تأمین معیشت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی */

2024-06-14T08:18:58Z

بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	[[حضرت علی]]{{ع}} بیت‌المال را به طور مساوی میان مردم تقسیم می‌کردند و علت آن را [[تأسی]] به [[روش پیامبر]]{{صل}} و جلوگیری از [[تمرکز ثروت]] در دست [[اغنیا]] بیان می‌داشتند: {{متن حدیث\|أَعْطَيْتُ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعْطِي بِالسَّوِيَّةِ، وَ لَمْ أَجْعَلْهَا دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۱۲۳.</ref>؛ همان‌گونه که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به طور مساوی تقسیم می‌فرمود، من نیز اموال را مساوی تقسیم می‌کنم و نمی‌گذارم در [[اختیار]] [[ثروتمندان]] دست به دست شود.		[[حضرت علی]]{{ع}} بیت‌المال را به طور مساوی میان مردم تقسیم می‌کردند و علت آن را [[تأسی]] به [[روش پیامبر]]{{صل}} و جلوگیری از [[تمرکز ثروت]] در دست [[اغنیا]] بیان می‌داشتند: {{متن حدیث\|أَعْطَيْتُ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعْطِي بِالسَّوِيَّةِ، وَ لَمْ أَجْعَلْهَا دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۱۲۳.</ref>؛ همان‌گونه که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به طور مساوی تقسیم می‌فرمود، من نیز اموال را مساوی تقسیم می‌کنم و نمی‌گذارم در [[اختیار]] [[ثروتمندان]] دست به دست شود.

	بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛ در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند [از [[زندگی]]] بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه [[[اقتصادی]] چنان بود که] نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۶۰.</ref>.		بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛ در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند (از [[زندگی]]) بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه ([[اقتصادی]] چنان بود که) نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۶۰.</ref>.

	=== توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]] ===		=== توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]] ===

Bahmani در ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۸

2024-06-14T08:18:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۸
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==تأمین معیشت عمومی==		== تأمین معیشت عمومی ==
	از اهداف عمده در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی ایجاد شرایطی است که همه [[مردم]] توان تأمین ضروریات و نیازهای [[زندگی]] خود را داشته باشند و در تهیه معاش، در تنگنا و فشارهای [[اقتصادی]] واقع نشوند.		از اهداف عمده در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی ایجاد شرایطی است که همه [[مردم]] توان تأمین ضروریات و نیازهای [[زندگی]] خود را داشته باشند و در تهیه معاش، در تنگنا و فشارهای [[اقتصادی]] واقع نشوند.

	[[اقتصاد]] وقتی سالم و [[توسعه]] یافته تلقی می‌شود که افراد [[جامعه]] توان دسترسی به کالاهای مورد نیاز با قیمت‌های عادلانه را داشته باشند و [[اختلاف]] بین [[فقیر]] و [[غنی]] کاسته شده و برای همیشه غبار [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از چهره جامعه زدوده شود. در اینجا، به بررسی راهکار‌های مؤثر در تأمین معیشت عمومی با بهره‌مندی از [[سیره امام علی]]{{ع}} می‌خواهیم پرداخت:		[[اقتصاد]] وقتی سالم و [[توسعه]] یافته تلقی می‌شود که افراد [[جامعه]] توان دسترسی به کالاهای مورد نیاز با قیمت‌های عادلانه را داشته باشند و [[اختلاف]] بین [[فقیر]] و [[غنی]] کاسته شده و برای همیشه غبار [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از چهره جامعه زدوده شود. در اینجا، به بررسی راهکار‌های مؤثر در تأمین معیشت عمومی با بهره‌مندی از [[سیره امام علی]]{{ع}} می‌خواهیم پرداخت:

	===ایجاد [[اشتغال]] مناسب برای همه افراد===		=== ایجاد [[اشتغال]] مناسب برای همه افراد ===
	اشتغال از یک سو باعث افزایش [[روحیه]] کار و [[خلاقیت]] و نیز بالا رفتن [[میزان]] [[تولید]] و قطع وابستگی‌های اقتصادی می‌شود و از جانب دیگر، همه افراد مخارج زندگی خود را تأمین می‌کنند و بسیاری از [[مشکلات]] - که ناشی از [[بیکاری]] و [[فقر]] می‌باشد - از میان برداشته می‌شود.		اشتغال از یک سو باعث افزایش [[روحیه]] کار و [[خلاقیت]] و نیز بالا رفتن [[میزان]] [[تولید]] و قطع وابستگی‌های اقتصادی می‌شود و از جانب دیگر، همه افراد مخارج زندگی خود را تأمین می‌کنند و بسیاری از [[مشکلات]] - که ناشی از [[بیکاری]] و [[فقر]] می‌باشد - از میان برداشته می‌شود.
	کارنامه پر [[افتخار]] زندگی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نشان می‌دهد که آن حضرت با وجود بر عهده داشتن مسئولیت‌های بزرگ، صدها [[فرصت]] شغلی به وجود آورد و خانواده‌های فراوانی را از [[نعمت]] کار مناسب و زندگی آبرومندانه برخوردار کرد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[امیرمؤمنان{{ع}}] با دست خود بیل می‌زد و [[زمین]] را آباد می‌کرد»<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۵، ص۱۴۷.</ref> و با آباد کردن هر زمین، عده‌ای را به کار می‌گرفت، و آن‌گاه زمین دیگر و... ثمره این تلاش‌ها در اواخر [[عمر]] [[امام]]{{ع}} - چنان که از [[وصیت نامه]] ایشان بر می‌آید - مشغول شدن ده‌ها و بلکه صدها نفر در کشتزارها بود<ref>سید رضا حسینی، دانشنامه امام علی{{ع}}، ج۷، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۵۹.</ref>		کارنامه پر [[افتخار]] زندگی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نشان می‌دهد که آن حضرت با وجود بر عهده داشتن مسئولیت‌های بزرگ، صدها [[فرصت]] شغلی به وجود آورد و خانواده‌های فراوانی را از [[نعمت]] کار مناسب و زندگی آبرومندانه برخوردار کرد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[امیرمؤمنان{{ع}}] با دست خود بیل می‌زد و [[زمین]] را آباد می‌کرد»<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۵، ص۱۴۷.</ref> و با آباد کردن هر زمین، عده‌ای را به کار می‌گرفت، و آن‌گاه زمین دیگر و... ثمره این تلاش‌ها در اواخر [[عمر]] [[امام]]{{ع}} - چنان که از [[وصیت نامه]] ایشان بر می‌آید - مشغول شدن ده‌ها و بلکه صدها نفر در کشتزارها بود<ref>سید رضا حسینی، دانشنامه امام علی{{ع}}، ج۷، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۵۹.</ref>

	===بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی===		=== بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی ===
	از [[وظایف]] [[حکومت اسلامی]] در راستای تأمین معاش [[عامه]] مردم، جلوگیری از توزیع ناعادلانه [[ثروت]] و [[سوء]] استفاده از [[اموال عمومی]] است<ref>ر.ک: قانون اساسی، اصول ۴۸ و ۴۹.</ref>. وقتی [[نظام سیاسی جامعه]] به گونه‌ای باشد که عده‌ای اموال عمومی را [[ملک]] مطلق خود بدانند و بدون توجه به چگونگی [[زندگی]] [[توده]] [[مردم]]، اندیشه‌ای جز [[اشرافی‌گری]] و [[تجمل‌گرایی]] نداشته باشند، تنها همان گروه اندک در اوج لذت‌های معیشتی خواهند بود و طیف کثیری از مردم - که دارایی‌شان به تاراج رفته است - از توان [[مالی]] لازم برای تأمین معاش خود [[محروم]] بوده و در تنگنای انواع [[مشکلات]] [[اقتصادی]] قرار خواهند گرفت.		از [[وظایف]] [[حکومت اسلامی]] در راستای تأمین معاش [[عامه]] مردم، جلوگیری از توزیع ناعادلانه [[ثروت]] و [[سوء]] استفاده از [[اموال عمومی]] است<ref>ر.ک: قانون اساسی، اصول ۴۸ و ۴۹.</ref>. وقتی [[نظام سیاسی جامعه]] به گونه‌ای باشد که عده‌ای اموال عمومی را [[ملک]] مطلق خود بدانند و بدون توجه به چگونگی [[زندگی]] [[توده]] [[مردم]]، اندیشه‌ای جز [[اشرافی‌گری]] و [[تجمل‌گرایی]] نداشته باشند، تنها همان گروه اندک در اوج لذت‌های معیشتی خواهند بود و طیف کثیری از مردم - که دارایی‌شان به تاراج رفته است - از توان [[مالی]] لازم برای تأمین معاش خود [[محروم]] بوده و در تنگنای انواع [[مشکلات]] [[اقتصادی]] قرار خواهند گرفت.

خط ۲۵:		خط ۲۶:
	بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛ در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند [از [[زندگی]]] بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه [[[اقتصادی]] چنان بود که] نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۶۰.</ref>.		بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛ در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند [از [[زندگی]]] بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه [[[اقتصادی]] چنان بود که] نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۶۰.</ref>.

