https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87بنی عامله - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-24T13:26:54Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1331270&oldid=prevJaafari: تغییرمسیر به بنیعامله2025-01-27T08:29:35Z<p>تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87" title="بنیعامله">بنیعامله</a></p>
<a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1331270&oldid=1330870">نمایش تغییرات</a>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330870&oldid=prevJaafari: /* مقدمه */2025-01-22T08:34:22Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مقدمه ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بنی جذام]] در کنار [[قبایل]]: [[لخم]]، [[عامله]] و [[غسان]]، در شمار چهار [[قبیله]] سبئی خارج از [[سرزمین یمن]] بودند<ref>بر اساس برخی روایات منتسب به پیامبر{{صل}} نیز، از لخم و جذام و عامله و غسان، به عنوان چهار قبیله سبئی که از یمن به شام کوچیده و در آن سرزمین منزل گزیدهاند، نام برده شده است. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹.)</ref> که در پی آشفتگیهای [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] حاصل از کشمکشهای [[حمیریان]] و [[قحطانیان]] و [[تغییر]] راههای [[تجاری]] [[یمن]] که شریان اصلی [[اقتصاد]] یمن بسته بدان بود، و سرانجام با تخریب [[سد مأرب]]<ref>ر.ک: أبو الفداء، المختصر فی اخبار البشر، ج، ص۲۲؛ احمد امین، پرتو اسلام، ص۲۹؛ غلامحسین مصاحب، دائرة المعارف فارسی، جلد اول، ص۱۲۵۶؛ فیلیپ خلیل حتّی، تاریخ عرب، ص۸۳ و...</ref> در حدود [[قرن اول]] و دوم میلادی<ref>احمد پاکتچی، ازد [پیش از اسلام]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ص۲۴-۲۵.</ref> و وارد شدن آسیب شدید بر شبکه آبیاری [[مأرب]]، همراه با بسیاری از [[قبایل یمنی]] دیگر، جلای [[وطن]] کرده، به [[امید]] یافتن زیستگاهی بهتر، روی به شمال آوردند و در [[شام]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۲۴.؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸.</ref> و [[فلسطین]]<ref>یعقوبی، تاریخ، ج۱، ص۱۹۰؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۹۸. نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۲۵۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۳۱.</ref> و نواحی اطراف آن، -همچون اِرم، معان، [[مدین]] و اَیله-<ref>ر.ک: یاقوت، معجم البلدان، ج۱، ص۱۵۴-۱۵۵ و ج۲، ص۲۵۸-۲۵۹؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۲۰۱و ص۱۲۴۷؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۹۸؛ زمخشری، الفائق فی غریب الحدیث، ج۳، ص۱۶۳.</ref>، و سپس [[مصر]] و شمال [[افریقا]] و بعد، [[اندلس]] ساکن شدند. جذامیها در ادوار مختلف [[تاریخی]]، نقشآفرین بسیاری از حوادث و وقایع مناطق محل سکونت خود، در [[روزگار]] پیش از [[اسلام]] و قرون نخست [[اسلامی]] بودند که در این مقاله به بخشی از آن پرداخته خواهد شد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[نسب]] بنی عامله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[نسب]] بنی عامله==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330869&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:32:35Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==بنی عامله و پذیرش [[آیین]] [[تشیع]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==بنی عامله و پذیرش [[آیین]] [[تشیع]]==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پی افشاگریها و مخالفتهای مکرر جُندب بن جُناده معروف به «[[ابوذر غفاری]]» -[[صحابی بزرگ پیامبر]]{{صل}}- با [[عثمان بن عفان]]، وی این مخالفتها را بر نتابید و [[ابوذر]] را در [[سال ۲۴ هجری]] به [[شام]] [[تبعید]] کرد. [[معاویة بن ابوسفیان]] -[[استاندار]] [[خلیفه]] در منطقه [[شامات]]- به محض رسیدن ابوذر به [[دمشق]]، او را مانند دیگر مخالفان خود، به منطقة ساحلی شام و [[منطقه جبل]] عامل تبعید کرد. ورود این [[صحابی]] [[بزرگوار]] به [[جبل]] عامل، آغازی بر تشیع بنی عامله در جبل عامل بود<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ عاملی، الانتصار، ج۹، ص۵۷۵.</ref>. در پی این تبعید، ابوذر به بیان دیدگاههایش درباره [[خلافت]] و معرفی [[مقام]] عظمای [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در این [[سرزمین]] پرداخت. امری که بر مذاق معاویه و دوستدارانش خوش نیامد، از اینرو، پس از کسب [[اجازه]] از عثمان، ابوذر را بار دیگر به [[مدینه]] باز گرداند. ابوذر به مدینه بازگشت اما [[میراث]] حضور او در [[جبل عامل]]-که همان شیوع تشیع در این منطقه بود،- از وی به یادگار ماند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>. [[معتقدان]] این نظر، وجود دو [[مسجد]] قدیمی در دو روستای «مَیْس الجبل» و «صَرفند»، که به [[ابوذر]] منسوباند و او در آنجاها به بیان آرا و مطالب خود میپرداخت را دلیل [[رأی]] خود مبنی بر [[نشر]] [[تشیع]] در این منطقه توسط ابوذر دانستند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ جهاد بنوّت، حرکات النضال فی جبل عامل، ج۱، ص۳۲ـ۳۳.</ref> و بر این اساس، [[تشیّع]] [[اهل]] [[جبل]] عامل را مقدم بر [[شهرها]] و نواحی دیگر -جز برخی از [[مردم مدینه]]- عنوان کردهاند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>. تعداد [[شیعیان]] این منطقه از [[قرن]] چهار و پنج به بعد رو به فزونی نهاد؛ چندان که [[ناصر خسرو]] –شاعر، [[حکیم]]، [[متکلم]] و جهانگرد بلندآوازه [[ایران]] [[زمین]]- در دیداری که در سال ۴۳۹ از این [[سرزمین]] و [[شهر]] مرکزی آن «[[صور]]» داشت، [[اکثریت]] [[مردم]] این منطقه را [[شیعه]] معرفی کرده است<ref>ناصر خسرو قبادیانی، سفرنامه حکیم ناصر خسرو، ص۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پی افشاگریها و مخالفتهای مکرر جُندب بن جُناده معروف به «[[ابوذر غفاری]]» -[[صحابی بزرگ پیامبر]]{{صل}}- با [[عثمان بن عفان]]، وی این مخالفتها را بر نتابید و [[ابوذر]] را در [[سال ۲۴ هجری]] به [[شام]] [[تبعید]] کرد. [[معاویة بن ابوسفیان]] -[[استاندار]] [[خلیفه]] در منطقه [[شامات]]- به محض رسیدن ابوذر به [[دمشق]]، او را مانند دیگر مخالفان خود، به منطقة ساحلی شام و [[منطقه جبل]] عامل تبعید کرد. ورود این [[صحابی]] [[بزرگوار]] به [[جبل]] عامل، آغازی بر تشیع بنی عامله در جبل عامل بود<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ عاملی، الانتصار، ج۹، ص۵۷۵.</ref>. در پی این تبعید، ابوذر به بیان دیدگاههایش درباره [[خلافت]] و معرفی [[مقام]] عظمای [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در این [[سرزمین]] پرداخت. امری که بر مذاق معاویه و دوستدارانش خوش نیامد، از اینرو، پس از کسب [[اجازه]] از عثمان، ابوذر را بار دیگر به [[مدینه]] باز گرداند. ابوذر به مدینه بازگشت اما [[میراث]] حضور او در [[جبل عامل]]-که همان شیوع تشیع در این منطقه بود،- از وی به یادگار ماند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>. [[معتقدان]] این نظر، وجود دو [[مسجد]] قدیمی در دو روستای «مَیْس الجبل» و «صَرفند»، که به [[ابوذر]] منسوباند و او در آنجاها به بیان آرا و مطالب خود میپرداخت را دلیل [[رأی]] خود مبنی بر [[نشر]] [[تشیع]] در این منطقه توسط ابوذر دانستند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ جهاد بنوّت، حرکات النضال فی جبل عامل، ج۱، ص۳۲ـ۳۳.