بنی خطمه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: تغییرمسیر به بنی‌خطمه

2025-06-29T07:27:17Z

تغییرمسیر به بنی‌خطمه

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - '،-' به ' -'

2025-05-29T20:31:04Z

جایگزینی متن - '،-' به ' -'

نمایش تغییرات

Jaafari: /* مساکن و منازل قوم */

2025-05-27T08:33:26Z

مساکن و منازل قوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	==[[مساکن]] و منازل [[قوم]]==		==[[مساکن]] و منازل [[قوم]]==
	این قوم نیز، همچون دیگر [[اقوام]] [[انصاری]] خود، در [[حجاز]] و [[مدینه]] ساکن بودند<ref>عمر [[رضا]] کحاله، معجم [[قبائل]] العرب، ج۱، ص۳۵۰؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج۲، ص۴۲۱. آنان در این [[شهر]] همراه با دیگر [[طوایف]] [[قبیله اوس]]، در قسمت بالا دست مدینه [[زندگی]] می‌کردند. (ر.ک: [[ابن سعد]]، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷)</ref>. بنی خطمه در این شهر در منازلی که به نام خودشان –خطمه- معروف بود، ساکن بودند. خطمی‌ها در آنجا قلعه‌هایی برای خود ساخته، نخلستان‌هایی ایجاد نموده بودند. آنها در این منطقه، دژی به نام «صع ذرع» بنا نمودند. این قلعه کاربرد نظامی داشت وکسی در آن سکونت نداشت؛ تنها در ایام [[جنگ]] از آن به عنوان سنگر استفاده می‌شد. مکان مذکور، متعلق به تمام شاخه‌های بنی خطمه بود و محل آن، نزدیک [[چاه]] بنی خطمه بود. این قلعه را به جهت قرار داشتن نزدیک چاه بنی خطمه که بدان «ذرع» گفته می‌شد، «صع ذرع» می‌گفتند. [[امیة بن عامر بن خطمه]] نیز، قلعه‌ای در «[[مال]] الماجشون»، در مجاورت [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]]، ساخته بود. نام اصلی این منطقه، -که امروزه به «مجشونیه» [[شهرت]] دارد،- «ماجشونیه» بود<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. اما «مطری» [[جمال الدین محمد بن احمد مطری]]، (متوفای ۷۴۱ [[هجری]]) عالم به [[علوم]] [[فقه]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] و مؤلف آثاری چون: «التعریف بما أنست الهجرة من معالم ~~[[دارالهجره]]»~~) بر این [[اعتقاد]] است که محدوده منازل [[بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس]] به‌طور دقیق مشخص نیست. او می‌نویسد: منازل بنی خطمه امروزه شناخته شده نیست، اما به نظر می‌رسد که آنها در [[العوالی]]، در شرق [[مسجد]] الشمس سکونت داشته‌اند؛ زیرا کل آن مناطق، [[سرزمین]] اوس بود و [[پایین‌تر]] از آن، سرزمین [[خزرج]] محسوب می‌شده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. [[سمهودی]] (م. ۹۱۱ هجری) به این قسمت از سخن مطری که «پایین‌تر از آن، سرزمین خزرج محسوب می‌شده است» را خالی از اشکال ندانسته، آورده است: بنی‌خطمه خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن، آن‌سوتر از این محدوده در مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷. «[[مال]] الماجشون»: به آن الماجشونیه هم گفته شده و اکنون نامش المدشونیه است. این محل منسوب به ماجشون است و آن، جایی است از [[وادی بطحان]] در نزدیکی منطقه صعیب و آن جایی است در راه وادی بطحان در سمت ماجشونیه شرقی و آن نزدیک منطقه [[بنی‌الحارث بن خزرج]] است. (نک: احمد بن عبدالحمید العباسی، عمدة الاخبار، ص۳۵۳، ۳۵۴ و ۴۰۸)</ref>.] آنچه به نظر می‌رسد این است که اولین منازل خزرج در این سمت، منازل [[بنی حارث]] بود و بالاتر از آنها بنی خطمه حضور داشتند و آنچه در وادی بطحان و [[وادی]] مهزور خواهد آمد، مؤید ما در این سخن است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.		این قوم نیز، همچون دیگر [[اقوام]] [[انصاری]] خود، در [[حجاز]] و [[مدینه]] ساکن بودند<ref>عمر [[رضا]] کحاله، معجم [[قبائل]] العرب، ج۱، ص۳۵۰؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج۲، ص۴۲۱. آنان در این [[شهر]] همراه با دیگر [[طوایف]] [[قبیله اوس]]، در قسمت بالا دست مدینه [[زندگی]] می‌کردند. (ر.ک: [[ابن سعد]]، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷)</ref>. بنی خطمه در این شهر در منازلی که به نام خودشان –خطمه- معروف بود، ساکن بودند. خطمی‌ها در آنجا قلعه‌هایی برای خود ساخته، نخلستان‌هایی ایجاد نموده بودند. آنها در این منطقه، دژی به نام «صع ذرع» بنا نمودند. این قلعه کاربرد نظامی داشت وکسی در آن سکونت نداشت؛ تنها در ایام [[جنگ]] از آن به عنوان سنگر استفاده می‌شد. مکان مذکور، متعلق به تمام شاخه‌های بنی خطمه بود و محل آن، نزدیک [[چاه]] بنی خطمه بود. این قلعه را به جهت قرار داشتن نزدیک چاه بنی خطمه که بدان «ذرع» گفته می‌شد، «صع ذرع» می‌گفتند. [[امیة بن عامر بن خطمه]] نیز، قلعه‌ای در «[[مال]] الماجشون»، در مجاورت [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]]، ساخته بود. نام اصلی این منطقه، -که امروزه به «مجشونیه» [[شهرت]] دارد،- «ماجشونیه» بود<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. اما «مطری» [[جمال الدین محمد بن احمد مطری]]، (متوفای ۷۴۱ [[هجری]]) عالم به [[علوم]] [[فقه]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] و مؤلف آثاری چون: «التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجره») بر این [[اعتقاد]] است که محدوده منازل [[بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس]] به‌طور دقیق مشخص نیست. او می‌نویسد: منازل بنی خطمه امروزه شناخته شده نیست، اما به نظر می‌رسد که آنها در [[العوالی]]، در شرق [[مسجد]] الشمس سکونت داشته‌اند؛ زیرا کل آن مناطق، [[سرزمین]] اوس بود و [[پایین‌تر]] از آن، سرزمین [[خزرج]] محسوب می‌شده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. [[سمهودی]] (م. ۹۱۱ هجری) به این قسمت از سخن مطری که «پایین‌تر از آن، سرزمین خزرج محسوب می‌شده است» را خالی از اشکال ندانسته، آورده است: بنی‌خطمه خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن، آن‌سوتر از این محدوده در مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷. «[[مال]] الماجشون»: به آن الماجشونیه هم گفته شده و اکنون نامش المدشونیه است. این محل منسوب به ماجشون است و آن، جایی است از [[وادی بطحان]] در نزدیکی منطقه صعیب و آن جایی است در راه وادی بطحان در سمت ماجشونیه شرقی و آن نزدیک منطقه [[بنی‌الحارث بن خزرج]] است. (نک: احمد بن عبدالحمید العباسی، عمدة الاخبار، ص۳۵۳، ۳۵۴ و ۴۰۸)</ref>.] آنچه به نظر می‌رسد این است که اولین منازل خزرج در این سمت، منازل [[بنی حارث]] بود و بالاتر از آنها بنی خطمه حضور داشتند و آنچه در وادی بطحان و [[وادی]] مهزور خواهد آمد، مؤید ما در این سخن است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.

