بنی شاكر بن ربيعه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

2025-10-23T20:31:22Z

جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۷:		خط ۷:

	==[[نسب]] بنی شاکر==		==[[نسب]] بنی شاکر==
	این [[طایفه]] [[قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.</ref>، از شاخه‌های بنی بکیل بن همدان‌اند که نسب از شاكر بن ربيعة بن مالك بن معاویة بن صعب بن دومان بن بکیل بن جشم بن خیران (خیوان) بن نوف بن أوسله(همدان) می‌‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۷ و ۴۷۶؛ صحاري، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۴.</ref>. از [[شاکر بن ربیعه]] فرزندانی به نام‌های [[امیر]]، دهمه، حارث و [[وائله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]] [[یشکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> بر جای ماند که [[نسل]] بنی شاکر بر پایه آنها شکل گرفت. این [[دودمان]]، - که از آنها با نام «شاکریون» نیز یاد می‌‌شود - <ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref> از شاخه‌ها و ~~فروعات~~ متعددی تشکیل یافته که از مهمترین آنها می‌‌توان به [[اسامی بنی دهمة بن شاکر]]<ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی ألغز بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی واهب بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی بداء بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی جذیمة بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی حارث بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۷.</ref>، [[بنی حطیان بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[بنی ظربان بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۹۵.</ref>، [[بنی عبدالله بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۰.</ref>، [[بنی قعط بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۶۲.</ref>، [[بنی منبه بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۴۳.</ref>، [[بنی نصی بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۸۲.</ref>، [[بنی نوف بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۰۲.</ref>، بنی اصیل بن حشاش موسوم به «الاصیلات»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۳۸۱.</ref> و... اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		این [[طایفه]] [[قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.</ref>، از شاخه‌های بنی بکیل بن همدان‌اند که نسب از شاكر بن ربيعة بن مالك بن معاویة بن صعب بن دومان بن بکیل بن جشم بن خیران (خیوان) بن نوف بن أوسله(همدان) می‌‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۷ و ۴۷۶؛ صحاري، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۴.</ref>. از [[شاکر بن ربیعه]] فرزندانی به نام‌های [[امیر]]، دهمه، حارث و [[وائله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]] [[یشکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> بر جای ماند که [[نسل]] بنی شاکر بر پایه آنها شکل گرفت. این [[دودمان]]، - که از آنها با نام «شاکریون» نیز یاد می‌‌شود - <ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref> از شاخه‌ها و فروع متعددی تشکیل یافته که از مهمترین آنها می‌‌توان به [[اسامی بنی دهمة بن شاکر]]<ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی ألغز بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی واهب بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی بداء بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی جذیمة بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی حارث بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۷.</ref>، [[بنی حطیان بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[بنی ظربان بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۹۵.</ref>، [[بنی عبدالله بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۰.</ref>، [[بنی قعط بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۶۲.</ref>، [[بنی منبه بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۴۳.</ref>، [[بنی نصی بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۸۲.</ref>، [[بنی نوف بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۰۲.</ref>، بنی اصیل بن حشاش موسوم به «الاصیلات»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۳۸۱.</ref> و... اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی شاکر==		==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی شاکر==
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	==[[مساکن]] و منازل بنی شاکر==		==[[مساکن]] و منازل بنی شاکر==
	«مخلاف شاکر» در میانه صعده و [[نجران]]<ref>عبدالرحمن عبدالواحد الشجاع، الیمن فی صدر الاسلام، ص۵۶.</ref>و در جانب شرقی صنعاء<ref>مقدسی، احسن التقاسیم و معرفة الاقالیم، ج۱، ص۱۲۷؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۱۰.</ref> و نیز لمير<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱.</ref>، صيحه، مساك، بيت الفواقم و جوب<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱.</ref> از مواطن و منازل عمده بنی شاکر در یمن به شمار می‌‌رفتند. ضمن آنکه جمعی از [[مردم]] تیره شاکر هم در راه [[مکه]] و در مناطقی مانند بَرط، العَستان، جِدره، طَلاح، اکتاف، نُشور، قصران، الغلیل و نیز سه دره [[حلف]]، ضدح و قضيب - که به الغائط منتهی می‌‌شود و تأمین کننده آب [[سرزمین]] شاکر است، - ساکن بودند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۰.</ref>. خربة السوداء در جوف [[منزل]] شاکر<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۶۷.</ref> هم از دیگر منازل بنی شاكر بود. [[حضن]] در نجران هم از دیگر سکونتگاههایی بود که جمعی از مردم بنی شاکر از تیره [[بنی واثلة بن شاکر]] را در خود جای داده بود.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱ و ۱۶۹.</ref>. [[کوه]] برط نیز، از مواضعی بود که شاخه‌ای از شاکریون به نام بنی دهمة بن شاکر در آن منزل داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۹۴؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۵۲.