تأمین اجتماعی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2023-12-16T08:26:33Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:حقوق]]

Jaafari: /* حق تأمین اجتماعی */

2023-02-15T09:05:12Z

حق تأمین اجتماعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۵
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	==[[حق تأمین اجتماعی]]==		==[[حق تأمین اجتماعی]]==
	[[تأمین ~~اجتماعی]]،~~ بر اساس اصل [[مسئولیت]] متقابل همگانی (تکافل عام) از پایه‌های اصلی [[عدالت اجتماعی]] است که در آن، افراد [[مردم]] [[مسئول]] [[حمایت]] از یکدیگرند و [[توانگران]] موظف به تأمین [[زندگی]] [[تنگ‌دستان]] و [[درماندگان]] هستند.		تأمین اجتماعی، بر اساس اصل [[مسئولیت]] متقابل همگانی (تکافل عام) از پایه‌های اصلی [[عدالت اجتماعی]] است که در آن، افراد [[مردم]] [[مسئول]] [[حمایت]] از یکدیگرند و [[توانگران]] موظف به تأمین [[زندگی]] [[تنگ‌دستان]] و [[درماندگان]] هستند.
	این [[تکلیف]] [[اجتماعی]] در [[دین اسلام]] به این ترتیب مورد توجه قرار گرفته که [[مسلمانان]] همه به منزله یک تن واحدند؛ همچنان‌که از قول [[پیامبر گرامی اسلام]] در این زمینه آمده است: «مثل [[مؤمنان]] در [[دوستی]] و رحم و [[عطوفت]] نسبت به یکدیگر مثل یک تن است که اگر عضوی به شکوَه درآید، بقیه اعضا نیز به [[همراهی]] او به تب و تاب می‌افتد».		این [[تکلیف]] [[اجتماعی]] در [[دین اسلام]] به این ترتیب مورد توجه قرار گرفته که [[مسلمانان]] همه به منزله یک تن واحدند؛ همچنان‌که از قول [[پیامبر گرامی اسلام]] در این زمینه آمده است: «مثل [[مؤمنان]] در [[دوستی]] و رحم و [[عطوفت]] نسبت به یکدیگر مثل یک تن است که اگر عضوی به شکوَه درآید، بقیه اعضا نیز به [[همراهی]] او به تب و تاب می‌افتد».
	بر اساس ماده (۲۲) اعلامیه جهانی [[حقوق بشر]]: «هر کس به عنوان عضو [[جامعه]] حق تأمین اجتماعی دارد و بجاست که به وسیله مساعی ملی و [[همکاری]] بین‌المللی [[حقوق اقتصادی]]، اجتماعی و [[فرهنگی]] خود را که لازمه حیثیت و ارتقای آزادانه [[شخصیت]] اوست با رعایت [[تشکیلات]] و منابع هر [[کشور]] به دست آورد». بند(۱) ماده (۲۵) همین اعلامیه، با تصریح بیشتر اعلام می‌دارد: «هرکس [[حق]] دارد از سطح زندگی [[شایسته]] برای تأمین [[سلامتی]] و [[رفاه]] خود و خانواده‌اش از حیث [[خوراک]]، [[پوشاک]]، [[مسکن]] مراقبت‌های [[پزشکی]] و دیگر [[خدمات اجتماعی]] لازم برخوردار باشد. همچنین، در مواقع [[بیکاری]]، [[بیماری]]، [[نقص]] اعضا، بیوگی، [[پیری]] یا در تمام موارد دیگری که به علل خارج از [[اراده انسان]]، از وسایل امرار معاش [[محروم]] گردد، از شرایط آبرومندانه زندگی برخوردار شود». ماده (۹) [[میثاق]] بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در این [[ارتباط]] مقرر می‌دارد: «کشورهای طرف این میثاق [[حق برخورداری از تأمین اجتماعی]]، از جمله بیمه اجتماعی را برای کلیه افراد به رسمیت می‌شناسند»<ref>حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، ص۴۸۸ – ۴۸۹.</ref>.		بر اساس ماده (۲۲) اعلامیه جهانی [[حقوق بشر]]: «هر کس به عنوان عضو [[جامعه]] حق تأمین اجتماعی دارد و بجاست که به وسیله مساعی ملی و [[همکاری]] بین‌المللی [[حقوق اقتصادی]]، اجتماعی و [[فرهنگی]] خود را که لازمه حیثیت و ارتقای آزادانه [[شخصیت]] اوست با رعایت [[تشکیلات]] و منابع هر [[کشور]] به دست آورد». بند(۱) ماده (۲۵) همین اعلامیه، با تصریح بیشتر اعلام می‌دارد: «هرکس [[حق]] دارد از سطح زندگی [[شایسته]] برای تأمین [[سلامتی]] و [[رفاه]] خود و خانواده‌اش از حیث [[خوراک]]، [[پوشاک]]، [[مسکن]] مراقبت‌های [[پزشکی]] و دیگر [[خدمات اجتماعی]] لازم برخوردار باشد. همچنین، در مواقع [[بیکاری]]، [[بیماری]]، [[نقص]] اعضا، بیوگی، [[پیری]] یا در تمام موارد دیگری که به علل خارج از [[اراده انسان]]، از وسایل امرار معاش [[محروم]] گردد، از شرایط آبرومندانه زندگی برخوردار شود». ماده (۹) [[میثاق]] بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در این [[ارتباط]] مقرر می‌دارد: «کشورهای طرف این میثاق [[حق برخورداری از تأمین اجتماعی]]، از جمله بیمه اجتماعی را برای کلیه افراد به رسمیت می‌شناسند»<ref>حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، ص۴۸۸ – ۴۸۹.</ref>.

Jaafari: /* منابع */

2023-02-15T09:05:05Z

منابع

@@ خط ۲۶: / خط ۲۶: @@
 بر اساس این نظریه، هر قانونی که شکل می‌گیرد از یک سو اجتماعی است و از سوی دیگر، باید جنبه فردی آن محفوظ باشد و [[قوانین]] هر چند که متغیر باشند، اصل و قاعده تأمین اجتماعی باید در آن ملحوظ و خواسته‌های فردی به طور ثابت و [[لایتغیر]] در آن دیده شود.
 گر چه برخی این نظریه را هم مانند بسیاری از دیدگاه‌های نظری و آرمانی دیگر، نوعی تخیلات آرمان‌گرایانه توصیف کرده‌اند، اما به هر حال در رابطه با مشکل اصلی راه‌حل‌های عملی را برای کنترل [[بحران]] حاکمیت ارائه نمی‌دهد<ref>درآمدی بر فقه سیاسی، ص۲۳۳.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۴۷۲.</ref>
 == منابع ==

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== «تأمین اجتماعی»، یکی از مهم‌ترین مصادیق حقوق شهروندی است. واژه تأمین اجتماعی اولین بار در سال ۱۹۳۵ در کشورهای صنعتی مطرح و با تعریف‌ها و ساختارهای متفاوت روا...» ایجاد کرد

2023-01-29T06:20:05Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== «تأمین اجتماعی»، یکی از مهم‌ترین مصادیق حقوق شهروندی است. واژه تأمین اجتماعی اولین بار در سال ۱۹۳۵ در کشورهای صنعتی مطرح و با تعریف‌ها و ساختارهای متفاوت روا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
«تأمین اجتماعی»، یکی از مهم‌ترین مصادیق [[حقوق شهروندی]] است. واژه تأمین اجتماعی اولین بار در سال ۱۹۳۵ در کشورهای صنعتی مطرح و با تعریف‌ها و ساختارهای متفاوت رواج پیدا کرد و به تدریج در برنامه‌های کلان و [[سیاست‌های کلی اقتصادی]] کشورها جایگاه حایز اهمیتی را به خود اختصاص داد.
تأمین اجتماعی در [[اندیشه غرب]]، تکنیکی بود که [[جوامع]] صنعتی به آن وسیله، [[دین]] خود را نسبت به شهروندانی که کار آنان دستمایه سرمایه‌های کلان محسوب می‌شد ادا نمایند و نیرو و حجم کار و [[تولید]] را افزایش دهند.
تأمین اجتماعی همواره با یک سلسله فعالیت‌هایی جهت [[رفاه]] [[اجتماعی]]، [[خدمات اجتماعی]] و بیمه‌های اجتماعی همراه است که بسیاری از این واژه‌ها، مترادف خوانده می‌شوند، رفاه اجتماعی به معنای برخورداری از همه آنچه که [[نیازهای مادی]] و [[معنوی]] فرد را در [[جامعه]] تأمین می‌کند، مانند خدمات اجتماعی به معنای فعالیت‌های سازمان‌یافته‌ای است که هدفش کمک به [[سازش]] و تطابق متقابل افراد و محیط [[زندگی]] آنهاست و بیانگر دو بُعد متفاوت تأمین اجتماعی خواهد بود. برخی به طور خلاصه تأمین اجتماعی را چیزی جز تضمین درآمد نمی‌دانند<ref>تأمین اجتماعی، ص۱۶-۱۵.</ref> و در نهایت می‌توان با توجه به ابعاد مختلف مسئله و نیازهای مادی و معنوی اجتماعی افراد، آن را به [[امنیت]] معاش تعریف نمود. در دیدگاه [[اسلام]] این نهاد اجتماعی بر اساس اصول زیر و [[فلسفه]] مبتنی بر بنیادهای ذیل بنا شده است.
#[[محرومان]] بر عهده جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، [[حق]] شناخته شده‌ای دارند. {{متن قرآن|وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ}}<ref>«و در دارایی‌هایشان بخشی برای (مستمند) خواهنده و بی‌بهره بود» سوره ذاریات، آیه ۱۹.</ref>؛
#در کمک و [[دستگیری از نیازمندان]] ابتدا این دست خداست که کمک‌ها را دریافت می‌کند<ref>وسائل الشیعه، ج۶، ص۲۵۵.</ref>؛
#اگر در جامعه [[نیازمندی]] هست بدان دلیل است که [[سرمایه]] و حق او در جایی انباشته شده است؛
#[[نیازمندان]] اگر حق خود را به [[زور]] از [[ثروتمندان]] بگیرند، جای [[تعجب]] نیست. کار تعجب‌آور آن است که چرا با [[زور]] و [[سلاح]] [[حق]] خود را نمی‌ستانند؛
#[[طبیعت انسان]] چنان نیست که در هر شرایطی و در تمام [[عمر]] از [[توانایی]] و امکان کار و تأمین معاش خود برآید؛
#در درون [[جامعه]]، کسانی هستند که صورت خود را با سیلی سرخ نگه می‌دارند و از این که [[فقر]] آنان شناخته شود، سخت در بیم‌اند. {{متن قرآن|لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا}}<ref>«(این بخشش‌ها) برای نیازمندانی است که در راه خداوند به تنگنا در افتاده‌اند (و برای کسب و کار) سفر نمی‌توانند کرد، نادان آنان را- از بس که خویشتندارند- توانگر می‌پندارد، ایشان را به چهره باز می‌شناسی، آنها از مردم با پافشاری چیزی نمی‌خواهند» سوره بقره، آیه ۲۷۳.</ref> اینان بیشتر به تأمین اجتماعی نیازمندند تا آنها که فقر خود را ابراز می‌دارند.

بخش عمده نهادهای [[واجب]] [[نظام]] [[مالیه عمومی]] در [[اسلام]] از قبیل [[زکات]]، [[خمس]]، [[انفال]]، [[مجهول المالک]] و همچنین نهادهای [[مالی]] غیرواجب مانند [[صدقات]] مستحبی، [[وقف]]، [[حبس]]، ثلث و [[وصیت]] به نوعی در رابطه با تأمین اجتماعی مقرر شده است.
دقت در اصول هشتم، نوزدهم، بیستم، بیست و یکم، بیست و دوم، بیست و سوم، بیست و چهارم نشان می‌دهد که [[قانون اساسی]] در چه ابعاد گسترده‌ای به مسئله [[رفاه]] و خدمات و تأمین اجتماعی نگریسته است. اما در اصل ۲۹ به [[صراحت]] مسئله تأمین اجتماعی را مطرح و بر آن چنین تأکید کرده است.
برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر [[بازنشستگی]]، [[بیکاری]]، [[پیری]]، ازکارافتادگی، بی‌سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبت‌های [[پزشکی]] به صورت بیمه و غیره حقی است همگانی<ref>تأمین اجتماعی، ص۲۹۰-۲۸۷.</ref>و<ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۳۱۸-۳۲۳.</ref>.
عضو ثابت جامعه در تمامی تحولات آن، فرد است و فرد همواره در [[دل]] جامعه [[استقلال]] ذاتی خود را دنبال می‌کند و از آن روی به [[جامعه]] [[دلبستگی]] دارد که می‌تواند از طریق [[زندگی اجتماعی]] به تأمین نیازهای خود دست یابد.
#نیازهای مشترکی همواره در جامعه وجود دارد که به دست آوردن آنها، [[زندگی]] مشترک می‌طلبد و می‌توان از آن به تأمین مشترک تعبیر کرد.
#تفاوت افراد در امکانات، توانایی‌ها و وسایل موجب می‌شود که گاه به مقاصد و [[منافع]] مطلوب خود نرسند و به تناسب توانایی‌های خود، کار تخصصی برای خود برگزینند و از این راه به مبادله محصولات بپردازند، که این عمل را می‌توان تقسیم کار نامید.
[[آرمان]] تأمین اجتماعی که از مجموع این دو اصل در [[تاریخ]] زندگی اجتماعی [[انسان]] شکل گرفته است؛ اساس [[قانون]] و در نهایت قالب و حدود [[حاکمیت]] [[دولت]] را مشخص کرده است و این پیش فرض یعنی تأمین اجتماعی، بر هر نوع قراردادهای [[اجتماعی]] از آن جمله، قانون و دولت [[حاکم]] است.
بر اساس این نظریه، هر قانونی که شکل می‌گیرد از یک سو اجتماعی است و از سوی دیگر، باید جنبه فردی آن محفوظ باشد و [[قوانین]] هر چند که متغیر باشند، اصل و قاعده تأمین اجتماعی باید در آن ملحوظ و خواسته‌های فردی به طور ثابت و [[لایتغیر]] در آن دیده شود.
گر چه برخی این نظریه را هم مانند بسیاری از دیدگاه‌های نظری و آرمانی دیگر، نوعی تخیلات آرمان‌گرایانه توصیف کرده‌اند، اما به هر حال در رابطه با مشکل اصلی راه‌حل‌های عملی را برای کنترل [[بحران]] حاکمیت ارائه نمی‌دهد<ref>درآمدی بر فقه سیاسی، ص۲۳۳.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۴۷۲.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}