	بنی خطمه در میان قلعه‌های خود پراکنده بودند و هیچ یک از آنها در [[منزل]] اصلی خود [[زندگی]] نمی‌کرد. [[پس از ظهور اسلام]]، در آنجا مسجدی بنا نهادند و یکی از آنها در کنار [[مسجد]] سکونت گزید؛ به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. اما به مرور [[زمان]]، بر تعداد [[جمعیت]] این [[سرزمین]] اصلی افزوده شد. آنان به این سرزمین، به جهت شباهتی که این مکان از لحاظ فراوانی جمعیت به غزه [[شام]] داشت، «غزه» می‌گفتند<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.<ref>آقای [[رسول جعفریان]] نیز با استفاده از مطالب فوق چنین می‌نویسد: «محدوده منازل بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس به طور دقیق روشن نیست. مطری گوید: جای محلات آنها شناخته شده نیست جز آنکه ظاهراً آنان در [[عوالی]]، در شرق مسجدالشمس بوده‌اند؛ زیرا این نواحی به طور کامل در [[اختیار]] اوس بوده و [[پایین‌تر]] از آن تا [[مدینه]] متعلق به خزرج بوده است. (مطری، التعریف بما أنست الهجرة من معالم [[دارالهجره]]، ص۶۰) این در حالی است که به [[عقیده]] [[سمهودی]]، [[بنی‌خطمه]] خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) به [[باور]] ما سخن مطری صحیح‌تر می‌نماید، به این تعبیر که محله اصلی آنها در آنجا بوده، پس از آن از آنجا به نقاط دیگر رفته و خارج از آن سکونت گزیده‌اند. سمهودی به این مسأله اشاره کرده می‌گوید: [[بنی‌خطمه]] متفرق در آطامشان (خانه‌های قصر یا قلعه مانند) بوده‌اند و در بخش اصلی محله‌شان (قصبه دارهم) کسی نمی‌زیسته است. پس از آنکه [[اسلام]] آمد آنجا را [[مسجد]] کردند و یکی از آنها در کنار مسجد سکونت گزید به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. پس از آن جمعیتشان در محله اصلی رو به فزونی نهاد به طوری که به آنجا غزه گفته می‌شود و این از بابت شباهت آنجا به لحاظ فراوانی [[جمعیت]] به غزه [[شام]] است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) از سخن سمهودی که می‌گوید: [[مردم]] هر صبحگاه احوال آن شخص ساکن در قصبه اصلی را سؤال می‌کرده‌اند- همو که خانه‌اش را نزدیک مسجد بن خطمه در اصل قصبه بنا کرده بود- چنین می‌توان [[استدلال]] کرد که این منازل در بخش شرقی [[عوالی]] بوده است و این به گونه‌ای است که [[حمله]] درندگان به آن بخش بعید نبوده زیرا از [[آبادی]] به دور بوده است». (جعفریان، [[رسول]]، مقاله: ساختار شهری [[مدینه]] و محلات [[قبایل]] در دوره [[نبوی]]، ‌فصلنامه [[علمی]] – ترویجی [[میقات]] [[حج]]، دوره۴، شماره۱۶، تیر ۱۳۷۵.)</ref>		بنی خطمه در میان قلعه‌های خود پراکنده بودند و هیچ یک از آنها در [[منزل]] اصلی خود [[زندگی]] نمی‌کرد. [[پس از ظهور اسلام]]، در آنجا مسجدی بنا نهادند و یکی از آنها در کنار [[مسجد]] سکونت گزید؛ به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. اما به مرور [[زمان]]، بر تعداد [[جمعیت]] این [[سرزمین]] اصلی افزوده شد. آنان به این سرزمین، به جهت شباهتی که این مکان از لحاظ فراوانی جمعیت به غزه [[شام]] داشت، «غزه» می‌گفتند<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.<ref>آقای [[رسول جعفریان]] نیز با استفاده از مطالب فوق چنین می‌نویسد: «محدوده منازل بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس به طور دقیق روشن نیست. مطری گوید: جای محلات آنها شناخته شده نیست جز آنکه ظاهراً آنان در [[عوالی]]، در شرق مسجدالشمس بوده‌اند؛ زیرا این نواحی به طور کامل در [[اختیار]] اوس بوده و [[پایین‌تر]] از آن تا [[مدینه]] متعلق به خزرج بوده است. (مطری، التعریف بما أنست الهجرة من معالم [[دارالهجره]]، ص۶۰) این در حالی است که به [[عقیده]] [[سمهودی]]، [[بنی‌خطمه]] خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) به [[باور]] ما سخن مطری صحیح‌تر می‌نماید، به این تعبیر که محله اصلی آنها در آنجا بوده، پس از آن از آنجا به نقاط دیگر رفته و خارج از آن سکونت گزیده‌اند. سمهودی به این مسأله اشاره کرده می‌گوید: [[بنی‌خطمه]] متفرق در آطامشان (خانه‌های قصر یا قلعه مانند) بوده‌اند و در بخش اصلی محله‌شان (قصبه دارهم) کسی نمی‌زیسته است. پس از آنکه [[اسلام]] آمد آنجا را [[مسجد]] کردند و یکی از آنها در کنار مسجد سکونت گزید به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. پس از آن جمعیتشان در محله اصلی رو به فزونی نهاد به طوری که به آنجا غزه گفته می‌شود و این از بابت شباهت آنجا به لحاظ فراوانی [[جمعیت]] به غزه [[شام]] است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) از سخن سمهودی که می‌گوید: [[مردم]] هر صبحگاه احوال آن شخص ساکن در قصبه اصلی را سؤال می‌کرده‌اند- همو که خانه‌اش را نزدیک مسجد بن خطمه در اصل قصبه بنا کرده بود- چنین می‌توان [[استدلال]] کرد که این منازل در بخش شرقی [[عوالی]] بوده است و این به گونه‌ای است که [[حمله]] درندگان به آن بخش بعید نبوده زیرا از [[آبادی]] به دور بوده است». (جعفریان، [[رسول]]، مقاله: ساختار شهری [[مدینه]] و محلات [[قبایل]] در دوره [[نبوی]]، ‌فصلنامه [[علمی]] – ترویجی [[میقات]] [[حج]]، دوره۴، شماره۱۶، تیر ۱۳۷۵.)</ref>

