Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== بنی مالک بن عوف از شاخه‌های قبیله بنی جعفی و از زیرشاخه‌های قبیله بزرگ مذحج هستند که نسب از مالک بن عوف بن سعد بن عوف بن حریم بن جعفیّ می‌برندابن کلبی،...» ایجاد کرد

2025-11-27T04:32:58Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== بنی مالک بن عوف از شاخه‌های قبیله بنی جعفی و از زیرشاخه‌های قبیله بزرگ مذحج هستند که نسب از مالک بن عوف بن سعد بن عوف بن حریم بن جعفیّ می‌برند<ref>ابن کلبی،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
بنی مالک بن عوف از شاخه‌های [[قبیله]] [[بنی جعفی]] و از زیرشاخه‌های قبیله بزرگ مذحج هستند که [[نسب]] از مالک بن عوف بن سعد بن عوف بن حریم بن جعفیّ می‌برند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۴.</ref>. مالک دارای فرزندانی به اسامی [[معاویه]]، وزاع و عوف بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۴.</ref>. از [[معاویة بن مالک بن عوف]]، حذیفه و حارث معروف به «أبو [[حمران]]» متولد شدند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۴.</ref> و از ابوحمران هم فرزندانی به نام‌های [[خیثمه]]، أسعر، حمران و عمرو به [[دنیا]] آمدند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۴.</ref> و بدین ترتیب، [[نسل]] مالک بن عوف در [[زمین]] [[توسعه]] یافت.

از [[تاریخ]] [[جاهلی]] [[بنی مالک]] جز آنچه که در ذیل شرح حال برخی از بزرگان این [[قوم]] آمده است، خبری در دست نیست. بر این اساس، اسعر (مرثد) بن ابی حمران [[حارث بن معاویه]] از شعرای این قوم<ref>ابن درید، الاشتقاق، ج‌۱، ص۴۰۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۲۶۴.</ref> و [[محمد بن حمران بن أبی حمران]] معروف به «[[شویعر بن حمران]]» از جمله [[رجال]] معروف جاهلی این [[طایفه]] برشمرده شده‌اند. نام شویعر، نامی است که [[امرؤ القیس]] بن [[حجر]] بر محمّد بن حمران نهاد. [[امرؤالقیس]] فردی را به سوی وی فرستاد تا اسبی را بخرد اما [[محمد بن حمران]] مانع شد<ref>آمدی، المؤتلف والمختلف فی اسماء الشعراء، ج۱، ص۱۸۱.</ref>. از این‌رو امرؤالقیس درباره‌اش چنین سرود:
{{عربی|أبلغا عنی الشویعر أنی *** عمد عین نکبتهن حزیماً}}<ref>آمدی، المؤتلف والمختلف فی اسماء الشعراء، ج۱، ص۱۸۱. و با اندکی اختلاف در ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۴.</ref>

