بنی حارث بن کعب در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - '،-' به ' -'

2025-05-29T20:33:22Z

جایگزینی متن - '،-' به ' -'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۳
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	===ادیان جاهلی قبیله===		===ادیان جاهلی قبیله===
	[[اعتقادات]] [[مَذْحِج]] در [[دوران جاهلیت]]، چونان بسیاری دیگر از [[قبایل عرب]]، متعدد بود. آنان مدتی را به [[پرستش]] بتان سر کردند و بتهایی مانند [[بت]] یا بتخانة "ذوالخَلَصه‌" را که در عَبلاء - در چهار منزلی [[مکه]] به سوی [[یمن]] - قرار داشت‌، می‌‌پرستیدند. آنان، علاوه بر پرستش این بت، تولیت آن را نیز به عهده داشتند تا این که [[پس از ظهور اسلام]] و بعد از [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])، به دستور [[نبی خاتم]]{{صل}}، ویران گردید. <ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۲، ص۴۶۱ـ۴۶۲. </ref> علاقه و میل به پرستش [[بت‌ها]]، در بین بنی حارث با وجود [[رشد]] فزاینده [[ادیان توحیدی]] و [[معتقدان]] به آنها در [[نجران]] همچنان به قوت خود باقی بود؛ چندان که نقل است پس از آنکه بت کهن [[یغوث]] - که به همه [[بنی‌مذحج]] تعلق داشت - به دنبال منازعه‌ای که در میان [[بنی‌مراد]] و [[بنی همدان]] بر سر نگهداری آن رخ داد، به نجران نزد [[بنی‌نار]] -از تیره‌های ~~بنی‌حارث‌،~~- انتقال داده شد‌، به شدت از سوی [[مردم]] این [[قبیله]] مورد استقبال قرار گرفت.<ref>ابن‌حبیب‌، کتاب المحبر، ص‌۳۱۷؛ یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۴، ص۱۰۲۲ـ۱۰۲۳.</ref>		[[اعتقادات]] [[مَذْحِج]] در [[دوران جاهلیت]]، چونان بسیاری دیگر از [[قبایل عرب]]، متعدد بود. آنان مدتی را به [[پرستش]] بتان سر کردند و بتهایی مانند [[بت]] یا بتخانة "ذوالخَلَصه‌" را که در عَبلاء - در چهار منزلی [[مکه]] به سوی [[یمن]] - قرار داشت‌، می‌‌پرستیدند. آنان، علاوه بر پرستش این بت، تولیت آن را نیز به عهده داشتند تا این که [[پس از ظهور اسلام]] و بعد از [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])، به دستور [[نبی خاتم]]{{صل}}، ویران گردید. <ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۲، ص۴۶۱ـ۴۶۲. </ref> علاقه و میل به پرستش [[بت‌ها]]، در بین بنی حارث با وجود [[رشد]] فزاینده [[ادیان توحیدی]] و [[معتقدان]] به آنها در [[نجران]] همچنان به قوت خود باقی بود؛ چندان که نقل است پس از آنکه بت کهن [[یغوث]] - که به همه [[بنی‌مذحج]] تعلق داشت - به دنبال منازعه‌ای که در میان [[بنی‌مراد]] و [[بنی همدان]] بر سر نگهداری آن رخ داد، به نجران نزد [[بنی‌نار]] -از تیره‌های بنی‌حارث‌ - انتقال داده شد‌، به شدت از سوی [[مردم]] این [[قبیله]] مورد استقبال قرار گرفت.<ref>ابن‌حبیب‌، کتاب المحبر، ص‌۳۱۷؛ یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۴، ص۱۰۲۲ـ۱۰۲۳.</ref>

	آن گونه که گفته شد، علاوه بر [[بت پرستی]]، [[ادیان آسمانی]] نیز در میان [[بنی حارث بن کعب]] [[نفوذ]] گسترده ای داشت. از جمله [[مردمان]] این [[قوم]]، که کیشی غیر از بت پرستی داشتند، [[حارث بن کعب]] - سر سلسله این قبیله - بود. وی که از «معمَّرین‌» بود و در [[فصاحت]] نامبردار، در سن ۱۶۰سالگی در جمع فرزندانش‌، ضمن بیان خصلت‌های [[انسانی]] خویش و وصایای خردمندانه [[اخلاقی]] و [[الهی]] به آنان‌، خود را از چند تن [[عربی]] دانسته است که بر [[دین]] [[شُعیب]] [[پیامبر]]{{ع}} باقی بوده‌اند.<ref>رجوع کنید به علم‌الهدی‌، غرر الفوائد و دُرر القلائد، ج۱، ص۲۳۲ـ۲۳۳.</ref>-<ref>دانشنامه جهان اسلام، مقاله «بنی حارث بن کعب».</ref> علاوه بر او، گروهی از [[بنی‌حارث]] هم، بر [[آیین یهود]] بودند.<ref>ابن‌قتیبه‌، المعارف‌، ص۶۲۱؛ یعقوبی‌، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص‌۲۵۷ صاعد، طبقات الامم، ص۱۱۶؛ ابن‌سعید مغربی، نشوة الطرب، ج۱، ص۷۶.</ref>بسیاری از آنان هم سالها بعد، به [[آیین نصرانیت]] در آمدند، <ref>جاحظ، الحیوان، ج۷، ص۲۱۶.</ref> چندان که [[سرزمین]] آنان در ایام مقارن [[ظهور اسلام]]، به‌عنوان زیستگاه اصلی [[نصرانیان]] در شبه‌جزیره شناخته می‌شده است.<ref>دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۲، ص۲۲۶. نیز ر. ک. ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۲۳، ص۹۵</ref>		آن گونه که گفته شد، علاوه بر [[بت پرستی]]، [[ادیان آسمانی]] نیز در میان [[بنی حارث بن کعب]] [[نفوذ]] گسترده ای داشت. از جمله [[مردمان]] این [[قوم]]، که کیشی غیر از بت پرستی داشتند، [[حارث بن کعب]] - سر سلسله این قبیله - بود. وی که از «معمَّرین‌» بود و در [[فصاحت]] نامبردار، در سن ۱۶۰سالگی در جمع فرزندانش‌، ضمن بیان خصلت‌های [[انسانی]] خویش و وصایای خردمندانه [[اخلاقی]] و [[الهی]] به آنان‌، خود را از چند تن [[عربی]] دانسته است که بر [[دین]] [[شُعیب]] [[پیامبر]]{{ع}} باقی بوده‌اند.<ref>رجوع کنید به علم‌الهدی‌، غرر الفوائد و دُرر القلائد، ج۱، ص۲۳۲ـ۲۳۳.</ref>-<ref>دانشنامه جهان اسلام، مقاله «بنی حارث بن کعب».</ref> علاوه بر او، گروهی از [[بنی‌حارث]] هم، بر [[آیین یهود]] بودند.<ref>ابن‌قتیبه‌، المعارف‌، ص۶۲۱؛ یعقوبی‌، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص‌۲۵۷ صاعد، طبقات الامم، ص۱۱۶؛ ابن‌سعید مغربی، نشوة الطرب، ج۱، ص۷۶.</ref>بسیاری از آنان هم سالها بعد، به [[آیین نصرانیت]] در آمدند، <ref>جاحظ، الحیوان، ج۷، ص۲۱۶.</ref> چندان که [[سرزمین]] آنان در ایام مقارن [[ظهور اسلام]]، به‌عنوان زیستگاه اصلی [[نصرانیان]] در شبه‌جزیره شناخته می‌شده است.<ref>دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۲، ص۲۲۶. نیز ر. ک. ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۲۳، ص۹۵</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'بنی‌حارث بن کعب' به 'بنی حارث بن کعب'

2023-12-14T20:32:00Z

جایگزینی متن - 'بنی‌حارث بن کعب' به 'بنی حارث بن کعب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۲
خط ۷:		خط ۷:

	==[[نسب]] [[قبیله]]==		==[[نسب]] [[قبیله]]==
	در نسب بنی حارث بن کعب [[اختلاف]] است. برخی ~~بنی‌حارث~~ بن کعب را از [[اعراب قحطانی]] و از [[نسل]] حارث بن کعب بن عمرو بن عُلَة بن جَلد بن مالک (مَذحِج‌) بن اُدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان گفته‌اند<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۶؛ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸؛ سمعانی‌، الانساب، ج۴، ص۸ ـ ۹.</ref> و از آنها، گاه به اختصار با نام "بَلحارث" یاد کرده‌اند. <ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۳، ص۱۰۶؛ قلقشندی‌، صبح الاعشی، ج۱، ص۳۲۷.</ref> بر اساس این قول، [[حارث]] فرزندانی به نامهای کعب و [[ربیعه]] داشت که نسل او از طریق این دو استمرار یافته است. <ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۶؛ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸.</ref> بدین ترتیب، [[طوایف]] [[بنو الدیان]] -که [[ملوک]] [[نجران]] به شمار می‌‌رفتند و نیز [[خاندان]] معروف [[عبد]] المدان بن الدیان که [[ریاست]] این [[طایفه]] را تا [[ظهور اسلام]]، نسل اندر نسل عهده دار بودند-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱ و ۳۹۹.</ref> [[بنی عقده]]،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸.</ref> [[بنی النار]]،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۱.</ref> بنی کعب بن حارث،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref> [[بنی مالک بن کعب]]،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref> [[بنی الضباب]]<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۵</ref> و... از جمله تیره‌های این قبیله به شمار می‌‌روند. <ref>.جهت مطالعه بیشتر و نیز شناخت سایر طوایف این قبیله ر. ک. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸-۲۸۶.</ref> بعضی نیز، نسب بنی حارث بن کعب را به [[ازد]] می‌رسانند. این دسته از [[نسب‌شناسان]] بر این اعتقادند که بنی‌حارث پس از [[غلبه]] بر ازد و به دست گرفتن ریاست‌، نسب آنان را یافته‌اند.<ref>ابن‌سعید مغربی‌، نشوة الطرب،ص ۲۳۸؛ نیز رجوع کنید به مسعودی‌، مروج الذهب، ج٢، ص۱۷۲-۱۷۳؛ ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۱۲، ص۹.</ref> معتقدین این نظر خود بر دو دسته اند: برخی [[نسب]] این [[قبیله]] را حارث بن کعب بن أبی حارثة بن عمرو مزیقیاء بن عامر بن حارثة بن امرئ القیس بن ثعلبة بن مازن بن أزد<ref>ر.ک. حسان بن ثابت انصاری، دیوان حسان بن ثابت، ج۱، ص۱۱؛ مسعودی، مروج الذهب، ج٢، ص۱۷۲-۱۷۳.</ref> و بعضی دیگر، این نسب را، حارث بن کعب بن عبد الله بن مالک بن نصر بن أزد<ref>ابن‌سعید مغربی‌، نشوة الطرب،ص ۲۳۸؛ ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج٢، ص۳۰۶ و ج۴، ص۲۸۹.</ref> دانسته‌اند.		در نسب بنی حارث بن کعب [[اختلاف]] است. برخی بنی حارث بن کعب را از [[اعراب قحطانی]] و از [[نسل]] حارث بن کعب بن عمرو بن عُلَة بن جَلد بن مالک (مَذحِج‌) بن اُدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان گفته‌اند<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۶؛ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸؛ سمعانی‌، الانساب، ج۴، ص۸ ـ ۹.</ref> و از آنها، گاه به اختصار با نام "بَلحارث" یاد کرده‌اند. <ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۳، ص۱۰۶؛ قلقشندی‌، صبح الاعشی، ج۱، ص۳۲۷.</ref> بر اساس این قول، [[حارث]] فرزندانی به نامهای کعب و [[ربیعه]] داشت که نسل او از طریق این دو استمرار یافته است. <ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۶؛ ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸.</ref> بدین ترتیب، [[طوایف]] [[بنو الدیان]] -که [[ملوک]] [[نجران]] به شمار می‌‌رفتند و نیز [[خاندان]] معروف [[عبد]] المدان بن الدیان که [[ریاست]] این [[طایفه]] را تا [[ظهور اسلام]]، نسل اندر نسل عهده دار بودند-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱ و ۳۹۹.</ref> [[بنی عقده]]،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸.</ref> [[بنی النار]]،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۱.</ref> بنی کعب بن حارث،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref> [[بنی مالک بن کعب]]،<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref> [[بنی الضباب]]<ref>.ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۵</ref> و... از جمله تیره‌های این قبیله به شمار می‌‌روند. <ref>.جهت مطالعه بیشتر و نیز شناخت سایر طوایف این قبیله ر. ک. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۶۸-۲۸۶.</ref> بعضی نیز، نسب بنی حارث بن کعب را به [[ازد]] می‌رسانند. این دسته از [[نسب‌شناسان]] بر این اعتقادند که بنی‌حارث پس از [[غلبه]] بر ازد و به دست گرفتن ریاست‌، نسب آنان را یافته‌اند.<ref>ابن‌سعید مغربی‌، نشوة الطرب،ص ۲۳۸؛ نیز رجوع کنید به مسعودی‌، مروج الذهب، ج٢، ص۱۷۲-۱۷۳؛ ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۱۲، ص۹.</ref> معتقدین این نظر خود بر دو دسته اند: برخی [[نسب]] این [[قبیله]] را حارث بن کعب بن أبی حارثة بن عمرو مزیقیاء بن عامر بن حارثة بن امرئ القیس بن ثعلبة بن مازن بن أزد<ref>ر.ک. حسان بن ثابت انصاری، دیوان حسان بن ثابت، ج۱، ص۱۱؛ مسعودی، مروج الذهب، ج٢، ص۱۷۲-۱۷۳.</ref> و بعضی دیگر، این نسب را، حارث بن کعب بن عبد الله بن مالک بن نصر بن أزد<ref>ابن‌سعید مغربی‌، نشوة الطرب،ص ۲۳۸؛ ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج٢، ص۳۰۶ و ج۴، ص۲۸۹.</ref> دانسته‌اند.

	به نظر می‌‌رسد که منشأ [[اختلاف]] [[علما]] در انتساب این قبیله به [[مذحج]] یا [[ازد]]، ناشی از تشابه دو نام قبیله باشد. یکی از این [[قبایل]] منتسب به حارث بن کعبی است که نسب از ازد می‌‌برد و آن دیگر، از [[منسوبان]] بنی حارث بن کعبی هستند که نسب از مذحج و [[همدان]] می‌‌برند. از سوی دیگر، [[همسایگی]] این دو قبیله در [[نجران]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱.</ref> هم شاید، در شدت بخشیدن به این اختلاف بی‌تأثیر نبوده است. لازم به ذکر است که علاوه بر این دو قبیله، قبایل دیگری با اسامی مشابه [[بنی حارث بن کعب]] به ثبت رسیده‌اند که از جمله آن می‌‌توان از قبیله عدنانی بنی حارث الأعرج بن کعب بن سعد بن زید مناة بن تمیم از بطون [[قبیله تمیم]]، قبیله [[قحطانی]] بنی حارث بن کعب بن زید الجمهور و قبیله قحطانی ای که ساکنان ناحیه صبیا در شرق بندر جیزان محسوب می‌‌شدند، نام برد. <ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱-۲۳۲.</ref> در حال حاضر، بازماندگان [[بنی‌حارث]] خود را به قبیله همدان منسوب می‌دانند. با وجود این‌، برخی از آنان، همچنان بر اصالت خویش [[اصرار]] دارند. <ref>ابن‌حائک‌، صفة جزیرة العرب، ص۲۱۷، حاشیه‌.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.		به نظر می‌‌رسد که منشأ [[اختلاف]] [[علما]] در انتساب این قبیله به [[مذحج]] یا [[ازد]]، ناشی از تشابه دو نام قبیله باشد. یکی از این [[قبایل]] منتسب به حارث بن کعبی است که نسب از ازد می‌‌برد و آن دیگر، از [[منسوبان]] بنی حارث بن کعبی هستند که نسب از مذحج و [[همدان]] می‌‌برند. از سوی دیگر، [[همسایگی]] این دو قبیله در [[نجران]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱.</ref> هم شاید، در شدت بخشیدن به این اختلاف بی‌تأثیر نبوده است. لازم به ذکر است که علاوه بر این دو قبیله، قبایل دیگری با اسامی مشابه [[بنی حارث بن کعب]] به ثبت رسیده‌اند که از جمله آن می‌‌توان از قبیله عدنانی بنی حارث الأعرج بن کعب بن سعد بن زید مناة بن تمیم از بطون [[قبیله تمیم]]، قبیله [[قحطانی]] بنی حارث بن کعب بن زید الجمهور و قبیله قحطانی ای که ساکنان ناحیه صبیا در شرق بندر جیزان محسوب می‌‌شدند، نام برد. <ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱-۲۳۲.</ref> در حال حاضر، بازماندگان [[بنی‌حارث]] خود را به قبیله همدان منسوب می‌دانند. با وجود این‌، برخی از آنان، همچنان بر اصالت خویش [[اصرار]] دارند. <ref>ابن‌حائک‌، صفة جزیرة العرب، ص۲۱۷، حاشیه‌.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.

