]] رسید و سپس با هم [[مصالحه]] کرد. پس از این واقعه، علی در تنیس اقامت گزید و با دریافت حکمی از [[مأمون عباسی]]، [[امیر]] [[ولایت]] تنیس و حوف شرقی گردید. اما، میان او و ابن السرّی -[[والی]] [[فسطاط]] [[مصر]] و [[صعید]] و مناطق [[غربی]] آن- [[نزاع]] در گرفت، از این رو [[مأمون]]، [[عبدالله بن طاهر]] را سوی آنها فرستاد و او با سرکوبی هر دو آنها، به [[آتش]] [[اختلافات]] این دو در منطقه برای همیشه خاتمه داد. عبدالله بن طاهر، ابن جروی را به [[عراق]] [[تبعید]] کرد. اما مدتی بعد، [[افشین]] او را در ازای تصاحب تمامی اموالش، بار دیگر به مصر بازگرداند. لیکن ابن جروی پس از بازگشتش به مصر، قول و قرارهای خود با افشین را [[انکار]] کرد و چیزی بدو نپرداخت، از این رو افشین او را کشت<ref>مقریزی، المواعظ والاعتبار بذکر الخطط والآثار، ج۱، ص۱۷۹- ۱۸۰ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۳۰۰.</ref>.

			حضور جمعی از [[مردم]] بنی جذام در [[قیام]] [[تمیم]] [[لخمی]] در [[سال ۲۲۷ هجری]] هم از دیگر [[اخبار]] مهم این [[قوم]] در [[تقابل]] با [[دولت عباسی]] است. تمیم لخمی معروف به «[[ابوحرب]]» و ملقب به «مُبَرقَع» در دوران [[حکومت]] [[معتصم]] (حک.۲۱۸-۲۲۷) و به نقلی [[واثق عباسی]] (حک. ۲۲۷-۲۳۲). به [[همراهی]] جمعی از مردم [[لخم]] و جذام و عامله و بلقین در [[فلسطین]] سر به [[شورش]] نهاد و سپس راهی [[اردن]] شد. [[واثق]]، [[رجاء بن ایوب حضاری]] را جهت [[سرکوب]] آنها و دیگر شورش‌های منطقه به آن سامان فرستاد. رجاء با تمیم لخمی مصاف داد و او را پس از [[اسارت]]، به [[سامرا]] فرستاد<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۸۰. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۹، ص۱۱۶-۱۱۷؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۴، ص۲۷۳-۲۷۴؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۵۳۲-۵۳۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-01-22T10:13:17Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2025-01-22T10:07:43Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۵۷:		خط ۵۷:

	[[فتوحات]] [[مصر]] (در [[سال ۲۰ هجری]]) هم از دیگر محورهای مهم فتوحات در عصر خلفاست که [[فرزندان]] جذام در آن به نقش‌آفرینی پرداختند. جذامی‌ها که افرادی نظیر: [[لصیت بن خثم بن حرمله جذامی]]<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۸۱؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[حریث بن ناهل بن غنم جذامی وائلی]] -[[رییس]] جذام-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۱۴؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[مسور بن یزید جذامی]] -از اشراف جذام-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۴۷۴.</ref>، [[عمرو بن فرفر جذامی]] -رییس [[بنی وائل بن مالک]]-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۳۷۶.</ref> و [[اشعث بن وهب جذامی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref> از جمله ایشان بودند، از همراهان [[عمرو بن عاص]] در [[فتح مصر]] (در [[سال ۲۰ هجری]]) بودند. به همین مناسبت، آنان مناطقی را در [[مصر]] از عمرو بن عاص به [[اقطاع]] گرفتند که هربیط، [[تل]] لسطه، نوب و ام زماد<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref> و احتمالاً مناطق حوف([[خوف]]) در شرق مصر<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۱۳۰ و ۲۶۱، ۳۴۶ و...؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۷۹.</ref>، [[حلوان]]<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱، ص۴۰۴.</ref> و نیز بخش‌هایی از اسکندریه<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۰۷؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۷۴.</ref> از آن قسم است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		[[فتوحات]] [[مصر]] (در [[سال ۲۰ هجری]]) هم از دیگر محورهای مهم فتوحات در عصر خلفاست که [[فرزندان]] جذام در آن به نقش‌آفرینی پرداختند. جذامی‌ها که افرادی نظیر: [[لصیت بن خثم بن حرمله جذامی]]<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۸۱؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[حریث بن ناهل بن غنم جذامی وائلی]] -[[رییس]] جذام-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۱۴؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[مسور بن یزید جذامی]] -از اشراف جذام-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۴۷۴.</ref>، [[عمرو بن فرفر جذامی]] -رییس [[بنی وائل بن مالک]]-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۳۷۶.