Jaafari در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۰

2025-05-27T05:00:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۰
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	==[[مساکن]] و منازل [[قوم]]==		==[[مساکن]] و منازل [[قوم]]==
	این قوم نیز، همچون دیگر [[اقوام]] [[انصاری]] خود، در [[حجاز]] و [[مدینه]] ساکن بودند<ref>عمر [[رضا]] کحاله، معجم [[قبائل]] العرب، ج۱، ص۳۵۰؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج۲، ص۴۲۱. آنان در این [[شهر]] همراه با دیگر [[طوایف]] [[قبیله اوس]]، در قسمت بالا دست مدینه [[زندگی]] می‌کردند. (ر.ک: [[ابن سعد]]، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷)</ref>. بنی خطمه در این شهر در منازلی که به نام خودشان –خطمه- معروف بود، ساکن بودند. خطمی‌ها در آنجا قلعه‌هایی برای خود ساخته، نخلستان‌هایی ایجاد نموده بودند. آنها در این منطقه، دژی به نام «صع ذرع» بنا نمودند. این قلعه کاربرد نظامی داشت وکسی در آن سکونت نداشت؛ تنها در ایام [[جنگ]] از آن به عنوان سنگر استفاده می‌شد. مکان مذکور، متعلق به تمام شاخه‌های بنی خطمه بود و محل آن، نزدیک [[چاه]] بنی خطمه بود. این قلعه را به جهت قرار داشتن نزدیک چاه بنی خطمه که بدان «ذرع» گفته می‌شد، «صع ذرع» می‌گفتند. [[امیة بن عامر بن خطمه]] نیز، قلعه‌ای در «[[مال]] الماجشون»، در مجاورت [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]]، ساخته بود. نام اصلی این منطقه، -که امروزه به «مجشونیه» [[شهرت]] دارد،- «ماجشونیه» بود<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. اما «مطری» [[جمال الدین محمد بن احمد مطری]]، (متوفای ۷۴۱ [[هجری]]) عالم به [[علوم]] [[فقه]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] و مؤلف آثاری چون: «التعریف بما أنست الهجرة من معالم [[دارالهجره]]») بر این [[اعتقاد]] است که محدوده منازل [[بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس]] به‌طور دقیق مشخص نیست. او می‌نویسد: منازل بنی خطمه امروزه شناخته شده نیست، اما به نظر می‌رسد که آنها در [[العوالی]]، در شرق [[مسجد]] الشمس سکونت داشته‌اند؛ زیرا کل آن مناطق، [[سرزمین]] اوس بود و [[پایین‌تر]] از آن، سرزمین [[خزرج]] محسوب می‌شده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. [[سمهودی]] (م. ۹۱۱ هجری) به این قسمت از سخن مطری که «پایین‌تر از آن، سرزمین خزرج محسوب می‌شده است» را خالی از اشکال ندانسته، آورده است: ~~[[[~~بنی‌خطمه]] خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن، آن‌سوتر از این محدوده در مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷. «[[مال]] الماجشون»: به آن الماجشونیه هم گفته شده و اکنون نامش المدشونیه است. این محل منسوب به ماجشون است و آن، جایی است از [[وادی بطحان]] در نزدیکی منطقه صعیب و آن جایی است در راه وادی بطحان در سمت ماجشونیه شرقی و آن نزدیک منطقه [[بنی‌الحارث بن خزرج]] است. (نک: احمد بن عبدالحمید العباسی، عمدة الاخبار، ص۳۵۳، ۳۵۴ و ۴۰۸)</ref>.] آنچه به نظر می‌رسد این است که اولین منازل خزرج در این سمت، منازل [[بنی حارث]] بود و بالاتر از آنها بنی خطمه حضور داشتند و آنچه در وادی بطحان و [[وادی]] مهزور خواهد آمد، مؤید ما در این سخن است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.		این قوم نیز، همچون دیگر [[اقوام]] [[انصاری]] خود، در [[حجاز]] و [[مدینه]] ساکن بودند<ref>عمر [[رضا]] کحاله، معجم [[قبائل]] العرب، ج۱، ص۳۵۰؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج۲، ص۴۲۱. آنان در این [[شهر]] همراه با دیگر [[طوایف]] [[قبیله اوس]]، در قسمت بالا دست مدینه [[زندگی]] می‌کردند. (ر.ک: [[ابن سعد]]، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷)</ref>. بنی خطمه در این شهر در منازلی که به نام خودشان –خطمه- معروف بود، ساکن بودند. خطمی‌ها در آنجا قلعه‌هایی برای خود ساخته، نخلستان‌هایی ایجاد نموده بودند. آنها در این منطقه، دژی به نام «صع ذرع» بنا نمودند. این قلعه کاربرد نظامی داشت وکسی در آن سکونت نداشت؛ تنها در ایام [[جنگ]] از آن به عنوان سنگر استفاده می‌شد. مکان مذکور، متعلق به تمام شاخه‌های بنی خطمه بود و محل آن، نزدیک [[چاه]] بنی خطمه بود. این قلعه را به جهت قرار داشتن نزدیک چاه بنی خطمه که بدان «ذرع» گفته می‌شد، «صع ذرع» می‌گفتند. [[امیة بن عامر بن خطمه]] نیز، قلعه‌ای در «[[مال]] الماجشون»، در مجاورت [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]]، ساخته بود. نام اصلی این منطقه، -که امروزه به «مجشونیه» [[شهرت]] دارد،- «ماجشونیه» بود<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. اما «مطری» [[جمال الدین محمد بن احمد مطری]]، (متوفای ۷۴۱ [[هجری]]) عالم به [[علوم]] [[فقه]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] و مؤلف آثاری چون: «التعریف بما أنست الهجرة من معالم [[دارالهجره]]») بر این [[اعتقاد]] است که محدوده منازل [[بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس]] به‌طور دقیق مشخص نیست. او می‌نویسد: منازل بنی خطمه امروزه شناخته شده نیست، اما به نظر می‌رسد که آنها در [[العوالی]]، در شرق [[مسجد]] الشمس سکونت داشته‌اند؛ زیرا کل آن مناطق، [[سرزمین]] اوس بود و [[پایین‌تر]] از آن، سرزمین [[خزرج]] محسوب می‌شده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>. [[سمهودی]] (م. ۹۱۱ هجری) به این قسمت از سخن مطری که «پایین‌تر از آن، سرزمین خزرج محسوب می‌شده است» را خالی از اشکال ندانسته، آورده است: بنی‌خطمه خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن، آن‌سوتر از این محدوده در مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷. «[[مال]] الماجشون»: به آن الماجشونیه هم گفته شده و اکنون نامش المدشونیه است. این محل منسوب به ماجشون است و آن، جایی است از [[وادی بطحان]] در نزدیکی منطقه صعیب و آن جایی است در راه وادی بطحان در سمت ماجشونیه شرقی و آن نزدیک منطقه [[بنی‌الحارث بن خزرج]] است. (نک: احمد بن عبدالحمید العباسی، عمدة الاخبار، ص۳۵۳، ۳۵۴ و ۴۰۸)</ref>.] آنچه به نظر می‌رسد این است که اولین منازل خزرج در این سمت، منازل [[بنی حارث]] بود و بالاتر از آنها بنی خطمه حضور داشتند و آنچه در وادی بطحان و [[وادی]] مهزور خواهد آمد، مؤید ما در این سخن است<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.

