بیت‌الحکمه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۴

2024-09-30T04:54:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = عباسیان \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و [[پژوهش]] تبدیل کرد.		[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و پژوهش تبدیل کرد.

	بیت‌الحکمة در زمان [[هارون الرشید]]<ref>نک: الفهرست، ص۳۷۳- ۳۷۴.</ref> و ظاهراً بنا به توصیه [[خاندان برمک]] و به [[تقلید]] از نمونه‌های مشابه آن در دربار [[پادشاهان ایران]] پیش از [[اسلام]] به وجود آمد<ref>غنیمه، عبدالرحیم، تاریخ دانشگاه‌های بزرگ اسلامی، ص۸۸.</ref> و نویسندگان و مترجمانی چون علان شعوبی و ابوسهل فضل [[نوبختی]] از همان زمان در آن مرکز به فعالیت علمی مشغول شدند<ref>الفهرست، ص۲۷۳ - ۲۷۴.</ref>؛ چنانکه در همان جا مترجم بزرگی چون یوحنای ماسویه به ترجمه کتاب‌هایی پرداخت که هارون پس از چیره شدن بر [[سپاه]] بیزانس به دست آورده بود<ref>ابن ابی اصیبعه، عیون الانباء فی طبقات الأطباء، ج۱، ص۱۷۵ - ۱۸۷.</ref>. با وجود این، درخشان‌ترین [[روزگار]] بیت‌الحکمة در زمان مأمون بود؛ زیرا به دنبال توجه و مساعی او، بیت‌الحکمة فرهنگستان بزرگی شد که مترجمان زمان، بدون توجه به [[دین]] و مذهبشان، در آن گرد می‌آمدند. بنابر [[روایات]]، مأمون برای آنکه وسایل و لوازم کافی را برای این مترجمان فراهم آورد، از فرمانروای سیسیل درخواست کرد تا مجموعه‌ای از کتاب‌های کهن یونانی را نزد وی بفرستد و چون فرمانروای سیسیل به درخواست وی پاسخ مثبت داد، [[مأمون]] آن آثار و کتب را به [[سهل بن هارون]]، [[رئیس]] کتابداران بیت‌الحکمة سپرد<ref>الفهرست، ص۳۳۹؛ و نک: یاقوت، شهاب الدین، معجم الأدباء، ج۱۱، ص۲۶۶؛ رفاعی، احمد فرید، عصر المأمون، ج۱، ص۳۷۵ - ۳۷۶.</ref> تا در [[اختیار]] مترجمان و [[دانش]] پژوهان قرار دهد. همچنین پس از [[پیروزی]] مأمون بر [[سپاه]] بیزانس و بنا به درخواست وی، امپراتور [[روم]] موافقت کرد که گروهی از فرستادگان [[خلیفه]] برای [[گزینش]] کتاب‌های مورد علاقه [[مسلمانان]] بدانجا روند.		بیت‌الحکمة در زمان [[هارون الرشید]]<ref>نک: الفهرست، ص۳۷۳- ۳۷۴.</ref> و ظاهراً بنا به توصیه [[خاندان برمک]] و به [[تقلید]] از نمونه‌های مشابه آن در دربار [[پادشاهان ایران]] پیش از [[اسلام]] به وجود آمد<ref>غنیمه، عبدالرحیم، تاریخ دانشگاه‌های بزرگ اسلامی، ص۸۸.