</ref>. [[همدانی]] در ترسیم این سرزمین، ابتدای آن را سرزمینی بسیار وسیع با کشتزارهای بسیار و چاههایی فراوان معرفی کرده و در ادامه می‌‌نویسد: «به من خبر رسیده که عُشری که [[حاکم]] [[علوی]] از آنها دریافت می‌‌کرده به پنج هزار «فرق»<ref>«فرق» واحد وزن یمنی است (ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷) که گویند معادل شانزده رطل یا سه صاع است. (ر.ک: صفی پوری شیرازی، منتهی الارب فی لغات العرب، ج۳، ذیل کلمه «فرق»)</ref> می‌‌رسید. [[اهل]] آن از دلاوران همدان و پوشانندگان [[عیوب]] و همسایگانی بلند مرتبه و بزرگوار‌اند که بدانها «[[قریش]] همدان» می‌‌گویند». وی سپس در ادامه از وقوع [[نزاع]] بین ساکنان شاکری این منطقه سخن به میان آورده، می‌‌افزاید: در نزاعی که بین بنی دهمه و بنی [[واثله]] [[فرزندان]] بنی [[شاکر]] در این منطقه در عصر او اتفاق افتاده است بیش از سیصد تن از مردان این دو [[طایفه]] کشته شده‌اند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۹۴.</ref>. «[[همدانی]]» در تشریح و ترسیم [[وادی]] منبج نیز، بار دیگر از [[سرزمین]] برط و ساکنان شاکری‌اش سخن به میان آورده، نوشته است: در وادی منبج، دره‌هایی وجود داشت از آن بنی شاکر. برط یکی از این دره‌هاست که به بنی دهمه تعلق داشت. دره‌های دیگری هم بودند که به بنی واثله تعلق داشت. در دره‌های دیگر منطقه هم، - که [[حلف]] و قضیب از جمله آنان بودند - [[بنی امیر بن شاکر]] سکونت داشتند. اینها و هر آنچه که بین جوف و [[نجران]]، از سرزمین‌های پهناور و درختان خرما و قضیب و سپس حلف وجود داشت، همگی از سرزمین‌های بنی شاکر محسوب می‌‌شدند. اضافه بر آن، بخشی از وادی نجران و ~~فروعات~~ سه گانه‌اش نیز، از [[مساکن]] بنی شاکر بود که در آن جماعتی از [[خولان]] و شاکر مشترکاً سکونت داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۳.</ref>. علاوه بر [[یمن]]، مناطق مفتوحه به‌ویژه [[کوفه]] نیز از پس [[فتوحات اسلامی]]، پذیرای جمع زیادی از [[مردم]] بنی شاکر بود. چندان که مؤلف کتاب «[[تاریخ کوفه]]» از بنی شاکر در به عنوان یکی از بیست و چهار شاخه همدان ساکن [[کوفه]] یاد کرده است.<ref>این بیست و چهار شاخه عبارتند از: حاشد، بكيل، حجور، قدم، أدران، أهنوم، راهب، شاور، خيوان، غدر، وادعة، يام، شبام، جشم، تغلب، مذكر، هبيرة، العزة، دعام، مرهبة، أرحب، شاكر، سفيان، ذبيان، بنو حريم، بنو صاع، بنو مدلج، بنو حملة، أسلم، الاقروح. (البراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶.)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		«مخلاف شاکر» در میانه صعده و [[نجران]]<ref>عبدالرحمن عبدالواحد الشجاع، الیمن فی صدر الاسلام، ص۵۶.</ref>و در جانب شرقی صنعاء<ref>مقدسی، احسن التقاسیم و معرفة الاقالیم، ج۱، ص۱۲۷؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۱۰.</ref> و نیز لمير<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱.</ref>، صيحه، مساك، بيت الفواقم و جوب<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱.</ref> از مواطن و منازل عمده بنی شاکر در یمن به شمار می‌‌رفتند. ضمن آنکه جمعی از [[مردم]] تیره شاکر هم در راه [[مکه]] و در مناطقی مانند بَرط، العَستان، جِدره، طَلاح، اکتاف، نُشور، قصران، الغلیل و نیز سه دره [[حلف]]، ضدح و قضيب - که به الغائط منتهی می‌‌شود و تأمین کننده آب [[سرزمین]] شاکر است، - ساکن بودند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۰.</ref>. خربة السوداء در جوف [[منزل]] شاکر<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۶۷.</ref> هم از دیگر منازل بنی شاكر بود. [[حضن]] در نجران هم از دیگر سکونتگاههایی بود که جمعی از مردم بنی شاکر از تیره [[بنی واثلة بن شاکر]] را در خود جای داده بود.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱ و ۱۶۹.</ref>. [[کوه]] برط نیز، از مواضعی بود که شاخه‌ای از شاکریون به نام بنی دهمة بن شاکر در آن منزل داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۹۴؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۵۲.</ref>. [[همدانی]] در ترسیم این سرزمین، ابتدای آن را سرزمینی بسیار وسیع با کشتزارهای بسیار و چاههایی فراوان معرفی کرده و در ادامه می‌‌نویسد: «به من خبر رسیده که عُشری که [[حاکم]] [[علوی]] از آنها دریافت می‌‌کرده به پنج هزار «فرق»<ref>«فرق» واحد وزن یمنی است (ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷) که گویند معادل شانزده رطل یا سه صاع است. (ر.ک: صفی پوری شیرازی، منتهی الارب فی لغات العرب، ج۳، ذیل کلمه «فرق»)</ref> می‌‌رسید. [[اهل]] آن از دلاوران همدان و پوشانندگان [[عیوب]] و همسایگانی بلند مرتبه و بزرگوار‌اند که بدانها «[[قریش]] همدان» می‌‌گویند». وی سپس در ادامه از وقوع [[نزاع]] بین ساکنان شاکری این منطقه سخن به میان آورده، می‌‌افزاید: در نزاعی که بین بنی دهمه و بنی [[واثله]] [[فرزندان]] بنی [[شاکر]] در این منطقه در عصر او اتفاق افتاده است بیش از سیصد تن از مردان این دو [[طایفه]] کشته شده‌اند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۹۴.</ref>. «[[همدانی]]» در تشریح و ترسیم [[وادی]] منبج نیز، بار دیگر از [[سرزمین]] برط و ساکنان شاکری‌اش سخن به میان آورده، نوشته است: در وادی منبج، دره‌هایی وجود داشت از آن بنی شاکر. برط یکی از این دره‌هاست که به بنی دهمه تعلق داشت. دره‌های دیگری هم بودند که به بنی واثله تعلق داشت. در دره‌های دیگر منطقه هم، - که [[حلف]] و قضیب از جمله آنان بودند - [[بنی امیر بن شاکر]] سکونت داشتند. اینها و هر آنچه که بین جوف و [[نجران]]، از سرزمین‌های پهناور و درختان خرما و قضیب و سپس حلف وجود داشت، همگی از سرزمین‌های بنی شاکر محسوب می‌‌شدند. اضافه بر آن، بخشی از وادی نجران و فروع سه گانه‌اش نیز، از [[مساکن]] بنی شاکر بود که در آن جماعتی از [[خولان]] و شاکر مشترکاً سکونت داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۳.</ref>. علاوه بر [[یمن]]، مناطق مفتوحه به‌ویژه [[کوفه]] نیز از پس [[فتوحات اسلامی]]، پذیرای جمع زیادی از [[مردم]] بنی شاکر بود. چندان که مؤلف کتاب «[[تاریخ کوفه]]» از بنی شاکر در به عنوان یکی از بیست و چهار شاخه همدان ساکن [[کوفه]] یاد کرده است.<ref>این بیست و چهار شاخه عبارتند از: حاشد، بكيل، حجور، قدم، أدران، أهنوم، راهب، شاور، خيوان، غدر، وادعة، يام، شبام، جشم، تغلب، مذكر، هبيرة، العزة، دعام، مرهبة، أرحب، شاكر، سفيان، ذبيان، بنو حريم، بنو صاع، بنو مدلج، بنو حملة، أسلم، الاقروح. (البراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶.)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==بنی [[شاکر]] و [[پذیرش اسلام]]==		==بنی [[شاکر]] و [[پذیرش اسلام]]==