	بنی خطمه در میان قلعه‌های خود پراکنده بودند و هیچ یک از آنها در [[منزل]] اصلی خود [[زندگی]] نمی‌کرد. [[پس از ظهور اسلام]]، در آنجا مسجدی بنا نهادند و یکی از آنها در کنار [[مسجد]] سکونت گزید؛ به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. اما به مرور [[زمان]]، بر تعداد [[جمعیت]] این [[سرزمین]] اصلی افزوده شد. آنان به این سرزمین، به جهت شباهتی که این مکان از لحاظ فراوانی جمعیت به غزه [[شام]] داشت، «غزه» می‌گفتند<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.<ref>آقای [[رسول جعفریان]] نیز با استفاده از مطالب فوق چنین می‌نویسد: «محدوده منازل بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس به طور دقیق روشن نیست. مطری گوید: جای محلات آنها شناخته شده نیست جز آنکه ظاهراً آنان در [[عوالی]]، در شرق مسجدالشمس بوده‌اند؛ زیرا این نواحی به طور کامل در [[اختیار]] اوس بوده و [[پایین‌تر]] از آن تا [[مدینه]] متعلق به خزرج بوده است. (مطری، التعریف بما أنست الهجرة من معالم [[دارالهجره]]، ص۶۰) این در حالی است که به [[عقیده]] [[سمهودی]]، [[بنی‌خطمه]] خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) به [[باور]] ما سخن مطری صحیح‌تر می‌نماید، به این تعبیر که محله اصلی آنها در آنجا بوده، پس از آن از آنجا به نقاط دیگر رفته و خارج از آن سکونت گزیده‌اند. سمهودی به این مسأله اشاره کرده می‌گوید: [[بنی‌خطمه]] متفرق در آطامشان (خانه‌های قصر یا قلعه مانند) بوده‌اند و در بخش اصلی محله‌شان (قصبه دارهم) کسی نمی‌زیسته است. پس از آنکه [[اسلام]] آمد آنجا را [[مسجد]] کردند و یکی از آنها در کنار مسجد سکونت گزید به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. پس از آن جمعیتشان در محله اصلی رو به فزونی نهاد به طوری که به آنجا غزه گفته می‌شود و این از بابت شباهت آنجا به لحاظ فراوانی [[جمعیت]] به غزه [[شام]] است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) از سخن سمهودی که می‌گوید: [[مردم]] هر صبحگاه احوال آن شخص ساکن در قصبه اصلی را سؤال می‌کرده‌اند- همو که خانه‌اش را نزدیک مسجد بن خطمه در اصل قصبه بنا کرده بود- چنین می‌توان [[استدلال]] کرد که این منازل در بخش شرقی [[عوالی]] بوده است و این به گونه‌ای است که [[حمله]] درندگان به آن بخش بعید نبوده زیرا از [[آبادی]] به دور بوده است». (جعفریان، [[رسول]]، مقاله: ساختار شهری [[مدینه]] و محلات [[قبایل]] در دوره [[نبوی]]، ‌فصلنامه [[علمی]] – ترویجی [[میقات]] [[حج]]، دوره۴، شماره۱۶، تیر ۱۳۷۵.)</ref>		بنی خطمه در میان قلعه‌های خود پراکنده بودند و هیچ یک از آنها در [[منزل]] اصلی خود [[زندگی]] نمی‌کرد. [[پس از ظهور اسلام]]، در آنجا مسجدی بنا نهادند و یکی از آنها در کنار [[مسجد]] سکونت گزید؛ به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. اما به مرور [[زمان]]، بر تعداد [[جمعیت]] این [[سرزمین]] اصلی افزوده شد. آنان به این سرزمین، به جهت شباهتی که این مکان از لحاظ فراوانی جمعیت به غزه [[شام]] داشت، «غزه» می‌گفتند<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>.<ref>آقای [[رسول جعفریان]] نیز با استفاده از مطالب فوق چنین می‌نویسد: «محدوده منازل بنی‌خطمة بن جشم بن مالک بن اوس به طور دقیق روشن نیست. مطری گوید: جای محلات آنها شناخته شده نیست جز آنکه ظاهراً آنان در [[عوالی]]، در شرق مسجدالشمس بوده‌اند؛ زیرا این نواحی به طور کامل در [[اختیار]] اوس بوده و [[پایین‌تر]] از آن تا [[مدینه]] متعلق به خزرج بوده است. (مطری، التعریف بما أنست الهجرة من معالم [[دارالهجره]]، ص۶۰) این در حالی است که به [[عقیده]] [[سمهودی]]، [[بنی‌خطمه]] خانه‌هایی داشته‌اند که محل آن مال‌الماجشون در کنار [[صدقه]] [[ابان بن ابی حدیر]] بوده است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) به [[باور]] ما سخن مطری صحیح‌تر می‌نماید، به این تعبیر که محله اصلی آنها در آنجا بوده، پس از آن از آنجا به نقاط دیگر رفته و خارج از آن سکونت گزیده‌اند. سمهودی به این مسأله اشاره کرده می‌گوید: [[بنی‌خطمه]] متفرق در آطامشان (خانه‌های قصر یا قلعه مانند) بوده‌اند و در بخش اصلی محله‌شان (قصبه دارهم) کسی نمی‌زیسته است. پس از آنکه [[اسلام]] آمد آنجا را [[مسجد]] کردند و یکی از آنها در کنار مسجد سکونت گزید به طوری که هر صبحگاه سراغش را می‌گرفتند مبادا درندگان به او آسیبی رسانده باشند. پس از آن جمعیتشان در محله اصلی رو به فزونی نهاد به طوری که به آنجا غزه گفته می‌شود و این از بابت شباهت آنجا به لحاظ فراوانی [[جمعیت]] به غزه [[شام]] است. ([[سمهودی]]، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.) از سخن سمهودی که می‌گوید: [[مردم]] هر صبحگاه احوال آن شخص ساکن در قصبه اصلی را سؤال می‌کرده‌اند- همو که خانه‌اش را نزدیک مسجد بن خطمه در اصل قصبه بنا کرده بود- چنین می‌توان [[استدلال]] کرد که این منازل در بخش شرقی [[عوالی]] بوده است و این به گونه‌ای است که [[حمله]] درندگان به آن بخش بعید نبوده زیرا از [[آبادی]] به دور بوده است». (جعفریان، [[رسول]]، مقاله: ساختار شهری [[مدینه]] و محلات [[قبایل]] در دوره [[نبوی]]، ‌فصلنامه [[علمی]] – ترویجی [[میقات]] [[حج]]، دوره۴، شماره۱۶، تیر ۱۳۷۵.)</ref>