از [[اخبار]] دوران [[اسلامی]] بنی مالک بن عوف هم، جز اخبار پراکنده و معدودی که غالباً ذیل نام بزرگان این طایفه تعریف یافته، تقریباً خبری در دست نیست. با [[ظهور اسلام]]، برخی از منتسبان این طایفه در [[مدینه]]، همچون [[خولی بن عمرو بن زهیر جعفی]] و برادرانش مالک<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۱۸.</ref>، هلال، عبدالله و عبیدالله [[اسلام]] پذیرفتند و در [[جنگ بدر]] حضور یافتند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۴. نیز ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۱۸؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۱۰.</ref>. لکن [[نفوذ اسلام]] در این [[قبیله]] از سال‌های بین هشتم [[هجری]] تا یازدهم هجری<ref>الموسوعة العربیه، مقاله مذحج.</ref> در پی ارسال [[سرایا]] از سوی [[نبی اکرم]]{{صل}} و وفود [[قبایل مذحجی]] به [[مدینه]] محقق گردید. از جمله این وفود، هیأت اعزامی [[جعفی‌ها]] به [[ریاست]] دو نفر از بزرگان‌شان «[[قیس بن سلمة بن شراحیل]]» و [[برادر]] مادری‌اش «[[سلمة بن یزید]]» بود. این گروه پس از ورود به مدینه، حضور [[پیامبر]]{{صل}} رسیدند. حضرت، آنان را به [[یکتاپرستی]] فراخواند و [[تکالیف]] [[ایمانی]] را بر ایشان [[ابلاغ]] کرد. [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} در این دیدار دستور دادند تا برای قیس نامه‌ای نوشتند و او را بر [[قبایل]] «مُرّان» و «حَریم» و «کُلاب» و وابستگان آنان [[امیر]] کردند<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶.</ref>. علاوه بر جنگ بدر، از برخی از افراد این قبیله همچون [[خولی بن ابی خولی]] به عنوان شرکت کنندگان در جنگ‌های [[احد]] و [[خندق]] و دیگر جنگ‌های [[دوران پیامبر]]{{صل}} نام برده شده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۱۸.</ref>. حضور در [[فتوحات اسلامی]] به‌ویژه [[یرموک]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۷۲، ص۳۵۸ و ۳۶۲؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۹، ص۳۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۲۲۱.</ref> و [[جنگ قادسیه]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۷۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۴۰.</ref> نیز، از دیگر اخباری است که حکایت از حضور [[طایفه]] [[بنی مالک]] در حوادث [[صدر اسلام]] دارد. [[همراهی با امام]] علی{{ع}} و حضور در [[صفین]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۳۳؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۸۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۴۱.</ref>، مشارکت در [[شورش]] [[عبیداللّه بن حر جعفی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۵.</ref> و حضور در حلقه [[اصحاب]] و [[یاران]] برخی از [[خلفای عباسی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۵.</ref> از دیگر مواضعی است که در آن به نام برخی از افراد [[بنی مالک]] پرداخته شده است. از معروف‌ترین شخصیت‌های این [[قوم]] می‌توان از [[ابوامیه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۳۳؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۹، ص۳۷.</ref> [[سوید بن غفله]] از کبار [[مخضرمین]]<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۹، ص۳۷؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۷۵.</ref> و [[شریک]] [[عمر]] در [[جاهلیت]] یاد کرد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۷۹.</ref>. [[سوید]] در ایام [[حیات]] [[نبی خاتم]]{{صل}} [[اسلام]] آورد و [[صدقات]] خود را به مصدِّق<ref>عامل جمع‌آوری زکات.</ref> حضرت پرداخت نمود و خود سوی [[مدینه]] رهسپار شد تا با حضرت دیدار نماید. اما پیش از ورود او به مدینه، حضرت درگذشت و وی [[روز]] [[دفن]] ایشان به مدینه وارد شد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۷۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۴۰.</ref>. سوید در [[فتوحات اسلامی]] از جمله [[نبرد یرموک]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۷۲، ص۳۵۸ و ۳۶۲؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۹، ص۳۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۲۲۱.</ref> و [[جنگ قادسیه]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۷۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۴۰.</ref> مشارکت داشت. نقل است که در [[قادسیه]] چون [[مردم]] فریاد زدند: «اسد اسد» او به میدان [[مبارزه]] با [[دشمن]] رفت و چنان ضربتی بر [[رزمنده دشمن]] زد که شمشیرش از کمر او خارج شد و به سنگی اصابت کرد!!<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۷۹. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۴۰.</ref> وی پس از [[فتوحات]] به [[کوفه]] نقل مکان کرد و در این [[شهر]] رحل اقامت افکند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۸۰؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ۴۴۳؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۷۲، ص۳۵۸.</ref>. با ورود [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به کوفه از یاران ایشان گردید و ایشان را در [[نبرد صفین]] [[همراهی]] کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۳۳؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۸۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۴۱.</ref>. [[سوید]] را همچنین، از فقهای ایام [[معاویه]]<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۴۰.</ref> و از [[تابعین]] [[ثقه]]<ref>العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۴۴۳.</ref> و از طبقه نخستین<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۳۲.</ref> گفته‌اند و [[نقل روایات]] متعددی را بدو منسوب کردند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۳۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۷۷-۷۸.</ref>. از دیگر افراد [[خاندان]] او که در [[تاریخ]] به نامشان پرداخته شده است می‌توان از پسر او [[حرب بن سوید بن غفله]] از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}}<ref>نمازی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۳۲۲.</ref>، ثبیت [[مولی]] سوید و از [[راویان]] [[اهل سنت]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۸۲.</ref> و جعد بن درهم مولی سوید بن غفله و [[معلم]] و مؤدب [[مروان]] یاد کرد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۷۹؛ مقریزی، امتاع الاسماع، ج۱۱، ص۲۸۰.</ref>. در منابع [[شیعی]] هم از سوید بن غفله از [[اصحاب]]<ref>شیخ طوسی، رجال طوسی، ص۶۶؛ نمازی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۶۹.</ref> و [[اولیاء]]<ref>برقی، رجال برقی، ص۴.</ref> [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} و از [[اصحاب امام حسن]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال طوسی، ص۹۴.</ref> معرفی شده، احادیثی از او در منابع شیعی از جمله روایاتی در باب احوال [[حضرت زهرا]]{{س}} و [[مصائب]] ایشان<ref>طبرسی، الاحتجاج، ج۱، ص۱۴۶.</ref> و [[فضیلت]]<ref>شیخ طوسی، امالی طوسی، ص۲۰۶</ref> و [[زهد]] امیرالمؤمنین{{ع}}<ref>شیخ طوسی، امالی طوسی، ص۳۴۷-۳۴۸؛ کلینی، الکافی، ج۳، ص۲۳۱-۲۳۲.</ref> و... از طریق او نقل گردیده است<ref>من باب نمونه ر.ک: شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۳۲۹.</ref>.

از رحیل بن زهیر بن خیثمة بن أبی حمران، أبوخیثمه زهیر بن معاویة بن حدیج بن رحیل از تابعین و از [[فقهای اهل سنت]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۵۸۸؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۱۰؛ الباجی، التعدیل و التجریح، ج۲، ص۶۲۸.</ref>، [[سلم بن حارث بن رحیل]] از اصحاب و [[یاران]] [[مهدی عباسی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۵.</ref>، عبدالرحمن بن حریّ بن زهیر بن نویرة بن حممة بن أبی حمران از اصحاب و یاران [[عبیداللّه بن حر جعفی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۱۵.</ref> به عنوان دیگر شخصیت‌های شهیر بنی [[مالک بن عوف]] یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:13681302.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:قبیله‌های عرب]]

بنی مالک بن عوف بن سعد - تاریخچهٔ نسخه‌ها