Bahmani: /* پانویس */

2023-07-12T06:59:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

Wasity: /* ادیان جاهلی */

2023-07-12T06:37:58Z

ادیان جاهلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	بنی‌حارث به کارهایی چون بافتن بُرد (نوعی جامه‌) [[اشتغال]] داشتند و در دباغی پوست، صنعتگرانی ماهر بودند.<ref>ابن‌قتیبه‌، کتاب المعانی الکبیر فی ابیات المعانی‌، ج۳، ص۱۲۲۳؛ بلاذری‌، انساب الاشراف‌، ج۳، ص۱۶۶ـ۱۶۷.</ref> آنها در [[بیع]] و فراهم آوردن اسباب آن، با یکدیگر [[رقابت]] داشتند.<ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۲، ص۵۳۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱.</ref> وجود چندین [[طبیب]] در میان این قبیله در ایام پیش از [[اسلام]] هم، از دیگر موارد حائز اهمیت در تاریخ جاهلی بنی حارث بن کعب است.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۵۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۴۰۷؛ دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۱، ص۳۱۵.</ref> آنان، به [[اعتقاد]] برخی از [[پژوهشگران]]، در [[سرزمین شام]] و یا در [[دانشگاه]] [[جندی شاپور]] [[طب]] آموخته بودند.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۵۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۴۰۷؛ دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۱، ص۳۱۵.</ref> [[بنی حارث]] همچنین، لهجه ویژه‌ای در [[زبان عرب]] داشتند که برخی از لغات آنها در [[عربی]] متداول گردید.<ref>رجوع کنید به ابن‌منظور، لسان العرب، ج۳، ص۲۹۰، ج۵، ص۵، ج۷، ص۲۵۶، و جاهای دیگر.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.		بنی‌حارث به کارهایی چون بافتن بُرد (نوعی جامه‌) [[اشتغال]] داشتند و در دباغی پوست، صنعتگرانی ماهر بودند.<ref>ابن‌قتیبه‌، کتاب المعانی الکبیر فی ابیات المعانی‌، ج۳، ص۱۲۲۳؛ بلاذری‌، انساب الاشراف‌، ج۳، ص۱۶۶ـ۱۶۷.</ref> آنها در [[بیع]] و فراهم آوردن اسباب آن، با یکدیگر [[رقابت]] داشتند.<ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۲، ص۵۳۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۳۱.</ref> وجود چندین [[طبیب]] در میان این قبیله در ایام پیش از [[اسلام]] هم، از دیگر موارد حائز اهمیت در تاریخ جاهلی بنی حارث بن کعب است.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۵۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۴۰۷؛ دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۱، ص۳۱۵.</ref> آنان، به [[اعتقاد]] برخی از [[پژوهشگران]]، در [[سرزمین شام]] و یا در [[دانشگاه]] [[جندی شاپور]] [[طب]] آموخته بودند.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۵۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۴۰۷؛ دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۱، ص۳۱۵.</ref> [[بنی حارث]] همچنین، لهجه ویژه‌ای در [[زبان عرب]] داشتند که برخی از لغات آنها در [[عربی]] متداول گردید.<ref>رجوع کنید به ابن‌منظور، لسان العرب، ج۳، ص۲۹۰، ج۵، ص۵، ج۷، ص۲۵۶، و جاهای دیگر.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.

	===ادیان جاهلی===		===ادیان جاهلی قبیله===
	[[اعتقادات]] [[مَذْحِج]] در [[دوران جاهلیت]]، چونان بسیاری دیگر از [[قبایل عرب]]، متعدد بود. آنان مدتی را به [[پرستش]] بتان سر کردند و بتهایی مانند [[بت]] یا بتخانة "ذوالخَلَصه‌" را که در عَبلاء - در چهار منزلی [[مکه]] به سوی [[یمن]] - قرار داشت‌، می‌‌پرستیدند. آنان، علاوه بر پرستش این بت، تولیت آن را نیز به عهده داشتند تا این که [[پس از ظهور اسلام]] و بعد از [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])، به دستور [[نبی خاتم]]{{صل}}، ویران گردید. <ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۲، ص۴۶۱ـ۴۶۲. </ref> علاقه و میل به پرستش [[بت‌ها]]، در بین بنی حارث با وجود [[رشد]] فزاینده [[ادیان توحیدی]] و [[معتقدان]] به آنها در [[نجران]] همچنان به قوت خود باقی بود؛ چندان که نقل است پس از آنکه بت کهن [[یغوث]] - که به همه [[بنی‌مذحج]] تعلق داشت - به دنبال منازعه‌ای که در میان [[بنی‌مراد]] و [[بنی همدان]] بر سر نگهداری آن رخ داد، به نجران نزد [[بنی‌نار]] -از تیره‌های بنی‌حارث‌،- انتقال داده شد‌، به شدت از سوی [[مردم]] این [[قبیله]] مورد استقبال قرار گرفت.<ref>ابن‌حبیب‌، کتاب المحبر، ص‌۳۱۷؛ یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۴، ص۱۰۲۲ـ۱۰۲۳.</ref>		[[اعتقادات]] [[مَذْحِج]] در [[دوران جاهلیت]]، چونان بسیاری دیگر از [[قبایل عرب]]، متعدد بود. آنان مدتی را به [[پرستش]] بتان سر کردند و بتهایی مانند [[بت]] یا بتخانة "ذوالخَلَصه‌" را که در عَبلاء - در چهار منزلی [[مکه]] به سوی [[یمن]] - قرار داشت‌، می‌‌پرستیدند. آنان، علاوه بر پرستش این بت، تولیت آن را نیز به عهده داشتند تا این که [[پس از ظهور اسلام]] و بعد از [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])، به دستور [[نبی خاتم]]{{صل}}، ویران گردید. <ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۲، ص۴۶۱ـ۴۶۲. </ref> علاقه و میل به پرستش [[بت‌ها]]، در بین بنی حارث با وجود [[رشد]] فزاینده [[ادیان توحیدی]] و [[معتقدان]] به آنها در [[نجران]] همچنان به قوت خود باقی بود؛ چندان که نقل است پس از آنکه بت کهن [[یغوث]] - که به همه [[بنی‌مذحج]] تعلق داشت - به دنبال منازعه‌ای که در میان [[بنی‌مراد]] و [[بنی همدان]] بر سر نگهداری آن رخ داد، به نجران نزد [[بنی‌نار]] -از تیره‌های بنی‌حارث‌،- انتقال داده شد‌، به شدت از سوی [[مردم]] این [[قبیله]] مورد استقبال قرار گرفت.<ref>ابن‌حبیب‌، کتاب المحبر، ص‌۳۱۷؛ یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۴، ص۱۰۲۲ـ۱۰۲۳.</ref>

Wasity: /* تاریخ جاهلی */

2023-07-12T06:37:41Z

تاریخ جاهلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	در حال حاضر، بنی‌حارث در منطقه‌ای حاصلخیز در پنج کیلومتری شمال [[صنعا]]، در پنج ناحیه مستقرند.<ref>برای نام این اماکن و روستاهای آن رجوع کنید به مقحفی‌، معجم المدن و القبائل الیمنیة، ج۱، ص۱۰۱.</ref> زمین‌های این منطقه به کشت انگور، [[انجیر]] و هلو اختصاص دارد و به لحاظ وجود آثاری از سُخَیمیان (بنی‌سُخَیم‌) از تیره‌های قحطانی‌، به نام آنان مشهور است و [[جمعیت]] آن به ۸۸۵ ۲۵ نفر بالغ می‌شود.<ref>مقحفی‌، معجم المدن و القبائل الیمنیة، ج۱، ص۱۰۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.		در حال حاضر، بنی‌حارث در منطقه‌ای حاصلخیز در پنج کیلومتری شمال [[صنعا]]، در پنج ناحیه مستقرند.<ref>برای نام این اماکن و روستاهای آن رجوع کنید به مقحفی‌، معجم المدن و القبائل الیمنیة، ج۱، ص۱۰۱.</ref> زمین‌های این منطقه به کشت انگور، [[انجیر]] و هلو اختصاص دارد و به لحاظ وجود آثاری از سُخَیمیان (بنی‌سُخَیم‌) از تیره‌های قحطانی‌، به نام آنان مشهور است و [[جمعیت]] آن به ۸۸۵ ۲۵ نفر بالغ می‌شود.<ref>مقحفی‌، معجم المدن و القبائل الیمنیة، ج۱، ص۱۰۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.