	===توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]]===		=== توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]] ===
	در میان اقشار [[مردم]]، عده‌ای نظیر سالخوردگان و از کارافتادگان [[بی‌سرپرست]]، [[بیماران]] لاعلاج و [[ایتام]] توان [[فعالیت اقتصادی]] و اداره زندگی خود را ندارند. [[دولت اسلامی]] موظف است [[معیشت]] این افراد را از طریق [[بیت‌المال]]، جهت [[حفظ آبرو]] و [[عزت]] آنان تأمین کند.		در میان اقشار [[مردم]]، عده‌ای نظیر سالخوردگان و از کارافتادگان [[بی‌سرپرست]]، [[بیماران]] لاعلاج و [[ایتام]] توان [[فعالیت اقتصادی]] و اداره زندگی خود را ندارند. [[دولت اسلامی]] موظف است [[معیشت]] این افراد را از طریق [[بیت‌المال]]، جهت حفظ آبرو و [[عزت]] آنان تأمین کند.
	[[امیرمؤمنان]]{{ع}} درباره برآورده ساختن نیازهای این گروه از مردم، بسیار [[همت]] می‌گماشت. در قسمتی از [[نامه]] آن حضرت به «[[مالک اشتر]]» آمده است:		[[امیرمؤمنان]]{{ع}} درباره برآورده ساختن نیازهای این گروه از مردم، بسیار [[همت]] می‌گماشت. در قسمتی از [[نامه]] آن حضرت به «[[مالک اشتر]]» آمده است: {{متن حدیث\|وَ تَعَهَّدْ أَهْلَ الْيُتْمِ وَ الزَّمَانَةِ وَ الرِّقَّةِ فِي السِّنِّ مِمَّنْ لَا حِيلَةَ لَهُ وَ لَا يَنْصِبُ لِلْمَسْأَلَةِ نَفْسَهُ فَأَجْرِ لَهُمْ أَرْزَاقاً فَإِنَّهُمْ عِبَادُ اللَّهِ فَتَقَرَّبْ إِلَى اللَّهِ بِتَخَلُّصِهِمْ وَ ضَعْهُمْ مَوَاضِعَهُمْ فِي أَقْوَاتِهِمْ وَ حُقُوقِهِمْ}}<ref>ابن شعبه الحرانی، تحف العقول، ترجمه محمد باقر کمره‌ای، ص۱۳۷.</ref>؛ از [[یتیمان]] و زمین‌گیران و [[پیران]] سالخورده [[دل‌جویی]] کن؛ اینان کسانی بیچاره‌اند که حتی توان ابراز نیاز خود را هم ندارند. برای آنان مقرری بفرست که [[بنده]] خدایند و با رها نمودن‌شان از [[پریشانی]] و تنظیم [[خوراک]] و [[حقوق]] آنان بر [[خداوند]] [[تقرب]] نما<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۶۲.</ref>.
	{{متن حدیث\|وَ تَعَهَّدْ أَهْلَ الْيُتْمِ وَ الزَّمَانَةِ وَ الرِّقَّةِ فِي السِّنِّ مِمَّنْ لَا حِيلَةَ لَهُ وَ لَا يَنْصِبُ لِلْمَسْأَلَةِ نَفْسَهُ فَأَجْرِ لَهُمْ أَرْزَاقاً فَإِنَّهُمْ عِبَادُ اللَّهِ فَتَقَرَّبْ إِلَى اللَّهِ بِتَخَلُّصِهِمْ وَ ضَعْهُمْ مَوَاضِعَهُمْ فِي أَقْوَاتِهِمْ وَ حُقُوقِهِمْ}}<ref>ابن شعبه الحرانی، تحف العقول، ترجمه محمد باقر کمره‌ای، ص۱۳۷.</ref>؛
	از [[یتیمان]] و زمین‌گیران و [[پیران]] سالخورده [[دل‌جویی]] کن؛ اینان کسانی بیچاره‌اند که حتی توان ابراز نیاز خود را هم ندارند. برای آنان مقرری بفرست که [[بنده]] خدایند و با رها نمودن‌شان از [[پریشانی]] و تنظیم [[خوراک]] و [[حقوق]] آنان بر [[خداوند]] [[تقرب]] نما.<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۶۲.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی */

2024-06-14T08:17:13Z

بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	کارنامه پر [[افتخار]] زندگی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نشان می‌دهد که آن حضرت با وجود بر عهده داشتن مسئولیت‌های بزرگ، صدها [[فرصت]] شغلی به وجود آورد و خانواده‌های فراوانی را از [[نعمت]] کار مناسب و زندگی آبرومندانه برخوردار کرد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[امیرمؤمنان{{ع}}] با دست خود بیل می‌زد و [[زمین]] را آباد می‌کرد»<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۵، ص۱۴۷.</ref> و با آباد کردن هر زمین، عده‌ای را به کار می‌گرفت، و آن‌گاه زمین دیگر و... ثمره این تلاش‌ها در اواخر [[عمر]] [[امام]]{{ع}} - چنان که از [[وصیت نامه]] ایشان بر می‌آید - مشغول شدن ده‌ها و بلکه صدها نفر در کشتزارها بود<ref>سید رضا حسینی، دانشنامه امام علی{{ع}}، ج۷، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۵۹.</ref>		کارنامه پر [[افتخار]] زندگی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نشان می‌دهد که آن حضرت با وجود بر عهده داشتن مسئولیت‌های بزرگ، صدها [[فرصت]] شغلی به وجود آورد و خانواده‌های فراوانی را از [[نعمت]] کار مناسب و زندگی آبرومندانه برخوردار کرد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[امیرمؤمنان{{ع}}] با دست خود بیل می‌زد و [[زمین]] را آباد می‌کرد»<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۵، ص۱۴۷.</ref> و با آباد کردن هر زمین، عده‌ای را به کار می‌گرفت، و آن‌گاه زمین دیگر و... ثمره این تلاش‌ها در اواخر [[عمر]] [[امام]]{{ع}} - چنان که از [[وصیت نامه]] ایشان بر می‌آید - مشغول شدن ده‌ها و بلکه صدها نفر در کشتزارها بود<ref>سید رضا حسینی، دانشنامه امام علی{{ع}}، ج۷، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۵۹.</ref>

	===بهره‌مندی عادلانه [[آحاد جامعه]] از [[ثروت عمومی]]===		===بهره‌مندی عادلانه آحاد جامعه از ثروت عمومی===
	از [[وظایف]] [[حکومت اسلامی]] در راستای تأمین معاش [[عامه]] مردم، جلوگیری از [[توزیع]] ناعادلانه [[ثروت]] و [[سوء]] استفاده از [[اموال عمومی]] است<ref>ر.ک: قانون اساسی، اصول ۴۸ و ۴۹.</ref>. وقتی [[نظام سیاسی جامعه]] به گونه‌ای باشد که عده‌ای اموال عمومی را [[ملک]] مطلق خود بدانند و بدون توجه به چگونگی [[زندگی]] [[توده]] [[مردم]]، اندیشه‌ای جز [[اشرافی‌گری]] و [[تجمل‌گرایی]] نداشته باشند، تنها همان گروه اندک در اوج لذت‌های معیشتی خواهند بود و طیف کثیری از مردم - که دارایی‌شان به تاراج رفته است - از توان [[مالی]] لازم برای تأمین معاش خود [[محروم]] بوده و در تنگنای انواع [[مشکلات]] [[اقتصادی]] قرار خواهند گرفت.		از [[وظایف]] [[حکومت اسلامی]] در راستای تأمین معاش [[عامه]] مردم، جلوگیری از توزیع ناعادلانه [[ثروت]] و [[سوء]] استفاده از [[اموال عمومی]] است<ref>ر.ک: قانون اساسی، اصول ۴۸ و ۴۹.</ref>. وقتی [[نظام سیاسی جامعه]] به گونه‌ای باشد که عده‌ای اموال عمومی را [[ملک]] مطلق خود بدانند و بدون توجه به چگونگی [[زندگی]] [[توده]] [[مردم]]، اندیشه‌ای جز [[اشرافی‌گری]] و [[تجمل‌گرایی]] نداشته باشند، تنها همان گروه اندک در اوج لذت‌های معیشتی خواهند بود و طیف کثیری از مردم - که دارایی‌شان به تاراج رفته است - از توان [[مالی]] لازم برای تأمین معاش خود [[محروم]] بوده و در تنگنای انواع [[مشکلات]] [[اقتصادی]] قرار خواهند گرفت.

	تحلیل [[امام علی]]{{ع}} از دوره [[حاکمیت]] [[خلیفه سوم]]، گویای این [[حقیقت]] است که مهم‌ترین آفت در دوران زمامداری‌اش [[توزیع]] ناعادلانه [[ثروت]] و سوءاستفاده‌های بی‌حد و حساب از [[اموال عمومی]] بود<ref>ر.ک: فصلنامه حکومت اسلامی، ویژه‌نامه حکومت علوی، دفتر دوم، ص۶۸.</ref> که باعث [[تکاثر]] ثروت در دست عده‌ای خاص و افزایش [[فقر]] عمومی شده بود؛ از این رو [[امیرمؤمنان]]{{ع}} رفتارهای اقتصادی [[کارگزاران]] و [[خواص]] [[حکومتی]] را زیر نظر داشتند و با هرگونه بهره‌برداری‌های ناعادلانه از اموال عمومی به شدت برخورد می‌کردند<ref>ر.ک: نهج البلاغه، نامه ۴۰.</ref>.		تحلیل [[امام علی]]{{ع}} از دوره [[حاکمیت]] [[خلیفه سوم]]، گویای این [[حقیقت]] است که مهم‌ترین آفت در دوران زمامداری‌اش [[توزیع]] ناعادلانه [[ثروت]] و سوءاستفاده‌های بی‌حد و حساب از [[اموال عمومی]] بود<ref>ر.ک: فصلنامه حکومت اسلامی، ویژه‌نامه حکومت علوی، دفتر دوم، ص۶۸.</ref> که باعث [[تکاثر]] ثروت در دست عده‌ای خاص و افزایش [[فقر]] عمومی شده بود؛ از این رو [[امیرمؤمنان]]{{ع}} رفتارهای اقتصادی [[کارگزاران]] و [[خواص]] [[حکومتی]] را زیر نظر داشتند و با هرگونه بهره‌برداری‌های ناعادلانه از اموال عمومی به شدت برخورد می‌کردند<ref>ر.ک: نهج البلاغه، نامه ۴۰.</ref>.

	امیرمؤمنان{{ع}}، برای برخورداری همگان از اموال عمومی و داشتن زندگی مطلوب در مورد [[اموال]] [[بیت‌المال]] اعلام می‌فرمودند:		امیرمؤمنان{{ع}}، برای برخورداری همگان از اموال عمومی و داشتن زندگی مطلوب در مورد [[اموال]] [[بیت‌المال]] اعلام می‌فرمودند: مردم! شما همگان [[بندگان]] خدایید و اموال هم از آن خداست که میان شما به صورت مساوی تقسیم خواهد شد و در آن مورد هیچ کس را بر دیگری فضیلتی نیست<ref>ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۳۷.</ref>.
	مردم! شما همگان [[بندگان]] خدایید و اموال هم از آن خداست که میان شما به صورت مساوی تقسیم خواهد شد و در آن مورد هیچ کس را بر دیگری فضیلتی نیست<ref>ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۳۷.</ref>.
	[[حضرت علی]]{{ع}} بیت‌المال را به طور مساوی میان مردم تقسیم می‌کردند و علت آن را [[تأسی]] به [[روش پیامبر]]{{صل}} و جلوگیری از [[تمرکز ثروت]] در دست [[اغنیا]] بیان می‌داشتند:		[[حضرت علی]]{{ع}} بیت‌المال را به طور مساوی میان مردم تقسیم می‌کردند و علت آن را [[تأسی]] به [[روش پیامبر]]{{صل}} و جلوگیری از [[تمرکز ثروت]] در دست [[اغنیا]] بیان می‌داشتند: {{متن حدیث\|أَعْطَيْتُ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعْطِي بِالسَّوِيَّةِ، وَ لَمْ أَجْعَلْهَا دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۱۲۳.</ref>؛ همان‌گونه که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به طور مساوی تقسیم می‌فرمود، من نیز اموال را مساوی تقسیم می‌کنم و نمی‌گذارم در [[اختیار]] [[ثروتمندان]] دست به دست شود.
	{{متن حدیث\|أَعْطَيْتُ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعْطِي بِالسَّوِيَّةِ، وَ لَمْ أَجْعَلْهَا دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۱۲۳.</ref>؛
	همان‌گونه که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به طور مساوی تقسیم می‌فرمود، من نیز اموال را مساوی تقسیم می‌کنم و نمی‌گذارم در [[اختیار]] [[ثروتمندان]] دست به دست شود.		بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛ در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند [از [[زندگی]]] بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه [[[اقتصادی]] چنان بود که] نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]]، ص ۱۶۰.</ref>.
	بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید:
	{{متن حدیث\|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛
	در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند [از [[زندگی]]] بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه [[[اقتصادی]] چنان بود که] نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید.<ref>[[محمد رضا کریمی والا\|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)\|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۶۰.</ref>

	===توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]]===		===توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]]===

Bahmani: /* تأمین معیشت عمومی */

2024-06-14T08:16:38Z

تأمین معیشت عمومی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۶
خط ۷:		خط ۷:

	==تأمین معیشت عمومی==		==تأمین معیشت عمومی==
	از اهداف عمده در [[برنامه‌ریزی‌های اقتصادی]] ایجاد شرایطی است که همه [[مردم]] توان تأمین ضروریات و نیازهای [[زندگی]] خود را داشته باشند و در تهیه معاش، در تنگنا و فشارهای [[اقتصادی]] واقع نشوند.		از اهداف عمده در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی ایجاد شرایطی است که همه [[مردم]] توان تأمین ضروریات و نیازهای [[زندگی]] خود را داشته باشند و در تهیه معاش، در تنگنا و فشارهای [[اقتصادی]] واقع نشوند.
	[[اقتصاد]] وقتی سالم و [[توسعه]] یافته تلقی می‌شود که افراد [[جامعه]] توان دسترسی به کالاهای مورد نیاز با قیمت‌های عادلانه را داشته باشند و [[اختلاف]] بین [[فقیر]] و [[غنی]] کاسته شده و برای همیشه غبار [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از چهره جامعه زدوده شود. در اینجا، به بررسی راهکار‌های مؤثر در تأمین معیشت عمومی با بهره‌مندی از [[سیره امام علی]]{{ع}} می‌خواهیم پرداخت:		[[اقتصاد]] وقتی سالم و [[توسعه]] یافته تلقی می‌شود که افراد [[جامعه]] توان دسترسی به کالاهای مورد نیاز با قیمت‌های عادلانه را داشته باشند و [[اختلاف]] بین [[فقیر]] و [[غنی]] کاسته شده و برای همیشه غبار [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از چهره جامعه زدوده شود. در اینجا، به بررسی راهکار‌های مؤثر در تأمین معیشت عمومی با بهره‌مندی از [[سیره امام علی]]{{ع}} می‌خواهیم پرداخت:

Bahmani: /* پانویس */

2024-05-14T07:10:08Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:اقتصاد]]

Jaafari در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۹

2024-05-13T05:49:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~معیشت~~		\| موضوع مرتبط =
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط = [[تأمین معیشت در معارف و سیره نبوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2023-12-16T08:27:33Z

جستارهای وابسته

@@ خط ۳۲: / خط ۳۲: @@
 {{متن حدیث|وَ تَعَهَّدْ أَهْلَ الْيُتْمِ وَ الزَّمَانَةِ وَ الرِّقَّةِ فِي السِّنِّ مِمَّنْ لَا حِيلَةَ لَهُ وَ لَا يَنْصِبُ لِلْمَسْأَلَةِ نَفْسَهُ فَأَجْرِ لَهُمْ أَرْزَاقاً فَإِنَّهُمْ عِبَادُ اللَّهِ فَتَقَرَّبْ إِلَى اللَّهِ بِتَخَلُّصِهِمْ وَ ضَعْهُمْ مَوَاضِعَهُمْ فِي أَقْوَاتِهِمْ وَ حُقُوقِهِمْ}}<ref>ابن شعبه الحرانی، تحف العقول، ترجمه محمد باقر کمره‌ای، ص۱۳۷.</ref>؛
 از [[یتیمان]] و زمین‌گیران و [[پیران]] سالخورده [[دل‌جویی]] کن؛ اینان کسانی بیچاره‌اند که حتی توان ابراز نیاز خود را هم ندارند. برای آنان مقرری بفرست که [[بنده]] خدایند و با رها نمودن‌شان از [[پریشانی]] و تنظیم [[خوراک]] و [[حقوق]] آنان بر [[خداوند]] [[تقرب]] نما.<ref>[[محمد رضا کریمی والا|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۶۲.</ref>
 == جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* منابع */

2023-12-16T08:27:13Z

منابع

@@ خط ۴۷: / خط ۴۷: @@
 * [[ربا]]
 * سلب
 {{پایان مدخل وابسته}}

Jaafari در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۴

2023-10-30T04:54:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط = معیشت
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==تأمین معیشت عمومی== از اهداف عمده در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی ایجاد شرایطی است که همه مردم توان تأمین ضروریات و نیازهای زندگی خود را داشته باشند و در تهیه معاش، د...» ایجاد کرد

2023-10-30T04:54:37Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==تأمین معیشت عمومی== از اهداف عمده در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی ایجاد شرایطی است که همه مردم توان تأمین ضروریات و نیازهای زندگی خود را داشته باشند و در تهیه معاش، د...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==تأمین معیشت عمومی==
از اهداف عمده در [[برنامه‌ریزی‌های اقتصادی]] ایجاد شرایطی است که همه [[مردم]] توان تأمین ضروریات و نیازهای [[زندگی]] خود را داشته باشند و در تهیه معاش، در تنگنا و فشارهای [[اقتصادی]] واقع نشوند.
[[اقتصاد]] وقتی سالم و [[توسعه]] یافته تلقی می‌شود که افراد [[جامعه]] توان دسترسی به کالاهای مورد نیاز با قیمت‌های عادلانه را داشته باشند و [[اختلاف]] بین [[فقیر]] و [[غنی]] کاسته شده و برای همیشه غبار [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از چهره جامعه زدوده شود. در اینجا، به بررسی راهکار‌های مؤثر در تأمین معیشت عمومی با بهره‌مندی از [[سیره امام علی]]{{ع}} می‌خواهیم پرداخت:

===ایجاد [[اشتغال]] مناسب برای همه افراد===
اشتغال از یک سو باعث افزایش [[روحیه]] کار و [[خلاقیت]] و نیز بالا رفتن [[میزان]] [[تولید]] و قطع وابستگی‌های اقتصادی می‌شود و از جانب دیگر، همه افراد مخارج زندگی خود را تأمین می‌کنند و بسیاری از [[مشکلات]] - که ناشی از [[بیکاری]] و [[فقر]] می‌باشد - از میان برداشته می‌شود.
کارنامه پر [[افتخار]] زندگی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} نشان می‌دهد که آن حضرت با وجود بر عهده داشتن مسئولیت‌های بزرگ، صدها [[فرصت]] شغلی به وجود آورد و خانواده‌های فراوانی را از [[نعمت]] کار مناسب و زندگی آبرومندانه برخوردار کرد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[امیرمؤمنان{{ع}}] با دست خود بیل می‌زد و [[زمین]] را آباد می‌کرد»<ref>ر.ک: ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۵، ص۱۴۷.</ref> و با آباد کردن هر زمین، عده‌ای را به کار می‌گرفت، و آن‌گاه زمین دیگر و... ثمره این تلاش‌ها در اواخر [[عمر]] [[امام]]{{ع}} - چنان که از [[وصیت نامه]] ایشان بر می‌آید - مشغول شدن ده‌ها و بلکه صدها نفر در کشتزارها بود<ref>سید رضا حسینی، دانشنامه امام علی{{ع}}، ج۷، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[محمد رضا کریمی والا|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۵۹.</ref>

===بهره‌مندی عادلانه [[آحاد جامعه]] از [[ثروت عمومی]]===
از [[وظایف]] [[حکومت اسلامی]] در راستای تأمین معاش [[عامه]] مردم، جلوگیری از [[توزیع]] ناعادلانه [[ثروت]] و [[سوء]] استفاده از [[اموال عمومی]] است<ref>ر.ک: قانون اساسی، اصول ۴۸ و ۴۹.</ref>. وقتی [[نظام سیاسی جامعه]] به گونه‌ای باشد که عده‌ای اموال عمومی را [[ملک]] مطلق خود بدانند و بدون توجه به چگونگی [[زندگی]] [[توده]] [[مردم]]، اندیشه‌ای جز [[اشرافی‌گری]] و [[تجمل‌گرایی]] نداشته باشند، تنها همان گروه اندک در اوج لذت‌های معیشتی خواهند بود و طیف کثیری از مردم - که دارایی‌شان به تاراج رفته است - از توان [[مالی]] لازم برای تأمین معاش خود [[محروم]] بوده و در تنگنای انواع [[مشکلات]] [[اقتصادی]] قرار خواهند گرفت.
تحلیل [[امام علی]]{{ع}} از دوره [[حاکمیت]] [[خلیفه سوم]]، گویای این [[حقیقت]] است که مهم‌ترین آفت در دوران زمامداری‌اش [[توزیع]] ناعادلانه [[ثروت]] و سوءاستفاده‌های بی‌حد و حساب از [[اموال عمومی]] بود<ref>ر.ک: فصلنامه حکومت اسلامی، ویژه‌نامه حکومت علوی، دفتر دوم، ص۶۸.</ref> که باعث [[تکاثر]] ثروت در دست عده‌ای خاص و افزایش [[فقر]] عمومی شده بود؛ از این رو [[امیرمؤمنان]]{{ع}} رفتارهای اقتصادی [[کارگزاران]] و [[خواص]] [[حکومتی]] را زیر نظر داشتند و با هرگونه بهره‌برداری‌های ناعادلانه از اموال عمومی به شدت برخورد می‌کردند<ref>ر.ک: نهج البلاغه، نامه ۴۰.</ref>.

امیرمؤمنان{{ع}}، برای برخورداری همگان از اموال عمومی و داشتن زندگی مطلوب در مورد [[اموال]] [[بیت‌المال]] اعلام می‌فرمودند:
مردم! شما همگان [[بندگان]] خدایید و اموال هم از آن خداست که میان شما به صورت مساوی تقسیم خواهد شد و در آن مورد هیچ کس را بر دیگری فضیلتی نیست<ref>ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۳۷.</ref>.
[[حضرت علی]]{{ع}} بیت‌المال را به طور مساوی میان مردم تقسیم می‌کردند و علت آن را [[تأسی]] به [[روش پیامبر]]{{صل}} و جلوگیری از [[تمرکز ثروت]] در دست [[اغنیا]] بیان می‌داشتند:
{{متن حدیث|أَعْطَيْتُ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعْطِي بِالسَّوِيَّةِ، وَ لَمْ أَجْعَلْهَا دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۱۲۳.</ref>؛
همان‌گونه که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به طور مساوی تقسیم می‌فرمود، من نیز اموال را مساوی تقسیم می‌کنم و نمی‌گذارم در [[اختیار]] [[ثروتمندان]] دست به دست شود.
بر اساس همین سیاست‌های امام علی{{ع}} بود که در دوران [[خلافت]] آن حضرت به تدریج جلوه‌های [[محرومیت]] و [[استضعاف]] از [[جامعه]] رخت بربست و [[معیشت]] افراد، به نحو مطلوبی تأمین شد. [[امام]]{{ع}} در این خصوص می‌فرماید:
{{متن حدیث|مَا أَصْبَحَ بِالْكُوفَةِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً لَيَأْكُلُ الْبُرَّ وَ يَجْلِسُ فِي الظِّلِّ وَ يَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۲۰۳.</ref>؛
در [[کوفه]] کسی نبود جز آن‌که برخوردار و بهره‌مند [از [[زندگی]]] بود. پایین‌ترین [[مردم کوفه]] از نظر جایگاه [[[اقتصادی]] چنان بود که] نان گندم می‌خورد و در [[سایه]] می‌نشست [یعنی دارای سر [[پناه]] بود] و از [[آب فرات]] می‌نوشید.<ref>[[محمد رضا کریمی والا|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۶۰.</ref>

===توجه ویژه به اقشار از کار افتاده و [[ناتوان]] [[جامعه]]===
در میان اقشار [[مردم]]، عده‌ای نظیر سالخوردگان و از کارافتادگان [[بی‌سرپرست]]، [[بیماران]] لاعلاج و [[ایتام]] توان [[فعالیت اقتصادی]] و اداره زندگی خود را ندارند. [[دولت اسلامی]] موظف است [[معیشت]] این افراد را از طریق [[بیت‌المال]]، جهت [[حفظ آبرو]] و [[عزت]] آنان تأمین کند.
[[امیرمؤمنان]]{{ع}} درباره برآورده ساختن نیازهای این گروه از مردم، بسیار [[همت]] می‌گماشت. در قسمتی از [[نامه]] آن حضرت به «[[مالک اشتر]]» آمده است:
{{متن حدیث|وَ تَعَهَّدْ أَهْلَ الْيُتْمِ وَ الزَّمَانَةِ وَ الرِّقَّةِ فِي السِّنِّ مِمَّنْ لَا حِيلَةَ لَهُ وَ لَا يَنْصِبُ لِلْمَسْأَلَةِ نَفْسَهُ فَأَجْرِ لَهُمْ أَرْزَاقاً فَإِنَّهُمْ عِبَادُ اللَّهِ فَتَقَرَّبْ إِلَى اللَّهِ بِتَخَلُّصِهِمْ وَ ضَعْهُمْ مَوَاضِعَهُمْ فِي أَقْوَاتِهِمْ وَ حُقُوقِهِمْ}}<ref>ابن شعبه الحرانی، تحف العقول، ترجمه محمد باقر کمره‌ای، ص۱۳۷.</ref>؛
از [[یتیمان]] و زمین‌گیران و [[پیران]] سالخورده [[دل‌جویی]] کن؛ اینان کسانی بیچاره‌اند که حتی توان ابراز نیاز خود را هم ندارند. برای آنان مقرری بفرست که [[بنده]] خدایند و با رها نمودن‌شان از [[پریشانی]] و تنظیم [[خوراک]] و [[حقوق]] آنان بر [[خداوند]] [[تقرب]] نما.<ref>[[محمد رضا کریمی والا|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)|وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی]] ص ۱۶۲.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[تأمین معیشت]]
* [[تأمین اجتماعی]]
* [[تکافل اجتماعی]]
* [[تعاون]]
* [[رفاه]]
* [[سلامت]]
* [[مسکن]]
* [[مساوات]]
* [[اسراف]]
* [[تبذیر]]
* [[ربا]]
* سلب
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:10059092.jpg|22px]] [[محمد رضا کریمی والا|کریمی والا، محمد رضا]]، [[وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی (کتاب)|'''وظایف متقابل مردم و حکومت در حاکمیت علوی''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}