</ref> و نویسندگان و مترجمانی چون علان شعوبی و ابوسهل فضل [[نوبختی]] از همان زمان در آن مرکز به فعالیت علمی مشغول شدند<ref>الفهرست، ص۲۷۳ - ۲۷۴.</ref>؛ چنانکه در همان جا مترجم بزرگی چون یوحنای ماسویه به ترجمه کتاب‌هایی پرداخت که هارون پس از چیره شدن بر [[سپاه]] بیزانس به دست آورده بود<ref>ابن ابی اصیبعه، عیون الانباء فی طبقات الأطباء، ج۱، ص۱۷۵ - ۱۸۷.</ref>. با وجود این، درخشان‌ترین [[روزگار]] بیت‌الحکمة در زمان مأمون بود؛ زیرا به دنبال توجه و مساعی او، بیت‌الحکمة فرهنگستان بزرگی شد که مترجمان زمان، بدون توجه به [[دین]] و مذهبشان، در آن گرد می‌آمدند. بنابر [[روایات]]، مأمون برای آنکه وسایل و لوازم کافی را برای این مترجمان فراهم آورد، از فرمانروای سیسیل درخواست کرد تا مجموعه‌ای از کتاب‌های کهن یونانی را نزد وی بفرستد و چون فرمانروای سیسیل به درخواست وی پاسخ مثبت داد، [[مأمون]] آن آثار و کتب را به [[سهل بن هارون]]، [[رئیس]] کتابداران بیت‌الحکمة سپرد<ref>الفهرست، ص۳۳۹؛ و نک: یاقوت، شهاب الدین، معجم الأدباء، ج۱۱، ص۲۶۶؛ رفاعی، احمد فرید، عصر المأمون، ج۱، ص۳۷۵ - ۳۷۶.</ref> تا در [[اختیار]] مترجمان و [[دانش]] پژوهان قرار دهد. همچنین پس از [[پیروزی]] مأمون بر [[سپاه]] بیزانس و بنا به درخواست وی، امپراتور [[روم]] موافقت کرد که گروهی از فرستادگان [[خلیفه]] برای [[گزینش]] کتاب‌های مورد علاقه [[مسلمانان]] بدانجا روند.
خط ۸:		خط ۸:
	آنگاه مأمون چند نفر از جمله [[حجاج بن مطر]] و [[ابن بطریق]] را بدان دیار فرستاد تا [[بهترین]] کتاب‌ها را برگزیدند و به بیت‌الحکمة انتقال دادند و کسانی چون [[حنین بن اسحاق]]، [[اسحاق بن حنین]]، [[محمد بن موسی خوارزمی]]، [[سعید بن هارون]] و [[ثابت بن قره]] در زمانی کوتاه آن آثار را به [[زبان عربی]] ترجمه کردند<ref>الفهرست، ص۳۳۹.</ref>.		آنگاه مأمون چند نفر از جمله [[حجاج بن مطر]] و [[ابن بطریق]] را بدان دیار فرستاد تا [[بهترین]] کتاب‌ها را برگزیدند و به بیت‌الحکمة انتقال دادند و کسانی چون [[حنین بن اسحاق]]، [[اسحاق بن حنین]]، [[محمد بن موسی خوارزمی]]، [[سعید بن هارون]] و [[ثابت بن قره]] در زمانی کوتاه آن آثار را به [[زبان عربی]] ترجمه کردند<ref>الفهرست، ص۳۳۹.</ref>.

	فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>..<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۸۲.</ref>.		فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>.<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]]، ص ۸۲.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة~~]]		[[رده:عباسیان]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:29:07Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و [[پژوهش]] تبدیل کرد.		[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و [[پژوهش]] تبدیل کرد.

خط ۱۰:		خط ۱۰:
	فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>..<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۸۲.</ref>.		فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>..<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۸۲.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM009737.jpg\|22px]] [[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|'''تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه''']]		# [[پرونده:IM009737.jpg\|22px]] [[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|'''تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة]]		[[رده:بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:48:16Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۲۰:		خط ۱۹:

	[[رده:بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة]]		[[رده:بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T18:52:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - 'هارون الرشید' به 'هارون الرشید'

2022-06-21T12:10:08Z

جایگزینی متن - 'هارون الرشید' به 'هارون الرشید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۴۰
خط ۶:		خط ۶:
	[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و [[پژوهش]] تبدیل کرد.		[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و [[پژوهش]] تبدیل کرد.

	بیت‌الحکمة در زمان [[هارون]] ~~الرشید~~<ref>نک: الفهرست، ص۳۷۳- ۳۷۴.</ref> و ظاهراً بنا به توصیه [[خاندان برمک]] و به [[تقلید]] از نمونه‌های مشابه آن در دربار [[پادشاهان ایران]] پیش از [[اسلام]] به وجود آمد<ref>غنیمه، عبدالرحیم، تاریخ دانشگاه‌های بزرگ اسلامی، ص۸۸.</ref> و نویسندگان و مترجمانی چون علان شعوبی و ابوسهل فضل [[نوبختی]] از همان زمان در آن مرکز به فعالیت علمی مشغول شدند<ref>الفهرست، ص۲۷۳ - ۲۷۴.</ref>؛ چنانکه در همان جا مترجم بزرگی چون یوحنای ماسویه به ترجمه کتاب‌هایی پرداخت که هارون پس از چیره شدن بر [[سپاه]] بیزانس به دست آورده بود<ref>ابن ابی اصیبعه، عیون الانباء فی طبقات الأطباء، ج۱، ص۱۷۵ - ۱۸۷.</ref>. با وجود این، درخشان‌ترین [[روزگار]] بیت‌الحکمة در زمان مأمون بود؛ زیرا به دنبال توجه و مساعی او، بیت‌الحکمة فرهنگستان بزرگی شد که مترجمان زمان، بدون توجه به [[دین]] و مذهبشان، در آن گرد می‌آمدند. بنابر [[روایات]]، مأمون برای آنکه وسایل و لوازم کافی را برای این مترجمان فراهم آورد، از فرمانروای سیسیل درخواست کرد تا مجموعه‌ای از کتاب‌های کهن یونانی را نزد وی بفرستد و چون فرمانروای سیسیل به درخواست وی پاسخ مثبت داد، [[مأمون]] آن آثار و کتب را به [[سهل بن هارون]]، [[رئیس]] کتابداران بیت‌الحکمة سپرد<ref>الفهرست، ص۳۳۹؛ و نک: یاقوت، شهاب الدین، معجم الأدباء، ج۱۱، ص۲۶۶؛ رفاعی، احمد فرید، عصر المأمون، ج۱، ص۳۷۵ - ۳۷۶.</ref> تا در [[اختیار]] مترجمان و [[دانش]] پژوهان قرار دهد. همچنین پس از [[پیروزی]] مأمون بر [[سپاه]] بیزانس و بنا به درخواست وی، امپراتور [[روم]] موافقت کرد که گروهی از فرستادگان [[خلیفه]] برای [[گزینش]] کتاب‌های مورد علاقه [[مسلمانان]] بدانجا روند.		بیت‌الحکمة در زمان [[هارون الرشید]]<ref>نک: الفهرست، ص۳۷۳- ۳۷۴.</ref> و ظاهراً بنا به توصیه [[خاندان برمک]] و به [[تقلید]] از نمونه‌های مشابه آن در دربار [[پادشاهان ایران]] پیش از [[اسلام]] به وجود آمد<ref>غنیمه، عبدالرحیم، تاریخ دانشگاه‌های بزرگ اسلامی، ص۸۸.</ref> و نویسندگان و مترجمانی چون علان شعوبی و ابوسهل فضل [[نوبختی]] از همان زمان در آن مرکز به فعالیت علمی مشغول شدند<ref>الفهرست، ص۲۷۳ - ۲۷۴.</ref>؛ چنانکه در همان جا مترجم بزرگی چون یوحنای ماسویه به ترجمه کتاب‌هایی پرداخت که هارون پس از چیره شدن بر [[سپاه]] بیزانس به دست آورده بود<ref>ابن ابی اصیبعه، عیون الانباء فی طبقات الأطباء، ج۱، ص۱۷۵ - ۱۸۷.</ref>. با وجود این، درخشان‌ترین [[روزگار]] بیت‌الحکمة در زمان مأمون بود؛ زیرا به دنبال توجه و مساعی او، بیت‌الحکمة فرهنگستان بزرگی شد که مترجمان زمان، بدون توجه به [[دین]] و مذهبشان، در آن گرد می‌آمدند. بنابر [[روایات]]، مأمون برای آنکه وسایل و لوازم کافی را برای این مترجمان فراهم آورد، از فرمانروای سیسیل درخواست کرد تا مجموعه‌ای از کتاب‌های کهن یونانی را نزد وی بفرستد و چون فرمانروای سیسیل به درخواست وی پاسخ مثبت داد، [[مأمون]] آن آثار و کتب را به [[سهل بن هارون]]، [[رئیس]] کتابداران بیت‌الحکمة سپرد<ref>الفهرست، ص۳۳۹؛ و نک: یاقوت، شهاب الدین، معجم الأدباء، ج۱۱، ص۲۶۶؛ رفاعی، احمد فرید، عصر المأمون، ج۱، ص۳۷۵ - ۳۷۶.</ref> تا در [[اختیار]] مترجمان و [[دانش]] پژوهان قرار دهد. همچنین پس از [[پیروزی]] مأمون بر [[سپاه]] بیزانس و بنا به درخواست وی، امپراتور [[روم]] موافقت کرد که گروهی از فرستادگان [[خلیفه]] برای [[گزینش]] کتاب‌های مورد علاقه [[مسلمانان]] بدانجا روند.

