بیعت کوفیان با یزید - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-09-28T10:06:26Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:امام حسن]]		[[رده:امام حسن مجتبی]]

Bahmani در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۲

2024-08-20T08:22:02Z

نمایش تغییرات

Wasity در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۵۸

2022-10-31T06:58:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	معاویه پس از شنیدن [[پیام]] زیاد گفت: وای بر پسر [[عبید]]! شنیده‌ام آوازه‌خوانی برای او خوانده است که [[امیر]] بعد از من اوست. به [[خدا]] قسم او را به مادرش [[سمیه]] و پدرش عبید باز می‌گردانم<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۶۰.</ref>.		معاویه پس از شنیدن [[پیام]] زیاد گفت: وای بر پسر [[عبید]]! شنیده‌ام آوازه‌خوانی برای او خوانده است که [[امیر]] بعد از من اوست. به [[خدا]] قسم او را به مادرش [[سمیه]] و پدرش عبید باز می‌گردانم<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۶۰.</ref>.
	زیادبن ابیه پس از [[آگاهی]] از [[خشم]] معاویه، از [[مردم بصره]] (و توابع آن) برای یزید به [[ولایتعهدی]] بیعت گرفت.		زیادبن ابیه پس از [[آگاهی]] از [[خشم]] معاویه، از [[مردم بصره]] (و توابع آن) برای یزید به [[ولایتعهدی]] بیعت گرفت.
	بدین ترتیب با بیعت مردم کوفه و بصره، بقیه عالم [[اسلام]] نیز [[تسلیم]] گشت و یزید ولی‌عهد شد؛ و از همه مردم به جز پنج نفر برای او بیعت گرفتند؛ آن پنج نفر [[امام]] حسین بن علی{{ع}}، عبدالله بن ~~عمربن خطاب،~~ [[عبدالله بن زبیر]]، [[عبدالرحمن بن ابی بکر]] و [[عبدالله بن عباس]] بودند<ref>نک: تاریخ طبری، ج۴، ص۲۲۵.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی دوانی\|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)\|کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی]] ص ۳۱۷.</ref>		بدین ترتیب با بیعت مردم کوفه و بصره، بقیه عالم [[اسلام]] نیز [[تسلیم]] گشت و یزید ولی‌عهد شد؛ و از همه مردم به جز پنج نفر برای او بیعت گرفتند؛ آن پنج نفر [[امام]] حسین بن علی{{ع}}، [[عبدالله بن عمر بن خطاب]]، [[عبدالله بن زبیر]]، [[عبدالرحمن بن ابی بکر]] و [[عبدالله بن عباس]] بودند<ref>نک: تاریخ طبری، ج۴، ص۲۲۵.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی دوانی\|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)\|کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی]] ص ۳۱۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* مقدمه */

2022-10-31T06:57:19Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	یکی از شرایط [[صلح امام حسن]]{{ع}} با [[معاویه]] این بود که معاویه برای خود [[جانشینی]] تعیین نکند و پس از [[مرگ]] او [[حکومت]] و [[خلافت]] [[مسلمانان]] به [[امام حسن]]{{ع}} برسد و اگر آن [[حضرت]] در قید [[حیات]] نبود، [[امام حسین]]{{ع}} [[خلیفه]] خواهد بود، و در هر حال معاویه [[حق]] [[تعیین جانشین]] ندارد<ref>نک: صلح امام حسن{{ع}}، ص۳۵۳-۳۵۸.</ref>. معاویه که شرایط [[صلح]] را یکی بعد از دیگری نقض کرده بود، به منظور سرباز زدن از این شرط بسیار مهم، با [[دسیسه]] و از طریق [[جعده]] [[همسر امام حسن]]{{ع}}- دختر [[اشعث بن قیس]] - توانست آن حضرت را [[مسموم]] کند و به [[شهادت]] برساند. هر چند معاویه در [[دل]] آرزوی آن را داشت که پسرش [[یزید]] را پس از خود بر [[مسند]] خلافت بنشاند، اما نمی‌توانست آن را بر زبان آورد تا چه رسد به آنکه بخواهد این [[آرزو]] را عملی سازد. کسی که وی را در تعیین یزید به عنوان ولی‌عهد [[ترغیب]] نمود و [[اضطراب]] او را برطرف کرد، [[مغیرة بن شعبه]] [[حاکم]] معاویه بر [[کوفه]] بود.		یکی از شرایط [[صلح امام حسن]]{{ع}} با [[معاویه]] این بود که معاویه برای خود [[جانشینی]] تعیین نکند و پس از [[مرگ]] او [[حکومت]] و [[خلافت]] [[مسلمانان]] به [[امام حسن]]{{ع}} برسد و اگر آن [[حضرت]] در قید [[حیات]] نبود، [[امام حسین]]{{ع}} [[خلیفه]] خواهد بود، و در هر حال معاویه [[حق]] [[تعیین جانشین]] ندارد<ref>نک: صلح امام حسن{{ع}}، ص۳۵۳-۳۵۸.</ref>. معاویه که شرایط [[صلح]] را یکی بعد از دیگری نقض کرده بود، به منظور سرباز زدن از این شرط بسیار مهم، با [[دسیسه]] و از طریق [[جعده]] [[همسر امام حسن]]{{ع}}- دختر [[اشعث بن قیس]] - توانست آن حضرت را [[مسموم]] کند و به [[شهادت]] برساند. هر چند معاویه در [[دل]] آرزوی آن را داشت که پسرش [[یزید]] را پس از خود بر [[مسند]] خلافت بنشاند، اما نمی‌توانست آن را بر زبان آورد تا چه رسد به آنکه بخواهد این [[آرزو]] را عملی سازد. کسی که وی را در تعیین یزید به عنوان ولی‌عهد [[ترغیب]] نمود و [[اضطراب]] او را برطرف کرد، [[مغیرة بن شعبه]] [[حاکم]] معاویه بر [[کوفه]] بود.

	مدتی پس از [[نصب]] [[مغیره]] بر کوفه، معاویه [[تصمیم]] گرفت وی را برکنار کرده و [[عبدالله بن عامر ~~بن‌کریز~~]]<ref>عبدالله بن عامر بن کُریز: پسر دایی عثمان و از طرف او والی بصره بود که توسط امیرالمؤمنین{{ع}} عزل شد.</ref>را به جای او بگمارد. هنگامی که خبر این تصمیم معاویه به [[مردم کوفه]] رسید، کوفیان بسیاری به [[دیدار]] عبدالله بن عامر رفتند؛ به گونه‌ای که مغیره سراغ هر کس را می‌گرفت، می‌گفتند به دیدار عبدالله رفته است. آن‌گاه مغیره از کوفه خارج شد و به سوی معاویه رفت. معاویه به وی گفت: چرا کار را رها کردی و [[شهر کوفه]] و [[مردم]] [[عراق]] را به حال خود گذاشتی با اینکه آنها در فتنه‌گری پیشتاز همه هستند.		مدتی پس از [[نصب]] [[مغیره]] بر کوفه، معاویه [[تصمیم]] گرفت وی را برکنار کرده و [[عبدالله بن عامر بن کریز]]<ref>عبدالله بن عامر بن کُریز: پسر دایی عثمان و از طرف او والی بصره بود که توسط امیرالمؤمنین{{ع}} عزل شد.</ref>را به جای او بگمارد. هنگامی که خبر این تصمیم معاویه به [[مردم کوفه]] رسید، کوفیان بسیاری به [[دیدار]] عبدالله بن عامر رفتند؛ به گونه‌ای که مغیره سراغ هر کس را می‌گرفت، می‌گفتند به دیدار عبدالله رفته است. آن‌گاه مغیره از کوفه خارج شد و به سوی معاویه رفت. معاویه به وی گفت: چرا کار را رها کردی و [[شهر کوفه]] و [[مردم]] [[عراق]] را به حال خود گذاشتی با اینکه آنها در فتنه‌گری پیشتاز همه هستند.
	مغیره پاسخ داد: سن من بالا رفته، و نیرویم [[ضعیف]] شده است. آنچه از [[دنیا]] می‌خواستم نیز به دست آورده‌ام؛ ولی به [[خدا]] [[سوگند]] بر هیچ چیز [[دنیا]] [[افسوس]] نمی‌خورم مگر بر یک چیز که [[فکر]] می‌کنم بتوانم با آن، [[حق]] تو را ادا کنم؛ می‌خواهم [[مرگ]] من در نرسد و خدا مرا به انجام آن کمک کند.		مغیره پاسخ داد: سن من بالا رفته، و نیرویم [[ضعیف]] شده است. آنچه از [[دنیا]] می‌خواستم نیز به دست آورده‌ام؛ ولی به [[خدا]] [[سوگند]] بر هیچ چیز [[دنیا]] [[افسوس]] نمی‌خورم مگر بر یک چیز که [[فکر]] می‌کنم بتوانم با آن، [[حق]] تو را ادا کنم؛ می‌خواهم [[مرگ]] من در نرسد و خدا مرا به انجام آن کمک کند.
	[[معاویه]] گفت: آن چیست؟ [[مغیره]] گفت: من سران [[کوفه]] را به [[بیعت با یزید]] به عنوان [[ولی‌عهد]] [[امیرالمؤمنین]] [[دعوت]] کردم و آنها هم پیشنهاد مرا پذیرفتند و [[کوفیان]] را برای این امر آماده و پیشتاز دیدم، ولی نخواستم بدون نظر تو کاری انجام داده باشم؛ بنابراین، آمدم تا در حضور تو در این مورد سخن بگویم و از [[مقام]] خود استعفا دهم. معاویه گفت: سبحان [[الله]]، [[یزید]] برادرزاده توست و کسی چون تو هر وقت کاری را شروع کند تا آن را [[استحکام]] نبخشد، رها نمی‌کند. اینک تو را به خدا سوگند می‌دهم که بازگردی و این کار را به نتیجه برسانی.		[[معاویه]] گفت: آن چیست؟ [[مغیره]] گفت: من سران [[کوفه]] را به [[بیعت با یزید]] به عنوان [[ولی‌عهد]] [[امیرالمؤمنین]] [[دعوت]] کردم و آنها هم پیشنهاد مرا پذیرفتند و [[کوفیان]] را برای این امر آماده و پیشتاز دیدم، ولی نخواستم بدون نظر تو کاری انجام داده باشم؛ بنابراین، آمدم تا در حضور تو در این مورد سخن بگویم و از [[مقام]] خود استعفا دهم. معاویه گفت: سبحان [[الله]]، [[یزید]] برادرزاده توست و کسی چون تو هر وقت کاری را شروع کند تا آن را [[استحکام]] نبخشد، رها نمی‌کند. اینک تو را به خدا سوگند می‌دهم که بازگردی و این کار را به نتیجه برسانی.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== یکی از شرایط صلح امام حسن{{ع}} با معاویه این بود که معاویه برای خود جانشینی تعیین نکند و پس از مرگ او حکومت و خلافت مسلمانان به امام حسن{{ع}} ب...» ایجاد کرد

2022-10-31T05:27:35Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== یکی از شرایط صلح امام حسن{{ع}} با معاویه این بود که معاویه برای خود جانشینی تعیین نکند و پس از مرگ او حکومت و خلافت مسلمانان به امام حسن{{ع}} ب...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
یکی از شرایط [[صلح امام حسن]]{{ع}} با [[معاویه]] این بود که معاویه برای خود [[جانشینی]] تعیین نکند و پس از [[مرگ]] او [[حکومت]] و [[خلافت]] [[مسلمانان]] به [[امام حسن]]{{ع}} برسد و اگر آن [[حضرت]] در قید [[حیات]] نبود، [[امام حسین]]{{ع}} [[خلیفه]] خواهد بود، و در هر حال معاویه [[حق]] [[تعیین جانشین]] ندارد<ref>نک: صلح امام حسن{{ع}}، ص۳۵۳-۳۵۸.</ref>. معاویه که شرایط [[صلح]] را یکی بعد از دیگری نقض کرده بود، به منظور سرباز زدن از این شرط بسیار مهم، با [[دسیسه]] و از طریق [[جعده]] [[همسر امام حسن]]{{ع}}- دختر [[اشعث بن قیس]] - توانست آن حضرت را [[مسموم]] کند و به [[شهادت]] برساند. هر چند معاویه در [[دل]] آرزوی آن را داشت که پسرش [[یزید]] را پس از خود بر [[مسند]] خلافت بنشاند، اما نمی‌توانست آن را بر زبان آورد تا چه رسد به آنکه بخواهد این [[آرزو]] را عملی سازد. کسی که وی را در تعیین یزید به عنوان ولی‌عهد [[ترغیب]] نمود و [[اضطراب]] او را برطرف کرد، [[مغیرة بن شعبه]] [[حاکم]] معاویه بر [[کوفه]] بود.

مدتی پس از [[نصب]] [[مغیره]] بر کوفه، معاویه [[تصمیم]] گرفت وی را برکنار کرده و [[عبدالله بن عامر بن‌کریز]]<ref>عبدالله بن عامر بن کُریز: پسر دایی عثمان و از طرف او والی بصره بود که توسط امیرالمؤمنین{{ع}} عزل شد.</ref>را به جای او بگمارد. هنگامی که خبر این تصمیم معاویه به [[مردم کوفه]] رسید، کوفیان بسیاری به [[دیدار]] عبدالله بن عامر رفتند؛ به گونه‌ای که مغیره سراغ هر کس را می‌گرفت، می‌گفتند به دیدار عبدالله رفته است. آن‌گاه مغیره از کوفه خارج شد و به سوی معاویه رفت. معاویه به وی گفت: چرا کار را رها کردی و [[شهر کوفه]] و [[مردم]] [[عراق]] را به حال خود گذاشتی با اینکه آنها در فتنه‌گری پیشتاز همه هستند.
مغیره پاسخ داد: سن من بالا رفته، و نیرویم [[ضعیف]] شده است. آنچه از [[دنیا]] می‌خواستم نیز به دست آورده‌ام؛ ولی به [[خدا]] [[سوگند]] بر هیچ چیز [[دنیا]] [[افسوس]] نمی‌خورم مگر بر یک چیز که [[فکر]] می‌کنم بتوانم با آن، [[حق]] تو را ادا کنم؛ می‌خواهم [[مرگ]] من در نرسد و خدا مرا به انجام آن کمک کند.
[[معاویه]] گفت: آن چیست؟ [[مغیره]] گفت: من سران [[کوفه]] را به [[بیعت با یزید]] به عنوان [[ولی‌عهد]] [[امیرالمؤمنین]] [[دعوت]] کردم و آنها هم پیشنهاد مرا پذیرفتند و [[کوفیان]] را برای این امر آماده و پیشتاز دیدم، ولی نخواستم بدون نظر تو کاری انجام داده باشم؛ بنابراین، آمدم تا در حضور تو در این مورد سخن بگویم و از [[مقام]] خود استعفا دهم. معاویه گفت: سبحان [[الله]]، [[یزید]] برادرزاده توست و کسی چون تو هر وقت کاری را شروع کند تا آن را [[استحکام]] نبخشد، رها نمی‌کند. اینک تو را به خدا سوگند می‌دهم که بازگردی و این کار را به نتیجه برسانی.

مغیره از نزد معاویه بیرون آمد و به همراه خود گفت: مرا به کوفه بازگردان که به خدا پای معاویه را در رکابی گذاشتم که جز با [[خونریزی]] نتواند آن را بیرون آورد. آن‌گاه به کوفه برگشت<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۵۹.</ref>.
بنا به قولی دیگر، معاویه می‌خواست [[سعید بن عاص]]<ref>سعید بن عاص: از بزرگان بنی امیه و پیشتر از سوی عثمان حاکم کوفه بود. بد رفتاری او با مردم باعث شکایت کوفیان به عثمان و اخراج او از کوفه شد.</ref> را به جای مغیره [[منصوب]] کند. مغیره پس از اطلاع از این موضوع، به [[شام]] نزد یزید رفت و به او گفت: سران [[صحابه]] [[پیغمبر]]{{صل}} و [[رؤسای قریش]] همه درگذشتند و [[فرزندان]] آنها جای ایشان را گرفتند؛ معاویه نیز روزی خواهد مرد؛ چرا تو [[جانشین]] او نگردی، تو از فرزندان دیگران چه کم داری، تو از همه [[برتری]]. چرا پدرت برای تو از [[مردم]] [[بیعت]] نمی‌گیرد؟
یزید اگرچه آرزوی این امر را داشت، اما تحقق آن را ممکن نمی‌دانست، از این رو به [[مغیره]] گفت: آیا [[تصور]] می‌کنی چنین کاری صورت بگیرد؟ مغیره گفت: آری. [[یزید]] ماجرا را به [[معاویه]] گفت. معاویه نیز مغیره را‌طلبید و به او گفت: تحقق این امر از چه کسی بر می‌آید؟ مغیره پاسخ داد: [[بیعت]] [[کوفه]] را من و بیعت [[بصره]] را [[زیاد بن ابیه]] برعهده می‌گیریم. وقتی این دو [[شهر]] بیعت کردند دیگر کسی [[مخالفت]] نخواهد کرد. معاویه هم او را به [[مقام]] خود بازگردانید.
مغیره پس از بازگشت به کوفه عده‌ای از [[کوفیان]] دوست‌دار [[بنی امیه]] را خواست و [[مال]] بسیاری به آنها داد و به سرکردگی پسر خود نزد معاویه فرستاد تا از او درخواست کنند یزید را به [[جانشینی]] خویش تعیین کند. پس از اینکه آنها بر معاویه وارد شدند، معاویه گفت: در این کار [[عجله]] نکنید. سپس از پسر مغیره پرسید: پدرت [[دین]] این [[مردم]] را به چند خریده است؟! او پاسخ داد: هر نفر را به سی هزار درهم. معاویه گفت: ارزان خریده است<ref>الکامل فی التاریخ ابن اثیر، ج۳، ص۵۰۳.</ref>.

[[حسن بصری]] [[معتقد]] بود دو تن امور [[مسلمانان]] را تباه کردند؛ یکی [[عمرو بن عاص]] در روزی که معاویه را به بالا بردن قرآنها [[راهنمایی]] کرد و باعث پدید آمدن [[خوارج]] شد، و دیگری [[مغیرة بن شعبه]] که [[ولایت‌عهدی]] یزید و بیعت برای او را عنوان نمود<ref>تاریخ الخلفاء، ص۱۶۴.</ref>.
گرچه بین این دو [[روایت]] [[اختلاف]] است، ولی مسلم است که مغیرة بن شعبه عامل و طراح تعیین یزید به [[ولی‌عهدی]] است و سران کوفه نیز اولین کسانی هستند که حتی قبل از مردم [[شام]]، یزید را به جانشینی معاویه بر [[مسند]] [[خلافت اسلامی]] پیشنهاد نموده و با او بیعت کردند.
ذکر این نکته ضروری است که معاویه هرچند در صدد تعیین یزید به عنوان [[ولی‌عهد]] خود بود، ولی از عکس‌العمل مردم به ویژه کوفیان می‌ترسید؛ اما وقتی با تضمین بیعت کوفیان توسط مغیرة بن شعبه روبه‌رو شد، و یا بنا به قولی که ذکر شد عده‌ای از آنها نیز برای محکم‌کاری نزد [[معاویه]] رفتند، و [[نگرانی]] او از این بابت برطرف گردید؛ لذا با [[آسودگی خاطر]] به [[زیاد بن ابیه]] [[حاکم]] خود در [[بصره]] نوشت: [[مغیره]] [[مردم کوفه]] را برای [[بیعت]] با [[ولی‌عهد]] بعد از من فراخوانده است و او به برادرزاده‌ات ([[یزید]]) از تو سزاوارتر نیست. پس هر وقت این [[نامه]] به تو رسید، کسانی را که نزد تو هستند، شبیه به آنچه مغیره کرده است، [[دعوت]] کن و برای یزید از آنها بیعت بگیر.
زیاد پس از دریافت نامه، فرد مورد اطمینانی را نزد معاویه فرستاد و به او گفت: از قول من به معاویه بگو [[مردم]] موقعی که آنها را برای [[بیعت با یزید]] دعوت کنیم، چه خواهند گفت در حالی که می‌دانند او با سگ‌ها و میمون‌ها [[بازی]] می‌کند و لباس‌های رنگارنگ می‌پوشد و همیشه شراب می‌نوشد و شب‌ها را با ساز و آواز می‌گذراند، با وجودی که هنوز [[حسین بن علی]]{{ع}} و [[عبدالله بن عباس]] و [[عبدالله بن عمر]] در میان مردم هستند؟ بهتر است به او دستور دهی یک یا دو سال به [[اخلاق]] آنها درآید. در این صورت شاید بتوانیم امر را بر مردم مشتبه سازیم و برای [[ولایت‌عهدی]] او بیعت بگیریم.

معاویه پس از شنیدن [[پیام]] زیاد گفت: وای بر پسر [[عبید]]! شنیده‌ام آوازه‌خوانی برای او خوانده است که [[امیر]] بعد از من اوست. به [[خدا]] قسم او را به مادرش [[سمیه]] و پدرش عبید باز می‌گردانم<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۶۰.</ref>.
زیادبن ابیه پس از [[آگاهی]] از [[خشم]] معاویه، از [[مردم بصره]] (و توابع آن) برای یزید به [[ولایتعهدی]] بیعت گرفت.
بدین ترتیب با بیعت مردم کوفه و بصره، بقیه عالم [[اسلام]] نیز [[تسلیم]] گشت و یزید ولی‌عهد شد؛ و از همه مردم به جز پنج نفر برای او بیعت گرفتند؛ آن پنج نفر [[امام]] حسین بن علی{{ع}}، عبدالله بن عمربن خطاب، [[عبدالله بن زبیر]]، [[عبدالرحمن بن ابی بکر]] و [[عبدالله بن عباس]] بودند<ref>نک: تاریخ طبری، ج۴، ص۲۲۵.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی]] ص ۳۱۷.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010499.jpg|22px]] [[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|'''کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}