</ref> و [[اشعث بن وهب جذامی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref> از جمله ایشان بودند، از همراهان [[عمرو بن عاص]] در [[فتح مصر]] (در [[سال ۲۰ هجری]]) بودند. به همین مناسبت، آنان مناطقی را در [[مصر]] از عمرو بن عاص به [[اقطاع]] گرفتند که هربیط، [[تل]] لسطه، نوب و ام زماد<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref> و احتمالاً مناطق حوف([[خوف]]) در شرق مصر<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۱۳۰ و ۲۶۱، ۳۴۶ و...؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۷۹.</ref>، [[حلوان]]<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱، ص۴۰۴.</ref> و نیز بخش‌هایی از اسکندریه<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۰۷؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۷۴.</ref> از آن قسم است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==بنی جذام و [[حکومت امام علی]]{{ع}}==
			با توجه به این که [[مساکن]] بنی جذام غالباً در حیطه جغرافیایی [[شام]] واقع بود و این منطقه هم تحت [[حکمرانی]] [[معاویة بن ابی‌سفیان]] قرار داشت، جای [[تعجب]] نخواهد بود که آنان تحت تأثیر [[امویان]]، در حوادث و رخدادهای پیشآمد کرده بین [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} و معاویه، جانب امویان را بگیرند و از [[حمایت]] و [[همراهی]] با دوران [[حکومت علوی]]{{ع}} خودداری ورزند. از جمله این وقایع [[جنگ]] صِفّین است که قبیلة جذام در آن در کنار [[قبایل یمنی]] دیگر همچون [[بنی لخم]]، بخش عمده‌ای از یمنی‌های [[سپاه شام]] را تشکیل می‌دادند. در این جنگ، ناتل بن قیس جذامی -چهره ممتاز بنی جذام- [[فرماندهی]] [[قبایل]] [[لخم]] و جذام را از سوی معاویه بر عهده داشت<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۰۷؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۱۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶۱، ص۳۷۳.</ref>. آنها در این معرکه، در کنار دیگر [[یاران]] معاویه از قبایل لخم و [[عک]] نبردهای [[سختی]] را با [[سپاه امیرالمؤمنین]]{{ع}} انجام دادند<ref>من باب نمونه ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۰۱ و ۳۶۳ و...</ref>. بر اساس یکی از این گزارشات، آنان در [[روز]] چهارم جنگ همراه با [[حمیر]] و لخم به فرماندهی [[عبیدالله بن عمر]] [[حمله]] سختی را علیه [[سپاه عراق]] انجام دادند<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۷۸.</ref>؛ بر اساس گزارشی دیگر، [[مالک اشتر]] همراه با هشتصد تن از [[جوانان]] همدانی، در یکی از معارک این جنگ -در روز [[پنج شنبه]] نهم صفر [[سال ۳۷ هجری]]- در برابر هجمه وسیع سپاه شام که متشکل از قبایل لخم، عک، جذام و [[اشعر]] بودند، سخت [[پایداری]] نمودند و آنان را وادار به [[عقب نشینی]] کردند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۹۴.</ref>. در این جنگ قبایل [[عکّ]] و لخم و جذام حملات سختی را علیه قبایل [[مذحج]] و [[بکر بن وائل]] انجام دادند و یکی از عکیان در [[تحریض]] یارانش اشعاری با این مطلع سرود: «وای بر حال [[نزار]] ماران مذحجی از ضرب شست [[عکّ]] که ما مادرشان را به عزایشان بنشانیم و بگریانیم و.».. این [[رجز]] مرد عکّی، [[حمیّت]] [[قبیله مذحج]] را برانگیخت. پس به [[سختی]] بر آنها هجمه آوردند و [[روز]] سیاهی را برای آنها رقم زدند. چندان که منادی عکی ندا در داد: «ای [[مذحجیان]] [[خدا]] را خدا را در [[حق]] عکّ و [[جذام]]؛ آیا [[حرمت]] [[خویشاوندی]] را به یاد نمی‌آورید؟ [[لخم]] ارجمند و [[اشعریان]] و [[دودمان]] ذی حمام همه را نابود کردید؛ کجاست [[خرد]] و آرمانها، اینک این زنانند که بر [[مرگ]] نامداران می‌گریند»<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۰۱.</ref>. همچنین، نقل است که معاویه پس از اطلاع از سرایش شعری توسط [[شاعر]] همدانی و [[تفضیل]] [[امام علی]]{{ع}} بر او در این [[شعر]]، وی، [[ذی الکلاع]] [[حمیری]] را فرا خواند و او را به [[فرماندهی]] سپاهی بزرگ متشکل از هزار تن از [[یمنیان]] از [[قبایل]] یحصب، کنده، لخم و جذام به [[نبرد]] [[قوم همدان]] فرستاد. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} متوجه این [[حرکت]] [[دشمن]] شدند و با صدای بلند [[همدانی‌ها]] را از این [[حمله]] با خبر کردند و فرمودند که این [[سپاه]]، تنها آهنگ شما را دارد. پس [[همدانیان]] ضمن لبیک به ندای امیرالمؤمنین{{ع}}، به [[رهبری]] قیس بن سعید بر آنها تاختند. نبردی سختی در گرفت که تا شب به طول انجامید و در آن جمع زیادی از دو طرف کشته و زخمی شدند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۳، ص۳۱.</ref>.