Wasity: جایگزینی متن - '،-' به ' -'

2025-05-29T20:33:16Z

جایگزینی متن - '،-' به ' -'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۳
خط ۷:		خط ۷:

	==[[نسب]] بنی شاکر==		==[[نسب]] بنی شاکر==
	این [[طایفه]] [[قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.</ref>، از شاخه‌های بنی بکیل بن همدان‌اند که نسب از شاكر بن ربيعة بن مالك بن معاویة بن صعب بن دومان بن بکیل بن جشم بن خیران (خیوان) بن نوف بن أوسله(همدان) می‌‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۷ و ۴۷۶؛ صحاري، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۴.</ref>. از [[شاکر بن ربیعه]] فرزندانی به نام‌های [[امیر]]، دهمه، حارث و [[وائله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]] [[یشکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> بر جای ماند که [[نسل]] بنی شاکر بر پایه آنها شکل گرفت. این [[دودمان]]، - که از آنها با نام «شاکریون» نیز یاد ~~می‌‌شود،~~- <ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref> از شاخه‌ها و فروعات متعددی تشکیل یافته که از مهمترین آنها می‌‌توان به [[اسامی بنی دهمة بن شاکر]]<ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی ألغز بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی واهب بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی بداء بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی جذیمة بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی حارث بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۷.</ref>، [[بنی حطیان بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[بنی ظربان بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۹۵.</ref>، [[بنی عبدالله بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۰.</ref>، [[بنی قعط بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۶۲.</ref>، [[بنی منبه بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۴۳.</ref>، [[بنی نصی بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۸۲.</ref>، [[بنی نوف بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۰۲.</ref>، بنی اصیل بن حشاش موسوم به «الاصیلات»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۳۸۱.</ref> و... اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		این [[طایفه]] [[قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.</ref>، از شاخه‌های بنی بکیل بن همدان‌اند که نسب از شاكر بن ربيعة بن مالك بن معاویة بن صعب بن دومان بن بکیل بن جشم بن خیران (خیوان) بن نوف بن أوسله(همدان) می‌‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۷ و ۴۷۶؛ صحاري، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۴.</ref>. از [[شاکر بن ربیعه]] فرزندانی به نام‌های [[امیر]]، دهمه، حارث و [[وائله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]] [[یشکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> بر جای ماند که [[نسل]] بنی شاکر بر پایه آنها شکل گرفت. این [[دودمان]]، - که از آنها با نام «شاکریون» نیز یاد می‌‌شود - <ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref> از شاخه‌ها و فروعات متعددی تشکیل یافته که از مهمترین آنها می‌‌توان به [[اسامی بنی دهمة بن شاکر]]<ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی ألغز بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی واهب بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی بداء بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی جذیمة بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی حارث بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۷.</ref>، [[بنی حطیان بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[بنی ظربان بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۹۵.</ref>، [[بنی عبدالله بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۰.</ref>، [[بنی قعط بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۶۲.</ref>، [[بنی منبه بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۴۳.</ref>، [[بنی نصی بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۸۲.</ref>، [[بنی نوف بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۰۲.</ref>، بنی اصیل بن حشاش موسوم به «الاصیلات»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۳۸۱.</ref> و... اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی شاکر==		==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی شاکر==