	==تاریخ جاهلی==		==دوران جاهلیت==
			{{همچنین\|جاهلیت}}
			===تاریخ جاهلی قبیله===
	نیاکان بنی‌حارث‌، پس از ویرانی [[سد]] مَأرِب [[یمن]] را ترک گفتند و به [[شهر]] نجران‌، در میان [[حجاز]] و یمن‌، رفتند. آنان پس از [[نبرد]] با [[اَزْد]]، دیگر قبیله قحطانی‌، که پیش از آنان در آنجا سکونت گزیده بودند، بر این ناحیه [[استیلا]] یافتند و تا [[ظهور اسلام]] [[ریاست]] آنجا را در [[اختیار]] داشتند. [[حکومت]] و ریاست در میان تیره‌های فراوان قبیله بزرگ مالک بن اُدَد، همواره از آن [[بنی‌حارث]] بود. بنی‌حارث مردمانی نیرومند بودند که در جنگجویی و [[شجاعت]] شهره بودند. آن گونه که [[دُرَید بن صِمّه جُشَمی]] آنان را "گل سرسبد شجاعت" معرفی کرده است.<ref>ر. ک. ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۰، ص۳۴.</ref>[[بنی حارث بن کعب]] را مردمی [[شریف]] دانسته‌اند که به‌شیوۀ [[پادشاهان]] یمن و نیز بزرگان [[عرب]] [[اهل نجد]] می‌زیسته‌اند؛<ref>نیز نک‍: جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۳، ص۵۳۲، ج۹، ص۴۲۹.</ref> از این رو در منابع، بزرگان آنان را [[پادشاه]] نامیده‌اند.<ref>در پیکار «کُلاب دوم» چهار نفر از پادشاهان آنان به رهبری «عبدیغوث بن وقاص حارثی» علیه بنی تمیم شرکت کردند ولی قبایل یمنی شکست خورده و عبد یغوث کشته شد. (ابوعبیده معمر بن المثنی، ایّام العرب قبل الاسلام، ج۲، ص۷۲)</ref> بنی‌حارث در [[جاهلیت]] [[بی‌نیاز]] از [[اتحاد]] با دیگر [[قبایل]] بوده‌اند، به همین سبب آنان را از "جَمَرات" می‌‌گفتند.<ref>سه جمره‌: بنوضبه‌، بنوحارث‌، بنونمیر شمرده‌اند (ابن‌حبیب‌، کتاب المحبر، ص۲۳۴؛ بلاذری‌، انساب الاشراف‌، ج۴، ص۲۴ـ ۲۵) نیز ر. ک. ابن‌حزم‌، جمهرة انساب العرب، ص۴۸۶؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۷۰.</ref> "جمره" به قبیله‌ای گفته می‌شد که از [[هم‌پیمانی]] با دیگر قبایل خودداری می‌جسته و جز در میان خودشان گسترش و فزونی نمی‌یافته‌اند.<ref>جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۴، ص۵۱۱.</ref> البته اخباری هم از [[همپیمانی]] آنان با بنی اعمام خود از [[قبیله]] [[بنی مراد]] - از تیره‌های [[قبیله مذحج]] - در [[یوم]] رزم <ref>دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۲، ص۱۸۵؛ جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۴، ص۴۴۹.</ref> و نیز [[قبیله]] صداء، در دست است.<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب‌، ص۴۱۳.</ref>		نیاکان بنی‌حارث‌، پس از ویرانی [[سد]] مَأرِب [[یمن]] را ترک گفتند و به [[شهر]] نجران‌، در میان [[حجاز]] و یمن‌، رفتند. آنان پس از [[نبرد]] با [[اَزْد]]، دیگر قبیله قحطانی‌، که پیش از آنان در آنجا سکونت گزیده بودند، بر این ناحیه [[استیلا]] یافتند و تا [[ظهور اسلام]] [[ریاست]] آنجا را در [[اختیار]] داشتند. [[حکومت]] و ریاست در میان تیره‌های فراوان قبیله بزرگ مالک بن اُدَد، همواره از آن [[بنی‌حارث]] بود. بنی‌حارث مردمانی نیرومند بودند که در جنگجویی و [[شجاعت]] شهره بودند. آن گونه که [[دُرَید بن صِمّه جُشَمی]] آنان را "گل سرسبد شجاعت" معرفی کرده است.<ref>ر. ک. ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۰، ص۳۴.</ref>[[بنی حارث بن کعب]] را مردمی [[شریف]] دانسته‌اند که به‌شیوۀ [[پادشاهان]] یمن و نیز بزرگان [[عرب]] [[اهل نجد]] می‌زیسته‌اند؛<ref>نیز نک‍: جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۳، ص۵۳۲، ج۹، ص۴۲۹.</ref> از این رو در منابع، بزرگان آنان را [[پادشاه]] نامیده‌اند.<ref>در پیکار «کُلاب دوم» چهار نفر از پادشاهان آنان به رهبری «عبدیغوث بن وقاص حارثی» علیه بنی تمیم شرکت کردند ولی قبایل یمنی شکست خورده و عبد یغوث کشته شد. (ابوعبیده معمر بن المثنی، ایّام العرب قبل الاسلام، ج۲، ص۷۲)</ref> بنی‌حارث در [[جاهلیت]] [[بی‌نیاز]] از [[اتحاد]] با دیگر [[قبایل]] بوده‌اند، به همین سبب آنان را از "جَمَرات" می‌‌گفتند.<ref>سه جمره‌: بنوضبه‌، بنوحارث‌، بنونمیر شمرده‌اند (ابن‌حبیب‌، کتاب المحبر، ص۲۳۴؛ بلاذری‌، انساب الاشراف‌، ج۴، ص۲۴ـ ۲۵) نیز ر. ک. ابن‌حزم‌، جمهرة انساب العرب، ص۴۸۶؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۷۰.</ref> "جمره" به قبیله‌ای گفته می‌شد که از [[هم‌پیمانی]] با دیگر قبایل خودداری می‌جسته و جز در میان خودشان گسترش و فزونی نمی‌یافته‌اند.<ref>جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۴، ص۵۱۱.</ref> البته اخباری هم از [[همپیمانی]] آنان با بنی اعمام خود از [[قبیله]] [[بنی مراد]] - از تیره‌های [[قبیله مذحج]] - در [[یوم]] رزم <ref>دلو، جزیرة العرب قبل الاسلام، ج۲، ص۱۸۵؛ جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۴، ص۴۴۹.</ref> و نیز [[قبیله]] صداء، در دست است.<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب‌، ص۴۱۳.</ref>

Wasity: /* عصر خلافت امام علی {{ع}} */

2023-07-12T06:36:59Z

عصر خلافت امام علی {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۴۶:		خط ۴۶:

	==عصر خلافت امام علی {{ع}}==		==عصر خلافت امام علی {{ع}}==
			{{همچنین\|خلافت امام علی}}
	ایام [[حکومت امیرالمؤمنین]]{{ع}} و وقایع و رخدادهای پیرامون آن، از دیگر عرصه‌های حضور قبیله [[بنی حارث]] در [[تاریخ]] [[اسلامی]] است. [[جنگ جمل]] یکی از این میادین است. چند صباحی از به [[خلافت]] رسیدن امیرالمؤمنین علی{{ع}} نگذشته بود که برخی عَلم [[اعتراض]] برافراشتند و پس از [[نقض پیمان]] جهت رو در رویی با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، راهی [[بصره]] شدند. گفتگوهای حضرت، جهت انصراف آنان راه به جایی [[نبرد]] و کار به [[جنگی]] کشیده شد، که در تاریخ به "جنگ جمل" موسوم است. در این نبرد، بسیاری از [[کوفیان]] از [[قبایل]] مختلف حضور داشتند که مردان قبیله بنی حارث بن کعب از آن جمله بودند. [[زیاد بن نضر بن بشر حارثی]] یکی از این [[رزمندگان]] و نامداران قبیله بنی حارث بود که علی{{ع}}، او را به وقت چینش [[فرماندهان سپاه]]، [[امیر]] [[طایفه مذحج]] و اشعریین قرار داده بود.<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۴۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۳۵.</ref> [[شریح بن هانی بن یزید بن نهیک حارثی]] هم از دیگر حارثی‌هایی بود که در [[جمل]] حاضر بود. او که از [[اصحاب خاص امیرالمؤمنین]]{{ع}} بود،<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۸۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۳۰۸.</ref> پیش از وقوع [[جنگ]]، زمانی که حضرت، از [[ابوموسی اشعری]] - [[حاکم]] خود در [[کوفه]] - خواسته بود تا سپاهی را به بصره روانه سازد و او از این [[فرمان]] [[سرپیچی]] کرده بود، [[شریح]] و جمعی دیگر از سران [[آگاه]] کوفه، به [[مخالفت]] با [[ابوموسی]] برخاستند و طی سخنانی، [[مردم]] را [[تشویق]] به حرکت به سوی بصره کردند.<ref>ابن قتیبه، الامامة و السیاسه، ج۱، ص۶۳.</ref> بدین ترتیب، لشکری [[دوازده]] هزار نفره از مردان [[کوفی]] فراهم آمدند و در [[ذی قار]] به [[سپاه امیرالمؤمنین]]{{ع}} پیوستند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۵۰۰؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> شریح را همچنین، از [[امراء]] [[لشکر]] حضرت در [[نبرد جمل]] گفته‌اند. نقل است که علی{{ع}}، [[شریح بن هانی]] را [[فرمانده]] پیاده [[نظام]] [[مذحج]] در این [[جنگ]] قرار داد.<ref>شیخ مفید، الجمل، ص۱۷۱.</ref> [[شریک بن اعور بن حارث]] نیز، از دیگر حارثیان [[شجاع]] و دلداده [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بود که در [[جنگ جمل]] به [[یاری علی]]{{ع}} شتافته بود.<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref>		ایام [[حکومت امیرالمؤمنین]]{{ع}} و وقایع و رخدادهای پیرامون آن، از دیگر عرصه‌های حضور قبیله [[بنی حارث]] در [[تاریخ]] [[اسلامی]] است. [[جنگ جمل]] یکی از این میادین است. چند صباحی از به [[خلافت]] رسیدن امیرالمؤمنین علی{{ع}} نگذشته بود که برخی عَلم [[اعتراض]] برافراشتند و پس از [[نقض پیمان]] جهت رو در رویی با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، راهی [[بصره]] شدند. گفتگوهای حضرت، جهت انصراف آنان راه به جایی [[نبرد]] و کار به [[جنگی]] کشیده شد، که در تاریخ به "جنگ جمل" موسوم است. در این نبرد، بسیاری از [[کوفیان]] از [[قبایل]] مختلف حضور داشتند که مردان قبیله بنی حارث بن کعب از آن جمله بودند. [[زیاد بن نضر بن بشر حارثی]] یکی از این [[رزمندگان]] و نامداران قبیله بنی حارث بود که علی{{ع}}، او را به وقت چینش [[فرماندهان سپاه]]، [[امیر]] [[طایفه مذحج]] و اشعریین قرار داده بود.<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۴۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۳۵.</ref> [[شریح بن هانی بن یزید بن نهیک حارثی]] هم از دیگر حارثی‌هایی بود که در [[جمل]] حاضر بود. او که از [[اصحاب خاص امیرالمؤمنین]]{{ع}} بود،<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۸۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۳۰۸.</ref> پیش از وقوع [[جنگ]]، زمانی که حضرت، از [[ابوموسی اشعری]] - [[حاکم]] خود در [[کوفه]] - خواسته بود تا سپاهی را به بصره روانه سازد و او از این [[فرمان]] [[سرپیچی]] کرده بود، [[شریح]] و جمعی دیگر از سران [[آگاه]] کوفه، به [[مخالفت]] با [[ابوموسی]] برخاستند و طی سخنانی، [[مردم]] را [[تشویق]] به حرکت به سوی بصره کردند.<ref>ابن قتیبه، الامامة و السیاسه، ج۱، ص۶۳.</ref> بدین ترتیب، لشکری [[دوازده]] هزار نفره از مردان [[کوفی]] فراهم آمدند و در [[ذی قار]] به [[سپاه امیرالمؤمنین]]{{ع}} پیوستند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۵۰۰؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۳۳۷.</ref> شریح را همچنین، از [[امراء]] [[لشکر]] حضرت در [[نبرد جمل]] گفته‌اند. نقل است که علی{{ع}}، [[شریح بن هانی]] را [[فرمانده]] پیاده [[نظام]] [[مذحج]] در این [[جنگ]] قرار داد.<ref>شیخ مفید، الجمل، ص۱۷۱.</ref> [[شریک بن اعور بن حارث]] نیز، از دیگر حارثیان [[شجاع]] و دلداده [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بود که در [[جنگ جمل]] به [[یاری علی]]{{ع}} شتافته بود.<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref>