			علاوه بر [[ناتل بن قیس]]، [[مشجع بن بشر جذامی]] و [[ابوشریح]] جذامی نیز از دیگر چهره‌های شناخته شده این [[قوم]] در این جنگ‌اند. نقل است که وی در یکی از [[مواقف]] [[نبرد صفین]] به میان قوم خود جذام رفت و از آنان خواست تا یاری‌اش دهند تا حمله‌ای را بر [[سپاه عراق]] ترتیب دهد. اما [[مردم]] قومش وقعی به او ننهادند و مشجع در حالی که اشعاری می‌سرود بر [[اصحاب امام علی]]{{ع}} حمله برد. او به میدان آمد و از همرزمانش خواست تا علی{{ع}} را به وی نشان دهند تا با او [[پیکار]] کند. [[عدی بن حاتم]] –از [[اصحاب]] و [[یاران]] نزدیک [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}- متوجه او شد؛ پس به میدان تاخت و به مصاف وی رفت. او نیزه‌ای بر سینه مشجع زد؛ جذامی در حال، از اسب بر [[زمین]] افتاد و [[جان]] داد<ref>. ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۳، ص۵۴. منقری در کتاب خود از او با نام شیخ بن بشر جذامی یاد کرده و اشعاری از او را در تحریض مردان سپاه معاویه جهت نبرد شدیدتر با سپاه عراق را ذکر کرده است. (نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۷۶)</ref>. فردی به نام [[ابوشریح]] هم از کسانی بود که برافراشتن [[قرآن]] بر نیزه در [[میمنه]] [[سپاه معاویه]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۴۷۸.</ref> به تحقق جریان [[حکمیت]] دامن زد. ضمن این که [[یزید بن عمر جذامی]] و [[عاصم بن منتشر جذامی]] هم از دیگر بزرگان این [[قوم]] بودند که به عنوان [[نمایندگان]] معاویه، در جمع [[شهود]] [[تحکیم]] حضور داشتند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۵۰۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-01-22T10:06:48Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	[[رویارویی]] دیگر جذامی‌ها با [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[سال هشتم هجری]] رقم خورد. بنا بر نقل برخی منابع، [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جمادی الاخر]] این سال، جمعی از بزرگان [[مهاجر]] و [[انصار]] از جمله [[ابوبکر]] و عمر و [[ابوعبیده]] را به فرماندهی [[عمرو بن عاص]] به [[ذات السلاسل]] –که در فاصله ده [[روز]] راه تا مدینه قرار داشت،- فرستاد. این گروه پس از رسیدن به منطقه مورد نظر، به [[اجتماع]] [[دشمن]]، متشکل از [[قضاعه]]، [[عامله]]، [[لخم]] و [[جذام]]، [[حمله]] بردند و ضمن به [[هلاکت]] رساندن تعداد زیادی از آنان، [[اموال]] بسیاری از ایشان را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۶۹-۷۷۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۰-۳۸۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۲.</ref>. [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] هم از دیگر وقایع مهم [[تاریخ]] [[دوران پیامبر]]{{صل}} است که در آن ذکری از بنی جذام به میان رفته است. در این سال، گروهی از [[بازرگانان]] شامی خبر آوردند که هرقل –امپراطور بیزانس- سپاهی بزرگ از [[رومیان]] فراهم آورده و [[مردم]] لخم، جذام، عامله و [[غسان]] را بر مقدمه آن گماشته و آنها را به بلقاء<ref>«بلقاء» ناحیه‌ای است از مناطق تحت حاکمیت دمشق، بین شام و وادی القری. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۸۹)</ref> فرستاده است. در پی دریافت این خبر، [[رسول خدا]]{{صل}} با وجود گرمای شدید هوا، دستور به [[بسیج عمومی]] [[مردم]] دادند و از آنها خواستند تا با [[آماده‌سازی]] تمام امکانات خود، مهیای این [[جنگ]] شوند. [[پیامبر]]{{صل}}، اشخاصی را هم به [[مکه]] و [[قبایل]] دیگر اعزام فرمود تا آنها را برای جنگ [[حرکت]] دهند. با گرد آمدن [[سپاه]]، [[لشکر]] راهی [[سرزمین روم]] شدند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۹۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۲۵-۱۲۶؛ مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‌، ج۲، ص۴۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		[[رویارویی]] دیگر جذامی‌ها با [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[سال هشتم هجری]] رقم خورد. بنا بر نقل برخی منابع، [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جمادی الاخر]] این سال، جمعی از بزرگان [[مهاجر]] و [[انصار]] از جمله [[ابوبکر]] و عمر و [[ابوعبیده]] را به فرماندهی [[عمرو بن عاص]] به [[ذات السلاسل]] –که در فاصله ده [[روز]] راه تا مدینه قرار داشت،- فرستاد. این گروه پس از رسیدن به منطقه مورد نظر، به [[اجتماع]] [[دشمن]]، متشکل از [[قضاعه]]، [[عامله]]، [[لخم]] و [[جذام]]، [[حمله]] بردند و ضمن به [[هلاکت]] رساندن تعداد زیادی از آنان، [[اموال]] بسیاری از ایشان را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۶۹-۷۷۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۰-۳۸۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۲.</ref>. [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] هم از دیگر وقایع مهم [[تاریخ]] [[دوران پیامبر]]{{صل}} است که در آن ذکری از بنی جذام به میان رفته است. در این سال، گروهی از [[بازرگانان]] شامی خبر آوردند که هرقل –امپراطور بیزانس- سپاهی بزرگ از [[رومیان]] فراهم آورده و [[مردم]] لخم، جذام، عامله و [[غسان]] را بر مقدمه آن گماشته و آنها را به بلقاء<ref>«بلقاء» ناحیه‌ای است از مناطق تحت حاکمیت دمشق، بین شام و وادی القری. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۸۹)</ref> فرستاده است. در پی دریافت این خبر، [[رسول خدا]]{{صل}} با وجود گرمای شدید هوا، دستور به [[بسیج عمومی]] [[مردم]] دادند و از آنها خواستند تا با [[آماده‌سازی]] تمام امکانات خود، مهیای این [[جنگ]] شوند. [[پیامبر]]{{صل}}، اشخاصی را هم به [[مکه]] و [[قبایل]] دیگر اعزام فرمود تا آنها را برای جنگ [[حرکت]] دهند. با گرد آمدن [[سپاه]]، [[لشکر]] راهی [[سرزمین روم]] شدند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۹۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۲۵-۱۲۶؛ مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‌، ج۲، ص۴۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==بنی جذام و تعامل با خلفای ثلاث==
			از این [[قوم]] و تعاملات آنان با خلفای این دوره و نیز نقش آنان در اموری چون [[کارگزاری]] و [[فرماندهی نظامی]] در این دوره اطلاع چندانی در دست نیست. شاید بعضی [[اخبار]] واصله از نقش‌آفرینی این قوم در جریان [[فتوحات اسلامی]] –به‌ویژه [[شام]] و [[مصر]]- را بتوان تنها اخبار نقش‌آفرینی [[مردم]] جذام در این دوره دانست. بر اساس گزارشات موجود، در پی [[رحلت نبی خاتم]]{{صل}} و آغاز فتوحات اسلامی، هراکلیوس<ref>امپراطور بیزانس که در منابع عربی با نام «هرقل» از او یاد شده است.</ref> که پیش‌تر مناطق مهم شام -از جمله [[حمص]]- را از دست داده بود، یک بار دیگر کوشید تا با سامان دادن لشکری عظیم از [[رومی‌ها]]، [[شامیان]]، اهالی جزیره و ارمنستانی‌ها، در کنار [[قبایل عرب]] منطقه همچون: [[لخم]]، جذام، بلقین، بلی، [[عامله]] و [[قبائل]] [[قضاعه]] و [[غسان]] به [[جنگ]] [[مسلمانان]] برود. بدین منظور، او در تابستان [[سال ۱۴ هجری]]، همراه با [[رومیان]] و جمع زیادی از مستعربه از [[قبایل]] لخم، جذام، بلقین، بلی، عامله و قبائل قضاعه و غسان به [[انطاکیه]] رفت و آماده [[پیکار]] با مسلمانان شد. او بخشی از [[سپاه]] خود را به [[فرماندهی]] فردی به نام «صقلار» به سوی مسلمانان فرستاد. این سپاه در [[رجب]] [[سال ۱۵ هجری]] در [[یرموک]] با مسلمانان به فرماندهی [[ابوعبیده جراح]] مصاف داد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۷۰؛ فسوی، المعرفة و التاریخ، ج۳، ص۳۰۰.