Jaafari: /* مشاهیر و رجال بنی شاکر */

2024-06-09T10:27:00Z

مشاهیر و رجال بنی شاکر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	قیام [[صالح بن مسرح تمیمی حروری]]<ref>حَروریّه از فرقه‌های اصلی خوارج بودند که خود به شعب چندی تقسیم شدند که از جمله آنها فرقه صُفریه است.</ref> - بزرگ [[فرقه]] صُفریه خوارج -<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹۷. زرکلی از این قیام به عنوان نخستین قیام فرقه صفریه یاد کرده است.</ref> در [[سال ۷۶ هجری]] هم، از آخرین [[قیام‌های خوارج]] است که در آن از نقش‌آفرینی برخی از چهره‌های سرشناس شاکری سخن به میان آمده است. این [[قیام]] که در دوران [[خلافت]] [[عبدالملک بن مروان]] [[اموی]] به وقوع پیوست، درگیری‌هایی را به همراه داشت. در پی وقوع این زد و خوردها، [[صالح]] و یارانش، راه [[موصل]] را در پیش گرفتند و خود را به [[دسکره]] رساندند و از آن عبور کردند. چون خبر به [[حجاج بن یوسف ثقفی]] - [[فرماندار]] اموی [[عراق]] - رسید، [[حارث بن عمیره]] ذی المشعار [[همدانی]] را با سه هزار سپاهی از [[مردم کوفه]]، سوی آنان فرستاد. حارث با سپاهش سوی [[خوارج]] [[حرکت]] کرد و چون به دسکره رسید، دریافت که صالح به [[جلولا]] و [[خانقین]] رفته است. [[حارث بن عمیره]] نیز در پی‌اش رفت تا این که در روستایی به نام «مدیح»<ref>برخی منابع، این موضع را «ریح» اعلام کرده‌اند. (مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷)</ref> - موضعی بین موصل و [[جوخی]] - به آنها رسید. در این هنگام، نود نفر صالح را [[همراهی]] می‌‌کردند. پس حارث، به سرعت سپاهش را آراست و ابوالرواع (ابوالرّواغ) شاکری را بر جانب راست و زبیر بن اروح(اروج) تمیمی را جانب چپ [[سپاه]] خود گماشت و آنگاه به صالح بن مسرّح و یارانش [[حمله]] برد که به کشته شدن صالح و جمع زیادی از یارانش انجامید.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹-۱۰؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		قیام [[صالح بن مسرح تمیمی حروری]]<ref>حَروریّه از فرقه‌های اصلی خوارج بودند که خود به شعب چندی تقسیم شدند که از جمله آنها فرقه صُفریه است.</ref> - بزرگ [[فرقه]] صُفریه خوارج -<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹۷. زرکلی از این قیام به عنوان نخستین قیام فرقه صفریه یاد کرده است.</ref> در [[سال ۷۶ هجری]] هم، از آخرین [[قیام‌های خوارج]] است که در آن از نقش‌آفرینی برخی از چهره‌های سرشناس شاکری سخن به میان آمده است. این [[قیام]] که در دوران [[خلافت]] [[عبدالملک بن مروان]] [[اموی]] به وقوع پیوست، درگیری‌هایی را به همراه داشت. در پی وقوع این زد و خوردها، [[صالح]] و یارانش، راه [[موصل]] را در پیش گرفتند و خود را به [[دسکره]] رساندند و از آن عبور کردند. چون خبر به [[حجاج بن یوسف ثقفی]] - [[فرماندار]] اموی [[عراق]] - رسید، [[حارث بن عمیره]] ذی المشعار [[همدانی]] را با سه هزار سپاهی از [[مردم کوفه]]، سوی آنان فرستاد. حارث با سپاهش سوی [[خوارج]] [[حرکت]] کرد و چون به دسکره رسید، دریافت که صالح به [[جلولا]] و [[خانقین]] رفته است. [[حارث بن عمیره]] نیز در پی‌اش رفت تا این که در روستایی به نام «مدیح»<ref>برخی منابع، این موضع را «ریح» اعلام کرده‌اند. (مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷)</ref> - موضعی بین موصل و [[جوخی]] - به آنها رسید. در این هنگام، نود نفر صالح را [[همراهی]] می‌‌کردند. پس حارث، به سرعت سپاهش را آراست و ابوالرواع (ابوالرّواغ) شاکری را بر جانب راست و زبیر بن اروح(اروج) تمیمی را جانب چپ [[سپاه]] خود گماشت و آنگاه به صالح بن مسرّح و یارانش [[حمله]] برد که به کشته شدن صالح و جمع زیادی از یارانش انجامید.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹-۱۰؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==مشاهیر و [[رجال]] بنی [[شاکر]]==		==مشاهیر و [[رجال]] بنی شاکر==
	از رجال و معاریف بنی شاکر، علاوه بر امرای بزرگی چون [[عبدالله بن کامل شاکری]] و ابوالروّاع (ابوالرّواغ) شاکری - که در متن به نامشان مفصل پرداخته شد، - می‌‌توان از [[ملالة بن عبد بن أمیر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عمرو بن حصین بن نعمان]] هر دو از شعرای جاهلی این [[قوم]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[متجرد بن قیس بن ربیعه]] [[پرچمدار]] این قوم در [[جنگ]] [[جاهلی]] با [[بنی زبید]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[سجف بن قیس بن حارث بن یزید]] از شعرای بنی [[شاکر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[مقدام بن ربیعة بن مالک بن عمرو]] از اشراف همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب «قدیم بن مقدام بن ربیعة بن مالک بن عمرو» یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>، مقتل (معقل) بن زید بن بداء، [[رییس]] این [[طایفه]] در [[نبرد]] جاهلی با [[خثعم]] و [[بجیله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب «معقل بن زید بن بداء» یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>، جذیمة بن وائلة بن ربیع بن جذیمة بن وائله فاتح نبرد [[قضاعه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، هصص بن جذیمة بن وائله از کشته شدگان «یوم الضرک»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[مجالح بن عمرو]] تک سوار همدان<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عمرو بن حارث بن حصین بن نعمان]] از سران و بزرگان [[بنی همدان]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عبدالرحمن بن عبید]] قاتل [[عبدالله بن زیاد]] در کلتانیه<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[قیس بن أرقط بن حارث]] از تک سواران و [[شجاعان]] همدان و از شرکت کنندگان در [[نبرد قادسیه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۵۵؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و [[حامد بن احمد صائدی]] و به [[نقلی]] شاکری<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۳۰۰؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۷.</ref> از [[محدثان]] و [[راویان]] بزرگ [[اهل سنت]] یاد کرد. از [[رجال]] و محدثان بنام [[شیعی]] این [[قوم]] هم می‌‌توان به اسامی [[قیس بن زرارة من بنی عمرو بن حطیان]] از [[اصحاب امام]] علی{{ع}} و از [[جاسوسان]] آن حضرت در [[شام]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و نیز، [[عیسی بن حمید شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۵۸؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۴، ص۲۰۱.</ref>، [[لبیب بن عبدالرحمن شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۷۵؛ تستری، نقد الرجال، ج۴، ص۷۴.</ref>، [[محمد بن سفیان همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۸۴؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۷، ص۱۲۵.</ref>، [[محمد بن لبیب بن عبدالرحمن همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۹۳؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۸، ص۱۸۷.</ref> و [[سعید بن یحیی همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۱۴؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۳۱، ص۳۶۴.</ref> همگی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		از رجال و معاریف بنی شاکر، علاوه بر امرای بزرگی چون [[عبدالله بن کامل شاکری]] و ابوالروّاع (ابوالرّواغ) شاکری - که در متن به نامشان مفصل پرداخته شد، - می‌‌توان از [[ملالة بن عبد بن أمیر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عمرو بن حصین بن نعمان]] هر دو از شعرای جاهلی این [[قوم]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[متجرد بن قیس بن ربیعه]] [[پرچمدار]] این قوم در [[جنگ]] [[جاهلی]] با [[بنی زبید]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[سجف بن قیس بن حارث بن یزید]] از شعرای بنی [[شاکر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[مقدام بن ربیعة بن مالک بن عمرو]] از اشراف همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب «قدیم بن مقدام بن ربیعة بن مالک بن عمرو» یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>، مقتل (معقل) بن زید بن بداء، [[رییس]] این [[طایفه]] در [[نبرد]] جاهلی با [[خثعم]] و [[بجیله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب «معقل بن زید بن بداء» یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>، جذیمة بن وائلة بن ربیع بن جذیمة بن وائله فاتح نبرد [[قضاعه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، هصص بن جذیمة بن وائله از کشته شدگان «یوم الضرک»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[مجالح بن عمرو]] تک سوار همدان<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عمرو بن حارث بن حصین بن نعمان]] از سران و بزرگان [[بنی همدان]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عبدالرحمن بن عبید]] قاتل [[عبدالله بن زیاد]] در کلتانیه<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[قیس بن أرقط بن حارث]] از تک سواران و [[شجاعان]] همدان و از شرکت کنندگان در [[نبرد قادسیه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۵۵؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و [[حامد بن احمد صائدی]] و به [[نقلی]] شاکری<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۳۰۰؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۷.</ref> از [[محدثان]] و [[راویان]] بزرگ [[اهل سنت]] یاد کرد. از [[رجال]] و محدثان بنام [[شیعی]] این [[قوم]] هم می‌‌توان به اسامی [[قیس بن زرارة من بنی عمرو بن حطیان]] از [[اصحاب امام]] علی{{ع}} و از [[جاسوسان]] آن حضرت در [[شام]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و نیز، [[عیسی بن حمید شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۵۸؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۴، ص۲۰۱.</ref>، [[لبیب بن عبدالرحمن شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۷۵؛ تستری، نقد الرجال، ج۴، ص۷۴.</ref>، [[محمد بن سفیان همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۸۴؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۷، ص۱۲۵.</ref>، [[محمد بن لبیب بن عبدالرحمن همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۹۳؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۸، ص۱۸۷.</ref> و [[سعید بن یحیی همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۱۴؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۳۱، ص۳۶۴.</ref> همگی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

Jaafari: /* منابع */

2024-06-09T10:22:53Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۲
خط ۶۸:		خط ۶۸:

	قیام [[صالح بن مسرح تمیمی حروری]]<ref>حَروریّه از فرقه‌های اصلی خوارج بودند که خود به شعب چندی تقسیم شدند که از جمله آنها فرقه صُفریه است.</ref> - بزرگ [[فرقه]] صُفریه خوارج -<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹۷. زرکلی از این قیام به عنوان نخستین قیام فرقه صفریه یاد کرده است.</ref> در [[سال ۷۶ هجری]] هم، از آخرین [[قیام‌های خوارج]] است که در آن از نقش‌آفرینی برخی از چهره‌های سرشناس شاکری سخن به میان آمده است. این [[قیام]] که در دوران [[خلافت]] [[عبدالملک بن مروان]] [[اموی]] به وقوع پیوست، درگیری‌هایی را به همراه داشت. در پی وقوع این زد و خوردها، [[صالح]] و یارانش، راه [[موصل]] را در پیش گرفتند و خود را به [[دسکره]] رساندند و از آن عبور کردند. چون خبر به [[حجاج بن یوسف ثقفی]] - [[فرماندار]] اموی [[عراق]] - رسید، [[حارث بن عمیره]] ذی المشعار [[همدانی]] را با سه هزار سپاهی از [[مردم کوفه]]، سوی آنان فرستاد. حارث با سپاهش سوی [[خوارج]] [[حرکت]] کرد و چون به دسکره رسید، دریافت که صالح به [[جلولا]] و [[خانقین]] رفته است. [[حارث بن عمیره]] نیز در پی‌اش رفت تا این که در روستایی به نام «مدیح»<ref>برخی منابع، این موضع را «ریح» اعلام کرده‌اند. (مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷)</ref> - موضعی بین موصل و [[جوخی]] - به آنها رسید. در این هنگام، نود نفر صالح را [[همراهی]] می‌‌کردند. پس حارث، به سرعت سپاهش را آراست و ابوالرواع (ابوالرّواغ) شاکری را بر جانب راست و زبیر بن اروح(اروج) تمیمی را جانب چپ [[سپاه]] خود گماشت و آنگاه به صالح بن مسرّح و یارانش [[حمله]] برد که به کشته شدن صالح و جمع زیادی از یارانش انجامید.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹-۱۰؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		قیام [[صالح بن مسرح تمیمی حروری]]<ref>حَروریّه از فرقه‌های اصلی خوارج بودند که خود به شعب چندی تقسیم شدند که از جمله آنها فرقه صُفریه است.</ref> - بزرگ [[فرقه]] صُفریه خوارج -<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۹۷. زرکلی از این قیام به عنوان نخستین قیام فرقه صفریه یاد کرده است.</ref> در [[سال ۷۶ هجری]] هم، از آخرین [[قیام‌های خوارج]] است که در آن از نقش‌آفرینی برخی از چهره‌های سرشناس شاکری سخن به میان آمده است. این [[قیام]] که در دوران [[خلافت]] [[عبدالملک بن مروان]] [[اموی]] به وقوع پیوست، درگیری‌هایی را به همراه داشت. در پی وقوع این زد و خوردها، [[صالح]] و یارانش، راه [[موصل]] را در پیش گرفتند و خود را به [[دسکره]] رساندند و از آن عبور کردند. چون خبر به [[حجاج بن یوسف ثقفی]] - [[فرماندار]] اموی [[عراق]] - رسید، [[حارث بن عمیره]] ذی المشعار [[همدانی]] را با سه هزار سپاهی از [[مردم کوفه]]، سوی آنان فرستاد. حارث با سپاهش سوی [[خوارج]] [[حرکت]] کرد و چون به دسکره رسید، دریافت که صالح به [[جلولا]] و [[خانقین]] رفته است. [[حارث بن عمیره]] نیز در پی‌اش رفت تا این که در روستایی به نام «مدیح»<ref>برخی منابع، این موضع را «ریح» اعلام کرده‌اند. (مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷)</ref> - موضعی بین موصل و [[جوخی]] - به آنها رسید. در این هنگام، نود نفر صالح را [[همراهی]] می‌‌کردند. پس حارث، به سرعت سپاهش را آراست و ابوالرواع (ابوالرّواغ) شاکری را بر جانب راست و زبیر بن اروح(اروج) تمیمی را جانب چپ [[سپاه]] خود گماشت و آنگاه به صالح بن مسرّح و یارانش [[حمله]] برد که به کشته شدن صالح و جمع زیادی از یارانش انجامید.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۹-۱۰؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۶۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==مشاهیر و [[رجال]] بنی [[شاکر]]==
			از رجال و معاریف بنی شاکر، علاوه بر امرای بزرگی چون [[عبدالله بن کامل شاکری]] و ابوالروّاع (ابوالرّواغ) شاکری - که در متن به نامشان مفصل پرداخته شد، - می‌‌توان از [[ملالة بن عبد بن أمیر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عمرو بن حصین بن نعمان]] هر دو از شعرای جاهلی این [[قوم]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[متجرد بن قیس بن ربیعه]] [[پرچمدار]] این قوم در [[جنگ]] [[جاهلی]] با [[بنی زبید]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[سجف بن قیس بن حارث بن یزید]] از شعرای بنی [[شاکر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[مقدام بن ربیعة بن مالک بن عمرو]] از اشراف همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب «قدیم بن مقدام بن ربیعة بن مالک بن عمرو» یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>، مقتل (معقل) بن زید بن بداء، [[رییس]] این [[طایفه]] در [[نبرد]] جاهلی با [[خثعم]] و [[بجیله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب «معقل بن زید بن بداء» یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>، جذیمة بن وائلة بن ربیع بن جذیمة بن وائله فاتح نبرد [[قضاعه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، هصص بن جذیمة بن وائله از کشته شدگان «یوم الضرک»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[مجالح بن عمرو]] تک سوار همدان<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عمرو بن حارث بن حصین بن نعمان]] از سران و بزرگان [[بنی همدان]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[عبدالرحمن بن عبید]] قاتل [[عبدالله بن زیاد]] در کلتانیه<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>، [[قیس بن أرقط بن حارث]] از تک سواران و [[شجاعان]] همدان و از شرکت کنندگان در [[نبرد قادسیه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۵۵؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و [[حامد بن احمد صائدی]] و به [[نقلی]] شاکری<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۳۰۰؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۷.</ref> از [[محدثان]] و [[راویان]] بزرگ [[اهل سنت]] یاد کرد. از [[رجال]] و محدثان بنام [[شیعی]] این [[قوم]] هم می‌‌توان به اسامی [[قیس بن زرارة من بنی عمرو بن حطیان]] از [[اصحاب امام]] علی{{ع}} و از [[جاسوسان]] آن حضرت در [[شام]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و نیز، [[عیسی بن حمید شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۵۸؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۴، ص۲۰۱.</ref>، [[لبیب بن عبدالرحمن شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۷۵؛ تستری، نقد الرجال، ج۴، ص۷۴.</ref>، [[محمد بن سفیان همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۸۴؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۷، ص۱۲۵.</ref>، [[محمد بن لبیب بن عبدالرحمن همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۹۳؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۸، ص۱۸۷.</ref> و [[سعید بن یحیی همدانی شاکری کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۱۴؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۳۱، ص۳۶۴.</ref> همگی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* بنی شاکر و پذیرش اسلام */