Jaafari: /* مشاهیر بنی خطمه */

2025-05-27T05:00:01Z

مشاهیر بنی خطمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۰
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	==مشاهیر بنی خطمه==		==مشاهیر بنی خطمه==
	از مشاهیر و معاریف این طایفه -علاوه بر اسامی بسیاری از ایشان که در متن بدان‌ها اشاره شد،- می‌توان از اصحاب بنامی چون: [[عمارة بن اوس بن خالد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۱، ص۳۹۱۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۴۵۸.</ref>، [[فاکه بن سعد بن جبر]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۲، ص۴۲۸۱.</ref>، [[محمد بن صیفی بن سهل]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۳، ص۴۵۷۶؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۱.</ref>، [[یزید بن زید بن حصن]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۲.</ref>، [[حبیب بن حباشة بن حویرثه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴. ابن درید از او با عنوان «حبیب بن خماشه» یاد کرده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۴۸)</ref>، [[عبید قاری]]<ref>ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۶؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۰۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۴۴۱.</ref>، [[عمیر بن حبیب بن حباشه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۱، ص۵۱۸.</ref>، [[حمیّر بن عدی قاری]]<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۶۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۳۸.</ref>، [[ابومعمر خزیمة بن معمر انصاری خطمی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۴۴۹.</ref> و [[عبدالله بن عمیر خطمی]] -امام مسجد بنی خطمه-<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۸، ص۳۱۳۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۹۶۰. او فردی کم‌بینا یا نابینا بود که در عین نابینایی رسول خدا{{صل}} را در غزوات‌شان همراهی می‌کرد. (ابن قانع، معجم الصحابه، ج۸، ص۳۱۲۸؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۵۱)</ref> یاد کرد. [[عمرو بن احز بن اخضر شاعر جاهلی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۶۵.</ref>، [[عدی بن خرشة بن أمیة بن عامر بن خطمه شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۴؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳،ص۳۲۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۳.</ref>، [[عمرو بن خرشه]]<ref>ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۲۷.</ref>، [[یزید بن طعمة بن طفیل شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵. نام او در کتاب جمهرة النسب، «زید بن طعیمة بن طفیل» (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۶۴۳) و در کتاب الاشتقاق، «یزید بن طُعَیم شاعر بن طفیل» (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۴۷) عنوان شده است.</ref>، [[عمارة بن خزیمة بن ثابت تابعی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۳.</ref>، [[ابو موسی إسحاق بن موسی بن عبداللّه بن موسی بن عبداللّه بن یزید قاضی محدث]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴.</ref>، [[ابوبکر موسی بن اسحاق بن موسی انصاری خطمی قاضی و فقیه شافعی اهواز]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۴۵۳؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۳، ص۴۱۳.</ref> و نیز قاضی نیشابور<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۳، ص۴۱۳.</ref>، [[ابو القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق بیهقی]] از نوادگان خزیمة بن ثابت انصاری و از علمای بزرگ شیعی خراسان<ref>آقا بزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة ج۲، ص۱۱۳.</ref> و پسرش ابو الحسن علی بن ابو القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق انصاری بیهقی (م. ۵۶۵ هجری)، مصنّف «تاریخ بیهق» معروف به «فرید خراسان» و «ابن فندق»<ref>اللجنة العلمیة فی مؤسسة الإمام الصادق{{ع}}، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۶، ص۱۸۷. نیز ر.ک: آقا بزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة ج۲، ص۱۱۳-۱۱۴.</ref> هم، از دیگر رجال برجسته این قوم بودند که نامی از آنان در منابع به ثبت و ضبط رسیده است. ضمن این که از [[حارث بن فضیل بن حارث]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۰۸.</ref>، [[ابوجعفر عمیر بن یزید بن عمیر]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۲۷.</ref> عبدالله بن حارث بن فضل]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۸۱.</ref>، [[اسحاق بن موسی بن عبدالله]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۶، ص۳۵۲.</ref>، [[خزیمة بن محمّد بن عمارة بن خزیمه ذو الشّهادتین]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴.</ref>، [[عرفه مُرَیدی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۱۱۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۰۰؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۱۷.</ref>، [[ابوالاسود عبدالله بن موسی بن اسحاق]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۴.</ref>و عمویش [[ابوالعباس عیسی بن اسحاق بن موسی خطمی انصاری]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۴.</ref> -همگی از راویان و محدثان این طایفه،- در کنار موالیانی چون: [[ابوالابرد تابعی]]<ref>ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۳۳۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۵۸۰.</ref>و حاجب -از محدثان معروف اهل سنت-<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۷۹؛ ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۸۴.</ref> هم می‌توان به عنوان دیگر معاریف این قوم یاد کرد. از زنان بنام و شهیر این طایفه هم –علاوه بر نام صحابیاتی که در متن به نامشان پرداخته شد- باید از بزرگانی چون ام جعفر دختر عبدالله بن عرفطه بن قتاده ادیب و شاعر<ref>فواز عاملی، معجم اعلام النساء، ص۱۸۸.</ref> نام برد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		از مشاهیر و معاریف این طایفه -علاوه بر اسامی بسیاری از ایشان که در متن بدان‌ها اشاره شد،- می‌توان از اصحاب بنامی چون: [[عمارة بن اوس بن خالد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۱، ص۳۹۱۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۴۵۸.</ref>، [[فاکه بن سعد بن جبر]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۲، ص۴۲۸۱.</ref>، [[محمد بن صیفی بن سهل]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۳، ص۴۵۷۶؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۱.</ref>، [[یزید بن زید بن حصن]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۲.</ref>، [[حبیب بن حباشة بن حویرثه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴. ابن درید از او با عنوان «حبیب بن خماشه» یاد کرده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۴۸)</ref>، [[عبید قاری]]<ref>ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۶؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۰۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۴۴۱.</ref>، [[عمیر بن حبیب بن حباشه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۱، ص۵۱۸.</ref>، [[حمیّر بن عدی قاری]]<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۶۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۳۸.</ref>، [[ابومعمر خزیمة بن معمر انصاری خطمی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۴۴۹.</ref> و [[عبدالله بن عمیر خطمی]] -امام مسجد بنی خطمه-<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۸، ص۳۱۳۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۹۶۰. او فردی کم‌بینا یا نابینا بود که در عین نابینایی رسول خدا{{صل}} را در غزوات‌شان همراهی می‌کرد. (ابن قانع، معجم الصحابه، ج۸، ص۳۱۲۸؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۵۱)</ref> یاد کرد. [[عمرو بن احز بن اخضر شاعر جاهلی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۶۵.</ref>، [[عدی بن خرشة بن أمیة بن عامر بن خطمه شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۴؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳،ص۳۲۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۳.</ref>، [[عمرو بن خرشه]]<ref>ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۲۷.</ref>، [[یزید بن طعمة بن طفیل شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵. نام او در کتاب جمهرة النسب، «زید بن طعیمة بن طفیل» (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۶۴۳) و در کتاب الاشتقاق، «یزید بن طُعَیم شاعر بن طفیل» (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۴۷) عنوان شده است.</ref>، [[عمارة بن خزیمة بن ثابت تابعی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۳.</ref>، [[ابو موسی إسحاق بن موسی بن عبداللّه بن موسی بن عبداللّه بن یزید قاضی محدث]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴.</ref>، [[ابوبکر موسی بن اسحاق بن موسی انصاری خطمی قاضی و فقیه شافعی اهواز]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۴۵۳؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۳، ص۴۱۳.</ref> و نیز قاضی نیشابور<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۳، ص۴۱۳.</ref>، [[ابو القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق بیهقی]] از نوادگان خزیمة بن ثابت انصاری و از علمای بزرگ شیعی خراسان<ref>آقا بزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة ج۲، ص۱۱۳.</ref> و پسرش ابو الحسن علی بن ابو القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق انصاری بیهقی (م. ۵۶۵ هجری)، مصنّف «تاریخ بیهق» معروف به «فرید خراسان» و «ابن فندق»<ref>اللجنة العلمیة فی مؤسسة الإمام الصادق{{ع}}، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۶، ص۱۸۷. نیز ر.ک: آقا بزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة ج۲، ص۱۱۳-۱۱۴.</ref> هم، از دیگر رجال برجسته این قوم بودند که نامی از آنان در منابع به ثبت و ضبط رسیده است. ضمن این که از [[حارث بن فضیل بن حارث]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۰۸.</ref>، [[ابوجعفر عمیر بن یزید بن عمیر]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۲۷.</ref> [[عبدالله بن حارث بن فضل]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۸۱.</ref>، [[اسحاق بن موسی بن عبدالله]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۶، ص۳۵۲.</ref>، [[خزیمة بن محمّد بن عمارة بن خزیمه ذو الشّهادتین]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴.</ref>، [[عرفه مُرَیدی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۱۱۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۰۰؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۱۷.</ref>، [[ابوالاسود عبدالله بن موسی بن اسحاق]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۴.</ref>و عمویش [[ابوالعباس عیسی بن اسحاق بن موسی خطمی انصاری]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۴.</ref> -همگی از راویان و محدثان این طایفه،- در کنار موالیانی چون: [[ابوالابرد تابعی]]<ref>ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۳۳۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۵۸۰.</ref>و حاجب -از محدثان معروف اهل سنت-<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۷۹؛ ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۸۴.</ref> هم می‌توان به عنوان دیگر معاریف این قوم یاد کرد. از زنان بنام و شهیر این طایفه هم –علاوه بر نام صحابیاتی که در متن به نامشان پرداخته شد- باید از بزرگانی چون ام جعفر دختر عبدالله بن عرفطه بن قتاده ادیب و شاعر<ref>فواز عاملی، معجم اعلام النساء، ص۱۸۸.</ref> نام برد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-05-27T04:59:44Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹
خط ۷۱:		خط ۷۱:

	پس از خروج توّابین، مختار به عنوان تنها شخص باقی مانده در صحنه [[علویان]] کوفه، شروع به جمع‌آوری جدّی قوا برای خود نمود. [[عمر بن سعد]] و [[شبث بن ربعی]] و بعضی دیگر نزد [[عبدالله بن یزید خطمی]] و [[ابراهیم بن محمد بن طلحه]] رفتند و ضمن [[آگاهی]] دادنشان از اقدامات مختار، خطر او را به مراتب بیشتر از [[سلیمان بن صرد]] [[ارزیابی]] کرده، خواهان بند نهادن بر او تا [[زمان]] آرام شدن اوضاع شدند. عبدالله نیز علی‌رغم میل باطنی‌اش در رو در رویی با مختار، اسباب [[زندانی]] کردن او را فراهم ساخت<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۳۷۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۸۰-۵۸۱؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۸.</ref>. در پی این اقدام، جمعی از [[بزرگان کوفه]] نزد [[عبدالله بن یزید]] رفتند و ضمن اعلام بی‌گناهی مختار خواهان [[آزادی]] وی شدند. اما عبدالله [[شفاعت]] این بزرگان را نپذیرفت و آنان [[خشمگین]] از رد شفاعت‌شان به خانه‌هایشان باز گشتند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۸-۲۱۹.</ref>. مختار پس از گرفتار شدن توسط نیروهای [[زبیری]]، [[غلام]] خود «زربیا» (زربی) را نزد [[عبدالله بن عمر بن خطاب]] –شوهر [[خواهر]]- خود فرستاد و خواستار وساطت او در آزادی خود شد. [[عبدالله بن عمر]] هم نامه‌ای به عبدالله بن یزید خطمی و [[ابراهیم بن محمد بن طلحه]] –والیان زبیری [[کوفه]]- نوشت و خواهان آزادی مختار شد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۸؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۹؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۱۱.</ref>. [[والیان کوفه]] پس از دریافت [[نامه]]، کفیلانی را‌طلبیدند تا ضامن وی شوند. عده زیادی برای این امر جمع شدند و عبدالله بن یزید از میان آنها از ده تن از سران آنها برای مختار ضمانت گرفت. سپس عبدالله بن یزید خطمی و ابراهیم بن محمد بن طلحه مختار را احضار کرده از او در عدم [[قیام]] قسم گرفتند و در نقض این قسم جریمه‌های سنگینی را در نظر گرفتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۸-۹؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۹؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۵۱.</ref>. مختار پس از آزادی، به مقدمات قیام خود پرداخت و همچنان اعوان و [[یاران]] او رو به فزونی می‌نهادند تا این که [[عبدالله زبیر]]، [[عبدالله بن یزید خطمی]] و [[ابراهیم بن محمد بن طلحه]] را از سمت‌شان [[عزل]]، و [[عبدالله بن مطیع]] را به [[امارت کوفه]] [[منصوب]] کرد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۹؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۲۵؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۸، ص۲۶۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		پس از خروج توّابین، مختار به عنوان تنها شخص باقی مانده در صحنه [[علویان]] کوفه، شروع به جمع‌آوری جدّی قوا برای خود نمود. [[عمر بن سعد]] و [[شبث بن ربعی]] و بعضی دیگر نزد [[عبدالله بن یزید خطمی]] و [[ابراهیم بن محمد بن طلحه]] رفتند و ضمن [[آگاهی]] دادنشان از اقدامات مختار، خطر او را به مراتب بیشتر از [[سلیمان بن صرد]] [[ارزیابی]] کرده، خواهان بند نهادن بر او تا [[زمان]] آرام شدن اوضاع شدند. عبدالله نیز علی‌رغم میل باطنی‌اش در رو در رویی با مختار، اسباب [[زندانی]] کردن او را فراهم ساخت<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۳۷۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۸۰-۵۸۱؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۸.</ref>. در پی این اقدام، جمعی از [[بزرگان کوفه]] نزد [[عبدالله بن یزید]] رفتند و ضمن اعلام بی‌گناهی مختار خواهان [[آزادی]] وی شدند. اما عبدالله [[شفاعت]] این بزرگان را نپذیرفت و آنان [[خشمگین]] از رد شفاعت‌شان به خانه‌هایشان باز گشتند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۸-۲۱۹.</ref>. مختار پس از گرفتار شدن توسط نیروهای [[زبیری]]، [[غلام]] خود «زربیا» (زربی) را نزد [[عبدالله بن عمر بن خطاب]] –شوهر [[خواهر]]- خود فرستاد و خواستار وساطت او در آزادی خود شد. [[عبدالله بن عمر]] هم نامه‌ای به عبدالله بن یزید خطمی و [[ابراهیم بن محمد بن طلحه]] –والیان زبیری [[کوفه]]- نوشت و خواهان آزادی مختار شد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۸؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۹؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۱۱.</ref>. [[والیان کوفه]] پس از دریافت [[نامه]]، کفیلانی را‌طلبیدند تا ضامن وی شوند. عده زیادی برای این امر جمع شدند و عبدالله بن یزید از میان آنها از ده تن از سران آنها برای مختار ضمانت گرفت. سپس عبدالله بن یزید خطمی و ابراهیم بن محمد بن طلحه مختار را احضار کرده از او در عدم [[قیام]] قسم گرفتند و در نقض این قسم جریمه‌های سنگینی را در نظر گرفتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۸-۹؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۱۹؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۵۱.</ref>. مختار پس از آزادی، به مقدمات قیام خود پرداخت و همچنان اعوان و [[یاران]] او رو به فزونی می‌نهادند تا این که [[عبدالله زبیر]]، [[عبدالله بن یزید خطمی]] و [[ابراهیم بن محمد بن طلحه]] را از سمت‌شان [[عزل]]، و [[عبدالله بن مطیع]] را به [[امارت کوفه]] [[منصوب]] کرد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۹؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۲۵؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۸، ص۲۶۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==بنی خطمه و دولت عباسیان==
			از بنی خطمه و حضورشان در رخدادهای دوران [[حکومت عباسیان]]، جز عهده‌داری منصب دیوان صدقات در دوران حکومت مأمون عباسی توسط إسحاق بن موسی بن عبداللّه بن یزید اطلاعی بدست نیامده است<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==مشاهیر بنی خطمه==