</ref>. در این جنگ، با وجود آنکه قبیلۀ جذام، همچون قبیله‌های دیگر [[عرب]] شام، [[هم‌پیمان]] سپاه بیزانس بودند، برخی از مردان بنی جذام در کنار تنی چند از [[مردمان]] [[قبیله]] لخم و عامله همراه [[برادران]] عرب خود در سپاه [[مسلمین]] حضور یافتند. اما حضور ایشان در این جنگ، تداوم چندانی نداشت،؛ چراکه آنان پس از [[مشاهده]] شدت جنگ، پا به [[فرار]] گذاشتند و در دهکده‌های اطراف [[پناه]] گرفتند. این امر دستمایه یکی از مسلمانان در اشعارش گردید و ضمن شعری در [[مذمت]] [[فرار]] ایشان از معرکه چنین سرود: «[[مردم]] [[لخم]] و [[جذام]] در کار [[گریز]] بودند و ما و [[رومیان]] در «[[مرج]]» به کشاکش بودیم. اگر پس از این، [[لخمی‌ها]] و جذامی‌ها نزد ما باز گردند، ما با آنها کاری نخواهیم داشت»<ref>زبیر بن بکار، جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۹۲۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۷۱.</ref>. در پی این [[نبرد]]، [[مسلمانان]] در پیکاری دیگر، با [[هرقل]] و [[سپاه]] بزرگش درگیر شدند و در آن نبرد که با کشته شدن جمع زیادی از مستعربه –از جمله جذامی ها- همراه بود، به فتحی بزرگ دست یافتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. آنان در نبرد «[[یرموک]]» (۱۳ [[هجری]]) نیز شرکت داشتند<ref>رجوع کنید به ابن‌اعثم کوفی، الفتوح، ج۱، ص۲۵۵.</ref>. در این نبرد، [[قبیله]] جذام همراه با [[قبایل]] همدان، [[مذحج]]، [[حمیر]]، [[خثعم]]، [[کنانه]]، [[قضاعه]]، لخم، [[خولان]] و حضرموت در [[میمنه]] و [[میسره سپاه]] جای داشتند<ref>ابن‌اعثم کوفی، الفتوح، ج۱، ص۱۹۸؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۷، ص۱۱.</ref>.

			فتح [[قیساریه]] در [[سال ۱۸ هجری]] هم از دیگر اخباری است که در آن به حضور جمعی از جذامی‌ها در آن اشاره دارد. بر اساس نقل برخی گزارشات، پس از فتح این [[سرزمین]] معاویه بن [[ابوسفیان]]، وی دو تن از جذامی‌ها را نزد [[عمر بن خطاب]] فرستاد تا خبر آن را به [[خلیفه]] مژده دهند<ref>یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۱۵۱.</ref>.

			[[فتوحات]] [[مصر]] (در [[سال ۲۰ هجری]]) هم از دیگر محورهای مهم فتوحات در عصر خلفاست که [[فرزندان]] جذام در آن به نقش‌آفرینی پرداختند. جذامی‌ها که افرادی نظیر: [[لصیت بن خثم بن حرمله جذامی]]<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۸۱؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[حریث بن ناهل بن غنم جذامی وائلی]] -[[رییس]] جذام-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۱۴؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[مسور بن یزید جذامی]] -از اشراف جذام-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۴۷۴.</ref>، [[عمرو بن فرفر جذامی]] -رییس [[بنی وائل بن مالک]]-<ref>ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۳۷۶.</ref> و [[اشعث بن وهب جذامی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref> از جمله ایشان بودند، از همراهان [[عمرو بن عاص]] در [[فتح مصر]] (در [[سال ۲۰ هجری]]) بودند. به همین مناسبت، آنان مناطقی را در [[مصر]] از عمرو بن عاص به [[اقطاع]] گرفتند که هربیط، [[تل]] لسطه، نوب و ام زماد<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref> و احتمالاً مناطق حوف([[خوف]]) در شرق مصر<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۱۳۰ و ۲۶۱، ۳۴۶ و...؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۷۹.</ref>، [[حلوان]]<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱، ص۴۰۴.</ref> و نیز بخش‌هایی از اسکندریه<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۰۷؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۷۴.</ref> از آن قسم است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==