2024-06-09T10:17:04Z

بنی شاکر و پذیرش اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۷
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	==بنی [[شاکر]] و [[پذیرش اسلام]]==		==بنی [[شاکر]] و [[پذیرش اسلام]]==
	بر پایه پاره‌ای از گزارشات، پس از بازگشت [[رسول خدا]]{{صل}} از [[غزوه تبوک]] (نهم [[هجری]])، جمعی از سران [[قبیله همدان]] از جمله [[مالک بن نمط]]، ابوثور، [[مالک بن أیفع]]، [[ضمام بن مالک سلمانی]] و [[عمیرة بن مالک خارفی]]، در حالی که لباس‌های فاخر [[یمنی]] به بر کرده، عمامه‌هایی از پارچه‌های عدنی بر سر بسته و بر زین‌های چوبی بر شتران اصیل مَهری<ref>شتری معروف در عرب منتسب به قبیله بنی مهرة بن حیدان - از شاخه‌های قضاعه - که در عرب به سرعت و قدرت ضرب المثل بود و این شهرت تا به امروز برای آنها باقی است. (حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۳۴؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۳۱۴.)</ref> سوار بودند و شخصی در پیشاپیش آنان [[رجز]] می‌خواند و رؤسای قبیله همدان را [[مدح]]، و اوضاع [[اقتصادی]] و جغرافیایی و قهرمانان آن را می‌ستود، بر رسول خدا{{صل}} وارد شدند.<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۶-۵۹۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۳۶۰-۱۳۶۱.</ref>. در این دیدار مالک بن نمط - که از سخنانش پیداست مرد فصیحی بود - برخاست و گفت: «ای رسول خدا؛ گروهی از بزرگان همدان از شهری و [[بادیه نشین]] بر شتران تندرو پیش تو آمده و خود را به پیوندهای [[اسلام]] متصل کرده و بدون آنکه از [[سرزنش]] ملامت کنندگان باکی داشته باشند. و اینان از شهرهای [[خارف]]، یأم و شاکر و صاحبان اسب و شترند که [[دعوت پیامبر]] [[خدا]] را [[اجابت]] کرده و از [[خدایان]] سنگی دوری کرده‌اند و تا [[کوه]] لغلع برپاست و بچه آهوان در صلع در رفت و آمدند، [[پیمان]] شان شکسته نخواهد شد».<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۷-۵۹۸؛ صالحی شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۶، ۴۲۷-۴۲۸.</ref> [[پیامبر]]{{صل}} نیز، ضمن [[ستایش]] از [[قبیله همدان]] و [[طوایف]] آن<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷.</ref>، فرمانی برای [[همدانیان]] - از جمله افراد طوایف [[بنی یام]] و ]]بنی خارف]] و [[بنی شاکر]] و [[مردم]] هضب و ساکنان تپه ماهورها که همگی [[همدانی]] بودند و [[مسلمان]] شده بودند، - نوشت و سرزمین‌شان را به آنان واگذار نمود.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷؛ ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		بر پایه پاره‌ای از گزارشات، پس از بازگشت [[رسول خدا]]{{صل}} از [[غزوه تبوک]] (نهم [[هجری]])، جمعی از سران [[قبیله همدان]] از جمله [[مالک بن نمط]]، ابوثور، [[مالک بن أیفع]]، [[ضمام بن مالک سلمانی]] و [[عمیرة بن مالک خارفی]]، در حالی که لباس‌های فاخر [[یمنی]] به بر کرده، عمامه‌هایی از پارچه‌های عدنی بر سر بسته و بر زین‌های چوبی بر شتران اصیل مَهری<ref>شتری معروف در عرب منتسب به قبیله بنی مهرة بن حیدان - از شاخه‌های قضاعه - که در عرب به سرعت و قدرت ضرب المثل بود و این شهرت تا به امروز برای آنها باقی است. (حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۳۴؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۳۱۴.)</ref> سوار بودند و شخصی در پیشاپیش آنان [[رجز]] می‌خواند و رؤسای قبیله همدان را [[مدح]]، و اوضاع [[اقتصادی]] و جغرافیایی و قهرمانان آن را می‌ستود، بر رسول خدا{{صل}} وارد شدند.<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۶-۵۹۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۳۶۰-۱۳۶۱.</ref>. در این دیدار مالک بن نمط - که از سخنانش پیداست مرد فصیحی بود - برخاست و گفت: «ای رسول خدا؛ گروهی از بزرگان همدان از شهری و [[بادیه نشین]] بر شتران تندرو پیش تو آمده و خود را به پیوندهای [[اسلام]] متصل کرده و بدون آنکه از [[سرزنش]] ملامت کنندگان باکی داشته باشند. و اینان از شهرهای [[خارف]]، یأم و شاکر و صاحبان اسب و شترند که [[دعوت پیامبر]] [[خدا]] را [[اجابت]] کرده و از [[خدایان]] سنگی دوری کرده‌اند و تا [[کوه]] لغلع برپاست و بچه آهوان در صلع در رفت و آمدند، [[پیمان]] شان شکسته نخواهد شد».<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۷-۵۹۸؛ صالحی شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۶، ۴۲۷-۴۲۸.</ref> [[پیامبر]]{{صل}} نیز، ضمن [[ستایش]] از [[قبیله همدان]] و [[طوایف]] آن<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷.</ref>، فرمانی برای [[همدانیان]] - از جمله افراد طوایف [[بنی یام]] و [[بنی خارف]] و [[بنی شاکر]] و [[مردم]] هضب و ساکنان تپه ماهورها که همگی [[همدانی]] بودند و [[مسلمان]] شده بودند، - نوشت و سرزمین‌شان را به آنان واگذار نمود.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷؛ ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==بنی شاکر و [[فتوحات اسلامی]]==		==بنی شاکر و [[فتوحات اسلامی]]==

Jaafari: /* منابع */

2024-06-09T10:16:47Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بنی بکیل بن همدان | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==نسب بنی شاکر== این طایفه قحطانیقلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.، از شاخه‌ه...» ایجاد کرد