			از مشاهیر و معاریف این طایفه -علاوه بر اسامی بسیاری از ایشان که در متن بدان‌ها اشاره شد،- می‌توان از اصحاب بنامی چون: [[عمارة بن اوس بن خالد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۱، ص۳۹۱۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۴۵۸.</ref>، [[فاکه بن سعد بن جبر]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۲، ص۴۲۸۱.</ref>، [[محمد بن صیفی بن سهل]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۳، ص۴۵۷۶؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۱.</ref>، [[یزید بن زید بن حصن]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۵۲.</ref>، [[حبیب بن حباشة بن حویرثه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴. ابن درید از او با عنوان «حبیب بن خماشه» یاد کرده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۴۸)</ref>، [[عبید قاری]]<ref>ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۶؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۰۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۴۴۱.</ref>، [[عمیر بن حبیب بن حباشه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۱، ص۵۱۸.</ref>، [[حمیّر بن عدی قاری]]<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۶۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۳۸.</ref>، [[ابومعمر خزیمة بن معمر انصاری خطمی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۴۴۹.</ref> و [[عبدالله بن عمیر خطمی]] -امام مسجد بنی خطمه-<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۸، ص۳۱۳۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۹۶۰. او فردی کم‌بینا یا نابینا بود که در عین نابینایی رسول خدا{{صل}} را در غزوات‌شان همراهی می‌کرد. (ابن قانع، معجم الصحابه، ج۸، ص۳۱۲۸؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۲۵۱)</ref> یاد کرد. [[عمرو بن احز بن اخضر شاعر جاهلی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۶۵.</ref>، [[عدی بن خرشة بن أمیة بن عامر بن خطمه شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۴؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳،ص۳۲۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۳.</ref>، [[عمرو بن خرشه]]<ref>ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۲۷.</ref>، [[یزید بن طعمة بن طفیل شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۵. نام او در کتاب جمهرة النسب، «زید بن طعیمة بن طفیل» (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۶۴۳) و در کتاب الاشتقاق، «یزید بن طُعَیم شاعر بن طفیل» (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۴۷) عنوان شده است.</ref>، [[عمارة بن خزیمة بن ثابت تابعی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۳.</ref>، [[ابو موسی إسحاق بن موسی بن عبداللّه بن موسی بن عبداللّه بن یزید قاضی محدث]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴.</ref>، [[ابوبکر موسی بن اسحاق بن موسی انصاری خطمی قاضی و فقیه شافعی اهواز]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۴۵۳؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۳، ص۴۱۳.</ref> و نیز قاضی نیشابور<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۳، ص۴۱۳.</ref>، [[ابو القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق بیهقی]] از نوادگان خزیمة بن ثابت انصاری و از علمای بزرگ شیعی خراسان<ref>آقا بزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة ج۲، ص۱۱۳.</ref> و پسرش ابو الحسن علی بن ابو القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق انصاری بیهقی (م. ۵۶۵ هجری)، مصنّف «تاریخ بیهق» معروف به «فرید خراسان» و «ابن فندق»<ref>اللجنة العلمیة فی مؤسسة الإمام الصادق{{ع}}، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۶، ص۱۸۷. نیز ر.ک: آقا بزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة ج۲، ص۱۱۳-۱۱۴.</ref> هم، از دیگر رجال برجسته این قوم بودند که نامی از آنان در منابع به ثبت و ضبط رسیده است. ضمن این که از [[حارث بن فضیل بن حارث]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۰۸.</ref>، [[ابوجعفر عمیر بن یزید بن عمیر]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۲۷.</ref> عبدالله بن حارث بن فضل]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۸۱.</ref>، [[اسحاق بن موسی بن عبدالله]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۶، ص۳۵۲.</ref>، [[خزیمة بن محمّد بن عمارة بن خزیمه ذو الشّهادتین]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۴.</ref>، [[عرفه مُرَیدی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۱۱۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۰۰؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۱۷.</ref>، [[ابوالاسود عبدالله بن موسی بن اسحاق]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۴.</ref>و عمویش [[ابوالعباس عیسی بن اسحاق بن موسی خطمی انصاری]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۱۶۴.</ref> -همگی از راویان و محدثان این طایفه،- در کنار موالیانی چون: [[ابوالابرد تابعی]]<ref>ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۳۳۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۵۸۰.</ref>و حاجب -از محدثان معروف اهل سنت-<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۷۹؛ ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۸۴.</ref> هم می‌توان به عنوان دیگر معاریف این قوم یاد کرد. از زنان بنام و شهیر این طایفه هم –علاوه بر نام صحابیاتی که در متن به نامشان پرداخته شد- باید از بزرگانی چون ام جعفر دختر عبدالله بن عرفطه بن قتاده ادیب و شاعر<ref>فواز عاملی، معجم اعلام النساء، ص۱۸۸.</ref> نام برد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-05-27T04:55:19Z