</ref> و بر این اساس، [[تشیّع]] [[اهل]] [[جبل]] عامل را مقدم بر [[شهرها]] و نواحی دیگر -جز برخی از [[مردم مدینه]]- عنوان کردهاند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>. تعداد [[شیعیان]] این منطقه از [[قرن]] چهار و پنج به بعد رو به فزونی نهاد؛ چندان که [[ناصر خسرو]] –شاعر، [[حکیم]]، [[متکلم]] و جهانگرد بلندآوازه [[ایران]] [[زمین]]- در دیداری که در سال ۴۳۹ از این [[سرزمین]] و [[شهر]] مرکزی آن «[[صور]]» داشت، [[اکثریت]] [[مردم]] این منطقه را [[شیعه]] معرفی کرده است<ref>ناصر خسرو قبادیانی، سفرنامه حکیم ناصر خسرو، ص۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==معاریف و مشاهیر بنی عامله==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از [[رجال]] شاخص و ممتاز این [[قوم]] -علاوه بر نام بزرگانی که در متن به نامشان پرداخته شد- میتوان از شخصیتهای نامداری چون سلّم بن ظبیان بن ابی عزم بن عوکلان<ref>نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref>، [[نوال بن عمرو]] از اشراف و بزرگان این قوم<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹. ابن عبد ربه از او با نام «قوّال بن عمر» یاد کرده است. (ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰)</ref>، [[حباب بن سامریه]] از سران و بزرگان قوم و واگذار کننده محله بنی عامله به عاملیها<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۰۰.</ref>، [[شهاب بن برهم]]، از سران و بزرگان این قوم<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰.</ref>، و [[همام بن معقل]] از اشراف و همراهان [[مسلمة بن عبد الملک]] –برادر [[عبدالملک بن مروان]] [[خلیفه اموی]]-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰ -۳۵۱.</ref>، عوض<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۲۰۰.</ref> و به نقلی [[ابن عوص]]<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸.</ref> از شعرای [[جاهلی]] این [[قوم]] و ابو [[امام]] -که هذلی و اسدی از او تقاضای [[حکمیت]] کردند-<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸.</ref>، یاد کرد. از سلمی بنت عدی بن رقاع عاملی -دختر عدی بن رقاع عاملی- هم به عنوان یکی از [[زنان]] شهیر بنی عامله و از شعرای بنام این [[طایفه]] نام برده شده است<ref>زرکلی، الاعلام، ج۹، ص۲۱۰. نیز ر.ک: ابن قتیبه، الشعر و الشعراء، ج۲، ص۶۰۳.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازم به ذکر است که علاوه جمع مذکور، علمای بسیار دیگری اعم از [[شیعی]] و غیر شیعی از [[منطقه جبل]] عامل برخاستند که به جهت عدم [[اتقان]] انتساب ایشان به طایفه بنی عامله از ذکر نامشان خودداری کردیم.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330868&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:30:41Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==بنی عامله و [[دولت]] [[بنی امیه]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==بنی عامله و [[دولت]] [[بنی امیه]]==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با وجود آنکه بنی عامله در محدوده جغرافیایی شام سکونت داشتند و همراه با عموزادگان خود [[بنی لخم]] و بنی جذام، به [[روزگار]] بنی امیه [[تشکل]] چیرۀ [[عرب]] در منطقه به شمار میآمدند<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹-۴۲۵. چندان که عَدیّ بن رِقاع عاملی –شاعر معروف این قوم- در بیتی از مدحیۀ خود، ضمن ستایش روح بن زنباع جذامی، شمار رزمندگان ایشان را ۸۰ هزار تن یاد کرده است. (نک: ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۵)</ref>، اما از نقشآفرینی قابل توجه آنان در رویدادهـای سیـاسـی سرنوشتساز آن دوران، -از جمله وقایع مهمی چون [[صفین]]، مَرْج راهِط و [[دیر جماجم]]- اطلاعی بهدست نیامده است. از شخصیتهای برجسته و بنام این [[طایفه]] در سراسر دوران [[سیطره]] [[بنی امیه]] بر [[بلاد اسلامی]] -که قریب یک [[قرن]] طول کشید- تنها از دو نفر ذکری به عمل آمده است. یکی [[ثعلبة بن سلمة بن حجر بن عمرو بن أجذم]] از تکسواران و [[کارگزاران]] [[مروان بن محمد]] -آخرین خلیفۀ [[اموی]]- بر [[اردن]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹. ابن درید این نام و نسب را: «ثعلبة بن سلامة بن حجدم بن عمرو الأجذم» (ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴) و صحاری از او با نام و نسب: «ثعلبة بن محدم بن عمرو الأجذم» عنوان کردهاند. (عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸)</ref> و [[اندلس]]<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹.</ref> از کشتهشدگان همراه او<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹.</ref> و آن دیگری [[شاعر]] پرآوازه این [[قوم]]، [[عدی بن رقاع عاملی]]<ref>ابن سلام جمحی، طبقات فحول الشعراء، ج۲، ص۶۹۹؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ ابوالقاسم الآمدی، الموتلف و المختلف فی اسماء الشعراء، ص۱۴۶.</ref>. وی «شاعر [[اهل شام]]»<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref> و [[مداح]] بنی امیه، بهویژه [[ولید بن عبدالملک]] (حک. ۸۶-۹۶) بود<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref>. [[عدی بن رقاع]] نزد بنی امیه از [[محبوبیت]] و جایگاه خاصی برخوردار بود، چندان که امرای اموی او را بر دیگر [[شعرا]] مقدم میداشتند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref>. عدی از معاصران جریر –شاعر پرآوازه [[عرب]]- بود که هجویاتی از آن دو علیه یکدیگر در برخی منابع به ثبت رسیده است. نقل است که او متعرض جریر شد و [[هشام بن عبدالملک]] (حک. ۱۰۵-۱۲۵) جریر را از هجو او [[نهی]] کرد<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با وجود آنکه بنی عامله در محدوده جغرافیایی شام سکونت داشتند و همراه با عموزادگان خود [[بنی لخم]] و بنی جذام، به [[روزگار]] بنی امیه [[تشکل]] چیرۀ [[عرب]] در منطقه به شمار میآمدند<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹-۴۲۵. چندان که عَدیّ بن رِقاع عاملی –شاعر معروف این قوم- در بیتی از مدحیۀ خود، ضمن ستایش روح بن زنباع جذامی، شمار رزمندگان ایشان را ۸۰ هزار تن یاد کرده است. (نک: ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۵)</ref>، اما از نقشآفرینی قابل توجه آنان در رویدادهـای سیـاسـی سرنوشتساز آن دوران، -از جمله وقایع مهمی چون [[صفین]]، مَرْج راهِط و [[دیر جماجم]]- اطلاعی بهدست نیامده است. از شخصیتهای برجسته و بنام این [[طایفه]] در سراسر دوران [[سیطره]] [[بنی امیه]] بر [[بلاد اسلامی]] -که قریب یک [[قرن]] طول کشید- تنها از دو نفر ذکری به عمل آمده است. یکی [[ثعلبة بن سلمة بن حجر بن عمرو بن أجذم]] از تکسواران و [[کارگزاران]] [[مروان بن محمد]] -آخرین خلیفۀ [[اموی]]- بر [[اردن]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹. ابن درید این نام و نسب را: «ثعلبة بن سلامة بن حجدم بن عمرو الأجذم» (ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴) و صحاری از او با نام و نسب: «ثعلبة بن محدم بن عمرو الأجذم» عنوان کردهاند. (عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸)</ref> و [[اندلس]]<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹.</ref> از کشتهشدگان همراه او<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹.</ref> و آن دیگری [[شاعر]] پرآوازه این [[قوم]]، [[عدی بن رقاع عاملی]]<ref>ابن سلام جمحی، طبقات فحول الشعراء، ج۲، ص۶۹۹؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ ابوالقاسم الآمدی، الموتلف و المختلف فی اسماء الشعراء، ص۱۴۶.</ref>. وی «شاعر [[اهل شام]]»<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref> و [[مداح]] بنی امیه، بهویژه [[ولید بن عبدالملک]] (حک. ۸۶-۹۶) بود<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref>. [[عدی بن رقاع]] نزد بنی امیه از [[محبوبیت]] و جایگاه خاصی برخوردار بود، چندان که امرای اموی او را بر دیگر [[شعرا]] مقدم میداشتند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref>. عدی از معاصران جریر –شاعر پرآوازه [[عرب]]- بود که هجویاتی از آن دو علیه یکدیگر در برخی منابع به ثبت رسیده است. نقل است که او متعرض جریر شد و [[هشام بن عبدالملک]] (حک. ۱۰۵-۱۲۵) جریر را از هجو او [[نهی]] کرد<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==بنی عامله و تعامل با [[دولت بنی عباس]]==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آگاهیهایمان از بنی عامله در دوران [[حاکمیت]] [[بنی عباس]] نیز بسیار اندک است. از جمله معدود [[اخبار]] این [[قوم]] در این دوران میتوان به حضور جمعی از [[مردم]] این قوم در [[قیام]] [[تمیم]] [[لخمی]] در [[سال ۲۲۷ هجری]] اشاره کرد. تمیم لخمی معروف به «[[ابوحرب]]» و ملقب به «مُبَرقَع» در دوران [[حکومت]] [[معتصم]] (حک. ۲۱۸-۲۲۷) و به [[نقلی]] [[واثق عباسی]] (حک. ۲۲۷-۲۳۲). به [[همراهی]] جمعی از مردم [[لخم]] و [[جذام]] و عامله و بلقین در [[فلسطین]] سر به [[شورش]] نهاد و سپس راهی [[اردن]] شد. [[واثق]]، [[رجاء]] بن ایوب حضاری را جهت [[سرکوب]] آنها و دیگر شورشهای منطقه به آن سامان فرستاد. رجاء با تمیم لخمی مصاف داد و او را پس از [[اسارت]]، به [[سامرا]] فرستاد<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۸۰. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۹، ص۱۱۶-۱۱۷؛ مسکویه، تجارب الامم، ج۴، ص۲۷۳-۲۷۴؛ ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۵۳۲-۵۳۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==بنی عامله و پذیرش [[آیین]] [[تشیع]]==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در پی افشاگریها و مخالفتهای مکرر جُندب بن جُناده معروف به «[[ابوذر غفاری]]» -[[صحابی بزرگ پیامبر]]{{صل}}- با [[عثمان بن عفان]]، وی این مخالفتها را بر نتابید و [[ابوذر]] را در [[سال ۲۴ هجری]] به [[شام]] [[تبعید]] کرد. [[معاویة بن ابوسفیان]] -[[استاندار]] [[خلیفه]] در منطقه [[شامات]]- به محض رسیدن ابوذر به [[دمشق]]، او را مانند دیگر مخالفان خود، به منطقة ساحلی شام و [[منطقه جبل]] عامل تبعید کرد. ورود این [[صحابی]] [[بزرگوار]] به [[جبل]] عامل، آغازی بر تشیع بنی عامله در جبل عامل بود<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ عاملی، الانتصار، ج۹، ص۵۷۵.</ref>. در پی این تبعید، ابوذر به بیان دیدگاههایش درباره [[خلافت]] و معرفی [[مقام]] عظمای [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در این [[سرزمین]] پرداخت. امری که بر مذاق معاویه و دوستدارانش خوش نیامد، از اینرو، پس از کسب [[اجازه]] از عثمان، ابوذر را بار دیگر به [[مدینه]] باز گرداند. ابوذر به مدینه بازگشت اما [[میراث]] حضور او در [[جبل عامل]]-که همان شیوع تشیع در این منطقه بود،- از وی به یادگار ماند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>. [[معتقدان]] این نظر، وجود دو [[مسجد]] قدیمی در دو روستای «مَیْس الجبل» و «صَرفند»، که به [[ابوذر]] منسوباند و او در آنجاها به بیان آرا و مطالب خود میپرداخت را دلیل [[رأی]] خود مبنی بر [[نشر]] [[تشیع]] در این منطقه توسط ابوذر دانستند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ جهاد بنوّت، حرکات النضال فی جبل عامل، ج۱، ص۳۲ـ۳۳.</ref> و بر این اساس، [[تشیّع]] [[اهل]] [[جبل]] عامل را مقدم بر [[شهرها]] و نواحی دیگر -جز برخی از [[مردم مدینه]]- عنوان کردهاند<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>. تعداد [[شیعیان]] این منطقه از [[قرن]] چهار و پنج به بعد رو به فزونی نهاد؛ چندان که [[ناصر خسرو]] –شاعر، [[حکیم]]، [[متکلم]] و جهانگرد بلندآوازه [[ایران]] [[زمین]]- در دیداری که در سال ۴۳۹ از این [[سرزمین]] و [[شهر]] مرکزی آن «[[صور]]» داشت، [[اکثریت]] [[مردم]] این منطقه را [[شیعه]] معرفی کرده است<ref>ناصر خسرو قبادیانی، سفرنامه حکیم ناصر خسرو، ص۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330866&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:16:17Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[پیروزی]] در [[نبرد یرموک]]، نیروهای بیزانسی به سمت مناطق شمالیتر رانده شدند. [[فرماندهان]] ارشد نظامی، پس از این نبرد، با تقسیم [[سپاه اسلام]] به چند بخش، به سوی مناطق دیگر از جمله مناطق شرقی [[مدیترانه]] پیش تاختند. [[یزید بن ابوسفیان]] از جمله این فرماندهان بود که به احتمال با مشارکت شُرَحْبیل بن حَسْنه (هر دو از [[سرداران]] فاتح [[شام]])، پس از [[فتح دمشق]] و شهرهای ساحلی [[دمشق]]، [[جبل]] عامل را در [[سال ۱۵ هجری]] گشود<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۱۱۹-۱۲۰؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۴۸. نیز ر.ک: محمدعلی مکی، لبنان من الفتح العربی الی الفتح العثمانی: ۶۳۵ـ۱۵۱۶، ج۱، ص۲۶؛ جهاد بنوّت، حرکات النضال فی جبل عامل، ج۱، ص۲۹-۳۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[پیروزی]] در [[نبرد یرموک]]، نیروهای بیزانسی به سمت مناطق شمالیتر رانده شدند. [[فرماندهان]] ارشد نظامی، پس از این نبرد، با تقسیم [[سپاه اسلام]] به چند بخش، به سوی مناطق دیگر از جمله مناطق شرقی [[مدیترانه]] پیش تاختند. [[یزید بن ابوسفیان]] از جمله این فرماندهان بود که به احتمال با مشارکت شُرَحْبیل بن حَسْنه (هر دو از [[سرداران]] فاتح [[شام]])، پس از [[فتح دمشق]] و شهرهای ساحلی [[دمشق]]، [[جبل]] عامل را در [[سال ۱۵ هجری]] گشود<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۱۱۹-۱۲۰؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۴۸. نیز ر.ک: محمدعلی مکی، لبنان من الفتح العربی الی الفتح العثمانی: ۶۳۵ـ۱۵۱۶، ج۱، ص۲۶؛ جهاد بنوّت، حرکات النضال فی جبل عامل، ج۱، ص۲۹-۳۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==بنی عامله و [[دولت]] [[بنی امیه]]==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با وجود آنکه بنی عامله در محدوده جغرافیایی شام سکونت داشتند و همراه با عموزادگان خود [[بنی لخم]] و بنی جذام، به [[روزگار]] بنی امیه [[تشکل]] چیرۀ [[عرب]] در منطقه به شمار میآمدند<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹-۴۲۵. چندان که عَدیّ بن رِقاع عاملی –شاعر معروف این قوم- در بیتی از مدحیۀ خود، ضمن ستایش روح بن زنباع جذامی، شمار رزمندگان ایشان را ۸۰ هزار تن یاد کرده است. (نک: ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۵)</ref>، اما از نقشآفرینی قابل توجه آنان در رویدادهـای سیـاسـی سرنوشتساز آن دوران، -از جمله وقایع مهمی چون [[صفین]]، مَرْج راهِط و [[دیر جماجم]]- اطلاعی بهدست نیامده است. از شخصیتهای برجسته و بنام این [[طایفه]] در سراسر دوران [[سیطره]] [[بنی امیه]] بر [[بلاد اسلامی]] -که قریب یک [[قرن]] طول کشید- تنها از دو نفر ذکری به عمل آمده است. یکی [[ثعلبة بن سلمة بن حجر بن عمرو بن أجذم]] از تکسواران و [[کارگزاران]] [[مروان بن محمد]] -آخرین خلیفۀ [[اموی]]- بر [[اردن]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹. ابن درید این نام و نسب را: «ثعلبة بن سلامة بن حجدم بن عمرو الأجذم» (ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴) و صحاری از او با نام و نسب: «ثعلبة بن محدم بن عمرو الأجذم» عنوان کردهاند. (عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸)</ref> و [[اندلس]]<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹.</ref> از کشتهشدگان همراه او<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹.</ref> و آن دیگری [[شاعر]] پرآوازه این [[قوم]]، [[عدی بن رقاع عاملی]]<ref>ابن سلام جمحی، طبقات فحول الشعراء، ج۲، ص۶۹۹؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ ابوالقاسم الآمدی، الموتلف و المختلف فی اسماء الشعراء، ص۱۴۶.</ref>. وی «شاعر [[اهل شام]]»<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref> و [[مداح]] بنی امیه، بهویژه [[ولید بن عبدالملک]] (حک. ۸۶-۹۶) بود<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref>. [[عدی بن رقاع]] نزد بنی امیه از [[محبوبیت]] و جایگاه خاصی برخوردار بود، چندان که امرای اموی او را بر دیگر [[شعرا]] مقدم میداشتند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۹، ص۲۱۰؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۱.</ref>. عدی از معاصران جریر –شاعر پرآوازه [[عرب]]- بود که هجویاتی از آن دو علیه یکدیگر در برخی منابع به ثبت رسیده است. نقل است که او متعرض جریر شد و [[هشام بن عبدالملک]] (حک. ۱۰۵-۱۲۵) جریر را از هجو او [[نهی]] کرد<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330863&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:14:50Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به فاصله بسیار [[مساکن]] بنی عامله با کانون [[اسلام]] و نیز همپیمانی و تأثیرپذیری این قوم از [[رومیان]]، توقع اسلامپذیری و بالتبع نقشآفرینی قابل توجه این [[قوم]] در حوادث و وقایع [[تاریخ اسلام]] -از جمله رخدادهای ایام [[حیات]] [[نبوی]]{{صل}}- را قدری مشکل مینماید. عدم ذکر نامی از ایشان در جمع [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} یا حضور ایشان در وقایع مهم دوران حیات [[نبی اکرم]]{{صل}} در منابع، [[گواهی]] بر [[صدق]] این سخن است. نخستین بار در منابع و مآخذ [[اسلامی]]، در حوادث و رخدادهای [[سال هشتم هجرت]] از این قوم ذکری به میان آمده است. بنا بر نقل منابع، [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جمادی الاخر]] این سال، جمعی از بزرگان [[مهاجر]] و [[انصار]] از جمله [[ابوبکر]] و عمر و [[ابوعبیده]] را به [[فرماندهی]] [[عمرو بن عاص]] به [[ذات السلاسل]] –که ده [[روز]] راه تا [[مدینه]] فاصله داشت،- فرستاد. این گروه پس از رسیدن به منطقه مورد نظر، به [[اجتماع]] [[دشمن]]، متشکل از [[قضاعه]]، [[عامله]]، [[لخم]] و [[جذام]]، [[حمله]] بردند و ضمن به [[هلاکت]] رساندن تعداد زیادی از آنان، [[اموال]] بسیاری از ایشان را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۰-۳۸۱.</ref>. [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] هم از دیگر وقایع مهم [[تاریخ]] [[دوران پیامبر]]{{صل}} است که در آن ذکری از بنی عامله به میان رفته است. در این سال، گروهی از [[بازرگانان]] شامی خبر آوردند که [[هرقل]] –امپراطور بیزانس- سپاهی بزرگ از [[رومیان]] فراهم آورده و [[مردم]] لخم، جذام، عامله و [[غسان]] را بر مقدمه آن گماشته و آنها را به بلقاء<ref>«بلقاء» ناحیهای است از مناطق تحت حاکمیت دمشق، بین شام و وادی القری. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۸۹)</ref> فرستاده است. در پی دریافت این خبر، رسول خدا{{صل}} با وجود گرمای شدید هوا، دستور به [[بسیج عمومی]] مردم دادند و از آنها خواستند تا با [[آمادهسازی]] تمام امکانات خود، مهیای این [[جنگ]] شوند. [[پیامبر]]{{صل}}، اشخاصی را هم به [[مکه]] و [[قبایل]] دیگر اعزام فرمود تا آنها را برای جنگ [[حرکت]] دهند. پس از گرد آمدن [[سپاه]]، [[لشکر]] راهی [[سرزمین روم]] شدند<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۹۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۲۵-۱۲۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۶۸.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به فاصله بسیار [[مساکن]] بنی عامله با کانون [[اسلام]] و نیز همپیمانی و تأثیرپذیری این قوم از [[رومیان]]، توقع اسلامپذیری و بالتبع نقشآفرینی قابل توجه این [[قوم]] در حوادث و وقایع [[تاریخ اسلام]] -از جمله رخدادهای ایام [[حیات]] [[نبوی]]{{صل}}- را قدری مشکل مینماید. عدم ذکر نامی از ایشان در جمع [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} یا حضور ایشان در وقایع مهم دوران حیات [[نبی اکرم]]{{صل}} در منابع، [[گواهی]] بر [[صدق]] این سخن است. نخستین بار در منابع و مآخذ [[اسلامی]]، در حوادث و رخدادهای [[سال هشتم هجرت]] از این قوم ذکری به میان آمده است. بنا بر نقل منابع، [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جمادی الاخر]] این سال، جمعی از بزرگان [[مهاجر]] و [[انصار]] از جمله [[ابوبکر]] و عمر و [[ابوعبیده]] را به [[فرماندهی]] [[عمرو بن عاص]] به [[ذات السلاسل]] –که ده [[روز]] راه تا [[مدینه]] فاصله داشت،- فرستاد. این گروه پس از رسیدن به منطقه مورد نظر، به [[اجتماع]] [[دشمن]]، متشکل از [[قضاعه]]، [[عامله]]، [[لخم]] و [[جذام]]، [[حمله]] بردند و ضمن به [[هلاکت]] رساندن تعداد زیادی از آنان، [[اموال]] بسیاری از ایشان را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۰-۳۸۱.</ref>. [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] هم از دیگر وقایع مهم [[تاریخ]] [[دوران پیامبر]]{{صل}} است که در آن ذکری از بنی عامله به میان رفته است. در این سال، گروهی از [[بازرگانان]] شامی خبر آوردند که [[هرقل]] –امپراطور بیزانس- سپاهی بزرگ از [[رومیان]] فراهم آورده و [[مردم]] لخم، جذام، عامله و [[غسان]] را بر مقدمه آن گماشته و آنها را به بلقاء<ref>«بلقاء» ناحیهای است از مناطق تحت حاکمیت دمشق، بین شام و وادی القری. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۸۹)</ref> فرستاده است. در پی دریافت این خبر، رسول خدا{{صل}} با وجود گرمای شدید هوا، دستور به [[بسیج عمومی]] مردم دادند و از آنها خواستند تا با [[آمادهسازی]] تمام امکانات خود، مهیای این [[جنگ]] شوند. [[پیامبر]]{{صل}}، اشخاصی را هم به [[مکه]] و [[قبایل]] دیگر اعزام فرمود تا آنها را برای جنگ [[حرکت]] دهند. پس از گرد آمدن [[سپاه]]، [[لشکر]] راهی [[سرزمین روم]] شدند<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۹۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۲۵-۱۲۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۶۸.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وفد بنی عامله]] به [[مدینه]] در [[رمضان]] المبارک [[سال دهم هجرت]] هم، از دیگر [[اخبار]] این [[طایفه]] در دوران [[حیات]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} به شمار رفته است<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۸۲.</ref>. بر فرض [[صحت]] این خبر، این اقدام را باید نخستین تلاش گروهی آنان در [[پذیرش اسلام]] دانست.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وفد بنی عامله]] به [[مدینه]] در [[رمضان]] المبارک [[سال دهم هجرت]] هم، از دیگر [[اخبار]] این [[طایفه]] در دوران [[حیات]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} به شمار رفته است<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۸۲.</ref>. بر فرض [[صحت]] این خبر، این اقدام را باید نخستین تلاش گروهی آنان در [[پذیرش اسلام]] دانست.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==[[تاریخ]] [[اسلامی]] بنی عامله==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در پی [[رحلت نبی خاتم]]{{صل}} و آغاز [[فتوحات اسلامی]]، هراکلیوس<ref>امپراطور بیزانس که در منابع عربی با نام «هرقل» از او یاد میشود.