Wasity: /* دوران خلفای سه‌گانه */

2023-07-12T06:36:38Z

دوران خلفای سه‌گانه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	==دوران خلفای سه‌گانه==		==دوران خلفای سه‌گانه==
			{{همچنین\|خلفای سه‌گانه}}
	[[ادعای پیامبری]] فردی از [[قبیله مذحج]] به نام [[عبهلة بن کعب]] معروف به [[اسود عنسی]] را می‌‌توان پس از [[وفد]]، مهمترین اتفاق در [[یمن]] در [[زمان]] [[حیات]] [[نبوی]]{{صل}} دانست. وی که کاهنی از [[قبیله]] «[[عنس]]» بود، در ماههای آخر [[زندگی پیامبر اکرم]]{{صل}} در یمن ادعای پیامبری کرد و در [[ذی حجه]] [[سال دهم هجری]]، دعوی خود را اظهار و مناطق بین [[نجران]] تا [[صنعاء]] (سکونتگاه [[قبیله نخع]])را [[تصرف]] نمود. به دنبال آن، قبیله عَنْس و عده‌ای از دیگر [[قبایل یمن]] از جمله [[بنی حارث]] پیرو او شدند و وی را در [[شورش]] وی علیه [[نظام الهی]] [[پیامبر]]{{صل}}، [[همراهی]] کردند. [[طبری]] هشت [[روایت]] در مورد این حادثه در کتاب خود نقل کرده که هفت روایت آن، به نقل از [[سیف بن عمر تمیمی]] است. در این هفت روایت، [[سیف]] ادعا می‌‌کند [[طوایف]] [[مذحج]] به جز [[نخع]] با اسود بودند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۴۰؛ ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۶۶-۶۷. </ref> وی در [[نقلی]] دیگر عنوان می‌‌دارد که از میان [[قبایل]] مذحج، تنها قبایل عنس و بنی حارث به اسود پیوستند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۴۶۴؛ عسکری، مرتضی، عبدالله بن سبا و اساطیر اخری، ج۲، ص۱۷۲.</ref> در هر روی، اسود، نَجران و سراسر یمن تا سواحل جنوبی [[جزیرة العرب]] را [[مطیع]] خود ساخت، [[صنعا]] را مرکز فعالیت خود قرار داد و [[کارگزاران پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} را از [[شهرها]] و نواحی یمن بیرون راند. پیامبر اکرم{{صل}} برای [[سرکوب]] [[فتنه]] وی، به برخی [[مسلمانان]] متنفذ یمن، اعم از [[ایرانیان]] (اَبناء) و [[عربها]] [[نامه]] نوشت و سرانجام، پس از گذشت دو تا چهار ماه از آغاز این فتنه، یک یا چند [[روز]] پیش از [[رحلت پیامبر]]{{صل}}، اسود کشته شد و خبر کشته شدنش چند روز پس از [[درگذشت پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مدینه]] رسید.<ref>بَلاذری، فتوح البلدان، ص۱۰۵ـ۱۰۷؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۱۸۴ـ۱۸۷، ۲۲۹ـ۲۴۰؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۳۱۷ـ۳۱۸، ۳۳۶ـ۳۴۱، ۳۷۸.</ref>		[[ادعای پیامبری]] فردی از [[قبیله مذحج]] به نام [[عبهلة بن کعب]] معروف به [[اسود عنسی]] را می‌‌توان پس از [[وفد]]، مهمترین اتفاق در [[یمن]] در [[زمان]] [[حیات]] [[نبوی]]{{صل}} دانست. وی که کاهنی از [[قبیله]] «[[عنس]]» بود، در ماههای آخر [[زندگی پیامبر اکرم]]{{صل}} در یمن ادعای پیامبری کرد و در [[ذی حجه]] [[سال دهم هجری]]، دعوی خود را اظهار و مناطق بین [[نجران]] تا [[صنعاء]] (سکونتگاه [[قبیله نخع]])را [[تصرف]] نمود. به دنبال آن، قبیله عَنْس و عده‌ای از دیگر [[قبایل یمن]] از جمله [[بنی حارث]] پیرو او شدند و وی را در [[شورش]] وی علیه [[نظام الهی]] [[پیامبر]]{{صل}}، [[همراهی]] کردند. [[طبری]] هشت [[روایت]] در مورد این حادثه در کتاب خود نقل کرده که هفت روایت آن، به نقل از [[سیف بن عمر تمیمی]] است. در این هفت روایت، [[سیف]] ادعا می‌‌کند [[طوایف]] [[مذحج]] به جز [[نخع]] با اسود بودند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۴۰؛ ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۶۶-۶۷. </ref> وی در [[نقلی]] دیگر عنوان می‌‌دارد که از میان [[قبایل]] مذحج، تنها قبایل عنس و بنی حارث به اسود پیوستند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۴۶۴؛ عسکری، مرتضی، عبدالله بن سبا و اساطیر اخری، ج۲، ص۱۷۲.</ref> در هر روی، اسود، نَجران و سراسر یمن تا سواحل جنوبی [[جزیرة العرب]] را [[مطیع]] خود ساخت، [[صنعا]] را مرکز فعالیت خود قرار داد و [[کارگزاران پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} را از [[شهرها]] و نواحی یمن بیرون راند. پیامبر اکرم{{صل}} برای [[سرکوب]] [[فتنه]] وی، به برخی [[مسلمانان]] متنفذ یمن، اعم از [[ایرانیان]] (اَبناء) و [[عربها]] [[نامه]] نوشت و سرانجام، پس از گذشت دو تا چهار ماه از آغاز این فتنه، یک یا چند [[روز]] پیش از [[رحلت پیامبر]]{{صل}}، اسود کشته شد و خبر کشته شدنش چند روز پس از [[درگذشت پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مدینه]] رسید.<ref>بَلاذری، فتوح البلدان، ص۱۰۵ـ۱۰۷؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۱۸۴ـ۱۸۷، ۲۲۹ـ۲۴۰؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۳۱۷ـ۳۱۸، ۳۳۶ـ۳۴۱، ۳۷۸.</ref>

Wasity: /* ورود به اسلام و عصر نبوی */

2023-07-12T06:36:12Z

ورود به اسلام و عصر نبوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==ورود به اسلام و عصر نبوی==		==ورود به اسلام و عصر نبوی==
			{{همچنین\|پیامبر خاتم در تاریخ اسلامی}}
	پس از اسلام‌، هیئتی از [[نصارای نجران]] که در میان آنان عده‌ای از اشراف نیز حضور داشتند، به همراه سه تن از سران ایشان‌، [[عبدالمسیح عاقب‌]]، اَیْهَم سیّد و [[ابوحارثة بن علقمه]] [[اسقف]] و پیشوای [[دینی]] آنان (از متولیان کعبه نجران‌) با ظاهری آراسته و شکوهمند در [[مسجد مدینه]] به حضور [[پیامبر اکرم]]{{صل}} رسیدند. گفتگوی آنان درباره [[مسیح]]، به مباهله‌<ref>رجوع کنید به سوره آل‌عمران، آیه ۶۱.</ref> با [[پیامبر]]{{صل}} انجامید. اما آن گروه از [[بیم]] شکست‌، از [[مباهله]] منصرف شدند و به [[عقد]] [[پیمان]] و پرداخت [[جزیه]] گردن نهادند. ابن‌هشام،<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج‌۲، ص۲۲۲ به بعد.</ref> این رخداد را که گویا نخستین دیدار رسمی [[مسیحیان]] [[بنی‌حارث]] با پیامبر{{صل}} بوده‌، از حوادث قبل از [[حوادث سال دوم هجری]] ذکر کرده است‌.<ref>ر. ک. یعقوبی‌، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۸۲ ـ ۸۳؛ ابن‌اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳ـ۲۹۴؛ نیز رجوع کنید به بکری‌، معجم ما استعجم‌، ج۲، ص۶۰۳؛ ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۱۱، ص۳۸۱.</ref>		پس از اسلام‌، هیئتی از [[نصارای نجران]] که در میان آنان عده‌ای از اشراف نیز حضور داشتند، به همراه سه تن از سران ایشان‌، [[عبدالمسیح عاقب‌]]، اَیْهَم سیّد و [[ابوحارثة بن علقمه]] [[اسقف]] و پیشوای [[دینی]] آنان (از متولیان کعبه نجران‌) با ظاهری آراسته و شکوهمند در [[مسجد مدینه]] به حضور [[پیامبر اکرم]]{{صل}} رسیدند. گفتگوی آنان درباره [[مسیح]]، به مباهله‌<ref>رجوع کنید به سوره آل‌عمران، آیه ۶۱.</ref> با [[پیامبر]]{{صل}} انجامید. اما آن گروه از [[بیم]] شکست‌، از [[مباهله]] منصرف شدند و به [[عقد]] [[پیمان]] و پرداخت [[جزیه]] گردن نهادند. ابن‌هشام،<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج‌۲، ص۲۲۲ به بعد.</ref> این رخداد را که گویا نخستین دیدار رسمی [[مسیحیان]] [[بنی‌حارث]] با پیامبر{{صل}} بوده‌، از حوادث قبل از [[حوادث سال دوم هجری]] ذکر کرده است‌.<ref>ر. ک. یعقوبی‌، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۸۲ ـ ۸۳؛ ابن‌اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳ـ۲۹۴؛ نیز رجوع کنید به بکری‌، معجم ما استعجم‌، ج۲، ص۶۰۳؛ ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۱۱، ص۳۸۱.</ref>
	پس از [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])‌، بنی‌حارث، بیمناک از هجمه پیامبر{{صل}}‌، به ترمیم [[دژ]] [[نجران]] پرداختند و مواشی خود را گرد آوردند.<ref>ابن‌ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج‌۱۸، ص۷.</ref> اما پیامبر{{صل}} همراه با نامه‌هایی که به سران [[قبایل]] فرستاد، نامه‌ای نیز برای اسقف بنی‌حارث و دیگر [[مقامات روحانی]] نجران نوشت و تضمین داد که به شرط خیراندیشی و [[صلاح]] و دوری از ستم‌، [[حقوق]] و موقعیت مذهبی آنان محفوظ خواهد بود.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۶.</ref> پیامبر{{صل}} همچنین، نامه‌ای برای بنی‌ضباب - از تیره‌های بنی‌حارث‌، - نوشت و به شرط گزاردن [[نماز]] و [[زکات]] و [[فرمانبرداری از خدا]] و [[رسول]] او و جدایی از مشرکان‌، مواضعی را به ایشان واگذار کرد.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۷.</ref>-<ref>دانشنامه جهان اسلام، مقاله «بنی حارث بن کعب».</ref>		پس از [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])‌، بنی‌حارث، بیمناک از هجمه پیامبر{{صل}}‌، به ترمیم [[دژ]] [[نجران]] پرداختند و مواشی خود را گرد آوردند.<ref>ابن‌ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج‌۱۸، ص۷.</ref> اما پیامبر{{صل}} همراه با نامه‌هایی که به سران [[قبایل]] فرستاد، نامه‌ای نیز برای اسقف بنی‌حارث و دیگر [[مقامات روحانی]] نجران نوشت و تضمین داد که به شرط خیراندیشی و [[صلاح]] و دوری از ستم‌، [[حقوق]] و موقعیت مذهبی آنان محفوظ خواهد بود.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۶.</ref> پیامبر{{صل}} همچنین، نامه‌ای برای بنی‌ضباب - از تیره‌های بنی‌حارث‌، - نوشت و به شرط گزاردن [[نماز]] و [[زکات]] و [[فرمانبرداری از خدا]] و [[رسول]] او و جدایی از مشرکان‌، مواضعی را به ایشان واگذار کرد.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۷.</ref>-<ref>دانشنامه جهان اسلام، مقاله «بنی حارث بن کعب».</ref>

Wasity: /* مشاهیر بنی حارث بن کعب */

2023-07-12T06:35:16Z

مشاهیر بنی حارث بن کعب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	[[بنی‌حارث]] بعدها در ماجرای [[براندازی]] [[دولت امویان]] هم نقش آفریدند.<ref>رجوع کنید به خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۳۲۵.</ref> آنان به دلیل [[خویشاوندی]] نزدیک با نخستین خلیفة [[عباسی]] -[[ابوالعباس سفّاح]]-‌، در دستگاه [[عباسیان]] پایگاهی [[شایسته]] یافتند<ref>بلاذری‌، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۶۶؛ ابن‌حزم‌، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷.</ref> چندان که منصور بن زیاد و پسرانش [[محمّد]] و فضل و زیاد، در [[دولت عباسی]] دارای قدر و منزلتی بودند.<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷.</ref> [[زیاد بن صالح بن اسود]] معروف به ابوالصواعق -[[رییس]] [[پلیس کوفه]] در [[زمان]] [[سفاح عباسی]]- و [[یحیی بن بشر بن حجوان]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref>-رییس [[شرطه]] عباسیان-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۵.</ref> و به [[نقلی]] [[فرماندار]] [[هارون الرشید]] در [[کوفه]] هم، از دیگر حارثیانی بودند که در مساند [[حکومتی]] [[بنی عباس]] نقش آفریدند.<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۳۰۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.		[[بنی‌حارث]] بعدها در ماجرای [[براندازی]] [[دولت امویان]] هم نقش آفریدند.<ref>رجوع کنید به خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۳۲۵.</ref> آنان به دلیل [[خویشاوندی]] نزدیک با نخستین خلیفة [[عباسی]] -[[ابوالعباس سفّاح]]-‌، در دستگاه [[عباسیان]] پایگاهی [[شایسته]] یافتند<ref>بلاذری‌، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۶۶؛ ابن‌حزم‌، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷.</ref> چندان که منصور بن زیاد و پسرانش [[محمّد]] و فضل و زیاد، در [[دولت عباسی]] دارای قدر و منزلتی بودند.<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷.</ref> [[زیاد بن صالح بن اسود]] معروف به ابوالصواعق -[[رییس]] [[پلیس کوفه]] در [[زمان]] [[سفاح عباسی]]- و [[یحیی بن بشر بن حجوان]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۱.</ref>-رییس [[شرطه]] عباسیان-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۵.</ref> و به [[نقلی]] [[فرماندار]] [[هارون الرشید]] در [[کوفه]] هم، از دیگر حارثیانی بودند که در مساند [[حکومتی]] [[بنی عباس]] نقش آفریدند.<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۳۰۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.