	آنگاه مأمون چند نفر از جمله [[حجاج بن مطر]] و [[ابن بطریق]] را بدان دیار فرستاد تا [[بهترین]] کتاب‌ها را برگزیدند و به بیت‌الحکمة انتقال دادند و کسانی چون [[حنین بن اسحاق]]، [[اسحاق بن حنین]]، [[محمد بن موسی خوارزمی]]، [[سعید بن هارون]] و [[ثابت بن قره]] در زمانی کوتاه آن آثار را به [[زبان عربی]] ترجمه کردند<ref>الفهرست، ص۳۳۹.</ref>.		آنگاه مأمون چند نفر از جمله [[حجاج بن مطر]] و [[ابن بطریق]] را بدان دیار فرستاد تا [[بهترین]] کتاب‌ها را برگزیدند و به بیت‌الحکمة انتقال دادند و کسانی چون [[حنین بن اسحاق]]، [[اسحاق بن حنین]]، [[محمد بن موسی خوارزمی]]، [[سعید بن هارون]] و [[ثابت بن قره]] در زمانی کوتاه آن آثار را به [[زبان عربی]] ترجمه کردند<ref>الفهرست، ص۳۳۹.</ref>.

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:20:35Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>..<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۸۲.</ref>.		فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>..<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۸۲.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	==منابع==		==منابع==

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
اين مدخل...» ایجاد کرد

2021-12-27T05:58:38Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة در تاریخ اسلامی]]</div>

==مقدمه==
[[مأمون]] با وجود گرفتاری‌های [[سیاسی]] و نظامی فراوان توجه خاصی به [[علم]] و [[دانش]] داشت و به [[برکت]] آنکه مدتی از [[عمر]] خود را در میان [[ایرانیان]] گذراند و نزد [[خاندان]] دانش پرور [[برمکی]] پرورش یافت، مردی روشنفکر و [[دوستدار]] دانش بار آمد. از این‌رو، همواره در [[تشویق]] [[اهل]] علم و [[ادب]] اهتمام می‌کرد و در مجالس بحث و گفتگوی آنان شرکت می‌جست. وی [[معتقد]] بود که مجالس بحث و [[مناظره]]، [[اختلاف]] دانشوران را از میان بر می‌دارد و پایه‌های [[اعتقادی]] آنان را [[استوار]] می‌سازد<ref>امین، احمد، ضحی الاسلام، ص۵۷-۵۸.</ref>. در این میان ترجمه [[میراث علمی]] یونان، [[هند]]، بین‌النهرین و [[ایران]] که از [[زمان]] [[منصور]] آغاز شده بود، در زمان مأمون به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا مأمون بیت‌الحکمة را [[گسترش داد]] و با ایجاد امکانات مناسب آن را از صورت یک کتابخانه صرف به مرکزی برای ترجمه آثار [[علمی]] گذشته و محلی برای تحقیق و [[پژوهش]] تبدیل کرد.

بیت‌الحکمة در زمان [[هارون]] الرشید<ref>نک: الفهرست، ص۳۷۳- ۳۷۴.</ref> و ظاهراً بنا به توصیه [[خاندان برمک]] و به [[تقلید]] از نمونه‌های مشابه آن در دربار [[پادشاهان ایران]] پیش از [[اسلام]] به وجود آمد<ref>غنیمه، عبدالرحیم، تاریخ دانشگاه‌های بزرگ اسلامی، ص۸۸.</ref> و نویسندگان و مترجمانی چون علان شعوبی و ابوسهل فضل [[نوبختی]] از همان زمان در آن مرکز به فعالیت علمی مشغول شدند<ref>الفهرست، ص۲۷۳ - ۲۷۴.</ref>؛ چنانکه در همان جا مترجم بزرگی چون یوحنای ماسویه به ترجمه کتاب‌هایی پرداخت که هارون پس از چیره شدن بر [[سپاه]] بیزانس به دست آورده بود<ref>ابن ابی اصیبعه، عیون الانباء فی طبقات الأطباء، ج۱، ص۱۷۵ - ۱۸۷.</ref>. با وجود این، درخشان‌ترین [[روزگار]] بیت‌الحکمة در زمان مأمون بود؛ زیرا به دنبال توجه و مساعی او، بیت‌الحکمة فرهنگستان بزرگی شد که مترجمان زمان، بدون توجه به [[دین]] و مذهبشان، در آن گرد می‌آمدند. بنابر [[روایات]]، مأمون برای آنکه وسایل و لوازم کافی را برای این مترجمان فراهم آورد، از فرمانروای سیسیل درخواست کرد تا مجموعه‌ای از کتاب‌های کهن یونانی را نزد وی بفرستد و چون فرمانروای سیسیل به درخواست وی پاسخ مثبت داد، [[مأمون]] آن آثار و کتب را به [[سهل بن هارون]]، [[رئیس]] کتابداران بیت‌الحکمة سپرد<ref>الفهرست، ص۳۳۹؛ و نک: یاقوت، شهاب الدین، معجم الأدباء، ج۱۱، ص۲۶۶؛ رفاعی، احمد فرید، عصر المأمون، ج۱، ص۳۷۵ - ۳۷۶.</ref> تا در [[اختیار]] مترجمان و [[دانش]] پژوهان قرار دهد. همچنین پس از [[پیروزی]] مأمون بر [[سپاه]] بیزانس و بنا به درخواست وی، امپراتور [[روم]] موافقت کرد که گروهی از فرستادگان [[خلیفه]] برای [[گزینش]] کتاب‌های مورد علاقه [[مسلمانان]] بدانجا روند.

آنگاه مأمون چند نفر از جمله [[حجاج بن مطر]] و [[ابن بطریق]] را بدان دیار فرستاد تا [[بهترین]] کتاب‌ها را برگزیدند و به بیت‌الحکمة انتقال دادند و کسانی چون [[حنین بن اسحاق]]، [[اسحاق بن حنین]]، [[محمد بن موسی خوارزمی]]، [[سعید بن هارون]] و [[ثابت بن قره]] در زمانی کوتاه آن آثار را به [[زبان عربی]] ترجمه کردند<ref>الفهرست، ص۳۳۹.</ref>.

فعالیت [[علمی]] بیت‌الحکمة تا [[زمان]] [[سلطه]] مغولان بر [[بغداد]] (۶۵۶ق) کمابیش ادامه یافت و گنجینه گران‌بهایش تا آن زمان باقی بود بیت‌الحکمه بغداد در تأسیس نمونه‌های مشابه آن در [[جهان اسلام]] تأثیر بسیار داشت؛ چنانکه [[علی بن یحیی منجم]] (د. ۲۷۵ق)، [[فتح بن خاقان]] (د. ۲۴۷ق) و [[امویان]] [[اندلس]] و [[فاطمیان]] [[مصر]] نیز به [[تأسی]] از آن، مراکز علمی و [[فرهنگی]] مشابهی به وجود آوردند<ref>نک: معجم الأدباء، ج۱۵، ص۱۰۷؛ ج۱۶، ص۱۷۴.</ref>..<ref>[[سید احمد رضا خضری|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۸۲.</ref>.

== جستارهای وابسته ==

==منابع==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009737.jpg|22px]] [[سید احمد رضا خضری|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)|'''تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه''']]
{{پایان منابع}}

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:بیت‌الحکمةبیت‌الحکمة]]
[[رده:مدخل]]