منابع

@@ خط ۶۱: / خط ۶۱: @@
 بر خلاف منابع [[شیعی]]، اکثر [[منابع اهل سنت]] بر این اعتقادند که: با وجود آنکه [[خزیمة بن ثابت انصاری]]، [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} را در جنگ‌های جمل و صفین [[همراهی]] کرده بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۲۹۱؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۴۴۸.</ref> اما با این حال، [[شمشیر]] در غلاف داشت و شمشیر نمی‌زد تا این که [[عمار بن یاسر]] در [[پیکار]] [[صفین]] به [[شهادت]] رسید. در این هنگام با یادآوری و نقل این [[روایت]] از [[پیامبر]]{{صل}} که: «تقتل عمارا الفئة الباغیه» شمشیر برهنه کرد و جنگید تا این که به شهادت رسید<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۴۴۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۶۱۰؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۲۳۹-۲۴۰. نیز ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۱؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۱۴۰.</ref>. این مطلب علاوه بر تناقض با [[اخبار]] برخی متون [[تاریخی]]، از سوی [[علمای شیعه]] رد شده است<ref>تستری، قاموس الرجال، ج۴، ص۱۷۳.</ref>.
 [[عبدالله بن یزید بن زید]] ([[حصن]]) خطمی هم از دیگر بنی خطمی‌های نقش‌آفرین در دوران [[حکومت علوی]]{{ع}} بود که در جنگ‌های [[جمل]] و صفین<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۰۰۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۳۱۲؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۱۶، ص۳۰۲.</ref> و [[نهروان]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۰۰۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۳۱۲؛ صفدی، وافی بالوفیات، ج۱۷، ص۳۶۱.</ref> در [[همراهی با امام]] علی{{ع}} شرکت یافته بود.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2025-05-27T04:51:24Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2025-05-27T04:46:20Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اوس و خزرج | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==نسب بنی خطمه== بنی خطمه از قبایل قحطانیقلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۶۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۵۰. و از فروعات و شاخ...» ایجاد کرد

2025-05-27T04:38:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اوس و خزرج | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==نسب بنی خطمه== بنی خطمه از قبایل قحطانی<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۶۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۵۰.</ref> و از فروعات و شاخ...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات