بنی یأم بن أصبی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

2025-10-23T20:32:00Z

جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۲
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	# [[هشام بن مذکر]]. با شاخه‌های اصلی:		# [[هشام بن مذکر]]. با شاخه‌های اصلی:
	##وعیل، عجیم، آل مطلق، آل فطیح و آل العرجاء؛ که هریک از آنان، خود، از زیر شاخه‌های متعددی تشکیل یافته‌اند.		##وعیل، عجیم، آل مطلق، آل فطیح و آل العرجاء؛ که هریک از آنان، خود، از زیر شاخه‌های متعددی تشکیل یافته‌اند.
	##عجیم (عجمان) که از ساکنان جنوب شرقی ریاض محسوب شده و از ~~فروعات~~ اصلی آن می‌‌توان به مرزوق و وبیر - که هر یک دارای [[طوایف]] و [[بیوت]] متعددی‌اند - اشاره کرد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۸.</ref>		##عجیم (عجمان) که از ساکنان جنوب شرقی ریاض محسوب شده و از فروع اصلی آن می‌‌توان به مرزوق و وبیر - که هر یک دارای [[طوایف]] و [[بیوت]] متعددی‌اند - اشاره کرد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۸.</ref>
	# [[واصل]] (هبرة) بن مذکر. با شاخه‌ها و طوایف متعددی نظیر آل سالم، [[آل محمد بن شریة]]، آل مسعد، آل زعیرزع، الیحامده و ولد مره. هر یک از این بیوت، خود، دارای انشعابات متعددی‌اند. امروزه از این شاخه با نام بنی هبره - که در [[حقیقت]] [[لقب]] واصل است - یاد می‌‌شود.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۹-۹۴۰.</ref> این دو شعبه (هبره و هشام) و شاخه‌ها و بیوت زیر مجموعه آنها را به جهت نام [[فاطمه]] مادر هبره و هشام، «آل فاطمه» می‌‌گویند. [[ریاست]] و شیخوخیت آل فاطمه در [[حال]] حاضر در خاندان ابوساق قرار دارد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۰.</ref>		# [[واصل]] (هبرة) بن مذکر. با شاخه‌ها و طوایف متعددی نظیر آل سالم، [[آل محمد بن شریة]]، آل مسعد، آل زعیرزع، الیحامده و ولد مره. هر یک از این بیوت، خود، دارای انشعابات متعددی‌اند. امروزه از این شاخه با نام بنی هبره - که در [[حقیقت]] [[لقب]] واصل است - یاد می‌‌شود.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۹-۹۴۰.</ref> این دو شعبه (هبره و هشام) و شاخه‌ها و بیوت زیر مجموعه آنها را به جهت نام [[فاطمه]] مادر هبره و هشام، «آل فاطمه» می‌‌گویند. [[ریاست]] و شیخوخیت آل فاطمه در [[حال]] حاضر در خاندان ابوساق قرار دارد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۰.</ref>
	#مواجد بن مذکر. مواجد فرزند سوم در [[نسب]] یام بن أصبی است. از ~~فروعات~~ اصلی این شاخه می‌‌توان از: أسلوم بن مواجد بن مذکر بن یام و [[آل]] [[الحسن]] یاد کرد. [[ریاست]] بنی مواجد، نخست با ابن قعوان بود و بین آنها و [[آل سعود]] (عبدالله بن سعود) مواثیق و عهودی برقرار بود. پس از [[حمله]] محمد علی پاشا - [[حاکم مصر]] - به الدرعیه - [[دیار]] آل سعود - بنی یأم به [[یاری]] او برخاستند اما ابن قعوان بر اساس مواثیقی که با [[مردم]] این [[طایفه]] داشت، از [[یاری دادن]] به محمد علی خودداری کرد. از این رو، حسن بن هبه مکرمی، وی را از ریاست بنی مواجد برکنار کرد و ابن نصیب را به جای او بر همه مواجد ریاست داد. از آن [[زمان]] تا کنون آل نصیب، عهده دار ریاست و شیخوخیت بنی مواجد شدند.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۰-۹۴۱.</ref>		#مواجد بن مذکر. مواجد فرزند سوم در [[نسب]] یام بن أصبی است. از فروع اصلی این شاخه می‌‌توان از: أسلوم بن مواجد بن مذکر بن یام و [[آل]] [[الحسن]] یاد کرد. [[ریاست]] بنی مواجد، نخست با ابن قعوان بود و بین آنها و [[آل سعود]] (عبدالله بن سعود) مواثیق و عهودی برقرار بود. پس از [[حمله]] محمد علی پاشا - [[حاکم مصر]] - به الدرعیه - [[دیار]] آل سعود - بنی یأم به [[یاری]] او برخاستند اما ابن قعوان بر اساس مواثیقی که با [[مردم]] این [[طایفه]] داشت، از [[یاری دادن]] به محمد علی خودداری کرد. از این رو، حسن بن هبه مکرمی، وی را از ریاست بنی مواجد برکنار کرد و ابن نصیب را به جای او بر همه مواجد ریاست داد. از آن [[زمان]] تا کنون آل نصیب، عهده دار ریاست و شیخوخیت بنی مواجد شدند.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۰-۹۴۱.</ref>
	به بیان دیگر، طایفه بنی [[مذکر]] بر دو شاخه اصلی آل [[فاطمه]] و مواجد تقسیم می‌‌شوند و هر یک از آنان به خاندانهای متعددی تقسیم می‌‌شوند که در برخی منابع، مفصل بدان پرداخته شده است.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۸-۹۴۰؛ پایگاه اینترنتی منتدیات المصعبین، المنتدیات العامه، منتدی قبائل العرب، قبیله یــــام وفرعها.</ref>		به بیان دیگر، طایفه بنی [[مذکر]] بر دو شاخه اصلی آل [[فاطمه]] و مواجد تقسیم می‌‌شوند و هر یک از آنان به خاندانهای متعددی تقسیم می‌‌شوند که در برخی منابع، مفصل بدان پرداخته شده است.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۸-۹۴۰؛ پایگاه اینترنتی منتدیات المصعبین، المنتدیات العامه، منتدی قبائل العرب، قبیله یــــام وفرعها.</ref>
	[[بنی جشم]] نیز، دومین شاخه اصلی طایفه بنی یأم است که امروزه به سه طایفه اصلی [[ذهل]]، عیاد [[سلمان]] و آل [[مره]] تقسیم می‌‌شود.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۱. بیوت اصلی بنی جشم با اختلاف در دیگر منابع سخن به میان آمده، چندان که برخی از مصادر، بیوت اصلی این طایفه را آل هندی و طوایف آن، زبید، ابن سلیمان، الصقور، آل مصعب، آل ریح و آل جعران برشمردند و شیخ آن را ابن منیف گفته‌اند. (سایت اینترنتی منتدیات المصعبین، المنتدیات العامه، منتدی قبائل العرب، قبیله یام وفرعها.)</ref>از ~~فروعات~~ اصلی بنی ذهل می‌‌توان از بنی [[هندی]] و [[طوایف]] متعدد آن و آل مره با دو شعبه اصلی [[شبیب بن مره]] و [[علی بن مره]] و طوایف وابسته به آن، یاد کرد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		[[بنی جشم]] نیز، دومین شاخه اصلی طایفه بنی یأم است که امروزه به سه طایفه اصلی [[ذهل]]، عیاد [[سلمان]] و آل [[مره]] تقسیم می‌‌شود.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۱. بیوت اصلی بنی جشم با اختلاف در دیگر منابع سخن به میان آمده، چندان که برخی از مصادر، بیوت اصلی این طایفه را آل هندی و طوایف آن، زبید، ابن سلیمان، الصقور، آل مصعب، آل ریح و آل جعران برشمردند و شیخ آن را ابن منیف گفته‌اند. (سایت اینترنتی منتدیات المصعبین، المنتدیات العامه، منتدی قبائل العرب، قبیله یام وفرعها.)</ref>از فروع اصلی بنی ذهل می‌‌توان از بنی [[هندی]] و [[طوایف]] متعدد آن و آل مره با دو شعبه اصلی [[شبیب بن مره]] و [[علی بن مره]] و طوایف وابسته به آن، یاد کرد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	==مواطن و منازل بنی یأم==		==مواطن و منازل بنی یأم==
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	«همدانی» در کتاب خود - صفة [[جزیرة العرب]] - در ذکر حدود جغرافیایی [[سرزمین]] بنی یأم بن اصبی، از دو موضع جداگانه و دور از هم، یکی نزدیک [[مأرب]] و دیگر، [[نجران]] و حبونن به عنوان منازل بنی یأم یاد کرده است. این در حالی است که برشمردن «محدوده اطراف مأرب» به عنوان سرزمین بنی یام، - همان [[طور]] که برخی [[محققان]] کنونی نیز بر آن تأکید دارند، - با آنچه که از حدود جغرافیایی منازل بنی حاشد در منابع و مصادر از جمله خود همین کتاب، ترسیم شده است، سازگاری ندارد. از این رو چنین به نظر می‌‌رسد که حدود و [[ثغور]] جغرافیایی ذکر شده، متعلق به [[بنی یأم بن عنس همدانی]] باشد نه بنی یأم حاشد همدانی.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۲.</ref> بر این اساس و بنا بر تصریح همدانی در کتاب صفة جزیرة العرب، می‌‌توان گفت که [[دیار]] یأم در نجران واقع بوده است؛ اما آنها، تنها ساکنان این سرزمین نبودند بلکه همراه با دیگر [[طوایف]] مشترکاً به سکونت [[اشتغال]] داشتند. گفته شده که وسعت سرزمین یأم در نجران، معادل نصف سرزمین کل [[بنی همدان]] در این منطقه بود. لکن یأمی‌ها، به مرور [[زمان]]، به سمت ناحیه [[حجاز]] تا حدود زبید و [[نهد]] در ناحیه حاره و اطراف آن یعنی حاره، ملاح و سنحان تا نزدیکی‌های دکم در قسمت علیای حبونن، [[حظیره]]، [[بدر]] و صیحان کوچ کردند و روبروی نجران و هداده [[مسکن]] گزیدند. ترسیمی که همدانی از منازل بنی یأم داشته، بر حدود جغرافیایی کنونی سرزمین‌های بنی یأم نیز منطبق است. در [[حال]] حاضر، بدر، هداده و سنحان از بخش‌های حبونن هستند و همه این اماکن در شمار سرزمین‌های بنی یأم قرار دارند.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۳.</ref>		«همدانی» در کتاب خود - صفة [[جزیرة العرب]] - در ذکر حدود جغرافیایی [[سرزمین]] بنی یأم بن اصبی، از دو موضع جداگانه و دور از هم، یکی نزدیک [[مأرب]] و دیگر، [[نجران]] و حبونن به عنوان منازل بنی یأم یاد کرده است. این در حالی است که برشمردن «محدوده اطراف مأرب» به عنوان سرزمین بنی یام، - همان [[طور]] که برخی [[محققان]] کنونی نیز بر آن تأکید دارند، - با آنچه که از حدود جغرافیایی منازل بنی حاشد در منابع و مصادر از جمله خود همین کتاب، ترسیم شده است، سازگاری ندارد. از این رو چنین به نظر می‌‌رسد که حدود و [[ثغور]] جغرافیایی ذکر شده، متعلق به [[بنی یأم بن عنس همدانی]] باشد نه بنی یأم حاشد همدانی.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۲.</ref> بر این اساس و بنا بر تصریح همدانی در کتاب صفة جزیرة العرب، می‌‌توان گفت که [[دیار]] یأم در نجران واقع بوده است؛ اما آنها، تنها ساکنان این سرزمین نبودند بلکه همراه با دیگر [[طوایف]] مشترکاً به سکونت [[اشتغال]] داشتند. گفته شده که وسعت سرزمین یأم در نجران، معادل نصف سرزمین کل [[بنی همدان]] در این منطقه بود. لکن یأمی‌ها، به مرور [[زمان]]، به سمت ناحیه [[حجاز]] تا حدود زبید و [[نهد]] در ناحیه حاره و اطراف آن یعنی حاره، ملاح و سنحان تا نزدیکی‌های دکم در قسمت علیای حبونن، [[حظیره]]، [[بدر]] و صیحان کوچ کردند و روبروی نجران و هداده [[مسکن]] گزیدند. ترسیمی که همدانی از منازل بنی یأم داشته، بر حدود جغرافیایی کنونی سرزمین‌های بنی یأم نیز منطبق است. در [[حال]] حاضر، بدر، هداده و سنحان از بخش‌های حبونن هستند و همه این اماکن در شمار سرزمین‌های بنی یأم قرار دارند.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۳.</ref>

	امروزه، [[قبائل]] بسیاری خود را منتسب به [[قبیله]] یأم می‌‌دانند که از جمله آنان می‌‌توان از [[العجمان]] - که در [[صحرای نجد]] ساکنند و به «یأمیه همدان» معروفند، - یاد کرد.<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۲۶.</ref> [[مردم]] یأم، در [[حال]] حاضر، در جوف، نجد، [[یمن]] و [[نجران]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۲۶.</ref> در حد فاصل نقاط مرزی [[عربستان]] و شمال یمن ساکنند و [[زندگی]] [[عشیره]] ای دارند. جمعی از آنان هم در [[کویت]] و قطر و امارات متحده [[عربی]] منتشر شده‌اند.<ref>پایگاه خلیج نت، مقاله «نسب قبیله یام».</ref>[[عجمان]] با طول [[ساحل]] ۱۶ کیلومتری خود، کوچک‌ترین امارت از امارات هفت گانه امارات متحده عربی است. این امیرنشین، دو قطعه جدا و دور افتاده به نام‌های «مصفوت» و «منامه» دارد. این امارت، از شمال به [[خلیج فارس]]، از جنوب به ام القیوین و رأس الخیمه، و از شمال و شمال غرب به شارجه و بعد از ارجه دبی، از شرق به ذید و فجیره محدود می‌‌شود. عجمان نام خود را وامدار [[مردمان]] [[طایفه]] العجمان است که در سده دهم [[هجری قمری]]، از [[بادیه]] نجد در شبه [[جزیره عربستان]] به این منطقه خالی السکنه [[مهاجرت]] کردند. قبیله العجمان از سلاله نشوان بن مرزوق بن علی بن هشام مرزوقی از ~~فروعات~~ قبیله یأم هستند.<ref>برداشتی از: ویکی پدیا، مقاله «امارت عجمان»</ref>		امروزه، [[قبائل]] بسیاری خود را منتسب به [[قبیله]] یأم می‌‌دانند که از جمله آنان می‌‌توان از [[العجمان]] - که در [[صحرای نجد]] ساکنند و به «یأمیه همدان» معروفند، - یاد کرد.<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۲۶.</ref> [[مردم]] یأم، در [[حال]] حاضر، در جوف، نجد، [[یمن]] و [[نجران]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۲۶.</ref> در حد فاصل نقاط مرزی [[عربستان]] و شمال یمن ساکنند و [[زندگی]] [[عشیره]] ای دارند. جمعی از آنان هم در [[کویت]] و قطر و امارات متحده [[عربی]] منتشر شده‌اند.<ref>پایگاه خلیج نت، مقاله «نسب قبیله یام».</ref>[[عجمان]] با طول [[ساحل]] ۱۶ کیلومتری خود، کوچک‌ترین امارت از امارات هفت گانه امارات متحده عربی است. این امیرنشین، دو قطعه جدا و دور افتاده به نام‌های «مصفوت» و «منامه» دارد. این امارت، از شمال به [[خلیج فارس]]، از جنوب به ام القیوین و رأس الخیمه، و از شمال و شمال غرب به شارجه و بعد از ارجه دبی، از شرق به ذید و فجیره محدود می‌‌شود. عجمان نام خود را وامدار [[مردمان]] [[طایفه]] العجمان است که در سده دهم [[هجری قمری]]، از [[بادیه]] نجد در شبه [[جزیره عربستان]] به این منطقه خالی السکنه [[مهاجرت]] کردند. قبیله العجمان از سلاله نشوان بن مرزوق بن علی بن هشام مرزوقی از فروع قبیله یأم هستند.<ref>برداشتی از: ویکی پدیا، مقاله «امارت عجمان»</ref>
	همچنین، شاخه دیگر قبیله «العجمان» به [[سرپرستی]] [[راشد بن نشوان]] به ساحل فارس رسیدند و در مغویه مستقر شدند و مدتها مناطق گسترده ای از شیبکوه را زیر [[نفوذ]] داشته‌اند. از مشهورترین [[حکمرانان]] قبیله العجمان در کرانه فارس، شیخ [[سلطان]] مرزوقی بود که آثار کاخ بزرگ او موسوم به «قلعه شیخ سلطان»، هنوز هم در مغویه باقی است.<ref>ویکی پدیا، مقاله «امارت عجمان» به نقل از کتاب تاریخ لنجه تألیف حسین بن علی الوحیدی الخنجی.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		همچنین، شاخه دیگر قبیله «العجمان» به [[سرپرستی]] [[راشد بن نشوان]] به ساحل فارس رسیدند و در مغویه مستقر شدند و مدتها مناطق گسترده ای از شیبکوه را زیر [[نفوذ]] داشته‌اند. از مشهورترین [[حکمرانان]] قبیله العجمان در کرانه فارس، شیخ [[سلطان]] مرزوقی بود که آثار کاخ بزرگ او موسوم به «قلعه شیخ سلطان»، هنوز هم در مغویه باقی است.<ref>ویکی پدیا، مقاله «امارت عجمان» به نقل از کتاب تاریخ لنجه تألیف حسین بن علی الوحیدی الخنجی.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

Wasity: /* بنی یأم و نقش‌آفرینی در حوادث صدر اسلام */

2024-07-23T12:25:40Z

بنی یأم و نقش‌آفرینی در حوادث صدر اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۵
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	حضور جمعی از یأمی‌ها در [[شورش عبدالرحمن بن محمد بن اشعث کندی]] در [[سال ۸۲ هجری]] هم، دیگر موضعی است که حضور جمعی از بزرگان و [[مردم]] بنی یأم در آن به ثبت رسیده ست. [[حکم بن عبد الرحمن بن حارث]] یکی از این افراد بود که از او به عنوان یکی از شجاعان نبرد «[[دیرالجماجم]]» نام برده شده است<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref>. [[طلحة بن مصرف]]، [[زید بن حارث]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۱. نیز ر.ک: زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۳۰.</ref> و [[علاء بن عبدالکریم]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۲.</ref> هم دیگر افراد این طایفه‌اند که نامی از آنها در ضمن این واقعه برده شده است.		حضور جمعی از یأمی‌ها در [[شورش عبدالرحمن بن محمد بن اشعث کندی]] در [[سال ۸۲ هجری]] هم، دیگر موضعی است که حضور جمعی از بزرگان و [[مردم]] بنی یأم در آن به ثبت رسیده ست. [[حکم بن عبد الرحمن بن حارث]] یکی از این افراد بود که از او به عنوان یکی از شجاعان نبرد «[[دیرالجماجم]]» نام برده شده است<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref>. [[طلحة بن مصرف]]، [[زید بن حارث]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۱. نیز ر.ک: زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۳۰.</ref> و [[علاء بن عبدالکریم]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۲.</ref> هم دیگر افراد این طایفه‌اند که نامی از آنها در ضمن این واقعه برده شده است.

	به نظر می‌‌رسد که بنی یأم در قبال [[شورش یزید بن مهلب]] (سال ۱۰۱-۱۰۲ [[هجری]])، برخلاف [[شورش ابن اشعث]]، [[سیاست]] عدم [[همراهی]] را پی گرفته بودند و این احتمال با برخی شواهد [[تاریخی]] [[تأیید]] می‌‌گردد. از جمله این شواهد، هدایای [[مسلمة بن عبدالملک]] به زبید یأمی - [[فقیه]] بنی یأم - و برخی دیگر از بزرگان [[بصره]] بعد از [[شکست]] و کشته شدن یزید بن مهلب است. نقل است که مسلمة بن عبدالملک پس از این [[پیروزی]] و ورود به [[بصره]]، زبید یأمی و [[مسلمة]] ~~بن کهیل~~ را نزد خود خواند و به هر یک ۵۰۰ درهم اعطا کرد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۶۴.</ref>.		به نظر می‌‌رسد که بنی یأم در قبال [[شورش یزید بن مهلب]] (سال ۱۰۱-۱۰۲ [[هجری]])، برخلاف [[شورش ابن اشعث]]، [[سیاست]] عدم [[همراهی]] را پی گرفته بودند و این احتمال با برخی شواهد [[تاریخی]] [[تأیید]] می‌‌گردد. از جمله این شواهد، هدایای [[مسلمة بن عبدالملک]] به زبید یأمی - [[فقیه]] بنی یأم - و برخی دیگر از بزرگان [[بصره]] بعد از [[شکست]] و کشته شدن یزید بن مهلب است. نقل است که مسلمة بن عبدالملک پس از این [[پیروزی]] و ورود به [[بصره]]، زبید یأمی و [[مسلمة بن کهیل]] را نزد خود خواند و به هر یک ۵۰۰ درهم اعطا کرد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۶۴.</ref>.
	[[قیام زید بن علی]]{{ع}} در [[سال ۱۲۱ هجری]] نیز از مهمترین وقایع [[تاریخی]] [[صدر اسلام]] است که در آن به نام برخی از [[رجال]] بنی یأم پرداخته شده است. بر اساس برخی [[اخبار]]، زید پس از آغاز [[قیام]] خود، [[عطاء]] بن سهم را نزد زبید یأمی فرستاد و او را به [[جهاد]] فرا خواند. اما زبید با این سخن که: «خبر می‌‌دهم که [[نصرت]] زید [[حق]] است اما می‌‌ترسم که او هم مانند جدش حسین [[شکست]] بخورد»<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳۹.</ref>، از [[یاری]] وی چشم پوشید. همچنین در [[نقلی]] دیگر آمده است که [[منصور بن معتمر]] نزد زبید یأمی رفت و با چشمانی اشکبار از او و دیگر رجال خواست تا فرزند [[دختر رسول خدا]]{{صل}} را یاری کنند. اما زبید در پاسخ به او، با این گفته که: «ما موظف نیستیم جز با [[پیامبر]]{{صل}} خروج کنیم و من زید را پیامبر نیافتم پس خوددار باش». موضع خود را در عدم [[همراهی]] زید اعلام نمود<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳۴.</ref>.		[[قیام زید بن علی]]{{ع}} در [[سال ۱۲۱ هجری]] نیز از مهمترین وقایع [[تاریخی]] [[صدر اسلام]] است که در آن به نام برخی از [[رجال]] بنی یأم پرداخته شده است. بر اساس برخی [[اخبار]]، زید پس از آغاز [[قیام]] خود، [[عطاء]] بن سهم را نزد زبید یأمی فرستاد و او را به [[جهاد]] فرا خواند. اما زبید با این سخن که: «خبر می‌‌دهم که [[نصرت]] زید [[حق]] است اما می‌‌ترسم که او هم مانند جدش حسین [[شکست]] بخورد»<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳۹.</ref>، از [[یاری]] وی چشم پوشید. همچنین در [[نقلی]] دیگر آمده است که [[منصور بن معتمر]] نزد زبید یأمی رفت و با چشمانی اشکبار از او و دیگر رجال خواست تا فرزند [[دختر رسول خدا]]{{صل}} را یاری کنند. اما زبید در پاسخ به او، با این گفته که: «ما موظف نیستیم جز با [[پیامبر]]{{صل}} خروج کنیم و من زید را پیامبر نیافتم پس خوددار باش». موضع خود را در عدم [[همراهی]] زید اعلام نمود<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۳۴.</ref>.

Wasity: /* بنی یأم و نقش‌آفرینی در حوادث صدر اسلام */

2024-07-23T12:12:36Z

بنی یأم و نقش‌آفرینی در حوادث صدر اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۲
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	از دیگر حوادث مهمی که نامی از [[طایفه]] بنی یأم در آن به میان آمده می‌‌توان به جریان [[شورش]] [[عبیدالله بن حر جعفی]] علیه مختار اشاره کرد. پس از شورش عبیدالله بن حر جعفی و حمله به [[کوفه]]، مختار نزد ارحب و [[شبام]] و شاکر و سبیع و یأم از [[قبایل]] همدان فرستاد و آنان را بواسطه این که مردی از ایشان با گروهی از [[جاسوسان]] بیاید و به خانه‌های شان [[هجوم]] آورد و عده ای از آنها را بکشد و آنچه خواست انجام دهد و سپس سالم از آنجا برود، مورد [[سرزنش]] قرار داد. همدانیان نیز این اتفاق را مایه ننگی برای خود دانستند و به مختار [[اطمینان]] دادند که هر جا عبیدالله بن حر را بیابند بر او [[لشکر]] خواهند کشید و جز با سر او باز نخواهند گشت<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۵.</ref>. سپس سیصد سوار از همدانیان همراه با سیصد نفر از [[یاران مختار]] در [[کوفه]] و در رونق [[الضحی]] جمع شدند تا بر ابن حر [[یورش]] آورند؛ [[غافل]] از آنکه عبیدالله بن حر خود را زودتر به آنها رسانده است. [[همدانیان]] پس اطلاع از این امر، از هر سوی ندا در دادند و بر او [[هجوم]] آوردند. عمرو بن نفیل از [[شجاعان]] و بزرگان همدان، عبیدالله را به هماوردی خواند. پس ابن حر به [[نبرد]] او رفته، در ضرباتی که بین دو طرف رد و بدل شد، عمرو از اسب به زیر افتاد و [[فرار]] کرد و در پی‌اش [[سپاه]] همدان نیز روی به [[گریز]] نهادند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۶.</ref>.		از دیگر حوادث مهمی که نامی از [[طایفه]] بنی یأم در آن به میان آمده می‌‌توان به جریان [[شورش]] [[عبیدالله بن حر جعفی]] علیه مختار اشاره کرد. پس از شورش عبیدالله بن حر جعفی و حمله به [[کوفه]]، مختار نزد ارحب و [[شبام]] و شاکر و سبیع و یأم از [[قبایل]] همدان فرستاد و آنان را بواسطه این که مردی از ایشان با گروهی از [[جاسوسان]] بیاید و به خانه‌های شان [[هجوم]] آورد و عده ای از آنها را بکشد و آنچه خواست انجام دهد و سپس سالم از آنجا برود، مورد [[سرزنش]] قرار داد. همدانیان نیز این اتفاق را مایه ننگی برای خود دانستند و به مختار [[اطمینان]] دادند که هر جا عبیدالله بن حر را بیابند بر او [[لشکر]] خواهند کشید و جز با سر او باز نخواهند گشت<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۵.</ref>. سپس سیصد سوار از همدانیان همراه با سیصد نفر از [[یاران مختار]] در [[کوفه]] و در رونق [[الضحی]] جمع شدند تا بر ابن حر [[یورش]] آورند؛ [[غافل]] از آنکه عبیدالله بن حر خود را زودتر به آنها رسانده است. [[همدانیان]] پس اطلاع از این امر، از هر سوی ندا در دادند و بر او [[هجوم]] آوردند. عمرو بن نفیل از [[شجاعان]] و بزرگان همدان، عبیدالله را به هماوردی خواند. پس ابن حر به [[نبرد]] او رفته، در ضرباتی که بین دو طرف رد و بدل شد، عمرو از اسب به زیر افتاد و [[فرار]] کرد و در پی‌اش [[سپاه]] همدان نیز روی به [[گریز]] نهادند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۶.</ref>.
	حضور جمعی از یأمی‌ها در [[شورش~~]] [[~~محمد ~~بن عبدالرحمن~~ بن اشعث]] در [[سال ۸۲ هجری]] هم، دیگر موضعی است که حضور جمعی از بزرگان و [[مردم]] بنی یأم در آن به ثبت رسیده ست. [[حکم بن عبد الرحمن بن حارث]] یکی از این افراد بود که از او به عنوان یکی از شجاعان نبرد «[[دیرالجماجم]]» نام برده شده است<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref>. [[طلحة بن مصرف]]، [[زید بن حارث]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۱. نیز ر.ک: زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۳۰.</ref> و [[علاء بن عبدالکریم]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۲.</ref> هم دیگر افراد این طایفه‌اند که نامی از آنها در ضمن این واقعه برده شده است.		حضور جمعی از یأمی‌ها در [[شورش عبدالرحمن بن محمد بن اشعث کندی]] در [[سال ۸۲ هجری]] هم، دیگر موضعی است که حضور جمعی از بزرگان و [[مردم]] بنی یأم در آن به ثبت رسیده ست. [[حکم بن عبد الرحمن بن حارث]] یکی از این افراد بود که از او به عنوان یکی از شجاعان نبرد «[[دیرالجماجم]]» نام برده شده است<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref>. [[طلحة بن مصرف]]، [[زید بن حارث]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۱. نیز ر.ک: زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۳۰.</ref> و [[علاء بن عبدالکریم]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۲۲.</ref> هم دیگر افراد این طایفه‌اند که نامی از آنها در ضمن این واقعه برده شده است.

	به نظر می‌‌رسد که بنی یأم در قبال [[شورش یزید بن مهلب]] (سال ۱۰۱-۱۰۲ [[هجری]])، برخلاف [[شورش ابن اشعث]]، [[سیاست]] عدم [[همراهی]] را پی گرفته بودند و این احتمال با برخی شواهد [[تاریخی]] [[تأیید]] می‌‌گردد. از جمله این شواهد، هدایای [[مسلمة بن عبدالملک]] به زبید یأمی - [[فقیه]] بنی یأم - و برخی دیگر از بزرگان [[بصره]] بعد از [[شکست]] و کشته شدن یزید بن مهلب است. نقل است که مسلمة بن عبدالملک پس از این [[پیروزی]] و ورود به [[بصره]]، زبید یأمی و [[مسلمة]] بن کهیل را نزد خود خواند و به هر یک ۵۰۰ درهم اعطا کرد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۶۴.</ref>.		به نظر می‌‌رسد که بنی یأم در قبال [[شورش یزید بن مهلب]] (سال ۱۰۱-۱۰۲ [[هجری]])، برخلاف [[شورش ابن اشعث]]، [[سیاست]] عدم [[همراهی]] را پی گرفته بودند و این احتمال با برخی شواهد [[تاریخی]] [[تأیید]] می‌‌گردد. از جمله این شواهد، هدایای [[مسلمة بن عبدالملک]] به زبید یأمی - [[فقیه]] بنی یأم - و برخی دیگر از بزرگان [[بصره]] بعد از [[شکست]] و کشته شدن یزید بن مهلب است. نقل است که مسلمة بن عبدالملک پس از این [[پیروزی]] و ورود به [[بصره]]، زبید یأمی و [[مسلمة]] بن کهیل را نزد خود خواند و به هر یک ۵۰۰ درهم اعطا کرد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۶۴.</ref>.

Jaafari: /* منابع */

2024-07-23T09:43:31Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳
خط ۴۹:		خط ۴۹:

	از وقایع دوران متأخرتر [[اسلامی]] این [[قبیله]] برقراری [[حکومت]] در [[یمن]] توسط برخی از رجال بنی صلیح - از شاخه‌های بنی یأم - است. [[علی بن محمد صلیحی]] از داعیان [[دعوت]] عبیدیان در یمن در [[دژ]] [[حرار]] - که از آن بنی یأم بود - به شمار می‌‌رفت<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹.</ref>. آنان از [[شیعیان امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} و از حامیان اصلی [[دولت]] [[زیدی]] بنی الرسی در صعده به شمار می‌‌رفتند چندان که گفته‌اند این دولت به پشتوانه آنان و به یاری و مظاهرت ایشان بر سر کار بودند. اندکی بعد، علی بن محمد صلیحی با [[غلبه]] بر یمن، [[فرمانروایی]] آن [[دیار]] را به دست گرفت. این حکومت بعد از او به پسرش احمد المکرم رسید<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲.</ref>. احمد المکرم پس از رسیدن به امارت [[بنی معن]] را که در [[زمان]] [[حکومت]] یافتن و استیلای [[علی بن محمد]] صلیحی بر [[یمن]] در عدن ماندگار کرده بود<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۷۹.</ref>، از [[عدن]] [[اخراج]] نمود و بنی مکرم - از [[طوایف]] جشم بن یأم - را [[جانشین]] آنان در این منطقه کرد. اندکی بعد بنی مکرمی‌ها دچار [[اختلاف]] شده، به دو گروه [[بنی مسعود بن مکرم]] و [[بنی زریع بن عباس بن مکرم]] تقسیم شدند. پس از نبردهایی که بین این دو دسته اتفاق افتاد سرانجام بنی زریع به [[پیروزی]] رسیدند و [[داعی]] [[سبأ بن سعود بن زریع]] به عنوان نخستین فرد از آنان به حکومت رسید<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۸۳.</ref>. [[سلطه]] بنی زریع بر عدن همچنان ادامه داشت تا آنکه [[شمس]] الدولة بن ایوب آنجا را [[تصرف]] کرد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۷۹.</ref>. علاوه بر افراد مذکور، جمع دیگری از یأمی‌ها در یمن به حکومت رسیدند که از جمله آنها می‌‌توان از حاتم بن احمد بن عمران یأمی همدانی ملقب به حمیدالدوله، [[عبدالله بن حاتم بن احمد]]، [[معد بن حاتم بن احمد]]، [[هشام بن قبیب]]، [[حماس بن قبیب]] و [[حاتم بن حماس بن قبیب]] نام برد<ref>علی بن حسن خزرجی، العقد الفاخر الحسن فی طبقات أکابر أهل الیمن، ج۲، ص۶۴۹ – ۶۶۳. نیز ر.ک: ابومخرمه عبدالله بن طیب بن عبدالله، قلادة النحر فی وفیات اعیان الدهر، ج۴، ص۶۳ و ۹۶ و۱۹۴.</ref>. نقل است که [[مردم]] یأم که در شمال یمن سکونت داشتند به مرور زمان به حوثی‌ها پیوسته، از [[نجران]] به [[شهر صنعا]] که در [[سیطره]] حوثی‌ها بود، رفتند و در پاکسازی منطقه از افرادی که [[طاغی]] و فاسدشان می‌‌خواندند، با آنان [[همکاری]] نمودند<ref>پایگاه خلیج نت، مقاله «نسب قبیله یام».</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		از وقایع دوران متأخرتر [[اسلامی]] این [[قبیله]] برقراری [[حکومت]] در [[یمن]] توسط برخی از رجال بنی صلیح - از شاخه‌های بنی یأم - است. [[علی بن محمد صلیحی]] از داعیان [[دعوت]] عبیدیان در یمن در [[دژ]] [[حرار]] - که از آن بنی یأم بود - به شمار می‌‌رفت<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹.</ref>. آنان از [[شیعیان امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} و از حامیان اصلی [[دولت]] [[زیدی]] بنی الرسی در صعده به شمار می‌‌رفتند چندان که گفته‌اند این دولت به پشتوانه آنان و به یاری و مظاهرت ایشان بر سر کار بودند. اندکی بعد، علی بن محمد صلیحی با [[غلبه]] بر یمن، [[فرمانروایی]] آن [[دیار]] را به دست گرفت. این حکومت بعد از او به پسرش احمد المکرم رسید<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲.</ref>. احمد المکرم پس از رسیدن به امارت [[بنی معن]] را که در [[زمان]] [[حکومت]] یافتن و استیلای [[علی بن محمد]] صلیحی بر [[یمن]] در عدن ماندگار کرده بود<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۷۹.</ref>، از [[عدن]] [[اخراج]] نمود و بنی مکرم - از [[طوایف]] جشم بن یأم - را [[جانشین]] آنان در این منطقه کرد. اندکی بعد بنی مکرمی‌ها دچار [[اختلاف]] شده، به دو گروه [[بنی مسعود بن مکرم]] و [[بنی زریع بن عباس بن مکرم]] تقسیم شدند. پس از نبردهایی که بین این دو دسته اتفاق افتاد سرانجام بنی زریع به [[پیروزی]] رسیدند و [[داعی]] [[سبأ بن سعود بن زریع]] به عنوان نخستین فرد از آنان به حکومت رسید<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۸۳.</ref>. [[سلطه]] بنی زریع بر عدن همچنان ادامه داشت تا آنکه [[شمس]] الدولة بن ایوب آنجا را [[تصرف]] کرد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۲۷۹.</ref>. علاوه بر افراد مذکور، جمع دیگری از یأمی‌ها در یمن به حکومت رسیدند که از جمله آنها می‌‌توان از حاتم بن احمد بن عمران یأمی همدانی ملقب به حمیدالدوله، [[عبدالله بن حاتم بن احمد]]، [[معد بن حاتم بن احمد]]، [[هشام بن قبیب]]، [[حماس بن قبیب]] و [[حاتم بن حماس بن قبیب]] نام برد<ref>علی بن حسن خزرجی، العقد الفاخر الحسن فی طبقات أکابر أهل الیمن، ج۲، ص۶۴۹ – ۶۶۳. نیز ر.ک: ابومخرمه عبدالله بن طیب بن عبدالله، قلادة النحر فی وفیات اعیان الدهر، ج۴، ص۶۳ و ۹۶ و۱۹۴.</ref>. نقل است که [[مردم]] یأم که در شمال یمن سکونت داشتند به مرور زمان به حوثی‌ها پیوسته، از [[نجران]] به [[شهر صنعا]] که در [[سیطره]] حوثی‌ها بود، رفتند و در پاکسازی منطقه از افرادی که [[طاغی]] و فاسدشان می‌‌خواندند، با آنان [[همکاری]] نمودند<ref>پایگاه خلیج نت، مقاله «نسب قبیله یام».</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

			==معاریف و مشاهیر بنی یأم==
			این [[قبیله]] خاستگاه [[رجال]] بی‌شماری از [[امرا]]، [[فرماندهان]]، [[شعرا]] و دیگر رجال [[علمی]] [[عرب]] بود که [[عمرو بن کعب یأمی]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۲۲۸؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۱۹۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۶۲.</ref> و [[کعب بن عمرو یأمی همدانی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۱۸۵. ابن اثیر بنا بر نقلی این دو را در واقع یک نفر دانسته است. (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۶۲)</ref> صحابه‌های بنام [[پیامبر]]{{صل}}، از جمله آنان‌اند. از دیگر رجال بنی یأم و از امرا و اشراف و رؤسای شهیر این [[قوم]] در [[جاهلیت]] می‌‌توان از [[عقار بن سلیل بن ذهل]] از سران [[جاهلی]] همدان<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref>، سمیر الفرسان از اشراف جاهلی بنی یأم<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref> و اسلوم یأمی از [[تعفف]] پیشه گان در جاهلیت و [[حرام]] کننده شراب و [[زنا]] بر خود<ref>ابن ابی الدنیا، ذمّ المسکر، ص۴۰؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۲۳۹؛ صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۶.</ref>، نام برد. ضمن این که از شعرای ایشان نیز می‌‌توان از [[عبدالعزّی بن سبع بن نمر]] از شعرای جاهلی همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref> و پسرش [[مدرک بن عبدالعزی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref>، [[عاصم بن أسفع]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۷.</ref> و [[وزاع بن معاویة بن مالک]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۷؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref> یاد کرد. [[حکم بن عبد الرحمن بن حارث]] از [[شجاعان]] [[دیر الجماجم]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref>، [[حبیب بن مواجد]] از بزرگان و حاضران در [[نبرد]] [[خولان]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref>، [[حارث بن موزع]] از اشراف<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref> ابو جسیس از [[بخشندگان]] بنی یأم<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref>، [[احمد بن بدیل بن قریش]] از [[قضات]] [[کوفه]] و بعد [[شهر همدان]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۹، ص۳۷؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب، ج۳، ص۲۵۸.</ref>، [[علی بن محمد صلیحی]] از داعیان [[دعوت]] عبیدیان و از امرای [[یمن]]<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲.</ref>، [[حاتم بن احمد بن عمران یأمی همدانی]] ملقب به «حمیدالدوله» از امرای یمن<ref>علی بن حسن خزرجی، العقد الفاخر الحسن فی طبقات أکابر أهل الیمن، ج۲، ص۶۴۹؛ ابومخرمه عبدالله بن طیب بن عبدالله، قلادة النحر فی وفیات اعیان الدهر، ج۴، ص۱۹۴.</ref>، [[حاتم بن حماس بن قبیب]] از [[حکام]] بنام یمن<ref>علی بن حسن خزرجی، العقد الفاخر الحسن فی طبقات أکابر أهل الیمن، ج۲، ص۶۶۲؛ ابومخرمه عبدالله بن طیب بن عبدالله، قلادة النحر فی وفیات اعیان الدهر، ج۴، ص۹۶.</ref> و [[شرقی بن عمرو]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۷.</ref> هم از دیگر [[رجال]] معروف این [[قوم]] به شمار رفته‌اند. بعلاوه این که از فقهای بنی یأم نیز باید از بزرگانی چون [[زبید بن حارث بن عبدالکریم یأمی کوفی]] [[برادر]] زاده [[حکم بن عبدالرحمن]]<ref>ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴.</ref> و از [[فقهای اهل سنت]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۶۳۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۰۹؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۳۶۷.</ref>، [[طلحة بن مصرف بن عمرو]] از [[فقها]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۱۰۸؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب، ج۲، ص۶۵.</ref> و از [[ائمه]] قرائت<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب، ج۲، ص۶۵.</ref>، [[عبیدة بن أجدع بن سلمان بن حبیب بن مواجد]] فقیه<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۷؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref> و از [[رجال]] [[علمی]] و [[محدثان]] این [[قوم]] از [[امیر بدرالدین محمد بن حاتم یأمی یمانی همدانی]] از [[مورخان]]<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۷.</ref>، [[عرار بن عبدالله یأمی]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۶، ص۷۵.</ref>، [[ابوعبدالله یأمی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۴۰۶.</ref>، [[حارث بن عبدالکریم یأمی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۸۰؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۴۷۹.</ref>، [[عبدالرحمن بن زبید یأمی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۵، ص۲۸۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۴۰؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۶۷.</ref> [[عبدالله بن زبید بن حارث یأمی کوفی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۵، ص۹۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۶۲؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۲۳.</ref>، [[مصرف بن عمرو بن سری یأمی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۴۲۰؛ ابن حبان، الثقات، ج۹، ص۲۰۷؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۲۸، ص۱۶.</ref>، [[محمد بن طلحة بن مصرف]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۵۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۳۸۸.</ref>، [[ابوعون علاء بن عبدالکریم کوفی]] از زهاد و [[راویان]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۶، ص۵۱۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۳۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۲۶۴.</ref>، [[طلحة بن سنان بن حارث بن مصرف یأمی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۲، ص۱۹۵.</ref>، [[محمد بن معلی یأمی کوفی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۱۰۱؛ ابن حبان، الثقات، ج۹، ص۴۳؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۲۶، ص۴۸۳-۴۸۴.</ref>، [[اشعث بن عبدالرحمن بن زبید یأمی]]<ref>المزی، تهذیب الکمال، ج۳، ص۲۷۴؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۳، ص۱۱۰.</ref>، [[ابوالسکن عمیرة بن سعد کوفی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۲۷۹.</ref>، [[احمد بن مصرف بن عمرو یأمی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۸، ص۱۴۸.</ref>، [[زبیر بن عدی یأمی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۲۲؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۶۲.</ref>، [[محاضر بن مورع]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۶۷.</ref>، [[یزید بن حکیم یأمی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۶۲۲.</ref> و.... همگی از [[محدثان]] و [[راویان حدیث]] یاد کرد.
			همچنین از برخی [[رجال]] این [[قبیله]] در شمار شخصیت‌های [[شیعی]] این [[قوم]] نام برده شده که از جمله ایشان می‌‌توان به اسامی افرادی چون [[زبید بن حارث بن عبدالکریم]] از [[راویان شیعه]]<ref>ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۳۶۷؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۲، ص۶۶.</ref> و [[محمد بن طلحة بن مصرف یأمی کوفی]] از [[راویان]] و [[اصحاب امام صادق]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۲۸۶؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۷، ص۲۰۴.</ref> اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2024-07-23T09:15:31Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بنی حاشد بن همدان | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==نسب قبیله== این طایفه از اعراب قحطانیقلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۴۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹. نیز ر.ک...» ایجاد کرد

2024-07-23T08:40:41Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بنی حاشد بن همدان | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==نسب قبیله== این طایفه از اعراب قحطانی<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۴۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹. نیز ر.ک...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = بنی حاشد بن همدان
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==[[نسب]] [[قبیله]]==
این [[طایفه]] از [[اعراب قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۴۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹. نیز ر.ک: ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۲.</ref> و از شاخه‌های بنی [[حاشد]] بن همدان‌اند که نسب از یَأم بن أصبَی بن دافع بن مالک بن جُشَم بن حاشد بن جشم بن خیوان (خیران) بن نوف بن أوسله(همدان) می‌‌برند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۵۱؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۴۹؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛ صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۶؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۴۰۶.</ref> یأم بن اصبی فرزندانی به اسامی جشم و مذکور([[مذکر]]) داشت.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref> از جشم، دؤل و به قولی دول و صعب متولد شدند و از دؤل، سلمه. از سلمه هم، [[ذهل]] و [[نمر]] و [[سلمة بن سلمه]] پدید آمدند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۵.</ref> از مذکر بن یأم هم پسرانی به نام هبره و مُواجِد معروف به «أحلاف»<ref>به آنها به جهت هم قسم شدن بر برادر دیگر خود غز، «احلاف» می‌‌گفتند (هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۷؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.)</ref> و غز تولد یافتند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۷؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۶.</ref> این طایفه - که افراد آن با نسبت «الیأمی»،<ref>سمعانی، الأنساب، ج‌۲، ص۴۹۶.</ref> و برخی دیگر علاوه بر «الیأمی» از آنها با نسبت «الإیامی»<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۹۶؛ زبیدی، تاج العروس، ج۱۶، ص۴۱. ذکر برخی رجال مانند طلحة بن مصرف با نسبت الایامی می‌‌تواند تأییدی بر این نظر باشد. (بخاری، التاریخ الکبیر، ج۴، ص۳۵۱؛ ابن حبان، الثقات، ج۸، ص۳۲۶.</ref> شناخته شده‌اند، - از شاخه‌های متعددی برخوردار است که از مهم‌ترین آنان می‌‌توان از احرم بن هبرة بن مذکر بن یأم بن اصبَی،<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۶۴.</ref> [[مواجد بن مذکر]]<ref>. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۵۳.</ref> و [[هبرة بن مذکر]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۴؛ اشرف الرسولی، طرفة الاصحاب فی معرفة الانساب، ص۴۷.</ref>نام برد.
[[قبیله]] یأم از دو شاخه اصلی «بنی مذکر» و «بنی جُشَم» تشکیل یافته است. [[طایفه]] «بنی مذکر» به عنوان یکی از این شعب اصلی، خود، به سه [[خاندان]] اصلی تقسیم می‌شود:
# [[هشام بن مذکر]]. با شاخه‌های اصلی:
##وعیل، عجیم، آل مطلق، آل فطیح و آل العرجاء؛ که هریک از آنان، خود، از زیر شاخه‌های متعددی تشکیل یافته‌اند.
##عجیم (عجمان) که از ساکنان جنوب شرقی ریاض محسوب شده و از فروعات اصلی آن می‌‌توان به مرزوق و وبیر - که هر یک دارای [[طوایف]] و [[بیوت]] متعددی‌اند - اشاره کرد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۸.</ref>
# [[واصل]] (هبرة) بن مذکر. با شاخه‌ها و طوایف متعددی نظیر آل سالم، [[آل محمد بن شریة]]، آل مسعد، آل زعیرزع، الیحامده و ولد مره. هر یک از این بیوت، خود، دارای انشعابات متعددی‌اند. امروزه از این شاخه با نام بنی هبره - که در [[حقیقت]] [[لقب]] واصل است - یاد می‌‌شود.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۹-۹۴۰.</ref> این دو شعبه (هبره و هشام) و شاخه‌ها و بیوت زیر مجموعه آنها را به جهت نام [[فاطمه]] مادر هبره و هشام، «آل فاطمه» می‌‌گویند. [[ریاست]] و شیخوخیت آل فاطمه در [[حال]] حاضر در خاندان ابوساق قرار دارد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۰.</ref>
#مواجد بن مذکر. مواجد فرزند سوم در [[نسب]] یام بن أصبی است. از فروعات اصلی این شاخه می‌‌توان از: أسلوم بن مواجد بن مذکر بن یام و [[آل]] [[الحسن]] یاد کرد. [[ریاست]] بنی مواجد، نخست با ابن قعوان بود و بین آنها و [[آل سعود]] (عبدالله بن سعود) مواثیق و عهودی برقرار بود. پس از [[حمله]] محمد علی پاشا - [[حاکم مصر]] - به الدرعیه - [[دیار]] آل سعود - بنی یأم به [[یاری]] او برخاستند اما ابن قعوان بر اساس مواثیقی که با [[مردم]] این [[طایفه]] داشت، از [[یاری دادن]] به محمد علی خودداری کرد. از این رو، حسن بن هبه مکرمی، وی را از ریاست بنی مواجد برکنار کرد و ابن نصیب را به جای او بر همه مواجد ریاست داد. از آن [[زمان]] تا کنون آل نصیب، عهده دار ریاست و شیخوخیت بنی مواجد شدند.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۰-۹۴۱.</ref>
به بیان دیگر، طایفه بنی [[مذکر]] بر دو شاخه اصلی آل [[فاطمه]] و مواجد تقسیم می‌‌شوند و هر یک از آنان به خاندانهای متعددی تقسیم می‌‌شوند که در برخی منابع، مفصل بدان پرداخته شده است.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۳۸-۹۴۰؛ پایگاه اینترنتی منتدیات المصعبین، المنتدیات العامه، منتدی قبائل العرب، قبیله یــــام وفرعها.</ref>
[[بنی جشم]] نیز، دومین شاخه اصلی طایفه بنی یأم است که امروزه به سه طایفه اصلی [[ذهل]]، عیاد [[سلمان]] و آل [[مره]] تقسیم می‌‌شود.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۱. بیوت اصلی بنی جشم با اختلاف در دیگر منابع سخن به میان آمده، چندان که برخی از مصادر، بیوت اصلی این طایفه را آل هندی و طوایف آن، زبید، ابن سلیمان، الصقور، آل مصعب، آل ریح و آل جعران برشمردند و شیخ آن را ابن منیف گفته‌اند. (سایت اینترنتی منتدیات المصعبین، المنتدیات العامه، منتدی قبائل العرب، قبیله یام وفرعها.)</ref>از فروعات اصلی بنی ذهل می‌‌توان از بنی [[هندی]] و [[طوایف]] متعدد آن و آل مره با دو شعبه اصلی [[شبیب بن مره]] و [[علی بن مره]] و طوایف وابسته به آن، یاد کرد.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

==مواطن و منازل بنی یأم==
موطن اصلی و خاستگاه نخستین این [[طایفه]] را [[یمن]] به‌ویژه منطقه [[نجران]] گفته‌اند.<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹.</ref> از جمله سکونت گاه‌های آنان در این [[سرزمین]]، مخلافی به نام یأم است در شرق [[صنعا]] که به نام این طایفه، «مخلاف یأم» خوانده شده است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۴۲۶.</ref> مقدسی نیز مخلاف‌های [[شاکر]] و وادعه و یأم را سمت راست صنعاء عنوان کرده است.<ref>مقدسی، احسن التقاسیم و معرفة الاقالیم، ج۱، ص۱۲۷.</ref> این مخلاف که یکی از بخش‌های سرزمین نجران به شمار می‌‌رفت، نیمی از [[دیار]] همدان را به خود اختصاص داده بود.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۷۰.</ref> علاوه بر مخلاف یأم، گروهی از [[مردم]] این طایفه همراه با بستگان خود بنی شاکر و بنی وادعه در منطقه ای در میان صعده و نجران سکونت داشتند.<ref>عبدالرحمن عبدالواحد الشجاع، الیمن فی صدر الاسلام، ص۵۶.</ref> ضمن آنکه در مَدَر<ref>روستایی در یمن در بیست میلی صنعاء. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۷۶)</ref> هم، شاخه‌هایی از [[طوایف]] یأم و بکیل و [[بنی‌خطیب بن اسعد]] مشترکاً [[منزل]] داشتند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۲.</ref> بنی صلیح هم، از دیگر افراد این طایفه بودند که در [[قلعه]]«[[حرار]]» ساکن بودند.<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۲۵۹.</ref>

پس از [[اسلام]]، بسیاری از یأمی‌ها در [[سرزمین‌های اسلامی]] پراکنده شدند و علاوه بر یمن،<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲.</ref> در مناطقی از جمله [[عراق]] و به‌ویژه [[کوفه]]<ref>ر.ک: ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۵؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۳۴؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۵، ص۹۵.</ref> مأوی گزیدند. چندان که مؤلف کتاب «[[تاریخ کوفه]]» بنی یأم را در شمار یکی از بیست و چهار شاخه همدان ساکن کوفه یاد کرده است.<ref>این بیست و چهار شاخه عبارتند از: حاشد، بکیل، حجور، قدم، أدران، أهنوم، راهب، شاور، خیوان، غدر، وادعة، یام، شبام، جشم، تغلب، مذکر، هبیرة، العزة، دعام، مرهبة، أرحب، شاکر، سفیان، ذبیان، بنو حریم، بنو صاع، بنو مدلج، بنو حملة، أسلم، الاقروح. (البراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶.)</ref>
«همدانی» در کتاب خود - صفة [[جزیرة العرب]] - در ذکر حدود جغرافیایی [[سرزمین]] بنی یأم بن اصبی، از دو موضع جداگانه و دور از هم، یکی نزدیک [[مأرب]] و دیگر، [[نجران]] و حبونن به عنوان منازل بنی یأم یاد کرده است. این در حالی است که برشمردن «محدوده اطراف مأرب» به عنوان سرزمین بنی یام، - همان [[طور]] که برخی [[محققان]] کنونی نیز بر آن تأکید دارند، - با آنچه که از حدود جغرافیایی منازل بنی حاشد در منابع و مصادر از جمله خود همین کتاب، ترسیم شده است، سازگاری ندارد. از این رو چنین به نظر می‌‌رسد که حدود و [[ثغور]] جغرافیایی ذکر شده، متعلق به [[بنی یأم بن عنس همدانی]] باشد نه بنی یأم حاشد همدانی.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۲.</ref> بر این اساس و بنا بر تصریح همدانی در کتاب صفة جزیرة العرب، می‌‌توان گفت که [[دیار]] یأم در نجران واقع بوده است؛ اما آنها، تنها ساکنان این سرزمین نبودند بلکه همراه با دیگر [[طوایف]] مشترکاً به سکونت [[اشتغال]] داشتند. گفته شده که وسعت سرزمین یأم در نجران، معادل نصف سرزمین کل [[بنی همدان]] در این منطقه بود. لکن یأمی‌ها، به مرور [[زمان]]، به سمت ناحیه [[حجاز]] تا حدود زبید و [[نهد]] در ناحیه حاره و اطراف آن یعنی حاره، ملاح و سنحان تا نزدیکی‌های دکم در قسمت علیای حبونن، [[حظیره]]، [[بدر]] و صیحان کوچ کردند و روبروی نجران و هداده [[مسکن]] گزیدند. ترسیمی که همدانی از منازل بنی یأم داشته، بر حدود جغرافیایی کنونی سرزمین‌های بنی یأم نیز منطبق است. در [[حال]] حاضر، بدر، هداده و سنحان از بخش‌های حبونن هستند و همه این اماکن در شمار سرزمین‌های بنی یأم قرار دارند.<ref>محمد سلیمان الطیب، کتاب موسوعة القبائل العربیه، ج۱۱، ص۹۴۳.</ref>

امروزه، [[قبائل]] بسیاری خود را منتسب به [[قبیله]] یأم می‌‌دانند که از جمله آنان می‌‌توان از [[العجمان]] - که در [[صحرای نجد]] ساکنند و به «یأمیه همدان» معروفند، - یاد کرد.<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۲۶.</ref> [[مردم]] یأم، در [[حال]] حاضر، در جوف، نجد، [[یمن]] و [[نجران]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۳۲؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۲۶.</ref> در حد فاصل نقاط مرزی [[عربستان]] و شمال یمن ساکنند و [[زندگی]] [[عشیره]] ای دارند. جمعی از آنان هم در [[کویت]] و قطر و امارات متحده [[عربی]] منتشر شده‌اند.<ref>پایگاه خلیج نت، مقاله «نسب قبیله یام».</ref>[[عجمان]] با طول [[ساحل]] ۱۶ کیلومتری خود، کوچک‌ترین امارت از امارات هفت گانه امارات متحده عربی است. این امیرنشین، دو قطعه جدا و دور افتاده به نام‌های «مصفوت» و «منامه» دارد. این امارت، از شمال به [[خلیج فارس]]، از جنوب به ام القیوین و رأس الخیمه، و از شمال و شمال غرب به شارجه و بعد از ارجه دبی، از شرق به ذید و فجیره محدود می‌‌شود. عجمان نام خود را وامدار [[مردمان]] [[طایفه]] العجمان است که در سده دهم [[هجری قمری]]، از [[بادیه]] نجد در شبه [[جزیره عربستان]] به این منطقه خالی السکنه [[مهاجرت]] کردند. قبیله العجمان از سلاله نشوان بن مرزوق بن علی بن هشام مرزوقی از فروعات قبیله یأم هستند.<ref>برداشتی از: ویکی پدیا، مقاله «امارت عجمان»</ref>
همچنین، شاخه دیگر قبیله «العجمان» به [[سرپرستی]] [[راشد بن نشوان]] به ساحل فارس رسیدند و در مغویه مستقر شدند و مدتها مناطق گسترده ای از شیبکوه را زیر [[نفوذ]] داشته‌اند. از مشهورترین [[حکمرانان]] قبیله العجمان در کرانه فارس، شیخ [[سلطان]] مرزوقی بود که آثار کاخ بزرگ او موسوم به «قلعه شیخ سلطان»، هنوز هم در مغویه باقی است.<ref>ویکی پدیا، مقاله «امارت عجمان» به نقل از کتاب تاریخ لنجه تألیف حسین بن علی الوحیدی الخنجی.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:13681302.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}
{{قبایل عرب}}

[[رده:قبیله‌های عرب]]
[[رده:بنی حاشد بن همدان]]