بیعت در معارف و سیره نبوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۷

2025-10-19T04:47:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = بیعت		\| موضوع مرتبط = بیعت
	\| عنوان مدخل = بیعت		\| عنوان مدخل = بیعت
	\| مداخل مرتبط = [[بیعت در لغت]] - [[بیعت در قرآن]] - [[بیعت در حدیث]] - [[بیعت در ~~معارف و سیره نبوی~~]] - [[بیعت در ~~نهج البلاغه~~]] - [[بیعت در ~~تاریخ~~ اسلامی]] - [[بیعت در ~~کلام اسلامی~~]] - [[بیعت در فقه سیاسی]] - [[بیعت در سیره معصوم]] - [[بیعت در معارف و سیره حسینی]] - [[بیعت در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[بیعت در لغت]] - [[بیعت در قرآن]] - [[بیعت در حدیث]] - [[بیعت در نهج البلاغه]] - [[بیعت در تاریخ اسلامی]] - [[بیعت در کلام اسلامی]] - [[بیعت در معارف دعا و زیارات]] - [[بیعت در فقه سیاسی]] - [[بیعت در سیره معصوم]] - [[بیعت در معارف و سیره نبوی]] - [[بیعت در معارف و سیره حسینی]] - [[بیعت در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* نقش بیعت در حکومت پیامبر اعظم{{ص}} */

2025-10-18T05:28:02Z

نقش بیعت در حکومت پیامبر اعظم{{ص}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	# [[بیعت]] مکاتبه‌ای؛ همانند بیعت [[نجاشی]] با رسول خدا{{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص۶۵۲-۶۵۳؛ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص۱۱۸ - ۱۱۹؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۲، ص۳۰۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص۳۳۰ - ۳۳۱.</ref>.<ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>		# [[بیعت]] مکاتبه‌ای؛ همانند بیعت [[نجاشی]] با رسول خدا{{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص۶۵۲-۶۵۳؛ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص۱۱۸ - ۱۱۹؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۲، ص۳۰۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص۳۳۰ - ۳۳۱.</ref>.<ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>

	== نقش بیعت در حکومت [[پیامبر اعظم]]{{ص}} ==		== نقش بیعت در حکومت [[پیامبر اعظم]]{{صل}} ==
	درباره نقش بیعت در حکومت پیامبر، دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است. برخی از آنها عبارتند از:		درباره نقش بیعت در حکومت پیامبر، دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است. برخی از آنها عبارتند از:
	# گروهی قائل به نقش انشایی آن شده و با جدا کردن [[رسالت]] و [[ریاست]] [[حکومت]]، [[انتخاب]] [[حضرت محمد]]{{صل}} به رسالت را از طرف [[خداوند]] دانسته و ریاست و حکومت آن حضرت را به وسیله بیعت مردم پس از [[هجرت به مدینه]] می‌دانند<ref>احمد فؤاد عبدالجواد عبدالمجید، البیعة عند مفکری اهل السنة (قاهره، دارقباء، ۱۹۹۸ م)، ص۲۵.</ref>.		# گروهی قائل به نقش انشایی آن شده و با جدا کردن [[رسالت]] و [[ریاست]] [[حکومت]]، [[انتخاب]] [[حضرت محمد]]{{صل}} به رسالت را از طرف [[خداوند]] دانسته و ریاست و حکومت آن حضرت را به وسیله بیعت مردم پس از [[هجرت به مدینه]] می‌دانند<ref>احمد فؤاد عبدالجواد عبدالمجید، البیعة عند مفکری اهل السنة (قاهره، دارقباء، ۱۹۹۸ م)، ص۲۵.</ref>.

Bahmani در ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۷

2025-10-18T05:27:51Z

Bahmani در ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۲

2025-10-18T05:22:29Z

نمایش تغییرات

Jaafari در ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۳

2025-09-27T05:33:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = بیعت		\| موضوع مرتبط = بیعت
	\| عنوان مدخل = بیعت		\| عنوان مدخل = بیعت
	\| مداخل مرتبط = [[بیعت در لغت]] - [[بیعت در قرآن]] - [[بیعت در معارف و سیره نبوی]] - [[بیعت در نهج البلاغه]] - [[بیعت در تاریخ اسلامی]] - [[بیعت در کلام اسلامی]] - [[بیعت در فقه سیاسی]] - [[بیعت در سیره معصوم]] - [[بیعت در معارف و سیره حسینی]] - [[بیعت در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[بیعت در لغت]] - [[بیعت در قرآن]] - [[بیعت در حدیث]] - [[بیعت در معارف و سیره نبوی]] - [[بیعت در نهج البلاغه]] - [[بیعت در تاریخ اسلامی]] - [[بیعت در کلام اسلامی]] - [[بیعت در فقه سیاسی]] - [[بیعت در سیره معصوم]] - [[بیعت در معارف و سیره حسینی]] - [[بیعت در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۴

2025-09-24T09:04:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بیعت		\| موضوع مرتبط = بیعت
	\| عنوان مدخل = [[بیعت]]		\| عنوان مدخل = بیعت
	\| مداخل مرتبط = [[بیعت در لغت]] - [[بیعت در قرآن]] - [[بیعت در معارف و سیره نبوی]] - [[بیعت در نهج البلاغه]] - [[بیعت در کلام اسلامی]] - [[بیعت در فقه سیاسی]] - [[بیعت در سیره معصوم]] - [[بیعت در معارف و سیره حسینی]] - [[بیعت در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[بیعت در لغت]] - [[بیعت در قرآن]] - [[بیعت در معارف و سیره نبوی]] - [[بیعت در نهج البلاغه]] - [[بیعت در تاریخ اسلامی]] - [[بیعت در کلام اسلامی]] - [[بیعت در فقه سیاسی]] - [[بیعت در سیره معصوم]] - [[بیعت در معارف و سیره حسینی]] - [[بیعت در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۰

2024-10-24T09:00:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = بیعت		\| موضوع مرتبط = بیعت
خط ۲۳:		خط ۲۲:
	# بیعتی که فقط با [[گفتگو]] کردن (بدون [[مصافحه]])<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۸، ص ۷ - ۸.</ref> یا با فروبردن دست در [[آب]] صورت می‌گرفت<ref>کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۵۲۷ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۲۱۱.</ref>؛ همانند [[بیعت]] [[رسول خدا]] {{صل}} با [[زنان]]؛		# بیعتی که فقط با [[گفتگو]] کردن (بدون [[مصافحه]])<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۸، ص ۷ - ۸.</ref> یا با فروبردن دست در [[آب]] صورت می‌گرفت<ref>کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۵۲۷ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۲۱۱.</ref>؛ همانند [[بیعت]] [[رسول خدا]] {{صل}} با [[زنان]]؛
	# [[بیعت]] مکاتبه‌ای؛ همانند [[بیعت]] [[نجاشی]] با [[رسول خدا]] {{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص ۶۵۲-۶۵۳؛ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص ۱۱۸ - ۱۱۹؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۲، ص ۳۰۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۳۳۰ - ۳۳۱.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.		# [[بیعت]] مکاتبه‌ای؛ همانند [[بیعت]] [[نجاشی]] با [[رسول خدا]] {{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص ۶۵۲-۶۵۳؛ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص ۱۱۸ - ۱۱۹؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۲، ص ۳۰۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۳۳۰ - ۳۳۱.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.

	~~== [[بیعت‌های عصر نبوی]] ==~~

	~~== [[بیعت پیش از هجرت]] ==~~

	~~== [[بیعت پس از هجرت]] ==~~

	== بیعت در سیره سیاسی پیامبر اعظم ==		== بیعت در سیره سیاسی پیامبر اعظم ==

Wasity: جایگزینی متن - 'صاحب نظران' به 'صاحب‌نظران'

2022-12-22T07:26:15Z

جایگزینی متن - 'صاحب نظران' به 'صاحب‌نظران'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۶
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	[[بیعت]]، در اصطلاح [[فقه سیاسی]]، به معنای پذیرش [[خلافت]]، [[حکومت]]، [[خلیفه]] و [[حاکم]] [[مسلمان]] است؛ چنانکه [[ابن خلدون]] می‌نویسد: "[[بیعت]]، [[پیمان]] بر اطاعت است؛ مثل اینکه [[بیعت کننده]] با [[امیر]] خودش [[عهد]] می‌کند که [[تسلیم]] فرمان‌های او باشد؛ چه در امور شخصی و چه در [[امور اجتماعی]]. کیفیت [[بیعت]] به این صورت است که [[بیعت کنندگان]] دستان خود را در دست [[خلیفه]] می‌گذارند و آنها این کار را برای تأکید در [[تعهد]] و پیمانشان انجام می‌دهند. این کار چون شباهت به فعل خریدار و فروشنده کالا دارد؛ آن را [[بیعت]] نام نهاده‌اند"<ref>ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج ۱، ص ۲۶۱.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.		[[بیعت]]، در اصطلاح [[فقه سیاسی]]، به معنای پذیرش [[خلافت]]، [[حکومت]]، [[خلیفه]] و [[حاکم]] [[مسلمان]] است؛ چنانکه [[ابن خلدون]] می‌نویسد: "[[بیعت]]، [[پیمان]] بر اطاعت است؛ مثل اینکه [[بیعت کننده]] با [[امیر]] خودش [[عهد]] می‌کند که [[تسلیم]] فرمان‌های او باشد؛ چه در امور شخصی و چه در [[امور اجتماعی]]. کیفیت [[بیعت]] به این صورت است که [[بیعت کنندگان]] دستان خود را در دست [[خلیفه]] می‌گذارند و آنها این کار را برای تأکید در [[تعهد]] و پیمانشان انجام می‌دهند. این کار چون شباهت به فعل خریدار و فروشنده کالا دارد؛ آن را [[بیعت]] نام نهاده‌اند"<ref>ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج ۱، ص ۲۶۱.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.

	از [[~~صاحب نظران~~]] معاصر هم، آقای [[عمید زنجانی]] در تعریف [[بیعت]] [[سیاسی]] چنین گفته است: گویی بین [[امت]] و [[امام]]، قراردادی مبنی بر قبول [[اطاعت امام]] و [[قیام]] به [[قسط]] و [[عدالت امام]] منعقد می‌شود و هر کدام از دو طرف در برابر دیگری، [[حقوق]] و تکالیفی را می‌پذیرد<ref>عباسعلی عمید زنجانی، فقه سیاسی، ج ۲، ص ۴۱ – ۴۲.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.		از [[صاحب‌نظران]] معاصر هم، آقای [[عمید زنجانی]] در تعریف [[بیعت]] [[سیاسی]] چنین گفته است: گویی بین [[امت]] و [[امام]]، قراردادی مبنی بر قبول [[اطاعت امام]] و [[قیام]] به [[قسط]] و [[عدالت امام]] منعقد می‌شود و هر کدام از دو طرف در برابر دیگری، [[حقوق]] و تکالیفی را می‌پذیرد<ref>عباسعلی عمید زنجانی، فقه سیاسی، ج ۲، ص ۴۱ – ۴۲.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.

	== انواع [[بیعت]] در زمان [[رسول خدا]] ==		== انواع [[بیعت]] در زمان [[رسول خدا]] ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:29:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۹
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	از قدیمی‌ترین سنت‌ها و [[رسوم]] [[اعراب]] [[بیعت]] بود که نقش بسیار مهمی در [[زندگی]] [[سیاسی]] [[اجتماعی]] آن روز [[عرب]] داشت؛ زیرا افراد یک [[قبیله]] با [[رئیس]] [[قبیله]]، [[پیمان وفاداری]] و [[دفاع]] می‌بستند. بعدها این [[سنت]] به دوران [[اسلامی]] نیز منتقل و تأیید شد و از آن به صورت [[راهبرد]] مهمی برای [[حاکمیت]] [[دین اسلام]] استفاده می‌شد<ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۳.</ref>.		از قدیمی‌ترین سنت‌ها و [[رسوم]] [[اعراب]] [[بیعت]] بود که نقش بسیار مهمی در [[زندگی]] [[سیاسی]] [[اجتماعی]] آن روز [[عرب]] داشت؛ زیرا افراد یک [[قبیله]] با [[رئیس]] [[قبیله]]، [[پیمان وفاداری]] و [[دفاع]] می‌بستند. بعدها این [[سنت]] به دوران [[اسلامی]] نیز منتقل و تأیید شد و از آن به صورت [[راهبرد]] مهمی برای [[حاکمیت]] [[دین اسلام]] استفاده می‌شد<ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۳.</ref>.

	[[حاکمیت]] [[رسول خدا]]{{صل}} به امر [[خداوند]] بود<ref>برای نمونه ر. ک: سوره نساء، آیه‌های ۵۹ و ۶۴؛ سوره حدید، آیه ۲۵؛ سوره مائده، آیه ۵ و سوره انفال، آیه۶۵.</ref>؛ اما [[بیعت]]؛ اعلام حضور و بستن [[میثاق]] [[تبعیت]] [[مردم]] از [[رسول خدا]]{{صل}} و [[زمینه سازی]] برای [[اعمال]] [[حاکمیت]] آن [[حضرت]] بود؛ لذا در [[نظام سیاسی اسلام]]، [[بیعت]]، تجلی‌گاه حضور، اعلام [[وفاداری]] و مشارکت فعال [[مردم]] در [[اداره]] [[سیاسی]] [[جامعه]] دانسته می‌شود<ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۳.</ref>.		[[حاکمیت]] [[رسول خدا]] {{صل}} به امر [[خداوند]] بود<ref>برای نمونه ر. ک: سوره نساء، آیه‌های ۵۹ و ۶۴؛ سوره حدید، آیه ۲۵؛ سوره مائده، آیه ۵ و سوره انفال، آیه۶۵.</ref>؛ اما [[بیعت]]؛ اعلام حضور و بستن [[میثاق]] [[تبعیت]] [[مردم]] از [[رسول خدا]] {{صل}} و [[زمینه سازی]] برای [[اعمال]] [[حاکمیت]] آن [[حضرت]] بود؛ لذا در [[نظام سیاسی اسلام]]، [[بیعت]]، تجلی‌گاه حضور، اعلام [[وفاداری]] و مشارکت فعال [[مردم]] در [[اداره]] [[سیاسی]] [[جامعه]] دانسته می‌شود<ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۳.</ref>.

	==معنای لغوی و اصطلاحی [[بیعت]]==		== معنای لغوی و اصطلاحی [[بیعت]] ==
	[[بیعت]]، در لغت به معنای زدن دست بر دست دیگری برای ایجاب بیع و همچنین به معنای مبایعت ([[بیعت]] [[خلیفه]] و [[امیر]]) و [[اطاعت]] از وی است. این [[اطاعت]] و مبایعت، نوعی [[پیمان]] است که گویا شخص [[بیعت کننده]] و [[بیعت]] شونده آن چه را در [[توان]] دارند، خالصانه به دیگری واگذار می‌کنند<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج ۸، ص ۲۶.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۳.</ref>.		[[بیعت]]، در لغت به معنای زدن دست بر دست دیگری برای ایجاب بیع و همچنین به معنای مبایعت ([[بیعت]] [[خلیفه]] و [[امیر]]) و [[اطاعت]] از وی است. این [[اطاعت]] و مبایعت، نوعی [[پیمان]] است که گویا شخص [[بیعت کننده]] و [[بیعت]] شونده آن چه را در [[توان]] دارند، خالصانه به دیگری واگذار می‌کنند<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج ۸، ص ۲۶.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۳.</ref>.

خط ۱۹:		خط ۱۹:
	از [[صاحب نظران]] معاصر هم، آقای [[عمید زنجانی]] در تعریف [[بیعت]] [[سیاسی]] چنین گفته است: گویی بین [[امت]] و [[امام]]، قراردادی مبنی بر قبول [[اطاعت امام]] و [[قیام]] به [[قسط]] و [[عدالت امام]] منعقد می‌شود و هر کدام از دو طرف در برابر دیگری، [[حقوق]] و تکالیفی را می‌پذیرد<ref>عباسعلی عمید زنجانی، فقه سیاسی، ج ۲، ص ۴۱ – ۴۲.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.		از [[صاحب نظران]] معاصر هم، آقای [[عمید زنجانی]] در تعریف [[بیعت]] [[سیاسی]] چنین گفته است: گویی بین [[امت]] و [[امام]]، قراردادی مبنی بر قبول [[اطاعت امام]] و [[قیام]] به [[قسط]] و [[عدالت امام]] منعقد می‌شود و هر کدام از دو طرف در برابر دیگری، [[حقوق]] و تکالیفی را می‌پذیرد<ref>عباسعلی عمید زنجانی، فقه سیاسی، ج ۲، ص ۴۱ – ۴۲.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.

	==انواع [[بیعت]] در زمان [[رسول خدا]]==		== انواع [[بیعت]] در زمان [[رسول خدا]] ==
	#بیعتی که با [[گفتگو]] کردن و دست دادن ([[مصافحه]]) همراه بود؛ غالباً بیعت‌ها به این شکل بود؛		# بیعتی که با [[گفتگو]] کردن و دست دادن ([[مصافحه]]) همراه بود؛ غالباً بیعت‌ها به این شکل بود؛
	#بیعتی که فقط با [[گفتگو]] کردن (بدون [[مصافحه]])<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۸، ص ۷ - ۸.</ref> یا با فروبردن دست در [[آب]] صورت می‌گرفت<ref>کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۵۲۷ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۲۱۱.</ref>؛ همانند [[بیعت]] [[رسول خدا]]{{صل}} با [[زنان]]؛		# بیعتی که فقط با [[گفتگو]] کردن (بدون [[مصافحه]])<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۸، ص ۷ - ۸.</ref> یا با فروبردن دست در [[آب]] صورت می‌گرفت<ref>کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۵۲۷ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۲۱۱.</ref>؛ همانند [[بیعت]] [[رسول خدا]] {{صل}} با [[زنان]]؛
	# [[بیعت]] مکاتبه‌ای؛ همانند [[بیعت]] [[نجاشی]] با [[رسول خدا]]{{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص ۶۵۲-۶۵۳؛ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص ۱۱۸ - ۱۱۹؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۲، ص ۳۰۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۳۳۰ - ۳۳۱.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.		# [[بیعت]] مکاتبه‌ای؛ همانند [[بیعت]] [[نجاشی]] با [[رسول خدا]] {{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص ۶۵۲-۶۵۳؛ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص ۱۱۸ - ۱۱۹؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۲، ص ۳۰۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۳۳۰ - ۳۳۱.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی\|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۴.</ref>.

	==[[بیعت‌های عصر نبوی]]==		== [[بیعت‌های عصر نبوی]] ==

	==[[بیعت پیش از هجرت]] ==		== [[بیعت پیش از هجرت]] ==

	==[[بیعت پس از هجرت]]==		== [[بیعت پس از هجرت]] ==

	==بیعت در سیره سیاسی پیامبر اعظم==		== بیعت در سیره سیاسی پیامبر اعظم ==
	درباره نقش [[بیعت]] در [[حکومت پیامبر]]، دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است. برخی از آنها عبارتند از:		درباره نقش [[بیعت]] در [[حکومت پیامبر]]، دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است. برخی از آنها عبارتند از:
	#گروهی قائل به نقش انشایی آن شده و با جدا کردن [[رسالت]] و [[ریاست]] [[حکومت]]، [[انتخاب]] [[حضرت محمد]]{{صل}} به رسالت را از طرف [[خداوند]] دانسته و ریاست و حکومت آن [[حضرت]] را به وسیله [[بیعت مردم]] پس از [[هجرت به مدینه]] می‌دانند<ref>احمد فؤاد عبدالجواد عبدالمجید، البیعة عند مفکری اهل السنة (قاهره، دارقباء، ۱۹۹۸ م)، ص۲۵.</ref>.		# گروهی قائل به نقش انشایی آن شده و با جدا کردن [[رسالت]] و [[ریاست]] [[حکومت]]، [[انتخاب]] [[حضرت محمد]] {{صل}} به رسالت را از طرف [[خداوند]] دانسته و ریاست و حکومت آن [[حضرت]] را به وسیله [[بیعت مردم]] پس از [[هجرت به مدینه]] می‌دانند<ref>احمد فؤاد عبدالجواد عبدالمجید، البیعة عند مفکری اهل السنة (قاهره، دارقباء، ۱۹۹۸ م)، ص۲۵.</ref>.
	#برخلاف نظریه بالا، بعضی علاوه بر ردّ بیعت انشایی در عصر [[نبوی]]، وجود بیعتی را که دربردارنده معنای [[سیاسی]] باشد، [[انکار]] کرده و می‌گویند از ظاهر بیعت‌های [[پیامبر]]{{صل}} درمی یابیم که هیچ کدام از بیعت‌های مطرح در [[قرآن]] در بردارنده معنای سیاسی بیعت، چنان که بعد از [[رحلت پیامبر]]{{صل}} بود، نیستند، ولی با دقت در [[آیه]] بیعت النساء و جمله {{متن قرآن\|وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ}}<ref>«و در هیچ کار شایسته‌ای سر از فرمان تو نپیچند» سوره ممتحنه، آیه ۱۲.</ref> می‌توان آن را نوعی بیعت سیاسی (و نه انشایی) دانست؛ زیرا [[سرپیچی]] نکردن از دستورهای پیامبر{{صل}} چیزی جز [[پیروی]] [[دستورها]] و خودداری از [[نواهی]] آن حضرت نیست. این بیعت را می‌توان به معنای سیاسی «[[اطاعت از حاکم]]» که در دوران بعد [[مردم]] با آن مواجه بودند دانست<ref>ظافر قاسمی، نظام الحکم فی الشریعة و التاریخ (بیروت: دارالنفائس، ۱۴۱۱ق)، ص۲۵۸.</ref>.		# برخلاف نظریه بالا، بعضی علاوه بر ردّ بیعت انشایی در عصر [[نبوی]]، وجود بیعتی را که دربردارنده معنای [[سیاسی]] باشد، [[انکار]] کرده و می‌گویند از ظاهر بیعت‌های [[پیامبر]] {{صل}} درمی یابیم که هیچ کدام از بیعت‌های مطرح در [[قرآن]] در بردارنده معنای سیاسی بیعت، چنان که بعد از [[رحلت پیامبر]] {{صل}} بود، نیستند، ولی با دقت در [[آیه]] بیعت النساء و جمله {{متن قرآن\|وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ}}<ref>«و در هیچ کار شایسته‌ای سر از فرمان تو نپیچند» سوره ممتحنه، آیه ۱۲.