</ref>، که پیشتر مناطق مهم [[شام]] -از جمله [[حمص]]- را از دست داده بود، یک بار دیگر کوشید تا با سامان دادن لشکری عظیم از [[رومیها]]، [[شامیان]]، اهالی جزیره و ارمنستانیها، در کنار [[قبایل عرب]] منطقه همچون: [[لخم]]، [[جذام]]، بلقین، بلی، [[عامله]] و [[قبائل]] [[قضاعه]] و [[غسان]] به [[جنگ]] [[مسلمانان]] برود. بدین منظور، او در تابستان [[سال ۱۴ هجری]]، همراه با [[رومیان]] و جمع زیادی از مستعربه از [[قبایل]] لخم، جذام، بلقین، بلی، عامله و قبائل قضاعه و غسان به [[انطاکیه]] رفت و آماده [[پیکار]] با مسلمانان شد. او بخشی از [[سپاه]] خود را به [[فرماندهی]] فردی به نام «صقلار» به سوی مسلمانان فرستاد. این سپاه در [[رجب]] [[سال ۱۵ هجری]] در [[یرموک]] با مسلمانان به فرماندهی [[ابوعبیده جراح]] مصاف داد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۷۰؛ فسوی، المعرفة و التاریخ، ج۳، ص۳۰۰.</ref>. در این جنگ، با وجود آنکه قبیلۀ عامله، همچون قبیلههای دیگر [[عرب]] شام، [[همپیمان]] سپاه بیزانس بودند، برخی از مردان بنی عامله در کنار تنی چند از [[مردمان]] [[قبیله]] لخم و جذام همراه [[برادران]] عرب خود در سپاه [[مسلمین]] حضور داشتند. اما حضور ایشان در این جنگ، تداوم چندانی نداشت،؛ چراکه آنان پس از [[مشاهده]] شدت جنگ، پا به [[فرار]] گذاشتند و در دهکدههای اطراف [[پناه]] گرفتند. این امر دستمایه یکی از مسلمانان در اشعارش گردید و ضمن شعری در [[مذمت]] [[فرار]] ایشان از معرکه، چنین سرود: [[مردم]] [[لخم]] و جذام در کار [[گریز]] بودند و ما و [[رومیان]] در «[[مرج]]» به کشاکش بودیم. اگر پس از این، [[لخمیها]] و جذامیها نزد ما باز گردند، ما با آنها کاری نخواهیم داشت»<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۷۱.</ref>. در پی این [[نبرد]]، [[مسلمانان]] در پیکاری دیگر، با [[هرقل]] و [[سپاه]] بزرگش درگیر شدند و در آن نبرد که با کشته شدن جمع زیادی از مستعربه –از جمله عاملیها- همراه بود، به فتحی بزرگ دست یافتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۷۲.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از [[پیروزی]] در [[نبرد یرموک]]، نیروهای بیزانسی به سمت مناطق شمالیتر رانده شدند. [[فرماندهان]] ارشد نظامی، پس از این نبرد، با تقسیم [[سپاه اسلام]] به چند بخش، به سوی مناطق دیگر از جمله مناطق شرقی [[مدیترانه]] پیش تاختند. [[یزید بن ابوسفیان]] از جمله این فرماندهان بود که به احتمال با مشارکت شُرَحْبیل بن حَسْنه (هر دو از [[سرداران]] فاتح [[شام]])، پس از [[فتح دمشق]] و شهرهای ساحلی [[دمشق]]، [[جبل]] عامل را در [[سال ۱۵ هجری]] گشود<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۱۱۹-۱۲۰؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۴۸. نیز ر.ک: محمدعلی مکی، لبنان من الفتح العربی الی الفتح العثمانی: ۶۳۵ـ۱۵۱۶، ج۱، ص۲۶؛ جهاد بنوّت، حرکات النضال فی جبل عامل، ج۱، ص۲۹-۳۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330861&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:14:00Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[ادیان]] جاهلی بنی عامله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[ادیان]] جاهلی بنی عامله==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر میرسد این [[قوم]] نیز مانند بسیاری دیگر از [[اعراب جاهلی]] در [[دوران جاهلیت]] [[بت]] میپرستیدند. بنی عامله در کنار دیگر [[خویشان]] [[یمنی]] خود [[قضاعه]]، [[لخم]]، [[جذام]] و [[غسان]] در دهکدههای مشرف به [[شام]]، بتی مختص به خود به نام «اَقَیصِر» داشتند که به [[عبادت]] آن [[اشتغال]] داشتند<ref>ابن کلبی، الاصنام، ص۳۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۳۸.</ref>. آنان به سوی این بت [[حج]] به جا میآوردند و سرهایشان را نزد آن میتراشیدند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۳۸؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۷۴.</ref>. علاوه بر [[بتپرستی]]، بواسطه حضور این قوم در شام و مراودات گستردهای که [[مردم]] این قوم با [[شامیان]] داشتند، جمع زیادی از آنان به [[آیین مسیحیت]] در آمده بودند<ref>بیان نویهض حوت، فلسطین، ص۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر میرسد این [[قوم]] نیز مانند بسیاری دیگر از [[اعراب جاهلی]] در [[دوران جاهلیت]] [[بت]] میپرستیدند. بنی عامله در کنار دیگر [[خویشان]] [[یمنی]] خود [[قضاعه]]، [[لخم]]، [[جذام]] و [[غسان]] در دهکدههای مشرف به [[شام]]، بتی مختص به خود به نام «اَقَیصِر» داشتند که به [[عبادت]] آن [[اشتغال]] داشتند<ref>ابن کلبی، الاصنام، ص۳۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۳۸.</ref>. آنان به سوی این بت [[حج]] به جا میآوردند و سرهایشان را نزد آن میتراشیدند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۳۸؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۷۴.</ref>. علاوه بر [[بتپرستی]]، بواسطه حضور این قوم در شام و مراودات گستردهای که [[مردم]] این قوم با [[شامیان]] داشتند، جمع زیادی از آنان به [[آیین مسیحیت]] در آمده بودند<ref>بیان نویهض حوت، فلسطین، ص۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==بنی عامله و تعامل با [[دولت نبوی]]{{صل}}==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با توجه به فاصله بسیار [[مساکن]] بنی عامله با کانون [[اسلام]] و نیز همپیمانی و تأثیرپذیری این قوم از [[رومیان]]، توقع اسلامپذیری و بالتبع نقشآفرینی قابل توجه این [[قوم]] در حوادث و وقایع [[تاریخ اسلام]] -از جمله رخدادهای ایام [[حیات]] [[نبوی]]{{صل}}- را قدری مشکل مینماید. عدم ذکر نامی از ایشان در جمع [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} یا حضور ایشان در وقایع مهم دوران حیات [[نبی اکرم]]{{صل}} در منابع، [[گواهی]] بر [[صدق]] این سخن است. نخستین بار در منابع و مآخذ [[اسلامی]]، در حوادث و رخدادهای [[سال هشتم هجرت]] از این قوم ذکری به میان آمده است. بنا بر نقل منابع، [[رسول خدا]]{{صل}} در [[جمادی الاخر]] این سال، جمعی از بزرگان [[مهاجر]] و [[انصار]] از جمله [[ابوبکر]] و عمر و [[ابوعبیده]] را به [[فرماندهی]] [[عمرو بن عاص]] به [[ذات السلاسل]] –که ده [[روز]] راه تا [[مدینه]] فاصله داشت،- فرستاد. این گروه پس از رسیدن به منطقه مورد نظر، به [[اجتماع]] [[دشمن]]، متشکل از [[قضاعه]]، [[عامله]]، [[لخم]] و [[جذام]]، [[حمله]] بردند و ضمن به [[هلاکت]] رساندن تعداد زیادی از آنان، [[اموال]] بسیاری از ایشان را به [[غنیمت]] گرفتند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۸۰-۳۸۱.</ref>. [[غزوه تبوک]] در [[سال نهم هجرت]] هم از دیگر وقایع مهم [[تاریخ]] [[دوران پیامبر]]{{صل}} است که در آن ذکری از بنی عامله به میان رفته است. در این سال، گروهی از [[بازرگانان]] شامی خبر آوردند که [[هرقل]] –امپراطور بیزانس- سپاهی بزرگ از [[رومیان]] فراهم آورده و [[مردم]] لخم، جذام، عامله و [[غسان]] را بر مقدمه آن گماشته و آنها را به بلقاء<ref>«بلقاء» ناحیهای است از مناطق تحت حاکمیت دمشق، بین شام و وادی القری. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۸۹)</ref> فرستاده است. در پی دریافت این خبر، رسول خدا{{صل}} با وجود گرمای شدید هوا، دستور به [[بسیج عمومی]] مردم دادند و از آنها خواستند تا با [[آمادهسازی]] تمام امکانات خود، مهیای این [[جنگ]] شوند. [[پیامبر]]{{صل}}، اشخاصی را هم به [[مکه]] و [[قبایل]] دیگر اعزام فرمود تا آنها را برای جنگ [[حرکت]] دهند. پس از گرد آمدن [[سپاه]]، [[لشکر]] راهی [[سرزمین روم]] شدند<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۹۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۲۵-۱۲۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۶۸.