	==مشاهیر ~~[[بنی حارث بن کعب]]~~==		==مشاهیر و شخصیت‌های قبیله==
	بنی حارث بن کعب نیز چونان [[قبایل]] بنام دیگر [[عرب]]، زادگاه و پرورشگاه چهره‌های مختلف [[سیاسی]]، مذهبی و [[فرهنگی]] بود. از میان [[اصحاب]] این [[قوم]] می‌‌توان از [[بشیر الحارثی]]،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۲۲۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۴۴۷.</ref> [[عبدالله بن عبدالمدان]]،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۳، ص۹۴۳.</ref> [[عبدالله بن قریط زیادی]]،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۳، ص۹۷۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۳، ص۲۶۱.</ref> حصین و به [[نقلی]] [[قیس بن یزید بن شداد حارثی]] معروف به "[[ابن ذی]] الغصّه"،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۳، ص۱۲۸۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۰۷.</ref> همگی از اعضای هیأت [[نمایندگی]] [[بنی حارث]] به [[مدینه]] و نیز [[یزید بن عبدالمدان]] [[رییس]] بنی حارث در این [[وفد]]،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۲؛ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۷۹.</ref>یاد کرد. همچنین در [[بنی‌حارث]] اعلام و بزرگانی در حوزه [[شعر]] و ادب‌، در دورة [[جاهلیت]] و اسلام‌، پدیدار شدند که از آن میان می‌توان از [[یزید بن ابان بن حزن بن زیاد]] معروف به "[[نابغه]] [[بنی الحارث بن کعب]]" نام برد.<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۴؛ ابن‌عبدربّه‌، العقد الفرید، ج۳، ص۳۶۲.</ref> از دیگر شعرای معروف این قوم هم باید از [[ابومخاشن قیس بن عمرو بن مالک]] مشهور به "[[نجاشی]]"،<ref>ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، ج۱، ص۳۱۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۳۸۷.</ref> از [[مخضرمین]] و از شعرای هجو کننده،<ref>زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۲۰۷.</ref> [[عبدالملک بن عبدالرحیم حارثی]] از شعرای معروف عرب،<ref>زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۱۵۹.</ref> [[عبد یغوث بن صلاة بن ربیعه]] از شعرای [[جاهلی]] [[یمن]] و از [[شجاعان]] کم نظیر و [[سید]] و رییس بنی حارث<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۱۸۷.</ref>و دو نواده او [[طفیل بن یزید لَجلاج حارثی]] و مُسهِر،<ref>ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۱۶، ص۳۲۸.</ref> [[یحیی بن زیاد بن عبیدالله‌]]،<ref>ابن‌حزم‌، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷.</ref> [[حسن بن وهب بن سعید]] و برادرش سلیمان<ref>ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۲۳، ص۹۵، ۱۴۳ـ ۱۵۳.</ref>‌نام برد. <ref>حسن‌بن‌حسین سُکَّری (متوفی ۲۷۵) نحوی و راویه عرب‌، اشعار شعرای منسوب به بنی‌حارث را گردآورده است (یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۳، ص۶۲ـ۶۴).</ref> از دیگر [[رجال]] [[علمی]] این [[قبیله]] هم می‌‌توان من باب نمونه به اسامی [[قیس بن حصین]]،<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۷، ص۹۵.</ref> [[عصام بن بشیر حارثی]]،<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۷۰؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۲۸۳.</ref> [[ربیع بن زیاد]]،<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۰۲.</ref> همگی از [[راویان]] [[اهل سنت]]، [[ابوبشر عمر بن عثمان سیبویه]] از ائمه نحاة [[عرب]]،<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۱۱، ص۶۹</ref> [[حارث بن معاویة بن قیس بن کعب]] معروف به "[[مأمور]] [[الحارثی]]" - که احدی در عرب در [[کهانت]] به پایه او نمی‌رسید و [[مذحج]] به دستور او کاری را انجام می‌‌داد یا از انجام آن خودداری می‌‌کرد-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۸.</ref> و [[حارث بن زیاد]] [[بن ربیع]] از [[ستاره]] شناسان بزرگ عرب<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۳.</ref> اشاره کرد.		بنی حارث بن کعب نیز چونان [[قبایل]] بنام دیگر [[عرب]]، زادگاه و پرورشگاه چهره‌های مختلف [[سیاسی]]، مذهبی و [[فرهنگی]] بود. از میان [[اصحاب]] این [[قوم]] می‌‌توان از [[بشیر الحارثی]]،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۷۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۲۲۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۴۴۷.</ref> [[عبدالله بن عبدالمدان]]،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۳، ص۹۴۳.</ref> [[عبدالله بن قریط زیادی]]،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۳، ص۹۷۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۳، ص۲۶۱.</ref> حصین و به [[نقلی]] [[قیس بن یزید بن شداد حارثی]] معروف به "[[ابن ذی]] الغصّه"،<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۳، ص۱۲۸۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۰۷.</ref> همگی از اعضای هیأت [[نمایندگی]] [[بنی حارث]] به [[مدینه]] و نیز [[یزید بن عبدالمدان]] [[رییس]] بنی حارث در این [[وفد]]،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۲؛ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۷۹.</ref>یاد کرد. همچنین در [[بنی‌حارث]] اعلام و بزرگانی در حوزه [[شعر]] و ادب‌، در دورة [[جاهلیت]] و اسلام‌، پدیدار شدند که از آن میان می‌توان از [[یزید بن ابان بن حزن بن زیاد]] معروف به "[[نابغه]] [[بنی الحارث بن کعب]]" نام برد.<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۴؛ ابن‌عبدربّه‌، العقد الفرید، ج۳، ص۳۶۲.</ref> از دیگر شعرای معروف این قوم هم باید از [[ابومخاشن قیس بن عمرو بن مالک]] مشهور به "[[نجاشی]]"،<ref>ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، ج۱، ص۳۱۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۳۸۷.</ref> از [[مخضرمین]] و از شعرای هجو کننده،<ref>زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۲۰۷.</ref> [[عبدالملک بن عبدالرحیم حارثی]] از شعرای معروف عرب،<ref>زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۱۵۹.</ref> [[عبد یغوث بن صلاة بن ربیعه]] از شعرای [[جاهلی]] [[یمن]] و از [[شجاعان]] کم نظیر و [[سید]] و رییس بنی حارث<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۱۸۷.</ref>و دو نواده او [[طفیل بن یزید لَجلاج حارثی]] و مُسهِر،<ref>ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۱۶، ص۳۲۸.</ref> [[یحیی بن زیاد بن عبیدالله‌]]،<ref>ابن‌حزم‌، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۷.</ref> [[حسن بن وهب بن سعید]] و برادرش سلیمان<ref>ابوالفرج اصفهانی‌، الاغانی، ج۲۳، ص۹۵، ۱۴۳ـ ۱۵۳.</ref>‌نام برد. <ref>حسن‌بن‌حسین سُکَّری (متوفی ۲۷۵) نحوی و راویه عرب‌، اشعار شعرای منسوب به بنی‌حارث را گردآورده است (یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج۳، ص۶۲ـ۶۴).</ref> از دیگر [[رجال]] [[علمی]] این [[قبیله]] هم می‌‌توان من باب نمونه به اسامی [[قیس بن حصین]]،<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۷، ص۹۵.</ref> [[عصام بن بشیر حارثی]]،<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۷۰؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۲۸۳.</ref> [[ربیع بن زیاد]]،<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۰۲.</ref> همگی از [[راویان]] [[اهل سنت]]، [[ابوبشر عمر بن عثمان سیبویه]] از ائمه نحاة [[عرب]]،<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۱۱، ص۶۹</ref> [[حارث بن معاویة بن قیس بن کعب]] معروف به "[[مأمور]] [[الحارثی]]" - که احدی در عرب در [[کهانت]] به پایه او نمی‌رسید و [[مذحج]] به دستور او کاری را انجام می‌‌داد یا از انجام آن خودداری می‌‌کرد-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۸.</ref> و [[حارث بن زیاد]] [[بن ربیع]] از [[ستاره]] شناسان بزرگ عرب<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۷۳.</ref> اشاره کرد.

Wasity: /* بنی حارث و تعامل با دولت بنی امیه */

2023-07-12T06:34:51Z

بنی حارث و تعامل با دولت بنی امیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۴
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	در کنار این دسته از [[یاوران]] امیرالمؤمنین{{ع}} بودند کسانی از [[بنی حارث بن کعب]] که به [[مخالفت]] با [[حکومت]] آن حضرت برخاسته بودند. [[کثیر بن حصین]] یکی از این افراد بود. وی بر [[مذهب]] [[عثمانی]] بود از این‌رو پس از [[به خلافت رسیدن امام علی]]{{ع}} پیوسته با ایشان درگیر بود.همین امر موجب شده بود تا بعدها و در [[زمان]] [[امامت امام حسین]]{{ع}}، با حضرت{{ع}} به مخالفت برخیزد و [[مردم]] را از [[بیعت]] با ایشان باز دارد.<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۰۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.		در کنار این دسته از [[یاوران]] امیرالمؤمنین{{ع}} بودند کسانی از [[بنی حارث بن کعب]] که به [[مخالفت]] با [[حکومت]] آن حضرت برخاسته بودند. [[کثیر بن حصین]] یکی از این افراد بود. وی بر [[مذهب]] [[عثمانی]] بود از این‌رو پس از [[به خلافت رسیدن امام علی]]{{ع}} پیوسته با ایشان درگیر بود.همین امر موجب شده بود تا بعدها و در [[زمان]] [[امامت امام حسین]]{{ع}}، با حضرت{{ع}} به مخالفت برخیزد و [[مردم]] را از [[بیعت]] با ایشان باز دارد.<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۰۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.