2024-06-09T09:50:21Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بنی بکیل بن همدان | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==نسب بنی شاکر== این طایفه قحطانی<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.</ref>، از شاخه‌ه...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = بنی بکیل بن همدان
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==[[نسب]] بنی شاکر==
این [[طایفه]] [[قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۷۴.</ref>، از شاخه‌های بنی بکیل بن همدان‌اند که نسب از شاكر بن ربيعة بن مالك بن معاویة بن صعب بن دومان بن بکیل بن جشم بن خیران (خیوان) بن نوف بن أوسله(همدان) می‌‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۳۰۱؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۷ و ۴۷۶؛ صحاري، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۴.</ref>. از [[شاکر بن ربیعه]] فرزندانی به نام‌های [[امیر]]، دهمه، حارث و [[وائله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۰؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]] [[یشکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref> بر جای ماند که [[نسل]] بنی شاکر بر پایه آنها شکل گرفت. این [[دودمان]]، - که از آنها با نام «شاکریون» نیز یاد می‌‌شود،- <ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref> از شاخه‌ها و فروعات متعددی تشکیل یافته که از مهمترین آنها می‌‌توان به [[اسامی بنی دهمة بن شاکر]]<ref>زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی ألغز بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ زرکلی اعلام ج۳ ص۱۵۲</ref>، [[بنی واهب بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی بداء بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی جذیمة بن وائله]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>، [[بنی حارث بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۷.</ref>، [[بنی حطیان بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[بنی ظربان بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۹۵.</ref>، [[بنی عبدالله بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۰.</ref>، [[بنی قعط بن امیر بن شاکر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۶۲.</ref>، [[بنی منبه بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۴۳.</ref>، [[بنی نصی بن امیر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۸۲.</ref>، [[بنی نوف بن وابش بن دهمه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۰۲.</ref>، بنی اصیل بن حشاش موسوم به «الاصیلات»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۳۸۱.</ref> و... اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی شاکر==
تاریخ جاهلی [[بنی شاکر بن ربیعه]] نیز بسان تاریخ دیگر [[طوایف]] [[بدوی]] [[عهد]] جاهلی، با منازعه‌ها و [[جنگ]] و [[گریز]] با دیگر [[اقوام عرب]]، گره خورده است. آنان همراه با [[قبیله]] [[مادری]] شان -همدان - چالش و ستیزی طولانی با دیگر [[قبایل عرب]] جاهلی داشته‌اند که از جمله این ستیزه‌جویی‌ها - که نامی از مردان شاکری را در خود جای داده است، - می‌‌توان به [[نبرد]] با [[بنی زبید]] اشاره کرد. [[متجرد بن قيس بن ربيعه]] از جمله شاکریان حاضر در یکی از این نبردهای جاهلی است که نام خود را به عنوان [[پرچمدار]] این [[قوم]] در آن جنگ به ثبت رسانده است<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶.</ref>. مجالح بن عمرو - تک سوار همدان در عصر خود - هم، از دیگر چهره‌های شناخته شده شاکری در مواجهه با زبیدیان است. برخی منابع از [[اسارت]] او به‌دست [[عمرو بن معدیکرب]] خبر داده و از [[منت]] عمرو بر او خبر دادند.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>. [[جنگ]] با [[بنی قضاعه]] نیز از دیگر نبردهای [[جاهلی]] است که حضور تنی چند از [[مردم]] بنی شاکر در آن گزارش شده است. از جمله این سلسله [[جنگ‌ها]] - که گاه با [[پیروزی]] و گاه با [[شکست]] [[طوایف]] [[همدانی]] توأمان بود، - می‌‌توان به «[[یوم الضرک]]» اشاره کرد. در این جنگ، [[مالک بن ملالة بن ارحب]] معروف به «فارس الخطار» - [[رییس]] همدان - در [[جنگی]] که [[جذیمة بن وائله شاکری]] برافروزنده آن بود، علیه [[خولان]] و [[قضاعه]] وارد میدان شد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۳۳.</ref> و پس از شکست در این جنگ، همراه با جمع بسیاری از [[همدانیان]] از جمله پسرش [[عمرو بن مالک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۳۴.</ref>، [[معاویة بن أرحب بن معاوية بن سلمان]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۵.</ref>، [[هصص بن جذیمة بن وائله شاکری]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref> و... کشته شد. البته، در ادامه این جنگ‌ها در دوره‌های بعد، پیروزی‌هایی هم برای همدانیان و طوایفش از جمله بنی شاکر به‌دست آمد؛ چندان که در جنگی که سالها بعد بین این دو [[قبیله]] اتفاق افتاد، از جذیمة بن وائلة بن ربیع بن جذیمة بن وائله شاکری به عنوان فاتح [[نبرد]] قضاعه نام برده شده است.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>. بنی شاکری‌ها همچنین، به [[فرماندهی]] رییس [[طایفه]] شان - مقتل (معقل) بن زيد بن بداء، - نبردی با [[خثعم]] و [[بجیله]] داشتند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۳۱. همدانی از وی با نام و نسب معقل بن زید بن بداء یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۶)</ref>.
علاوه بر پیکارهای [[جاهلی]] [[بنی شاکر بن ربیعه]]، گزارشاتی از برخی همپیمانی‌های آنها با دیگر ساکنان [[یمن]] در دست است که [[پیمان]] با ابناء یمن از جمله این [[احلاف]] است. بر این اساس و بر پایه برخی نقلها، [[عمرو بن حارث بن حصين بن نعمان]] از جمله بزرگان شاکری بود که به نقل أبناء یمن، پیمانی را بین ایشان و [[بنی همدان]] منعقد کرد.<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