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وفد بنی عامله]] به [[مدینه]] در [[رمضان]] المبارک [[سال دهم هجرت]] هم، از دیگر [[اخبار]] این [[طایفه]] در دوران [[حیات]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} به شمار رفته است<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۸۲.</ref>. بر فرض [[صحت]] این خبر، این اقدام را باید نخستین تلاش گروهی آنان در [[پذیرش اسلام]] دانست.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330860&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:13:18Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هر روی، آنچه که [[محققان]] قدیم و جدید بر آن متفقاند و برخی [[روایات]] [[فرق اسلامی]] نیز بر آن صحه میگذارد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹.</ref>، این است که [[طایفه]] بزرگ بنی عامله با [[جمعیت]] بسیارش<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶.</ref>، در منطقه [[شامات]] و در حدود سرزمینی بین [[اردن]] و منطقه عمومی جنوب لبنان و شمال [[فلسطین]] امروزی ساکن بودند. ضمن این که گزارشهایی هم در دست است که از حضور جمعی از اعقاب آنها، در بلّه از مناطق [[ریّه]] [[اندلس]] حکایت دارند<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هر روی، آنچه که [[محققان]] قدیم و جدید بر آن متفقاند و برخی [[روایات]] [[فرق اسلامی]] نیز بر آن صحه میگذارد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹.</ref>، این است که [[طایفه]] بزرگ بنی عامله با [[جمعیت]] بسیارش<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶.</ref>، در منطقه [[شامات]] و در حدود سرزمینی بین [[اردن]] و منطقه عمومی جنوب لبنان و شمال [[فلسطین]] امروزی ساکن بودند. ضمن این که گزارشهایی هم در دست است که از حضور جمعی از اعقاب آنها، در بلّه از مناطق [[ریّه]] [[اندلس]] حکایت دارند<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==[[تاریخ]] [[جاهلی]] بنی عامله==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از تاریخ دوران جاهلی این [[قوم]] اطلاع چندانی در دست نیست. از معدود [[اخبار]] بهدست آمده از این قوم و از کهنترین آنان –همانگونه که پیش از این بدان پرداخته شد- میتوان از [[همراهی]] بنی عامله با تبع [[اسعد]] ابوکرب معروف به «تبع اصغر» در [[لشکرکشی]] او به [[حیره]] یاد کرد. بر اساس این اخبار، تبع در این لشکرکشی جمعی از [[مردم]] [[ازد]]، [[لخم]]، [[جذام]]، [[عامله]] و [[قضاعه]] را در آنجا گماشت و آنان در حیره به [[ساخت و ساز]] پرداختند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۱، ص۵۶۶؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۲۷۷؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۶۱.</ref>. از دیگر اخبار جاهلی این قوم میتوان به [[پیمان]] [[فرزندان]] عامله با بنیکلب بن وبره<ref>ابن کلبی آنان را از حلفاء یکی از شاخههای بنیکلب به نام «بنی حارث بن جناب» ذکر کرده است. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹.</ref> اشاره کرد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۰.</ref>. بر اساس این [[همپیمانی]]، که در دوران [[ریاست]] ابوغرم بن عوکلان بن زهد بن سلمان بن زهد بن حارث (عامله) اتفاق افتاد، ابوغرم دختر خود حبی را به [[عقد]] کلب بن وبره در آورد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸.</ref>. [[همپیمانی]] با بنیکلب موجب شد تا آنان در [[نبرد]] [[جاهلی]] این [[قبیله]] با [[قبیله طی]] حضور یابند. در این [[جنگ]]، یکی از سران بنی عامله به نام قُعَیسیس، [[عدی بن حاتم طایی]] –رییس قبیله طی- را به [[اسارت]] گرفت. نقل است که در این هنگام، مردی از بنیکلب به نام شعیب (شعیث) بن ربیع بن مسعود علیمی (کلبی)، عدی را از عاملیها تحویل گرفت. [[عدی بن حاتم]] به آن [[مرد]]-که گویا تبار شایستهای نداشت- گفت: «تو را چه رسد به اسیری اشراف؟» آن مرد با شنیدن این حرف، عدی را بدون دریافت فدیه [[آزاد]] کرد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹- ۲۰۰؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==[[ادیان]] جاهلی بنی عامله==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به نظر میرسد این [[قوم]] نیز مانند بسیاری دیگر از [[اعراب جاهلی]] در [[دوران جاهلیت]] [[بت]] میپرستیدند. بنی عامله در کنار دیگر [[خویشان]] [[یمنی]] خود [[قضاعه]]، [[لخم]]، [[جذام]] و [[غسان]] در دهکدههای مشرف به [[شام]]، بتی مختص به خود به نام «اَقَیصِر» داشتند که به [[عبادت]] آن [[اشتغال]] داشتند<ref>ابن کلبی، الاصنام، ص۳۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۳۸.</ref>. آنان به سوی این بت [[حج]] به جا میآوردند و سرهایشان را نزد آن میتراشیدند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۳۸؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۷۴.</ref>. علاوه بر [[بتپرستی]]، بواسطه حضور این قوم در شام و مراودات گستردهای که [[مردم]] این قوم با [[شامیان]] داشتند، جمع زیادی از آنان به [[آیین مسیحیت]] در آمده بودند<ref>بیان نویهض حوت، فلسطین، ص۷۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330859&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:12:03Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عاملیان از نظر تبار، [[عرب]] اصیلاند و گویش زبانی ایشان از همۀ گویشهای دیگر [[سرزمین شام]] به [[عربی]] [[فصیح]] نزدیکتر است. همچنین در [[فرهنگ عمومی]] و [[آداب و رسوم]] و [[اخلاق اجتماعی]]، همچون [[مهماننوازی]]، [[بخشندگی]] و [[حفظ حقوق]] [[همسایگی]] از میراثبانان [[فرهنگ ناب]] عربی به شمار میروند و در [[ادب]] منظوم و منثور ایشان نیز همین ذوق و سلیقه به چشم میخورد<ref>محمد تقی فقیه، جبل عامل فی التاریخ، ص۸۱؛ محسن امین، خطط جبل عامل، ص۶۹-۷۰، ۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عاملیان از نظر تبار، [[عرب]] اصیلاند و گویش زبانی ایشان از همۀ گویشهای دیگر [[سرزمین شام]] به [[عربی]] [[فصیح]] نزدیکتر است. همچنین در [[فرهنگ عمومی]] و [[آداب و رسوم]] و [[اخلاق اجتماعی]]، همچون [[مهماننوازی]]، [[بخشندگی]] و [[حفظ حقوق]] [[همسایگی]] از میراثبانان [[فرهنگ ناب]] عربی به شمار میروند و در [[ادب]] منظوم و منثور ایشان نیز همین ذوق و سلیقه به چشم میخورد<ref>محمد تقی فقیه، جبل عامل فی التاریخ، ص۸۱؛ محسن امین، خطط جبل عامل، ص۶۹-۷۰، ۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==[[مساکن]] و منازل این [[قوم]]==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاستگاه اولیه این [[قوم]] را مانند دیگر [[خویشاوندان]] همنسبشان –چونان [[بنی جذام]] و [[بنی لخم]]- [[یمن]] گفتهاند<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۲۹.</ref>: در پی [[سیل عرم]] و ویرانی [[سد مأرب]]<ref>أبو الفداء، المختصر فی اخبار البشر، ج، ص۲۲؛ محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>، بنی عاملیها نیز همراه با [[قبایل]] [[لخم]] و جذام و [[غسان]] به نواحی شمالی [[جزیرة العرب]] و مناطق ساحلی [[شام]] کوچ کردند<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸. بر اساس برخی روایات منتسب به پیامبر{{صل}} نیز، از لخم و جذام و عامله و غسان، به عنوان چهار قبیله سبئی که از یمن به شام کوچیده و در آن سرزمین منزل گزیدهاند، نام برده شده است. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹)</ref> و در نزدیکی [[دمشق]]، در حدود جبالی که بعدها بواسطه حضورشان، «[[جبل]] عامل» نامگذاری شد، [[سکونت]] گزیدند<ref>ابو الفداء، المختصر فی أخبار البشر، ج۱، ص۶۶؛ محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴. به این کوه «جبل الجلیل» و «جبل الخیل» هم گفتهاند. (محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴)</ref>. بعضی دیگر از منابع هم، در ذکر حدود و [[ثغور]] سرزمینی بنی عامله، آن را در مجاورت [[سرزمین]] [[اردن]] گفتهاند و آوردهاند: «جبل عامل مشرف به [[عکا]] است و از جانب دریا بدان میپیوندد و تا اردن و فلجه امتداد دارد»<ref>حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۳۲.</ref>. برخی دیگر هم در تبیین دقیقتر حدود سرزمینی این منطقه، جبل عامل را نام منطقه وسیعی به عرض از شش تا هشت فرسخ یا بیشتر و طول حدود [[دوازده]] فرسخ گفته، آن را مشتمل بر [[روستاها]] و شهرهایی دانستهاند که همگی آنها آباد و دارای سکنه است. این سرزمین از غرب به [[دریای مدیترانه]]، از شرق به الحوله و [[وادی]] التیم و بقاع و برخی از کوههای لبنان، و در جنوب به [[فلسطین]] محدود است»<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی نقلهای افسانهای هم از سکونت این [[قوم]] در منطقه [[حیره]] خبر دادهاند و عنوان داشتهاند که تبع [[اسعد]] ابوکرب معروف به «تبع اصغر» –فرمانروای بزرگ [[حمیر]]- در [[لشکرکشی]] خود به حیره جمعی از [[مردم]] همراه خود از [[قبایل]] [[ازد]] و لخم و [[جذام]] و عامله و [[قضاعه]] را در آنجا گماشت. آنان در حیره به [[ساخت و ساز]] پرداختند تا این که جمع دیگری از [[اعراب]] نیز به ایشان پیوستند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۱، ص۵۶۶؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۲۷۷؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۶۱.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محققان]] معاصر نیز، در تحقیقات خود بر این باورند که در پی حادثۀ طبیعی [[سیل عرم]] و ویرانی [[سد مأرب]] و آوارگی [[قوم سبأ]]<ref>ر.ک: سوره سبأ، آیات ۱۵-۱۷.</ref> در سرآغاز هزارۀ اول قبل از میلاد، در مقاطع مختلف زمانی، از همان [[زمان]] تا سدههای نزدیک به [[ظهور اسلام]] به تدریـج از [[یمن]]، نخست، بـه جنوب [[بحر المیت]]، و سپـس از آنجا به جبال جنوبی لبنان کوچیدهاند و از اینرو، آن منطقه، به یُمن وجودشان «[[جبل]] عامل» نام گرفته است<ref>نک: محمد جابر آل صفا، تاریخ جبل عامل، ص۲۴-۲۵؛ بیان نویهض حوت، فلسطین، ص۷۰.</ref>. آنان همچنین بر این نظرند که اگرچه گزارشهای [[اسلامی]]، عموماً بر این امر پای میفشارند که قبیلۀ بنی عامله به هنگام [[فتوحات اسلامی]] در جبل عامل، حضور داشتهاند<ref>نک: جهاد بنوت، حرکات النضال فی جبل عامل، ص۲۹-۳۰.</ref>، اما برخی دیگر از گزارشها، حکایت از آن دارند که از عصر توراتی تا [[سال نهم هجرت]] و همزمان با [[غزوۀ تبوک]]، این [[قبیله]] در جایگاه سابق خود، بلقا و جنوب [[فلسطین]]، در مجاورت قبیلههای لخم و جذام میزیسته است<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۶۸؛ نیز نک: محمد تقی فقیه، جبل عامل فی التاریخ، ص۸۳-۸۴.</ref> به نظر میرسد که همین گزارشها بیانگر نقل و انتقال قبیلۀ عامله به سمت شمال و به جبال جلیل و جبل عامل بوده باشند که به اقتضای ضرورتهای نظامی در [[امپراتوری]] بیزانس به [[هدف]] مقابله با [[فتوح اسلامی]] صورت گرفته است<ref>جهاد بنوت، حرکات النضال فی جبل عامل، ص۲۹-۳۰.</ref>.<ref>با نگاهی به مقاله «جبل عامل»، تألیف غلامرضا جمشید نژاد، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در هر روی، آنچه که [[محققان]] قدیم و جدید بر آن متفقاند و برخی [[روایات]] [[فرق اسلامی]] نیز بر آن صحه میگذارد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹.</ref>، این است که [[طایفه]] بزرگ بنی عامله با [[جمعیت]] بسیارش<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶.</ref>، در منطقه [[شامات]] و در حدود سرزمینی بین [[اردن]] و منطقه عمومی جنوب لبنان و شمال [[فلسطین]] امروزی ساکن بودند. ضمن این که گزارشهایی هم در دست است که از حضور جمعی از اعقاب آنها، در بلّه از مناطق [[ریّه]] [[اندلس]] حکایت دارند<ref>ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafarihttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87&diff=1330858&oldid=prevJaafari: /* منابع */2025-01-22T08:11:27Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بنی جذام]] در کنار [[قبایل]]: [[لخم]]، [[عامله]] و [[غسان]]، در شمار چهار [[قبیله]] سبئی خارج از [[سرزمین یمن]] بودند<ref>بر اساس برخی روایات منتسب به پیامبر{{صل}} نیز، از لخم و جذام و عامله و غسان، به عنوان چهار قبیله سبئی که از یمن به شام کوچیده و در آن سرزمین منزل گزیدهاند، نام برده شده است. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹.)</ref> که در پی آشفتگیهای [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] حاصل از کشمکشهای [[حمیریان]] و [[قحطانیان]] و [[تغییر]] راههای [[تجاری]] [[یمن]] که شریان اصلی [[اقتصاد]] یمن بسته بدان بود، و سرانجام با تخریب [[سد مأرب]]<ref>ر.ک: أبو الفداء، المختصر فی اخبار البشر، ج، ص۲۲؛ احمد امین، پرتو اسلام، ص۲۹؛ غلامحسین مصاحب، دائرة المعارف فارسی، جلد اول، ص۱۲۵۶؛ فیلیپ خلیل حتّی، تاریخ عرب، ص۸۳ و...</ref> در حدود [[قرن اول]] و دوم میلادی<ref>احمد پاکتچی، ازد [پیش از اسلام]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ص۲۴-۲۵.</ref> و وارد شدن آسیب شدید بر شبکه آبیاری [[مأرب]]، همراه با بسیاری از [[قبایل یمنی]] دیگر، جلای [[وطن]] کرده، به [[امید]] یافتن زیستگاهی بهتر، روی به شمال آوردند و در [[شام]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۲۴.؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸.</ref> و [[فلسطین]]<ref>یعقوبی، تاریخ، ج۱، ص۱۹۰؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۹۸. نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۲۵۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۳۱.</ref> و نواحی اطراف آن، -همچون اِرم، معان، [[مدین]] و اَیله-<ref>ر.ک: یاقوت، معجم البلدان، ج۱، ص۱۵۴-۱۵۵ و ج۲، ص۲۵۸-۲۵۹؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۲۰۱و ص۱۲۴۷؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۹۸؛ زمخشری، الفائق فی غریب الحدیث، ج۳، ص۱۶۳.</ref>، و سپس [[مصر]] و شمال [[افریقا]] و بعد، [[اندلس]] ساکن شدند. جذامیها در ادوار مختلف [[تاریخی]]، نقشآفرین بسیاری از حوادث و وقایع مناطق محل سکونت خود، در [[روزگار]] پیش از [[اسلام]] و قرون نخست [[اسلامی]] بودند که در این مقاله به بخشی از آن پرداخته خواهد شد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بنی جذام]] در کنار [[قبایل]]: [[لخم]]، [[عامله]] و [[غسان]]، در شمار چهار [[قبیله]] سبئی خارج از [[سرزمین یمن]] بودند<ref>بر اساس برخی روایات منتسب به پیامبر{{صل}} نیز، از لخم و جذام و عامله و غسان، به عنوان چهار قبیله سبئی که از یمن به شام کوچیده و در آن سرزمین منزل گزیدهاند، نام برده شده است. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹.)</ref> که در پی آشفتگیهای [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] حاصل از کشمکشهای [[حمیریان]] و [[قحطانیان]] و [[تغییر]] راههای [[تجاری]] [[یمن]] که شریان اصلی [[اقتصاد]] یمن بسته بدان بود، و سرانجام با تخریب [[سد مأرب]]<ref>ر.ک: أبو الفداء، المختصر فی اخبار البشر، ج، ص۲۲؛ احمد امین، پرتو اسلام، ص۲۹؛ غلامحسین مصاحب، دائرة المعارف فارسی، جلد اول، ص۱۲۵۶؛ فیلیپ خلیل حتّی، تاریخ عرب، ص۸۳ و...</ref> در حدود [[قرن اول]] و دوم میلادی<ref>احمد پاکتچی، ازد [پیش از اسلام]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ص۲۴-۲۵.</ref> و وارد شدن آسیب شدید بر شبکه آبیاری [[مأرب]]، همراه با بسیاری از [[قبایل یمنی]] دیگر، جلای [[وطن]] کرده، به [[امید]] یافتن زیستگاهی بهتر، روی به شمال آوردند و در [[شام]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۲۴.؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸.</ref> و [[فلسطین]]<ref>یعقوبی، تاریخ، ج۱، ص۱۹۰؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۹۸. نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۲۵۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۳۱.</ref> و نواحی اطراف آن، -همچون اِرم، معان، [[مدین]] و اَیله-<ref>ر.ک: یاقوت، معجم البلدان، ج۱، ص۱۵۴-۱۵۵ و ج۲، ص۲۵۸-۲۵۹؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۲۰۱و ص۱۲۴۷؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۹۸؛ زمخشری، الفائق فی غریب الحدیث، ج۳، ص۱۶۳.</ref>، و سپس [[مصر]] و شمال [[افریقا]] و بعد، [[اندلس]] ساکن شدند. جذامیها در ادوار مختلف [[تاریخی]]، نقشآفرین بسیاری از حوادث و وقایع مناطق محل سکونت خود، در [[روزگار]] پیش از [[اسلام]] و قرون نخست [[اسلامی]] بودند که در این مقاله به بخشی از آن پرداخته خواهد شد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==[[نسب]] بنی عامله==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نسب این [[قوم]] [[اختلاف]] است. برخی آنان را از [[عمالقه]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۱۶۴. ابن اثیر هم به نقل از ابوسعد، آنها را از عمالیق و از فرزندان عملیق بن لاوَذ بن ارم بن سام بن نوح{{ع}} برشمرده است. (ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۰۷)</ref> و بعضی ایشان را مضری ([[عدنانی]])<ref>ر.ک: ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۱۰۳؛ جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۷۷۵.</ref> و جمعی هم، ایشان را بدون واسطه از [[فرزندان]] [[سبأ بن یشجب بن یعرب بن قحطان]]<ref>ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۱۰۳؛ جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۷۷۵؛ مقدسی، البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۱۷-۱۱۸. در این صورت او برادر حمیر و کهلان و از پدران لخم و جذام -از قبایل معروف قحطانی- خواهد بود. (ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۸۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶)</ref> دانستهاند. در مقابل، بسیاری از [[نسبشناسان]] هم، بر این اعتقادند که آنان از [[اعراب قحطانی]] و از شعب قوم بزرگ کهلان بن سبأاند که نسب از بنی حارث بن عدی بن حارث بن مُرة بن أدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان میبرند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸؛ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۰۷. بر پایه این نسب، عاملة بن حارث برادر لخم و جذام خوهد بود. (ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۰ و ۴۲۲؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۱؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸) برای مطالعه بیشتر نسبهای برشمرده شده برای بنی عامله و اقوال مطرح شده دیگر ر.ک: یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۰۲ و ۲۲۹؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۳۳ و...</ref>. در علت نامیده شدن این قوم به بنی عامله<ref>نویری نام دیگر بنی حارث بن عدی را به جای «عامله»، «عائذه» عنوان کرده است. (نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹)</ref>، برخی بر این باورند که عامله، نام دیگر [[حارث بن عدی]] است<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۱۲۶؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۳۳.</ref>. بعضی دیگر هم، [[عامله]] را برگرفته از نام [[همسر]] حارث دانسته، آوردهاند که [[زهد]] و معاویه -پسران حارث بن عدی- را به جهت انتسابشان به مادر قضاعیهشان عامله بنت [[مالک بن ودیعة بن الحاف بن قضاعه]]، بدین نام خواندهاند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸؛ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰. ابن کلبی در بخش دیگر از کتاب خود (. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۳۵) و نیز همدانی، از مادر عامله و برادرانش لخم و جذام با نام «رقاش بنت همدان» یاد کردهاند. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱)</ref>. از [[زهد بن حارث بن عدی]]، پسرانی به اسامی عَوکَلان، رخمان<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۳. برخی منابع از او با نام «رحمان» (عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸) و بعضی دیگر، از او با نام «زَحفان بن زهد» یاد کردهاند. (نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۶۷)</ref> و [[سلمان]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref> به [[دنیا]] آمدند و از معاویه پسر دیگر حارث هم، فرزندانی به نامهای شعل و [[عجل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹.</ref>، سلمه، قرّه و [[ثعلبه]]<ref>نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref> متولد شدند و بدین ترتیب، [[طایفه]] بنی عامله بر پایه این [[فرزندان]] و دیگر اولادی که از [[ذریه]] حارث بن عدی متولد شدند، شکل گرفت. از بنی عاملة بن حارث، شعب و فروعات بسیاری متفرع گردیده است که از مهمترین آنان میتوان از [[بنی عوکلان بن زهد]]<ref>ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۶۳.</ref>، [[بنی طمثان بن ابوغرم]]،<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴. ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸.</ref> [[بنی یحیی بن سلمان بن زهد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸.</ref>، [[بنی اقرع بن سلمان بن زهد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۸.</ref>، [[بنی شعل بن معاویة بن حارث]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۰۵.</ref>، [[بنی عجل بن معاویة بن حارث]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰؛ بتی، تذکرة الالباب بأصول الانساب، ص۱۳۴.</ref>، [[بنی سلمة بن معاویه]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۶۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۹۳.</ref>، [[هنیة بن جذیمة بن سلمه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹.</ref>، [[سلامة بن جذیمة بن سلمه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹.</ref>، [[بنی سلم بن طمثان بن ابوعزم]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۱.</ref>، [[بنی وحان بن جذیمة بن سلمه]] (بنی مَوهَبه)<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۹۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴. نیز ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۷۸.</ref> و... یاد کرد.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاملیان از نظر تبار، [[عرب]] اصیلاند و گویش زبانی ایشان از همۀ گویشهای دیگر [[سرزمین شام]] به [[عربی]] [[فصیح]] نزدیکتر است. همچنین در [[فرهنگ عمومی]] و [[آداب و رسوم]] و [[اخلاق اجتماعی]]، همچون [[مهماننوازی]]، [[بخشندگی]] و [[حفظ حقوق]] [[همسایگی]] از میراثبانان [[فرهنگ ناب]] عربی به شمار میروند و در [[ادب]] منظوم و منثور ایشان نیز همین ذوق و سلیقه به چشم میخورد<ref>محمد تقی فقیه، جبل عامل فی التاریخ، ص۸۱؛ محسن امین، خطط جبل عامل، ص۶۹-۷۰، ۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
</table>Jaafari