بهشت در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:33:18Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۳
خط ۶:		خط ۶:
	[[جنت]] از ریشه (ج ـ ن ـ ن) گرفته شده است. معنای محوری همه مشتقات این ریشه پوشیدگی است،<ref>التحقیق، ج ۲، ص۱۲۳؛ مقاییس اللغه، ج ۱، ص۴۲۱، «جن».</ref> چنان‌‌که «جنین» بر اثر پوشیدگی و مستور بودن در رحم مادر بدین نام موسوم شده و سپر نیز بدین جهت که [[رزمنده]] در پناه آن پوشیده و از آسیب [[سلاح]] [[دشمن]] مصون می‌‌ماند «جُنّة» نامیده شده است؛ همچنین کسی که [[عقل]] او پوشیده گشته «مجنون» و [[ظلمت]] شب که مایه پوشیدگی اشیاست «جانّ» نام گرفته‌‌اند. «جِنّ» نیز موجودی است نامرئی که از دید ظاهری [[انسان]] پوشیده است و بالاخره «جنّت» [[باغی]] است پوشیده به درختان انبوه و درهم رفته،<ref>مفردات، ص۲۰۳ - ۲۰۴؛ بصائر ذوی التمییز، ج ۲، ص۳۵۲؛ التحقیق، ج ۲، ص۱۲۳ ـ ۱۲۴، «جن».</ref> بنابراین سِر نامگذاری بهشت به جنت آن است که شاخساران درختانش درهم فرو رفته و برگهای فراوان آنها مانند سقفی سبز رنگ [[زمین]] بهشت را می‌‌پوشاند<ref>تسنیم، ج ۲، ص۴۶۸؛ انوار درخشان، ج ۱، ص۲۲۵.</ref>.		[[جنت]] از ریشه (ج ـ ن ـ ن) گرفته شده است. معنای محوری همه مشتقات این ریشه پوشیدگی است،<ref>التحقیق، ج ۲، ص۱۲۳؛ مقاییس اللغه، ج ۱، ص۴۲۱، «جن».</ref> چنان‌‌که «جنین» بر اثر پوشیدگی و مستور بودن در رحم مادر بدین نام موسوم شده و سپر نیز بدین جهت که [[رزمنده]] در پناه آن پوشیده و از آسیب [[سلاح]] [[دشمن]] مصون می‌‌ماند «جُنّة» نامیده شده است؛ همچنین کسی که [[عقل]] او پوشیده گشته «مجنون» و [[ظلمت]] شب که مایه پوشیدگی اشیاست «جانّ» نام گرفته‌‌اند. «جِنّ» نیز موجودی است نامرئی که از دید ظاهری [[انسان]] پوشیده است و بالاخره «جنّت» [[باغی]] است پوشیده به درختان انبوه و درهم رفته،<ref>مفردات، ص۲۰۳ - ۲۰۴؛ بصائر ذوی التمییز، ج ۲، ص۳۵۲؛ التحقیق، ج ۲، ص۱۲۳ ـ ۱۲۴، «جن».</ref> بنابراین سِر نامگذاری بهشت به جنت آن است که شاخساران درختانش درهم فرو رفته و برگهای فراوان آنها مانند سقفی سبز رنگ [[زمین]] بهشت را می‌‌پوشاند<ref>تسنیم، ج ۲، ص۴۶۸؛ انوار درخشان، ج ۱، ص۲۲۵.</ref>.

	البته [[مفسران]] برای پوشیدگی بهشت وجوه دیگری نیز ذکر کرده‌‌اند، چنان‌‌که برخی آن را ثوابی دانسته‌‌اند که در [[دنیا]] بر‌‌انسان پوشیده است.<ref>مقاییس اللغه، ج ۱، ص۴۲۱، «جن».</ref> برخی دیگر گفته‌‌اند: اطلاق [[جنت]] بر [[بهشت]] بدان سبب است که هرگز [[عقول]] قاصر [[بشر]] بر آن احاطه نمی‌‌یابد.<ref>انوار درخشان، ج ۱، ص۲۲۴ ـ ۲۲۵.</ref> به نظر برخی دیگر بهشت به لحاظ [[منزلت]] و مقام مکنونی که دارد نزد [[عقل]] صاحب نظر یا [[قلب]] صاحب [[بصر]] معروف یا مشهود نیست،<ref>کشف الاسرار، ج ۲، ص۳۹؛ انوار درخشان، ج ۱، ص۲۲۴؛ تسنیم، ج ۲، ص۴۹۱.</ref> از این‌‌رو بعضی از [[مفسران]] بر این اعتقادند که برخی از مراحل اعلای بهشت حتی نزد عقل [[حکیم]] یا قلب [[عارف]] مستور است و برخی از مراتب دیگر آن گرچه معلوم نظری حکیم یا [[بصری]] عارف است؛ ~~لیکن~~ بسیاری از ویژگی‌های آن همچنان در بوته [[استتار]] است و تا قبل از [[شهود]] عینی مشهود نمی‌‌شود و حتی پس از ورود در آن گرچه نسبت به خود بهشتی مشهود شده و در کنار او قرار می‌‌گیرد؛ اما برای غیر او که پایین‌‌تر از درجه وجودی وی قرار‌‌دارد همچنان در ورای [[حجاب]] نوری مستتر و پنهان است<ref>تسنیم، ج ۲، ص۴۹۱.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۶]]، ص۳۶۰.</ref>		البته [[مفسران]] برای پوشیدگی بهشت وجوه دیگری نیز ذکر کرده‌‌اند، چنان‌‌که برخی آن را ثوابی دانسته‌‌اند که در [[دنیا]] بر‌‌انسان پوشیده است.<ref>مقاییس اللغه، ج ۱، ص۴۲۱، «جن».</ref> برخی دیگر گفته‌‌اند: اطلاق [[جنت]] بر [[بهشت]] بدان سبب است که هرگز [[عقول]] قاصر [[بشر]] بر آن احاطه نمی‌‌یابد.<ref>انوار درخشان، ج ۱، ص۲۲۴ ـ ۲۲۵.</ref> به نظر برخی دیگر بهشت به لحاظ [[منزلت]] و مقام مکنونی که دارد نزد [[عقل]] صاحب نظر یا [[قلب]] صاحب [[بصر]] معروف یا مشهود نیست،<ref>کشف الاسرار، ج ۲، ص۳۹؛ انوار درخشان، ج ۱، ص۲۲۴؛ تسنیم، ج ۲، ص۴۹۱.</ref> از این‌‌رو بعضی از [[مفسران]] بر این اعتقادند که برخی از مراحل اعلای بهشت حتی نزد عقل [[حکیم]] یا قلب [[عارف]] مستور است و برخی از مراتب دیگر آن گرچه معلوم نظری حکیم یا [[بصری]] عارف است؛ لکن بسیاری از ویژگی‌های آن همچنان در بوته [[استتار]] است و تا قبل از [[شهود]] عینی مشهود نمی‌‌شود و حتی پس از ورود در آن گرچه نسبت به خود بهشتی مشهود شده و در کنار او قرار می‌‌گیرد؛ اما برای غیر او که پایین‌‌تر از درجه وجودی وی قرار‌‌دارد همچنان در ورای [[حجاب]] نوری مستتر و پنهان است<ref>تسنیم، ج ۲، ص۴۹۱.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۶]]، ص۳۶۰.</ref>

	==[[بهشت]] در [[ادیان]]==		==[[بهشت]] در [[ادیان]]==

Bahmani: /* مخلوق بودن بهشت */

2024-12-12T06:29:34Z

مخلوق بودن بهشت

نمایش تغییرات

Bahmani: /* حقیقت بهشت */

2024-12-12T06:28:16Z

حقیقت بهشت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	بسیاری از [[متکلمان]] و محدثان [[اسلامی]] با استفاده از [[آیات]] و [[روایات]] بهشت را جسمانی و مادی دانسته و این [[اعتقاد]] را از [[ضروریات دین]] [[اسلام]] شمرده‌‌اند.<ref>حق الیقین، مجلسی، ص۵۶۷؛ حق الیقین، [[شبر]]، ج ۲، ص۱۴۵.</ref> آنها معتقدند [[انسان]] با همین بدن جسمانی مادی خود وارد بهشت خواهد شد و آیات مربوط به نعمت‌های بهشتی را بیانگر مادی بودن آنها دانسته‌‌اند:{{متن قرآن\|وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ}}<ref>«و میوه، آنچه بگزینند» سوره واقعه، آیه ۲۰.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ}}<ref>«و گوشت پرندگان، آنچه بخواهند» سوره واقعه، آیه ۲۱.</ref>؛ ولی در این زمینه دیدگاه‌های دیگری نیز وجود دارد؛ برخی مادی بودن بهشت را ردّ کرده‌‌اند. به [[عقیده]] آنها بهشت ماورای [[عالم ماده]] است و نیازی به مکان مادی ندارد، بلکه چیزی خارج از ذات انسان نیست؛ بدین معنا که همه [[نعمت‌ها]]، مملوک‌ها، [[خادمان]]، باغها، درختان و... برخاسته از ذات انسان و [[قائم]] به اوست و او به [[اذن خدا]] [[نگهدارنده]] و ایجادکننده آنهاست<ref>اسفار، ج ۹، ص۱۷۶.</ref>.		بسیاری از [[متکلمان]] و محدثان [[اسلامی]] با استفاده از [[آیات]] و [[روایات]] بهشت را جسمانی و مادی دانسته و این [[اعتقاد]] را از [[ضروریات دین]] [[اسلام]] شمرده‌‌اند.<ref>حق الیقین، مجلسی، ص۵۶۷؛ حق الیقین، [[شبر]]، ج ۲، ص۱۴۵.</ref> آنها معتقدند [[انسان]] با همین بدن جسمانی مادی خود وارد بهشت خواهد شد و آیات مربوط به نعمت‌های بهشتی را بیانگر مادی بودن آنها دانسته‌‌اند:{{متن قرآن\|وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ}}<ref>«و میوه، آنچه بگزینند» سوره واقعه، آیه ۲۰.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ}}<ref>«و گوشت پرندگان، آنچه بخواهند» سوره واقعه، آیه ۲۱.</ref>؛ ولی در این زمینه دیدگاه‌های دیگری نیز وجود دارد؛ برخی مادی بودن بهشت را ردّ کرده‌‌اند. به [[عقیده]] آنها بهشت ماورای [[عالم ماده]] است و نیازی به مکان مادی ندارد، بلکه چیزی خارج از ذات انسان نیست؛ بدین معنا که همه [[نعمت‌ها]]، مملوک‌ها، [[خادمان]]، باغها، درختان و... برخاسته از ذات انسان و [[قائم]] به اوست و او به [[اذن خدا]] [[نگهدارنده]] و ایجادکننده آنهاست<ref>اسفار، ج ۹، ص۱۷۶.</ref>.

	بسیاری از [[آیات قرآن]] و نیز روایات بیانگر آن است که بهشت و نعمت‌های آن چیزی جز ظهور [[اعمال]] ~~نیکانسان~~ و بازگشت آن به وی نیست، چنان‌‌که [[خداوند]] در [[پاداش]] یا [[مجازات]] [[بندگان]]، خودِ عمل را در برابرشان حاضر می‌‌کند: {{متن قرآن\|وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا}}<ref>«آنچه کرده‌اند پیش چشم می‌یابند و پروردگارت به هیچ کس ستم نمی‌ورزد» سوره کهف، آیه ۴۹.</ref>، {{متن قرآن\|يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ}}<ref>«در آن روز مردم، پراکنده (از گورها) باز می‌گردند تا کردارهایشان را به آنان بنمایانند» سوره زلزال، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن\|فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ}}<ref>«پس هر کس همسنگ ذره‌ای نیکی ورزد، آن را خواهد دید،» سوره زلزال، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}<ref>«و هر کس همسنگ ذره‌ای بدی کند، آن را خواهد دید» سوره زلزال، آیه ۸.</ref>، {{متن قرآن\|يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«روزی که هر کس هر کار نیکی انجام داده است پیش رو می‌یابد و هر کار زشتی کرده است آرزو دارد کاش میان او و آن (کار زشت) فاصله‌ای دور می‌بود و خداوند شما را از خویش پروا می‌دهد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره آل عمران، آیه ۳۰.</ref>، {{متن قرآن\|فَالْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«پس در آن روز به کسی هیچ ستمی نخواهد شد و شما را جز (برای) آنچه می‌کردید کیفر نمی‌دهند» سوره یس، آیه ۵۴.</ref>.<ref>تفسیر صدر المتالهین، ج ۶، ص۲۴۷؛ [[چهل حدیث]]، ص۳۶۲ ـ‌‌۳۶۳؛ گام نخستین، ص۴۷ ـ ۴۸.</ref> براساس این دیدگاه [[اعمال انسان]] دو صورت دارد: صورتی مُلْکی که فانی و زودگذر و [[صورت ملکوتی]] که باقی و زایل نشدنی است. [[انسان]] در [[دنیا]] تنها صورت ملکی آنها را [[مشاهده]] می‌‌کند و از صورت ملکوتی آنها بی‌‌خبر است؛ اما در [[قیامت]] و در [[برزخ]] تنها چهره [[ملکوتی]] آنها را مشاهده می‌‌کند؛ اگر [[زیبا]] باشند نعیم و اگر [[زشت]] باشند [[جحیم]] وی خواهند بود.<ref>گام نخستین، ص۴۸.</ref> از سوی دیگر براساس [[آیه]] {{متن قرآن\|قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ}}<ref>«فرمود: ای نوح! او از خاندان تو نیست، بی‌گمان او کرداری ناشایسته است پس چیزی را که نمی‌دانی از من مخواه، من تو را اندرز می‌دهم که مبادا از نادانان باشی» سوره هود، آیه ۴۶.</ref> که [[خداوند]] خطاب به [[حضرت نوح]]{{ع}}، فرزند وی را کرداری ناشایسته دانسته. انسان نفس عمل خویش است<ref>آغاز و انجام، ص۱۳۹؛ گام نخستین، ص۵۴.</ref> و هرکس در طول عمرش، خود را با [[اعمال]] خویش می‌‌سازد؛ کسی که محصول فعالیت شبانه‌‌روزی او جز [[اعمال نیک]] و [[نورانی]] نیست، خود یکپارچه [[نیکی]] و [[نورانیت]] است؛ به عبارت دیگر، اعمال و [[رفتار انسان]] بر حسب [[صور]] [[ملکوتی]] آنها، تشکیل‌‌دهنده گوهر ذات [[انسانی]] و سازنده [[هویت]] و [[شخصیت]] آدمی‌‌اند، و [[انسان]] با [[اعمال]]، [[کردار]]، [[افکار]] و ادراکش سازنده خویش است، بنابراین [[بهشت]] یا [[جهنم]] چیزی جدا و بریده از ذات انسان و آنچه که از او برمی‌‌خیزد نیست.<ref>گام نخستین، ص۵۴.</ref> چنان‌‌که [[قرآن کریم]] در وصف [[مقربان]]، خودِ آنان را [[روح]] و ریحان و بهشت دانسته: {{متن قرآن\|فَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ}}<ref>«اما اگر از نزدیکان (درگاه خداوند) باشد،» سوره واقعه، آیه ۸۸.</ref>، {{متن قرآن\|فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ}}<ref>«پس (او را) آسایش و روزی و بهشتی پر نعمت است» سوره واقعه، آیه ۸۹.</ref>.<ref>تفسیر موضوعی، ج ۱۰، ص۱۷۱؛ گام نخستین، ص۵۴.</ref> و در جایی دیگر بر خود کسانی که از [[خشنودی]] خداپیروی می‌‌کنند درجات (بهشت) اطلاق کرده است: {{متن قرآن\|هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ}}<ref>«آنان نزد خداوند (در) پایه‌هایی (گوناگون)‌اند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۳.</ref> البته درباره [[حقیقت]] بهشت آرای دیگری نیز مطرح است؛ مانند اینکه برخی از عرفا گفته‌‌اند: حقیقت بهشت چیزی است که انسان را به [[خدا]] نزدیک کرده، در مجاورت [[حق]] اول قرار می‌‌دهد<ref>تفسیر صدر المتالهین، ج ۴، ص۲۶۴.</ref> یا به گفته برخی دیگر حقیقت بهشت ابتهاج نفس و [[شادی]] آن به [[شناخت خدا]] و [[محبت]] اوست<ref>المنیر، ج ۲۵، ص۲۴۴.</ref> که می‌‌توان این گونه نظرها را در کنار دو نظر سابق به دو صورت تحلیل کرد: نخست آنکه بگوییم این دو نظر اخیر در حقیقت ردّ آرای سابق است، چنان‌‌که برخی نیز گفته‌‌اند: بهشت همان [[لذات]] [[روحی]] است واوصافی که در [[قرآن]] برای آن ذکر شده نوعی تمثیل و برای تقریب به ذهن است.<ref>الکاشف، ج ۶، ص۴۰۱.</ref> دیگر آنکه بگوییم دو نظر سابق ناظر به مراتب نازله بهشت و دو نظر اخیر‌‌ناظر به مراتب عالیه بلکه عالی‌‌ترین مراتب آن‌‌است<ref>تفسیر صدرالمتالهین، ج ۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۶]]، ص۳۶۳.</ref>		بسیاری از [[آیات قرآن]] و نیز روایات بیانگر آن است که بهشت و نعمت‌های آن چیزی جز ظهور [[اعمال]] نیک انسان و بازگشت آن به وی نیست، چنان‌‌که [[خداوند]] در [[پاداش]] یا [[مجازات]] [[بندگان]]، خودِ عمل را در برابرشان حاضر می‌‌کند: {{متن قرآن\|وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا}}<ref>«آنچه کرده‌اند پیش چشم می‌یابند و پروردگارت به هیچ کس ستم نمی‌ورزد» سوره کهف، آیه ۴۹.</ref>، {{متن قرآن\|يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ}}<ref>«در آن روز مردم، پراکنده (از گورها) باز می‌گردند تا کردارهایشان را به آنان بنمایانند» سوره زلزال، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن\|فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ}}<ref>«پس هر کس همسنگ ذره‌ای نیکی ورزد، آن را خواهد دید،» سوره زلزال، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}<ref>«و هر کس همسنگ ذره‌ای بدی کند، آن را خواهد دید» سوره زلزال، آیه ۸.</ref>، {{متن قرآن\|يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«روزی که هر کس هر کار نیکی انجام داده است پیش رو می‌یابد و هر کار زشتی کرده است آرزو دارد کاش میان او و آن (کار زشت) فاصله‌ای دور می‌بود و خداوند شما را از خویش پروا می‌دهد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره آل عمران، آیه ۳۰.</ref>، {{متن قرآن\|فَالْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«پس در آن روز به کسی هیچ ستمی نخواهد شد و شما را جز (برای) آنچه می‌کردید کیفر نمی‌دهند» سوره یس، آیه ۵۴.</ref>.<ref>تفسیر صدر المتالهین، ج ۶، ص۲۴۷؛ [[چهل حدیث]]، ص۳۶۲ ـ‌‌۳۶۳؛ گام نخستین، ص۴۷ ـ ۴۸.</ref> براساس این دیدگاه [[اعمال انسان]] دو صورت دارد: صورتی مُلْکی که فانی و زودگذر و [[صورت ملکوتی]] که باقی و زایل نشدنی است. [[انسان]] در [[دنیا]] تنها صورت ملکی آنها را [[مشاهده]] می‌‌کند و از صورت ملکوتی آنها بی‌‌خبر است؛ اما در [[قیامت]] و در [[برزخ]] تنها چهره [[ملکوتی]] آنها را مشاهده می‌‌کند؛ اگر [[زیبا]] باشند نعیم و اگر [[زشت]] باشند [[جحیم]] وی خواهند بود.<ref>گام نخستین، ص۴۸.</ref> از سوی دیگر براساس [[آیه]] {{متن قرآن\|قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ}}<ref>«فرمود: ای نوح! او از خاندان تو نیست، بی‌گمان او کرداری ناشایسته است پس چیزی را که نمی‌دانی از من مخواه، من تو را اندرز می‌دهم که مبادا از نادانان باشی» سوره هود، آیه ۴۶.</ref> که [[خداوند]] خطاب به [[حضرت نوح]]{{ع}}، فرزند وی را کرداری ناشایسته دانسته. انسان نفس عمل خویش است<ref>آغاز و انجام، ص۱۳۹؛ گام نخستین، ص۵۴.</ref> و هرکس در طول عمرش، خود را با [[اعمال]] خویش می‌‌سازد؛ کسی که محصول فعالیت شبانه‌‌روزی او جز [[اعمال نیک]] و [[نورانی]] نیست، خود یکپارچه [[نیکی]] و [[نورانیت]] است؛ به عبارت دیگر، اعمال و [[رفتار انسان]] بر حسب [[صور]] [[ملکوتی]] آنها، تشکیل‌‌دهنده گوهر ذات [[انسانی]] و سازنده [[هویت]] و [[شخصیت]] آدمی‌‌اند، و [[انسان]] با [[اعمال]]، [[کردار]]، [[افکار]] و ادراکش سازنده خویش است، بنابراین [[بهشت]] یا [[جهنم]] چیزی جدا و بریده از ذات انسان و آنچه که از او برمی‌‌خیزد نیست.<ref>گام نخستین، ص۵۴.</ref> چنان‌‌که [[قرآن کریم]] در وصف [[مقربان]]، خودِ آنان را [[روح]] و ریحان و بهشت دانسته: {{متن قرآن\|فَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ}}<ref>«اما اگر از نزدیکان (درگاه خداوند) باشد،» سوره واقعه، آیه ۸۸.</ref>، {{متن قرآن\|فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ}}<ref>«پس (او را) آسایش و روزی و بهشتی پر نعمت است» سوره واقعه، آیه ۸۹.</ref>.<ref>تفسیر موضوعی، ج ۱۰، ص۱۷۱؛ گام نخستین، ص۵۴.</ref> و در جایی دیگر بر خود کسانی که از [[خشنودی]] خداپیروی می‌‌کنند درجات (بهشت) اطلاق کرده است: {{متن قرآن\|هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ}}<ref>«آنان نزد خداوند (در) پایه‌هایی (گوناگون)‌اند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۳.</ref> البته درباره [[حقیقت]] بهشت آرای دیگری نیز مطرح است؛ مانند اینکه برخی از عرفا گفته‌‌اند: حقیقت بهشت چیزی است که انسان را به [[خدا]] نزدیک کرده، در مجاورت [[حق]] اول قرار می‌‌دهد<ref>تفسیر صدر المتالهین، ج ۴، ص۲۶۴.</ref> یا به گفته برخی دیگر حقیقت بهشت ابتهاج نفس و [[شادی]] آن به [[شناخت خدا]] و [[محبت]] اوست<ref>المنیر، ج ۲۵، ص۲۴۴.</ref> که می‌‌توان این گونه نظرها را در کنار دو نظر سابق به دو صورت تحلیل کرد: نخست آنکه بگوییم این دو نظر اخیر در حقیقت ردّ آرای سابق است، چنان‌‌که برخی نیز گفته‌‌اند: بهشت همان [[لذات]] [[روحی]] است واوصافی که در [[قرآن]] برای آن ذکر شده نوعی تمثیل و برای تقریب به ذهن است.<ref>الکاشف، ج ۶، ص۴۰۱.</ref> دیگر آنکه بگوییم دو نظر سابق ناظر به مراتب نازله بهشت و دو نظر اخیر‌‌ناظر به مراتب عالیه بلکه عالی‌‌ترین مراتب آن‌‌است<ref>تفسیر صدرالمتالهین، ج ۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۶]]، ص۳۶۳.</ref>

	==گستره و جایگاه بهشت==		==گستره و جایگاه بهشت==

Bahmani در ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۳

2024-12-12T06:03:52Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۳۶

2024-12-12T05:36:53Z

نمایش تغییرات

Msadeq: /* لباس‌ها و زیورها */

2024-04-07T09:53:51Z

لباس‌ها و زیورها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۱۵۲:		خط ۱۵۲:

	=== لباس‌ها و زیورها===		=== لباس‌ها و زیورها===
	در برخی آیات از [[لباس]] [[بهشتیان]][[سخن]] به میان آمده است: {{متن قرآن\|وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا}}<ref> سوره کهف، آیه ۳۱.</ref> بی‌‌تردید لباس‌های بهشتی برای دفع سرما و [[گرما]] یا [[حفظ]] از انواع آفات و آسیبها نیست؛ زیرا در [[بهشت]] همه چیز در حد [[اعتدال]] است و آفتی وجود ندارد، بلکه در بهشت خورشیدی نیست که گرمای آن برای [[مؤمنان]] رنج‌‌آور باشد و نیز سرمای طاقت فرسایی وجود ندارد: {{متن قرآن\|لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا}}<ref>«در آن، بر تخت‌ها پشت می‌دهند، در آن نه (گرمای) خورشیدی می‌بینند و نه سرمایی» سوره انسان، آیه 13.</ref> سرچشمه [[نور]] بهشت همان [[جان]] [[پاک]] و [[نورانی]] مؤمنانِ آرمیده در آغوش [[نعمت‌های بهشتی]] است: {{متن قرآن\|نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ}}<ref>« فروغ آنان پیشاپیش و در سوی راستشان می‌شتابد» سوره تحریم، آیه ۸.</ref>.<ref>[[تسنیم]]، ج ۲، ص۴۶۸.</ref> بنابراین [[پوشش]] لباس تنها جنبه [[تزیین]] دارد.<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۶، ص۲۵۵.</ref> [[قرآن کریم]] جنس لباس بهشتیان را حریر: {{متن قرآن\|وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ}}<ref>« تنپوش آنان در آنجا پرند است» سوره حج، آیه ۲۳.</ref> و به دو صورت نازک و ستبر معرفی کرده است: {{متن قرآن\|وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ}}<ref>«و جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر می‌پوشند » سوره کهف، آیه ۳۱.</ref>.<ref>[[المیزان]]، ج ۱۳، ص۳۰۵؛ ج ۲۰، ص۱۳۰؛ الجنة فی‌‌القرآن، ص‌‌۱۵۴.</ref> مؤمنان در بهشت با دستبندهای مروارید و زرین آراسته می‌‌شوند: {{متن قرآن\|يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا}}<ref>«در آنجا به دستبندهایی زرّین و مروارید نشان آراسته می‌گردند و تنپوش آنان در آنجا پرند است» سوره حج، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ}}<ref>«بهشت‌هایی جاودان که بدان درآیند و آنجا به دستبندهایی زرّین و (زیورهایی از) مروارید آراسته گردند و تن‌پوششان در آن پرند است» سوره فاطر، آیه ۳۳.</ref>، {{متن قرآن\|أُولَئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا}}<ref>«آنان بهشت‌هایی جاویدان خواهند داشت که از بن (کاخ‌های) آنان، جویبارها روان است؛ در آنجا به دستبندهایی زرّین آراسته می‌گردند و جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر می‌پوشند در حالی که بر تخت‌ها پشت می‌دهند؛ آن پاداش، خوب و (آن بهشت) آسایشگاهی نیکوس» سوره کهف، آیه ۳۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ}}<ref>«بر تن آنان جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر است و به دستبندهایی سیمین آراسته‌اند و پروردگارشان به آنان شرابی پاک می‌نوشاند» سوره انسان، آیه ۲۱.</ref>		در برخی آیات از [[لباس]] [[بهشتیان]][[سخن]] به میان آمده است: {{متن قرآن\|وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا}}<ref> سوره کهف، آیه ۳۱.</ref> بی‌‌تردید لباس‌های بهشتی برای دفع سرما و [[گرما]] یا [[حفظ]] از انواع آفات و آسیبها نیست؛ زیرا در [[بهشت]] همه چیز در حد [[اعتدال]] است و آفتی وجود ندارد، بلکه در بهشت خورشیدی نیست که گرمای آن برای [[مؤمنان]] رنج‌‌آور باشد و نیز سرمای طاقت فرسایی وجود ندارد: {{متن قرآن\|لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا}}<ref>«در آن، بر تخت‌ها پشت می‌دهند، در آن نه (گرمای) خورشیدی می‌بینند و نه سرمایی» سوره انسان، آیه 13.</ref> سرچشمه [[نور]] بهشت همان [[جان]] [[پاک]] و [[نورانی]] مؤمنانِ آرمیده در آغوش [[نعمت‌های بهشتی]] است: {{متن قرآن\|نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ}}<ref>« فروغ آنان پیشاپیش و در سوی راستشان می‌شتابد» سوره تحریم، آیه ۸.</ref>.<ref>[[تسنیم]]، ج ۲، ص۴۶۸.</ref> بنابراین [[پوشش]] لباس تنها جنبه [[تزیین]] دارد.<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۶، ص۲۵۵.</ref> [[قرآن کریم]] جنس لباس بهشتیان را حریر: {{متن قرآن\|وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ}}<ref>« تنپوش آنان در آنجا پرند است» سوره حج، آیه ۲۳.</ref> و به دو صورت نازک و ستبر معرفی کرده است: {{متن قرآن\|وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ}}<ref>«و جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر می‌پوشند » سوره کهف، آیه ۳۱.</ref>.<ref>[[المیزان]]، ج ۱۳، ص۳۰۵؛ ج ۲۰، ص۱۳۰؛ الجنة فی‌‌القرآن، ص‌‌۱۵۴.</ref> مؤمنان در بهشت با دستبندهای مروارید و زرین آراسته می‌‌شوند: {{متن قرآن\|يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا}}<ref>«در آنجا به دستبندهایی زرّین و مروارید نشان آراسته می‌گردند و تنپوش آنان در آنجا پرند است» سوره حج، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ}}<ref>«بهشت‌هایی جاودان که بدان درآیند و آنجا به دستبندهایی زرّین و (زیورهایی از) مروارید آراسته گردند و تن‌پوششان در آن پرند است» سوره فاطر، آیه ۳۳.</ref>، {{متن قرآن\|أُولَئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا}}<ref>«آنان بهشت‌هایی جاویدان خواهند داشت که از بن (کاخ‌های) آنان، جویبارها روان است؛ در آنجا به دستبندهایی زرّین آراسته می‌گردند و جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر می‌پوشند در حالی که بر تخت‌ها پشت می‌دهند؛ آن پاداش، خوب و (آن بهشت) آسایشگاهی نیکوس» سوره کهف، آیه ۳۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ}}<ref>«بر تن آنان جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر است و به دستبندهایی سیمین آراسته‌اند و پروردگارشان به آنان شرابی پاک می‌نوشاند» سوره انسان، آیه ۲۱.</ref>..<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶، ص 385.</ref>

	===[[همسران]] [[بهشتی]]===		===[[همسران]] [[بهشتی]]===

Msadeq: /* همسران بهشتی */

2024-04-07T09:53:24Z

همسران بهشتی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۱۶۳:		خط ۱۶۳:
	قرآن کریم آستر فرش‌های [[بهشت]] را از [[ابریشم]] ضخیم و ستبر دانسته است: {{متن قرآن\|مُتَّكِئِينَ عَلَى فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ}}<ref>«بر بسترهایی پشت داده‌اند که آسترهای آنها از دیبای ستبرند» سوره الرحمن، آیه ۵۴.</ref>، از این‌‌رو در [[حدیثی]] از [[پیامبر]] {{صل}} قسمت رویین آن نوری درخشنده دانسته شده<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۷، ص۱۱۷.</ref> و در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ}}<ref>«و زیراندازهای فاخری گسترده» سوره غاشیه، آیه ۱۶.</ref> فرش‌های [[بهشتی]] را بسیار [[نفیس]] و [[زیبا]] معرفی کرده است. برخی گفته‌‌اند: «زرابیّ» جمع «زریبه» در اصل از واژه [[فارسی]] «زربفت» گرفته شده که الیاف طلا در آن به کار رفته است.<ref>التحقیق، ج ۴، ص۲۷۹، «زرب».</ref> براساس آیه {{متن قرآن\|مُتَّكِئِينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ}}<ref>«(بهشتیان) بر بالش‌های سبز و گستردنی‌های دیبای رنگارنگ پشت می‌دهند» سوره الرحمن، آیه ۷۶.</ref> [[بهشتیان]] بر بالش سبز و فرش [[نیکو]] تکیه می‌‌زنند. و در حدیثی آمده است که در میان غرفه‌‌های بهشتی فرشهایی گسترده شده که بعضی بالای بعضی دیگر و جنس آنها از حریر و دیبای رنگارنگ و داخل آن [[مشک]] و عنبر و [[کافور]] است. <ref>[[بحارالانوار]]، ج ۸، ص۱۲۸.</ref>		قرآن کریم آستر فرش‌های [[بهشت]] را از [[ابریشم]] ضخیم و ستبر دانسته است: {{متن قرآن\|مُتَّكِئِينَ عَلَى فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ}}<ref>«بر بسترهایی پشت داده‌اند که آسترهای آنها از دیبای ستبرند» سوره الرحمن، آیه ۵۴.</ref>، از این‌‌رو در [[حدیثی]] از [[پیامبر]] {{صل}} قسمت رویین آن نوری درخشنده دانسته شده<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۷، ص۱۱۷.</ref> و در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ}}<ref>«و زیراندازهای فاخری گسترده» سوره غاشیه، آیه ۱۶.</ref> فرش‌های [[بهشتی]] را بسیار [[نفیس]] و [[زیبا]] معرفی کرده است. برخی گفته‌‌اند: «زرابیّ» جمع «زریبه» در اصل از واژه [[فارسی]] «زربفت» گرفته شده که الیاف طلا در آن به کار رفته است.<ref>التحقیق، ج ۴، ص۲۷۹، «زرب».</ref> براساس آیه {{متن قرآن\|مُتَّكِئِينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ}}<ref>«(بهشتیان) بر بالش‌های سبز و گستردنی‌های دیبای رنگارنگ پشت می‌دهند» سوره الرحمن، آیه ۷۶.</ref> [[بهشتیان]] بر بالش سبز و فرش [[نیکو]] تکیه می‌‌زنند. و در حدیثی آمده است که در میان غرفه‌‌های بهشتی فرشهایی گسترده شده که بعضی بالای بعضی دیگر و جنس آنها از حریر و دیبای رنگارنگ و داخل آن [[مشک]] و عنبر و [[کافور]] است. <ref>[[بحارالانوار]]، ج ۸، ص۱۲۸.</ref>

	[[قرآن]] از تخت‌های بهشتی با دو عنوان «اریکه» و «سریر» نام برده است. به [[اعتقاد]] برخی از [[مفسران]] سریر تختی است که [[بهشتیان]] در مجلس انس با یکدیگر، در برابر هم بر آن می‌‌نشینند و اریکه تختی است که در جلسات خصوصی و هنگامی که با [[همسران]] خود [[خلوت]] گزیده‌‌اند بر آن تکیه می‌‌زنند: {{متن قرآن\|هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِئُونَ}}<ref>«آنان و همسرانشان در سایه‌سارها بر تخت‌ها پشت می‌دهند» سوره یس، آیه ۵۶.</ref>.<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۶، ص۲۳۹.</ref> به گفته برخی دیگر اریکه تختی است که در حجله می‌‌زنند <ref>[[مجمع البیان]]، ج ۸، ص۶۷۱؛ ج ۵ ـ ۶؛ ص۷۲۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۳۱؛ التفسیر‌‌الکبیر، ج ۲۶، ص۹۲.</ref> و برخی دیگر آن را تخت سایبان دار دانسته‌‌اند.<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۷۷.</ref> گفتنی است که علت نامگذاری تخت‌های [[بهشتی]] به سریر [[زیبایی]] و آسایش‌‌بخشی آن است که موجب [[سرور]] و [[شادی]] [[مؤمن]] می‌‌شود.<ref>تصویری از [[بهشت و جهنم]]، ص۲۷۰.</ref> تختهای بهشتی به [[طور]] مرتب و ردیف شده: {{متن قرآن\|مُتَّكِئِينَ عَلَى سُرُرٍ مَصْفُوفَةٍ}}<ref>«(آنان) بر تخت‌هایی کنار هم چیده پشت می‌دهند » سوره طور، آیه ۲۰.</ref> و مرتفع است: {{متن قرآن\|فِيهَا سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ}}<ref>«تخت‌هایی بر فراز نهاده، در آن است،» سوره غاشیه، آیه ۱۳.</ref> ارتفاع تختهای بهشتی ممکن است به سبب آن باشد که بهشتیان با جلوس بر آن بر مناظر زیبای پیرامون خود مسلط باشند و ممکن است اشاره به بالا بودن [[ارزش]] و اهمیت آنها یا [[پاکی]] و [[قداست]] و ارزش والای [[معنوی]] آنها باشد.<ref> پیام قرآن، ج ۶، ص۲۳۸.</ref>		[[قرآن]] از تخت‌های بهشتی با دو عنوان «اریکه» و «سریر» نام برده است. به [[اعتقاد]] برخی از [[مفسران]] سریر تختی است که [[بهشتیان]] در مجلس انس با یکدیگر، در برابر هم بر آن می‌‌نشینند و اریکه تختی است که در جلسات خصوصی و هنگامی که با [[همسران]] خود [[خلوت]] گزیده‌‌اند بر آن تکیه می‌‌زنند: {{متن قرآن\|هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِئُونَ}}<ref>«آنان و همسرانشان در سایه‌سارها بر تخت‌ها پشت می‌دهند» سوره یس، آیه ۵۶.</ref>.<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۶، ص۲۳۹.</ref> به گفته برخی دیگر اریکه تختی است که در حجله می‌‌زنند <ref>[[مجمع البیان]]، ج ۸، ص۶۷۱؛ ج ۵ ـ ۶؛ ص۷۲۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۳۱؛ التفسیر‌‌الکبیر، ج ۲۶، ص۹۲.</ref> و برخی دیگر آن را تخت سایبان دار دانسته‌‌اند.<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۷۷.</ref> گفتنی است که علت نامگذاری تخت‌های [[بهشتی]] به سریر [[زیبایی]] و آسایش‌‌بخشی آن است که موجب [[سرور]] و [[شادی]] [[مؤمن]] می‌‌شود.<ref>تصویری از [[بهشت و جهنم]]، ص۲۷۰.</ref> تختهای بهشتی به [[طور]] مرتب و ردیف شده: {{متن قرآن\|مُتَّكِئِينَ عَلَى سُرُرٍ مَصْفُوفَةٍ}}<ref>«(آنان) بر تخت‌هایی کنار هم چیده پشت می‌دهند » سوره طور، آیه ۲۰.</ref> و مرتفع است: {{متن قرآن\|فِيهَا سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ}}<ref>«تخت‌هایی بر فراز نهاده، در آن است،» سوره غاشیه، آیه ۱۳.</ref> ارتفاع تختهای بهشتی ممکن است به سبب آن باشد که بهشتیان با جلوس بر آن بر مناظر زیبای پیرامون خود مسلط باشند و ممکن است اشاره به بالا بودن [[ارزش]] و اهمیت آنها یا [[پاکی]] و [[قداست]] و ارزش والای [[معنوی]] آنها باشد.<ref> پیام قرآن، ج ۶، ص۲۳۸.</ref>..<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶، ص 386.</ref>

	==[[بهشتیان]]==		==[[بهشتیان]]==

Msadeq: /* بهشتیان */

2024-04-07T09:52:42Z

بهشتیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۲
خط ۱۶۶:		خط ۱۶۶:

	==[[بهشتیان]]==		==[[بهشتیان]]==
	در صدر اوصاف بهشتیان صفت [[رضایت]] آنان از [[خداوند]] و [[خشنودی خدا]] از آنهاست: {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند؛ این است رستگاری سترگ» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref>، {{متن قرآن\|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref> ، {{متن قرآن\|جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ}}<ref>«پاداش آنان نزد پروردگارشان بهشت‌هایی جاودان است که از بن آنها جویباران روان است، هماره در آن جاودانند، خداوند از ایشان خرسند است و آنان از او خرسندند، این از آن کسی است که از پروردگار خویش بیم کند» سوره بینه، آیه ۸.</ref> آنان از [[زندگی در بهشت]] کمال [[خشنودی]] را دارند: {{متن قرآن\|فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ}}<ref>«و او در زندگانی پسندیده‌ای به سر خواهد برد» سوره حاقه، آیه ۲۱.</ref> و در برابر [[نعمت‌های پروردگار]] شکرگزارند: {{متن قرآن\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ}}<ref>« سپاس خداوند را که ما را به این (پاداش بزرگ) رهنمون شد و اگر خداوند ما را راهبر نمی‌شد ما خود راه نمی‌یافتیم؛ بی‌گمان فرستادگان پروردگارمان حق را فرا آوردند و به» سوره اعراف، آیه ۴۳.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ}}<ref>«و می‌گویند: سپاس خداوند را که اندوه را از (دل) ما برد؛ بی‌گمان پروردگار ما آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره فاطر، آیه ۳۴.</ref>،{{متن قرآن\|وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ}}<ref>«و می‌گویند: سپاس خداوند را که وعده خود را بر ما راست گرداند و این سرزمین را به ما به میراث داد، هر جای بهشت که بخواهیم جای می‌گیریم و پاداش اهل کردار، نیکوست» سوره زمر، آیه ۷۴.</ref> در چهره‌هایشان طراوت و [[نشاط]] [[نعمت]] هویدا: {{متن قرآن\|تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ}}<ref>«شادابی نعمت را در سیمای آنان باز می‌شناسی،» سوره مطففین، آیه ۲۴.</ref> و دلهایشان مالامال از [[عشق]] و [[وفا]] و [[محبت]] و [[برادری]] و فارغ از هر گونه [[نزاع]]، [[کینه]]، [[کبر]] و [[حسد]] است.<ref>المنیر، ج ۸، ص۲۰۹.</ref> حتی کسانی که در مقامهای پایین‌‌تری قرار دارند نسبت به صاحبان مقامهای [[برتر]] [[رشک]] و حسد نمی‌‌برند: {{متن قرآن\|وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَى سُرُرٍ مُتَقَابِلِينَ}}<ref>«و آنچه کینه است از دل آنان می‌زداییم و برادروار بر اورنگ‌هایی روبه‌رو می‌نشینند» سوره حجر، آیه ۴۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«و هر کینه‌ای که در سینه آنهاست می‌زداییم؛ از بن (جایگاه) آنان جویبارها روان است و می‌گویند: سپاس خداوند را که ما را به این (پاداش بزرگ) رهنمون شد و اگر خداوند ما را راهبر نمی‌شد ما خود راه نمی‌یافتیم؛ بی‌گمان فرستادگان پروردگارمان حق را فرا آوردند و به» سوره اعراف، آیه ۴۳.</ref>.<ref>نمونه، ج ۶، ص۱۷۵.</ref> آنها در [[بهشت]] در کنار [[ارحام]]، [[پدران]]، [[مادران]]، [[همسران]]، [[برادران]] و [[فرزندان]] [[صالح]] خویش‌‌اند: {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ}}<ref>«بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند» سوره رعد، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُونَ}}<ref>«(به آنان گفته می‌شود) خود و همسرانتان شادان به بهشت درآیید!» سوره زخرف، آیه ۷۰.</ref>.<ref>[[المیزان]]، ج ۱۷، ص۳۴۷.</ref> [[اهل بهشت]] به [[پاداش]] آنکه در [[دنیا]] [[خدا ترس]] بوده، از [[گناهان]] دوری کرده‌‌اند در بهشت و در جوار [[رحمت]] [[پروردگار]] در [[آسایش]]،[[آرامش]] و [[امنیت]] قرار دارند: {{متن قرآن\|ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ}}<ref>« به بهشت در آیید، نه بیمی خواهید داشت و نه اندوهگین خواهید شد» سوره اعراف، آیه ۴۹.</ref>.<ref>جامع‌‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۹، ص۱۳۵؛ مجمع‌‌البیان، ج‌‌۹، ص‌‌۲۴۸؛ [[المیزان]]، ج ۱۲، ص۲۳۶.</ref> آنان در بهشت در کنار [[نعمت‌های بهشتی]]، تا ابد جاوید خواهند ماند: {{متن قرآن\|لَهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُقِيمٌ }}<ref>«پروردگارشان آنان را به بخشایش و خشنودی از سوی خویش و بوستان‌هایی که ایشان را در آنها نعمتی پایدار است نوید می‌دهد» سوره توبه، آیه ۲۱.</ref>، {{متن قرآن\|خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref>«در حالی که هماره در آن جاودانند؛ بی‌گمان خداوند است که پاداشی سترگ نزد اوست» سوره توبه، آیه ۲۲.</ref>، {{متن قرآن\|قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند فرمود: این روزی است که راستگویی راستگویان به آنان سود خواهد داد، آنان بوستان‌هایی خواهند داشت که از بن آنها جویبارها روان است، هماره در آنها جاودانند، خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند؛ این است رستگاری سترگ» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> و واپسین [[نیایش]] آنها [[حمد]] و [[سپاس]] پروردگار عالمیان است: {{متن قرآن\|وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و پایان دعاشان، الحمد للّه ربّ العالمین «سپاس خداوند پروردگار جهانیان را»» سوره یونس، آیه ۱۰.</ref>		در صدر اوصاف بهشتیان صفت [[رضایت]] آنان از [[خداوند]] و [[خشنودی خدا]] از آنهاست: {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند؛ این است رستگاری سترگ» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref>، {{متن قرآن\|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref> ، {{متن قرآن\|جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ}}<ref>«پاداش آنان نزد پروردگارشان بهشت‌هایی جاودان است که از بن آنها جویباران روان است، هماره در آن جاودانند، خداوند از ایشان خرسند است و آنان از او خرسندند، این از آن کسی است که از پروردگار خویش بیم کند» سوره بینه، آیه ۸.</ref> آنان از [[زندگی در بهشت]] کمال [[خشنودی]] را دارند: {{متن قرآن\|فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ}}<ref>«و او در زندگانی پسندیده‌ای به سر خواهد برد» سوره حاقه، آیه ۲۱.</ref> و در برابر [[نعمت‌های پروردگار]] شکرگزارند: {{متن قرآن\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ}}<ref>« سپاس خداوند را که ما را به این (پاداش بزرگ) رهنمون شد و اگر خداوند ما را راهبر نمی‌شد ما خود راه نمی‌یافتیم؛ بی‌گمان فرستادگان پروردگارمان حق را فرا آوردند و به» سوره اعراف، آیه ۴۳.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ}}<ref>«و می‌گویند: سپاس خداوند را که اندوه را از (دل) ما برد؛ بی‌گمان پروردگار ما آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره فاطر، آیه ۳۴.</ref>،{{متن قرآن\|وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ}}<ref>«و می‌گویند: سپاس خداوند را که وعده خود را بر ما راست گرداند و این سرزمین را به ما به میراث داد، هر جای بهشت که بخواهیم جای می‌گیریم و پاداش اهل کردار، نیکوست» سوره زمر، آیه ۷۴.</ref> در چهره‌هایشان طراوت و [[نشاط]] [[نعمت]] هویدا: {{متن قرآن\|تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ}}<ref>«شادابی نعمت را در سیمای آنان باز می‌شناسی،» سوره مطففین، آیه ۲۴.</ref> و دلهایشان مالامال از [[عشق]] و [[وفا]] و [[محبت]] و [[برادری]] و فارغ از هر گونه [[نزاع]]، [[کینه]]، [[کبر]] و [[حسد]] است.<ref>المنیر، ج ۸، ص۲۰۹.</ref> حتی کسانی که در مقامهای پایین‌‌تری قرار دارند نسبت به صاحبان مقامهای [[برتر]] [[رشک]] و حسد نمی‌‌برند: {{متن قرآن\|وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَى سُرُرٍ مُتَقَابِلِينَ}}<ref>«و آنچه کینه است از دل آنان می‌زداییم و برادروار بر اورنگ‌هایی روبه‌رو می‌نشینند» سوره حجر، آیه ۴۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«و هر کینه‌ای که در سینه آنهاست می‌زداییم؛ از بن (جایگاه) آنان جویبارها روان است و می‌گویند: سپاس خداوند را که ما را به این (پاداش بزرگ) رهنمون شد و اگر خداوند ما را راهبر نمی‌شد ما خود راه نمی‌یافتیم؛ بی‌گمان فرستادگان پروردگارمان حق را فرا آوردند و به» سوره اعراف، آیه ۴۳.</ref>.<ref>نمونه، ج ۶، ص۱۷۵.</ref> آنها در [[بهشت]] در کنار [[ارحام]]، [[پدران]]، [[مادران]]، [[همسران]]، [[برادران]] و [[فرزندان]] [[صالح]] خویش‌‌اند: {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ}}<ref>«بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند» سوره رعد، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُونَ}}<ref>«(به آنان گفته می‌شود) خود و همسرانتان شادان به بهشت درآیید!» سوره زخرف، آیه ۷۰.</ref>.<ref>[[المیزان]]، ج ۱۷، ص۳۴۷.</ref> [[اهل بهشت]] به [[پاداش]] آنکه در [[دنیا]] [[خدا ترس]] بوده، از [[گناهان]] دوری کرده‌‌اند در بهشت و در جوار [[رحمت]] [[پروردگار]] در [[آسایش]]،[[آرامش]] و [[امنیت]] قرار دارند: {{متن قرآن\|ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ}}<ref>« به بهشت در آیید، نه بیمی خواهید داشت و نه اندوهگین خواهید شد» سوره اعراف، آیه ۴۹.</ref>.<ref>جامع‌‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۹، ص۱۳۵؛ مجمع‌‌البیان، ج‌‌۹، ص‌‌۲۴۸؛ [[المیزان]]، ج ۱۲، ص۲۳۶.</ref> آنان در بهشت در کنار [[نعمت‌های بهشتی]]، تا ابد جاوید خواهند ماند: {{متن قرآن\|لَهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُقِيمٌ }}<ref>«پروردگارشان آنان را به بخشایش و خشنودی از سوی خویش و بوستان‌هایی که ایشان را در آنها نعمتی پایدار است نوید می‌دهد» سوره توبه، آیه ۲۱.</ref>، {{متن قرآن\|خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref>«در حالی که هماره در آن جاودانند؛ بی‌گمان خداوند است که پاداشی سترگ نزد اوست» سوره توبه، آیه ۲۲.</ref>، {{متن قرآن\|قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند فرمود: این روزی است که راستگویی راستگویان به آنان سود خواهد داد، آنان بوستان‌هایی خواهند داشت که از بن آنها جویبارها روان است، هماره در آنها جاودانند، خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند؛ این است رستگاری سترگ» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> و واپسین [[نیایش]] آنها [[حمد]] و [[سپاس]] پروردگار عالمیان است: {{متن قرآن\|وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و پایان دعاشان، الحمد للّه ربّ العالمین «سپاس خداوند پروردگار جهانیان را»» سوره یونس، آیه ۱۰.</ref>.<ref>[[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)\|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶، ص 388.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq: /* بهشتیان */

2024-04-07T09:51:29Z

بهشتیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۱
خط ۱۶۶:		خط ۱۶۶:

	==[[بهشتیان]]==		==[[بهشتیان]]==
	در صدر اوصاف بهشتیان صفت [[رضایت]] آنان از [[خداوند]] و [[خشنودی خدا]] از آنهاست: ~~«رَضِیَ اللّهُ عَنهُم~~ و ~~رَضوا عَنهُ ذلِکَ الفَوزُ العَظیم»~~.(~~[[مائده]]~~ / ~~۵، ۱۱۹~~ و ~~نیز [[مجادله]]~~ / ~~۵۸، ۲۲؛[[بینه]] / ۹۸، ۸)~~ آنان از [[زندگی در بهشت]] کمال [[خشنودی]] را دارند: ~~«فَهُوَ فی عیشَة راضِیَه»(حاقّه~~ / ~~۶۹، ۲۱)~~ و در برابر [[نعمت‌های پروردگار]] شکرگزارند: ~~«الحَمدُ لِلّهِ الَّذی هَدنا لِهـذا وما کُنّا لِنَهتَدِیَ لَولا اَن هَدنَا اللّهُ~~.~~.»..([[اعراف]]~~ / ~~۷، ۴۳~~ و نیز ~~[[فاطر]]~~ / ~~‌‌۳۵، ۳۴؛ زمر~~ / ~~۳۹، ۷۴)~~ در چهره‌هایشان طراوت و [[نشاط]] [[نعمت]] هویدا: ~~«تَعرِفُ فی وُجوهِهِم نَضرَةَ النَّعیم»([[مطفّفین]]~~ / ~~۸۳، ۲۴)~~ و دلهایشان مالامال از [[عشق]] و [[وفا]] و [[محبت]] و [[برادری]] و فارغ از هر گونه [[نزاع]]، [[کینه]]، [[کبر]] و [[حسد]] است.~~(۱)~~ حتی کسانی که در مقامهای پایین‌‌تری قرار دارند نسبت به صاحبان مقامهای [[برتر]] [[رشک]] و حسد نمی‌‌برند: «(۲) ~~و‌‌نَزَعنا~~ ما ~~فی صُدورِهِم مِن غِلّ اِخونـًا عَلی سُرُر مُتَقـبِلین»~~.~~([[حجر]]~~ / ~~۱۵، ۴۷ و نیز اعراف~~ / ~~۷، ۴۳)~~ آنها در [[بهشت]] در کنار [[ارحام]]، [[پدران]]، [[مادران]]، [[همسران]]، [[برادران]] و [[فرزندان]] [[صالح]] خویش‌‌اند:~~(۳) «جَنّـتُ عَدن یَدخُلونَها~~ و ~~مَن صَلَحَ مِن ءابائِهِم~~ و ~~اَزوجِهِم~~ و ~~ذُرِّیّـتِهِم»~~.(~~رعد~~ / ~~۱۳، ۲۳ و نیز (زخرف~~ / ~~۴۳، ۷۰)~~ [[اهل بهشت]] به [[پاداش]] آنکه در [[دنیا]] [[خدا ترس]] بوده، از [[گناهان]] دوری کرده‌‌اند در بهشت و در جوار [[رحمت]] [[پروردگار]] در [[آسایش]]،[[آرامش]] و [[امنیت]] قرار دارند:~~(۴) «ادخُلوا الجَنَّةَ لا خَوفٌ عَلَیکُم~~ و ~~لاَ اَنتُم تَحزَنون»~~.~~(اعراف~~ / ~~۷، ۴۹)~~ آنان در بهشت در کنار [[نعمت‌های بهشتی]]، تا ابد جاوید خواهند ماند: «..~~. لَهُم فیها نَعیمٌ مُقیم * خــلِدینَ فیها اَبَدًا..».([[توبه]]~~ / ~~۹، ۲۱ ـ ۲۲~~ و ~~نیز مائده~~ / ~~۵، ۱۱۹)~~ و واپسین [[نیایش]] آنها [[حمد]] و [[سپاس]] پروردگار عالمیان است: ~~«... وءاخِرُ دَعوهُم اَنِ الحَمدُ لِلّهِ~~ رَبِّ ~~العــلَمین»~~.~~([[یونس]]~~ / ~~۱۰، ۱۰).~~		در صدر اوصاف بهشتیان صفت [[رضایت]] آنان از [[خداوند]] و [[خشنودی خدا]] از آنهاست: {{متن قرآن\|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند؛ این است رستگاری سترگ» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref>، {{متن قرآن\|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref> ، {{متن قرآن\|جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ}}<ref>«پاداش آنان نزد پروردگارشان بهشت‌هایی جاودان است که از بن آنها جویباران روان است، هماره در آن جاودانند، خداوند از ایشان خرسند است و آنان از او خرسندند، این از آن کسی است که از پروردگار خویش بیم کند» سوره بینه، آیه ۸.</ref> آنان از [[زندگی در بهشت]] کمال [[خشنودی]] را دارند: {{متن قرآن\|فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ}}<ref>«و او در زندگانی پسندیده‌ای به سر خواهد برد» سوره حاقه، آیه ۲۱.</ref> و در برابر [[نعمت‌های پروردگار]] شکرگزارند: {{متن قرآن\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ}}<ref>« سپاس خداوند را که ما را به این (پاداش بزرگ) رهنمون شد و اگر خداوند ما را راهبر نمی‌شد ما خود راه نمی‌یافتیم؛ بی‌گمان فرستادگان پروردگارمان حق را فرا آوردند و به» سوره اعراف، آیه ۴۳.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ}}<ref>«و می‌گویند: سپاس خداوند را که اندوه را از (دل) ما برد؛ بی‌گمان پروردگار ما آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره فاطر، آیه ۳۴.</ref>،{{متن قرآن\|وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ}}<ref>«و می‌گویند: سپاس خداوند را که وعده خود را بر ما راست گرداند و این سرزمین را به ما به میراث داد، هر جای بهشت که بخواهیم جای می‌گیریم و پاداش اهل کردار، نیکوست» سوره زمر، آیه ۷۴.</ref> در چهره‌هایشان طراوت و [[نشاط]] [[نعمت]] هویدا: {{متن قرآن\|تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ}}<ref>«شادابی نعمت را در سیمای آنان باز می‌شناسی،» سوره مطففین، آیه ۲۴.</ref> و دلهایشان مالامال از [[عشق]] و [[وفا]] و [[محبت]] و [[برادری]] و فارغ از هر گونه [[نزاع]]، [[کینه]]، [[کبر]] و [[حسد]] است.<ref>المنیر، ج ۸، ص۲۰۹.</ref> حتی کسانی که در مقامهای پایین‌‌تری قرار دارند نسبت به صاحبان مقامهای [[برتر]] [[رشک]] و حسد نمی‌‌برند: {{متن قرآن\|وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَى سُرُرٍ مُتَقَابِلِينَ}}<ref>«و آنچه کینه است از دل آنان می‌زداییم و برادروار بر اورنگ‌هایی روبه‌رو می‌نشینند» سوره حجر، آیه ۴۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«و هر کینه‌ای که در سینه آنهاست می‌زداییم؛ از بن (جایگاه) آنان جویبارها روان است و می‌گویند: سپاس خداوند را که ما را به این (پاداش بزرگ) رهنمون شد و اگر خداوند ما را راهبر نمی‌شد ما خود راه نمی‌یافتیم؛ بی‌گمان فرستادگان پروردگارمان حق را فرا آوردند و به» سوره اعراف، آیه ۴۳.</ref>.<ref>نمونه، ج ۶، ص۱۷۵.</ref> آنها در [[بهشت]] در کنار [[ارحام]]، [[پدران]]، [[مادران]]، [[همسران]]، [[برادران]] و [[فرزندان]] [[صالح]] خویش‌‌اند: {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ}}<ref>«بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند» سوره رعد، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن\|ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُونَ}}<ref>«(به آنان گفته می‌شود) خود و همسرانتان شادان به بهشت درآیید!» سوره زخرف، آیه ۷۰.</ref>.<ref>[[المیزان]]، ج ۱۷، ص۳۴۷.</ref> [[اهل بهشت]] به [[پاداش]] آنکه در [[دنیا]] [[خدا ترس]] بوده، از [[گناهان]] دوری کرده‌‌اند در بهشت و در جوار [[رحمت]] [[پروردگار]] در [[آسایش]]،[[آرامش]] و [[امنیت]] قرار دارند: {{متن قرآن\|ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ}}<ref>« به بهشت در آیید، نه بیمی خواهید داشت و نه اندوهگین خواهید شد» سوره اعراف، آیه ۴۹.</ref>.<ref>جامع‌‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۹، ص۱۳۵؛ مجمع‌‌البیان، ج‌‌۹، ص‌‌۲۴۸؛ [[المیزان]]، ج ۱۲، ص۲۳۶.</ref> آنان در بهشت در کنار [[نعمت‌های بهشتی]]، تا ابد جاوید خواهند ماند: {{متن قرآن\|لَهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُقِيمٌ }}<ref>«پروردگارشان آنان را به بخشایش و خشنودی از سوی خویش و بوستان‌هایی که ایشان را در آنها نعمتی پایدار است نوید می‌دهد» سوره توبه، آیه ۲۱.</ref>، {{متن قرآن\|خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref>«در حالی که هماره در آن جاودانند؛ بی‌گمان خداوند است که پاداشی سترگ نزد اوست» سوره توبه، آیه ۲۲.</ref>، {{متن قرآن\|قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند فرمود: این روزی است که راستگویی راستگویان به آنان سود خواهد داد، آنان بوستان‌هایی خواهند داشت که از بن آنها جویبارها روان است، هماره در آنها جاودانند، خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند؛ این است رستگاری سترگ» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> و واپسین [[نیایش]] آنها [[حمد]] و [[سپاس]] پروردگار عالمیان است: {{متن قرآن\|وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و پایان دعاشان، الحمد للّه ربّ العالمین «سپاس خداوند پروردگار جهانیان را»» سوره یونس، آیه ۱۰.</ref>
	~~۱. المنیر، ج ۸، ص۲۰۹.~~
	~~۲. نمونه، ج ۶، ص۱۷۵.~~
	~~۳. [[المیزان]]، ج ۱۷، ص۳۴۷.~~
	~~۴. جامع‌‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۹، ص۱۳۵؛ مجمع‌‌البیان، ج‌‌۹، ص‌‌۲۴۸؛ [[المیزان]]، ج ۱۲، ص۲۳۶.~~


	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq: /* همسران بهشتی */

2024-04-07T08:28:21Z

همسران بهشتی

نمایش تغییرات