</ref> می‌توان آن را نوعی بیعت سیاسی (و نه انشایی) دانست؛ زیرا [[سرپیچی]] نکردن از دستورهای پیامبر {{صل}} چیزی جز [[پیروی]] [[دستورها]] و خودداری از [[نواهی]] آن حضرت نیست. این بیعت را می‌توان به معنای سیاسی «[[اطاعت از حاکم]]» که در دوران بعد [[مردم]] با آن مواجه بودند دانست<ref>ظافر قاسمی، نظام الحکم فی الشریعة و التاریخ (بیروت: دارالنفائس، ۱۴۱۱ق)، ص۲۵۸.</ref>.
	#بعضی از صاحب‌نظران، با اشاره به این که حکومت پیامبر{{صل}} از طرف خداوند بوده بیعت مردم با آن حضرت را نیز بیعت انشایی دانسته و انشای مردم را تأکید انشای خداوند می‌دانند. اینان در پاسخ به این اشکال که این بیعت تأکید [[نصب]] است. می‌گویند: اگر [[امامت]] به وسیله بیعت محقق نمی‌شد، تأکید نصب هم نمی‌توانست باشد. این گروه در پاسخ به این [[پرسش]] که بیعت وسیله انشا و تمامیت یافتن [[ولایت]] است، اما رسالت و [[ولایت پیامبر]]{{صل}} و [[امامان]] طبق [[اعتقاد]] ما با بیعت حاصل نشده بلکه با [[جعل]] و نصب خداوند بوده است، می‌گویند: اگر چه [[امامت]] و [[رسالت]] از طرف [[خدا]] بوده، اما چون در [[ذهن]] [[مردم]] طبق [[عادت]] و [[سیره]] آنان این معنا وجود داشته که [[رهبری]] و [[ریاست]] با [[بیعت]] و [[انتخاب مردم]] مسلّم می‌شد و در عرف مردم نیز برای انشا و قطعیت یافتن [[حکومت]]، بیعت از استوارین وثیقه‌ها بوده است. به همین جهت [[پیامبر]]{{صل}} برای [[تحکیم]] [[ولایت ظاهری]] خویش از مردم خواسته تا با وی بیعت کنند؛ زیرا مردم خود را به [[وفاداری]] به چیزی که خود در ایجاد آن نقش داشته ملزم دانسته و پایدارترند و در صورت [[نقص]] می‌توان به آن [[تمسک]] کرد<ref>حسینعلی، منتظری، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ترجمه محمود صلواتی (نشر تفکر، چاپ اول، ۱۳۶۹)، ج۲، ص۳۲۲.</ref>.		# بعضی از صاحب‌نظران، با اشاره به این که حکومت پیامبر {{صل}} از طرف خداوند بوده بیعت مردم با آن حضرت را نیز بیعت انشایی دانسته و انشای مردم را تأکید انشای خداوند می‌دانند. اینان در پاسخ به این اشکال که این بیعت تأکید [[نصب]] است. می‌گویند: اگر [[امامت]] به وسیله بیعت محقق نمی‌شد، تأکید نصب هم نمی‌توانست باشد. این گروه در پاسخ به این [[پرسش]] که بیعت وسیله انشا و تمامیت یافتن [[ولایت]] است، اما رسالت و [[ولایت پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] طبق [[اعتقاد]] ما با بیعت حاصل نشده بلکه با [[جعل]] و نصب خداوند بوده است، می‌گویند: اگر چه [[امامت]] و [[رسالت]] از طرف [[خدا]] بوده، اما چون در [[ذهن]] [[مردم]] طبق [[عادت]] و [[سیره]] آنان این معنا وجود داشته که [[رهبری]] و [[ریاست]] با [[بیعت]] و [[انتخاب مردم]] مسلّم می‌شد و در عرف مردم نیز برای انشا و قطعیت یافتن [[حکومت]]، بیعت از استوارین وثیقه‌ها بوده است. به همین جهت [[پیامبر]] {{صل}} برای [[تحکیم]] [[ولایت ظاهری]] خویش از مردم خواسته تا با وی بیعت کنند؛ زیرا مردم خود را به [[وفاداری]] به چیزی که خود در ایجاد آن نقش داشته ملزم دانسته و پایدارترند و در صورت [[نقص]] می‌توان به آن [[تمسک]] کرد<ref>حسینعلی، منتظری، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ترجمه محمود صلواتی (نشر تفکر، چاپ اول، ۱۳۶۹)، ج۲، ص۳۲۲.</ref>.
	#برخی نیز بر تأکیدی بودن بیعت‌های پیامبر{{صل}} تصریح کرده‌اند. [[طبرسی]] بیعت را برای تأکید بر وفاداری و فراهم ساختن امکانات دانسته و می‌گوید: همان‌گونه که در امر رسالت دخالتی نداشته در امر [[زعامت]] پیامبر{{صل}} نیز دخالتی نداشتند؛ زیرا پیامبر{{صل}} از جانب [[خداوند]] به هر دو [[مقام]] [[منصوب]] گردیده بود و تأکید پیامبر{{صل}} بر گرفتن بیعت تنها برای تحکیم و تثبیت پایه‌های حکومت خود و فراهم ساختن امکانات بوده است<ref>طبرسی، الاحتجاج، ج۱، ص۱۵۲.</ref>. آقای [[معرفت]] نیز بیعت در [[عهد]] رسالت را فقط [[پیمان وفاداری]] می‌داند<ref>محمد هادی معرفت، ولایت فقیه (قم، التمهید، چاپ دوم، ۱۳۷۷)، ص۸۴.</ref><ref>[[حمید رضا مطهری\|مطهری، حمید رضا]]، [[بیعت و وفاداری سیاسی در نظام سیاسی عصر نبوی (مقاله)\|مقاله «بیعت و وفاداری سیاسی در نظام سیاسی عصر نبوی»]]، [[سیره سیاسی پیامبر اعظم (کتاب)\|سیره سیاسی پیامبر اعظم]] ص ۴۳۷.</ref>		# برخی نیز بر تأکیدی بودن بیعت‌های پیامبر {{صل}} تصریح کرده‌اند. [[طبرسی]] بیعت را برای تأکید بر وفاداری و فراهم ساختن امکانات دانسته و می‌گوید: همان‌گونه که در امر رسالت دخالتی نداشته در امر [[زعامت]] پیامبر {{صل}} نیز دخالتی نداشتند؛ زیرا پیامبر {{صل}} از جانب [[خداوند]] به هر دو [[مقام]] [[منصوب]] گردیده بود و تأکید پیامبر {{صل}} بر گرفتن بیعت تنها برای تحکیم و تثبیت پایه‌های حکومت خود و فراهم ساختن امکانات بوده است<ref>طبرسی، الاحتجاج، ج۱، ص۱۵۲.</ref>. آقای [[معرفت]] نیز بیعت در [[عهد]] رسالت را فقط [[پیمان وفاداری]] می‌داند<ref>محمد هادی معرفت، ولایت فقیه (قم، التمهید، چاپ دوم، ۱۳۷۷)، ص۸۴.</ref><ref>[[حمید رضا مطهری\|مطهری، حمید رضا]]، [[بیعت و وفاداری سیاسی در نظام سیاسی عصر نبوی (مقاله)\|مقاله «بیعت و وفاداری سیاسی در نظام سیاسی عصر نبوی»]]، [[سیره سیاسی پیامبر اعظم (کتاب)\|سیره سیاسی پیامبر اعظم]] ص ۴۳۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:48:51Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۸
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:سیره پیامبر خاتم]]		[[رده:سیره پیامبر خاتم]]
	[[رده:فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]		[[رده:فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]
	[[رده:بیعت]]		[[رده:بیعت]]