	==~~[[بنی حارث]] و تعامل با [[دولت]] [[بنی امیه]]~~==		==دوران حکومت بنی‌امیه==
			{{همچنین\|بنی‌امیه}}
	[[بنی‌حارث]] در [[روزگار]] امویان‌، ارتباط وثیق و تنگاتنگی را با بنی امیه ایجاد نمودند چندان که برخی از آنان -بخصوص در ایام [[حکومت]] [[معاویة بن ابو سفیان]]- به [[مقامات]] عالی در این حکومت دست یافته، بر ولایات مهمی از ایران‌، مانند خراسان‌، آذربایجان‌، فارس‌، کرمان‌، [[ری]] و [[اصفهان]] [[حکم]] راندند. [[معاویه]] پس از رسیدن به حکومت، با [[عزل]] [[عبدالرحمن بن سبره]] از [[ولایت]] سیستان، [[ربیع بن زیاد حارثی]] را [[جانشین]] او کرد. ربیع، همچنان بر این [[سرزمین]] [[امارت]] داشت تا این که [[مغیرة بن شعبه]] -[[استاندار]] [[اموی]] [[کوفه]]- مُرد و [[زیاد بن ابیه]] از سوی [[حکومت بنی امیه]]، استاندار همزمان [[بصره]] و کوفه گردید. زیاد پس از عزل [[ربیع بن زیاد]] و [[انتصاب]] [[عبدالله بن ابی بکره]] به جای او، ربیع را جهت انجام [[فتوحات]] به بلخ فرستاد.<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۸۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۵۵.</ref> ربیع سپس از سوی معاویه به امارت [[خراسان]] برگزیده شد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۰۲؛ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۳۲.</ref> و همچنان بر این [[منصب]] بود تا اینکه در [[سال ۵۱ هجری]] خبر [[شهادت]] [[حجر بن عدی]] را دریافت کرد. نقل است که او با شنیدن این خبر گفت: {{عربی\|اللهم ان کان للربیع عندک خیر، فأقبضه إلیک و عجّل}}. مجلس تمام نشده بود که [[مرگ]] او در رسید.<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۳۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۵۵.</ref> [[کثیر بن شهاب بن حصین]] هم از دیگر حارثیانی بود که در دستگاه حکومت بنی امیه به [[پست]] و [[مقام]] رسید. معاویه او را به امارت [[ولایت ری]] و دستبی گماشته بود اما اندکی بعد بر او [[غضب]] کرد و او را در [[دمشق]] به [[زندان]] افکند تا اینکه شخصی به نام [[شریح بن هانی]] مرادی وساطت کرد و او از زندان [[رهایی]] یافت.<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۰۱. نیز ر. ک. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۳.</ref> گویا وی اندکی بعد بار دیگر، از سوی [[مغیرة بن شعبه]] به [[امارت]] [[ولایت ری]] و دستبی [[منصوب]] شد.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۴۱۳-۴۱۴.</ref> کثیر در این [[شهر]] به [[منبر]] می‌رفت و به امیرالمؤمنین علی{{ع}}، [[دشنام]] می‌داد. پس از [[مرگ]] [[مغیره]]، [[زیاد بن ابیه]] - [[حاکم]] جدید [[کوفه]] - وی را در سمت خود ابقا کرد و او را به همراه [[عبدالله بن حجاج تغلبی]] به [[جنگ]] [[مردم]] [[دیلم]] فرستاد.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۴۱۳-۴۱۴.</ref> کثیر در ایام [[حکومت یزید بن معاویه]]، [[مقرب]] دربار او شد چندان که از سوی یزید مورد [[ستایش]] قرار گرفت. یزید به [[عبیدالله بن زیاد]] دستور داد تا امارت [[ماسبذان]] و مهرجانقذف و [[حلوان]] و ماهین را به او بسپارد. وی از زمینهای [[جبل]] به [[کثیر بن شهاب]] [[اقطاع]] نمود. وی در آن زمینها قصری بنا نهاد که به "قصر کثیر" معروف بود.<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۰۱.</ref>-<ref>.سایت پژوهه، مقاله «قاتلان امام حسین{{ع}}»، سید علی اکبر حسینی.</ref> بنا بر [[نقلی]]، علاوه بر [[ربیع بن زیاد حارثی]] و کثیر بن شهاب بن حصین، [[قطن بن عبدالله]]، [[شریک بن اعور]]، [[سری بن وقاص]] و [[زیاد بن نضر]] از دیگر حارثیانی بودند که دارای مقاماتی شدند. گفته شده، روزی [[معاویه]] به [[احنف]] گفت: عزیزترین [[مردم عراق]] کیست؟ گفت: [[بنی حارث بن کعب]]. [چرا که] [[ربیع بن زیاد]] بر [[خراسان]]، قطن بن عبدالله بر [[آذربایجان]]، شریک بن اعور بر فارس و کرمان، کثیر بن شهاب بر [[ری]]، [[سری بن وقاص]] بر امور کوفه و زیاد بن نضر بر [[اصفهان]] [[حکمرانی]] دارند. این سخن، حساسیّت معاویه را برانگیخت. پس [[نامه]] ای به زیاد نوشت<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۱۵۹.</ref> و جویای به‌کارگیری همزمان چند تن از حارثی‌ها در رأس [[حکومت]] ولایات شد. زیاد هم در پاسخ، وجود دو [[خصلت]] [[امانت]] و کفایت در آنان را دلیل به‌کارگیری آنها در [[فرمانداری]] این مناطق عنوان کرد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۱۶۰.</ref>		[[بنی‌حارث]] در [[روزگار]] امویان‌، ارتباط وثیق و تنگاتنگی را با بنی امیه ایجاد نمودند چندان که برخی از آنان -بخصوص در ایام [[حکومت]] [[معاویة بن ابو سفیان]]- به [[مقامات]] عالی در این حکومت دست یافته، بر ولایات مهمی از ایران‌، مانند خراسان‌، آذربایجان‌، فارس‌، کرمان‌، [[ری]] و [[اصفهان]] [[حکم]] راندند. [[معاویه]] پس از رسیدن به حکومت، با [[عزل]] [[عبدالرحمن بن سبره]] از [[ولایت]] سیستان، [[ربیع بن زیاد حارثی]] را [[جانشین]] او کرد. ربیع، همچنان بر این [[سرزمین]] [[امارت]] داشت تا این که [[مغیرة بن شعبه]] -[[استاندار]] [[اموی]] [[کوفه]]- مُرد و [[زیاد بن ابیه]] از سوی [[حکومت بنی امیه]]، استاندار همزمان [[بصره]] و کوفه گردید. زیاد پس از عزل [[ربیع بن زیاد]] و [[انتصاب]] [[عبدالله بن ابی بکره]] به جای او، ربیع را جهت انجام [[فتوحات]] به بلخ فرستاد.<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۸۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۵۵.</ref> ربیع سپس از سوی معاویه به امارت [[خراسان]] برگزیده شد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۰۲؛ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۳۲.</ref> و همچنان بر این [[منصب]] بود تا اینکه در [[سال ۵۱ هجری]] خبر [[شهادت]] [[حجر بن عدی]] را دریافت کرد. نقل است که او با شنیدن این خبر گفت: {{عربی\|اللهم ان کان للربیع عندک خیر، فأقبضه إلیک و عجّل}}. مجلس تمام نشده بود که [[مرگ]] او در رسید.<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۳۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۵۵.</ref> [[کثیر بن شهاب بن حصین]] هم از دیگر حارثیانی بود که در دستگاه حکومت بنی امیه به [[پست]] و [[مقام]] رسید. معاویه او را به امارت [[ولایت ری]] و دستبی گماشته بود اما اندکی بعد بر او [[غضب]] کرد و او را در [[دمشق]] به [[زندان]] افکند تا اینکه شخصی به نام [[شریح بن هانی]] مرادی وساطت کرد و او از زندان [[رهایی]] یافت.<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۰۱. نیز ر. ک. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۳.</ref> گویا وی اندکی بعد بار دیگر، از سوی [[مغیرة بن شعبه]] به [[امارت]] [[ولایت ری]] و دستبی [[منصوب]] شد.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۴۱۳-۴۱۴.</ref> کثیر در این [[شهر]] به [[منبر]] می‌رفت و به امیرالمؤمنین علی{{ع}}، [[دشنام]] می‌داد. پس از [[مرگ]] [[مغیره]]، [[زیاد بن ابیه]] - [[حاکم]] جدید [[کوفه]] - وی را در سمت خود ابقا کرد و او را به همراه [[عبدالله بن حجاج تغلبی]] به [[جنگ]] [[مردم]] [[دیلم]] فرستاد.<ref>ابن‌اثیر، الکامل، ج۳، ص۴۱۳-۴۱۴.</ref> کثیر در ایام [[حکومت یزید بن معاویه]]، [[مقرب]] دربار او شد چندان که از سوی یزید مورد [[ستایش]] قرار گرفت. یزید به [[عبیدالله بن زیاد]] دستور داد تا امارت [[ماسبذان]] و مهرجانقذف و [[حلوان]] و ماهین را به او بسپارد. وی از زمینهای [[جبل]] به [[کثیر بن شهاب]] [[اقطاع]] نمود. وی در آن زمینها قصری بنا نهاد که به "قصر کثیر" معروف بود.<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۰۱.</ref>-<ref>.سایت پژوهه، مقاله «قاتلان امام حسین{{ع}}»، سید علی اکبر حسینی.</ref> بنا بر [[نقلی]]، علاوه بر [[ربیع بن زیاد حارثی]] و کثیر بن شهاب بن حصین، [[قطن بن عبدالله]]، [[شریک بن اعور]]، [[سری بن وقاص]] و [[زیاد بن نضر]] از دیگر حارثیانی بودند که دارای مقاماتی شدند. گفته شده، روزی [[معاویه]] به [[احنف]] گفت: عزیزترین [[مردم عراق]] کیست؟ گفت: [[بنی حارث بن کعب]]. [چرا که] [[ربیع بن زیاد]] بر [[خراسان]]، قطن بن عبدالله بر [[آذربایجان]]، شریک بن اعور بر فارس و کرمان، کثیر بن شهاب بر [[ری]]، [[سری بن وقاص]] بر امور کوفه و زیاد بن نضر بر [[اصفهان]] [[حکمرانی]] دارند. این سخن، حساسیّت معاویه را برانگیخت. پس [[نامه]] ای به زیاد نوشت<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۱۵۹.</ref> و جویای به‌کارگیری همزمان چند تن از حارثی‌ها در رأس [[حکومت]] ولایات شد. زیاد هم در پاسخ، وجود دو [[خصلت]] [[امانت]] و کفایت در آنان را دلیل به‌کارگیری آنها در [[فرمانداری]] این مناطق عنوان کرد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۱۶۰.</ref>