==[[مساکن]] و منازل بنی شاکر==
«مخلاف شاکر» در میانه صعده و [[نجران]]<ref>عبدالرحمن عبدالواحد الشجاع، الیمن فی صدر الاسلام، ص۵۶.</ref>و در جانب شرقی صنعاء<ref>مقدسی، احسن التقاسیم و معرفة الاقالیم، ج۱، ص۱۲۷؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۱۰.</ref> و نیز لمير<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱.</ref>، صيحه، مساك، بيت الفواقم و جوب<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱.</ref> از مواطن و منازل عمده بنی شاکر در یمن به شمار می‌‌رفتند. ضمن آنکه جمعی از [[مردم]] تیره شاکر هم در راه [[مکه]] و در مناطقی مانند بَرط، العَستان، جِدره، طَلاح، اکتاف، نُشور، قصران، الغلیل و نیز سه دره [[حلف]]، ضدح و قضيب - که به الغائط منتهی می‌‌شود و تأمین کننده آب [[سرزمین]] شاکر است، - ساکن بودند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۰.</ref>. خربة السوداء در جوف [[منزل]] شاکر<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۶۷.</ref> هم از دیگر منازل بنی شاكر بود. [[حضن]] در نجران هم از دیگر سکونتگاههایی بود که جمعی از مردم بنی شاکر از تیره [[بنی واثلة بن شاکر]] را در خود جای داده بود.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۱ و ۱۶۹.</ref>. [[کوه]] برط نیز، از مواضعی بود که شاخه‌ای از شاکریون به نام بنی دهمة بن شاکر در آن منزل داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۹۴؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۱۵۲.</ref>. [[همدانی]] در ترسیم این سرزمین، ابتدای آن را سرزمینی بسیار وسیع با کشتزارهای بسیار و چاههایی فراوان معرفی کرده و در ادامه می‌‌نویسد: «به من خبر رسیده که عُشری که [[حاکم]] [[علوی]] از آنها دریافت می‌‌کرده به پنج هزار «فرق»<ref>«فرق» واحد وزن یمنی است (ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷) که گویند معادل شانزده رطل یا سه صاع است. (ر.ک: صفی پوری شیرازی، منتهی الارب فی لغات العرب، ج۳، ذیل کلمه «فرق»)</ref> می‌‌رسید. [[اهل]] آن از دلاوران همدان و پوشانندگان [[عیوب]] و همسایگانی بلند مرتبه و بزرگوار‌اند که بدانها «[[قریش]] همدان» می‌‌گویند». وی سپس در ادامه از وقوع [[نزاع]] بین ساکنان شاکری این منطقه سخن به میان آورده، می‌‌افزاید: در نزاعی که بین بنی دهمه و بنی [[واثله]] [[فرزندان]] بنی [[شاکر]] در این منطقه در عصر او اتفاق افتاده است بیش از سیصد تن از مردان این دو [[طایفه]] کشته شده‌اند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۹۴.</ref>. «[[همدانی]]» در تشریح و ترسیم [[وادی]] منبج نیز، بار دیگر از [[سرزمین]] برط و ساکنان شاکری‌اش سخن به میان آورده، نوشته است: در وادی منبج، دره‌هایی وجود داشت از آن بنی شاکر. برط یکی از این دره‌هاست که به بنی دهمه تعلق داشت. دره‌های دیگری هم بودند که به بنی واثله تعلق داشت. در دره‌های دیگر منطقه هم، - که [[حلف]] و قضیب از جمله آنان بودند - [[بنی امیر بن شاکر]] سکونت داشتند. اینها و هر آنچه که بین جوف و [[نجران]]، از سرزمین‌های پهناور و درختان خرما و قضیب و سپس حلف وجود داشت، همگی از سرزمین‌های بنی شاکر محسوب می‌‌شدند. اضافه بر آن، بخشی از وادی نجران و فروعات سه گانه‌اش نیز، از [[مساکن]] بنی شاکر بود که در آن جماعتی از [[خولان]] و شاکر مشترکاً سکونت داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۳.</ref>. علاوه بر [[یمن]]، مناطق مفتوحه به‌ویژه [[کوفه]] نیز از پس [[فتوحات اسلامی]]، پذیرای جمع زیادی از [[مردم]] بنی شاکر بود. چندان که مؤلف کتاب «[[تاریخ کوفه]]» از بنی شاکر در به عنوان یکی از بیست و چهار شاخه همدان ساکن [[کوفه]] یاد کرده است.<ref>این بیست و چهار شاخه عبارتند از: حاشد، بكيل، حجور، قدم، أدران، أهنوم، راهب، شاور، خيوان، غدر، وادعة، يام، شبام، جشم، تغلب، مذكر، هبيرة، العزة، دعام، مرهبة، أرحب، شاكر، سفيان، ذبيان، بنو حريم، بنو صاع، بنو مدلج، بنو حملة، أسلم، الاقروح. (البراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶.)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

==بنی [[شاکر]] و [[پذیرش اسلام]]==
بر پایه پاره‌ای از گزارشات، پس از بازگشت [[رسول خدا]]{{صل}} از [[غزوه تبوک]] (نهم [[هجری]])، جمعی از سران [[قبیله همدان]] از جمله [[مالک بن نمط]]، ابوثور، [[مالک بن أیفع]]، [[ضمام بن مالک سلمانی]] و [[عمیرة بن مالک خارفی]]، در حالی که لباس‌های فاخر [[یمنی]] به بر کرده، عمامه‌هایی از پارچه‌های عدنی بر سر بسته و بر زین‌های چوبی بر شتران اصیل مَهری<ref>شتری معروف در عرب منتسب به قبیله بنی مهرة بن حیدان - از شاخه‌های قضاعه - که در عرب به سرعت و قدرت ضرب المثل بود و این شهرت تا به امروز برای آنها باقی است. (حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۳۴؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۳۱۴.)</ref> سوار بودند و شخصی در پیشاپیش آنان [[رجز]] می‌خواند و رؤسای قبیله همدان را [[مدح]]، و اوضاع [[اقتصادی]] و جغرافیایی و قهرمانان آن را می‌ستود، بر رسول خدا{{صل}} وارد شدند.<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۶-۵۹۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۳۶۰-۱۳۶۱.</ref>. در این دیدار مالک بن نمط - که از سخنانش پیداست مرد فصیحی بود - برخاست و گفت: «ای رسول خدا؛ گروهی از بزرگان همدان از شهری و [[بادیه نشین]] بر شتران تندرو پیش تو آمده و خود را به پیوندهای [[اسلام]] متصل کرده و بدون آنکه از [[سرزنش]] ملامت کنندگان باکی داشته باشند. و اینان از شهرهای [[خارف]]، یأم و شاکر و صاحبان اسب و شترند که [[دعوت پیامبر]] [[خدا]] را [[اجابت]] کرده و از [[خدایان]] سنگی دوری کرده‌اند و تا [[کوه]] لغلع برپاست و بچه آهوان در صلع در رفت و آمدند، [[پیمان]] شان شکسته نخواهد شد».<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۷-۵۹۸؛ صالحی شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۶، ۴۲۷-۴۲۸.</ref> [[پیامبر]]{{صل}} نیز، ضمن [[ستایش]] از [[قبیله همدان]] و [[طوایف]] آن<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷.</ref>، فرمانی برای [[همدانیان]] - از جمله افراد طوایف [[بنی یام]] و ]]بنی خارف]] و [[بنی شاکر]] و [[مردم]] هضب و ساکنان تپه ماهورها که همگی [[همدانی]] بودند و [[مسلمان]] شده بودند، - نوشت و سرزمین‌شان را به آنان واگذار نمود.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۷؛ ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:13681302.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

{{قبایل عرب}}
[[رده:بنی حاشد بن همدان]]