تاریخ‌گذاری قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2024-03-09T06:30:00Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷''']]		# [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* مقدمه */

2024-03-09T06:29:51Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۸:		خط ۸:
	تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>.		تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>.

	۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] نزول تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>.		۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره مدنی حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] نزول تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[حق]] را با نیکوترین بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>.

	این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷]].</ref>.		این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷]].</ref>.

Bahmani: /* مقدمه */

2024-03-09T06:29:28Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	مباحث خاورشناسان در زمینه تاریخ‌گذاری [[قرآن]] نشان می‌دهد، مراد آنان از "تاریخ‌گذاری قرآن" دانشی است که در آن شکل‌گیری قرآن از آغاز [[نزول]] تا تثبیت قرائت آن به صورت نهایی بررسی می‌شود و موضوعات متعددی را در برمی‌گیرد؛ نظیر مفهوم [[زمان]] و [[تاریخ]] در قرآن، گزارش‌های [[تاریخی]] قرآن درباره گذشتگان، اشارات قرآن به [[زندگی پیامبر اسلام]] {{صل}}، اولین و آخرین نزول، [[مکی و مدنی]]، [[ناسخ و منسوخ]]، ترتیب و [[اسباب نزول]]، نحوه تطوّر سبک و مضمون و واژگان قرآن با فاصله گرفتن از آغاز نزول، نحوه چینش [[آیات]] و سور، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، [[توحید]] مصاحف و [[توحید]] [[قرائات]].<ref>Encyclopaedia Of Quran: Chronology And The Quran.</ref> اما به نظر می‌رسد، اذهان [[دانشمندان اسلامی]] با شنیدن عبارت تاریخ‌گذاری قرآن به "[[تعیین]] تاریخ و ترتیب فقرات مستقل وحی‌های [[قرآنی]]" انصراف می‌یابد، از همین رو در اینجا از بحث درباره مفهوم زمان و تاریخ در قرآن، گزارشهای تاریخی قرآن درباره گذشتگان، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، توحید مصاحف، و توحید قرائات خودداری می‌گردد.		مباحث خاورشناسان در زمینه تاریخ‌گذاری [[قرآن]] نشان می‌دهد، مراد آنان از "تاریخ‌گذاری قرآن" دانشی است که در آن شکل‌گیری قرآن از آغاز نزول تا تثبیت قرائت آن به صورت نهایی بررسی می‌شود و موضوعات متعددی را در برمی‌گیرد؛ نظیر مفهوم [[زمان]] و [[تاریخ]] در قرآن، گزارش‌های [[تاریخی]] قرآن درباره گذشتگان، اشارات قرآن به [[زندگی پیامبر اسلام]] {{صل}}، اولین و آخرین نزول، [[مکی و مدنی]]، [[ناسخ و منسوخ]]، ترتیب و [[اسباب نزول]]، نحوه تطوّر سبک و مضمون و واژگان قرآن با فاصله گرفتن از آغاز نزول، نحوه چینش [[آیات]] و سور، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، [[توحید]] مصاحف و [[توحید]] [[قرائات]].<ref>Encyclopaedia Of Quran: Chronology And The Quran.</ref> اما به نظر می‌رسد، اذهان [[دانشمندان اسلامی]] با شنیدن عبارت تاریخ‌گذاری قرآن به "تعیین تاریخ و ترتیب فقرات مستقل وحی‌های [[قرآنی]]" انصراف می‌یابد، از همین رو در اینجا از بحث درباره مفهوم زمان و تاریخ در قرآن، گزارشهای تاریخی قرآن درباره گذشتگان، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، توحید مصاحف، و توحید قرائات خودداری می‌گردد.

	مراد از "فقره مستقل [[وحی قرآنی]]" قسمتی از [[قرآن‌کریم]] اعم از یک [[سوره]] کامل یا بخشی از یک سوره است که جداگانه و مستقل از آیات یا سوره‌های دیگر نازل شده است که ما از آن به "واحد نزول" تعبیر می‌کنیم.		مراد از "فقره مستقل [[وحی قرآنی]]" قسمتی از [[قرآن‌کریم]] اعم از یک [[سوره]] کامل یا بخشی از یک سوره است که جداگانه و مستقل از آیات یا سوره‌های دیگر نازل شده است که ما از آن به "واحد نزول" تعبیر می‌کنیم.

	تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت.<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>		تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>.

	۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] [[نزول]] تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>.		۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] نزول تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>.

	این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷]].</ref>.		این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷]].</ref>.

Bahmani در ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۸

2024-03-09T06:28:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن~~]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی~~]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = قرآن \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۸:		خط ۸:
	تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت.<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>		تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت.<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>

	۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] [[نزول]] تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>		۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] [[نزول]] تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>.

	این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند.<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]~~، ج۷~~.</ref>		این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷]].</ref>.

	== اهمیت تاریخ‌گذاری قرآن ==		== اهمیت تاریخ‌گذاری قرآن ==
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ~~ج۱۳~~ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ~~ج۱۳~~''']]		* [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:تاریخ‌گذاری قرآن]]~~
	[[رده:تاریخ]]		[[رده:تاریخ]]
	[[رده:قرآن]]		[[رده:قرآن]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:31:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	مباحث خاورشناسان در زمینه تاریخ‌گذاری [[قرآن]] نشان می‌دهد، مراد آنان از "تاریخ‌گذاری قرآن" دانشی است که در آن شکل‌گیری قرآن از آغاز [[نزول]] تا تثبیت قرائت آن به صورت نهایی بررسی می‌شود و موضوعات متعددی را در برمی‌گیرد؛ نظیر مفهوم [[زمان]] و [[تاریخ]] در قرآن، گزارش‌های [[تاریخی]] قرآن درباره گذشتگان، اشارات قرآن به [[زندگی پیامبر اسلام]]{{صل}}، اولین و آخرین نزول، [[مکی و مدنی]]، [[ناسخ و منسوخ]]، ترتیب و [[اسباب نزول]]، نحوه تطوّر سبک و مضمون و واژگان قرآن با فاصله گرفتن از آغاز نزول، نحوه چینش [[آیات]] و سور، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، [[توحید]] مصاحف و [[توحید]] [[قرائات]].<ref>Encyclopaedia Of Quran: Chronology And The Quran.</ref> اما به نظر می‌رسد، اذهان [[دانشمندان اسلامی]] با شنیدن عبارت تاریخ‌گذاری قرآن به "[[تعیین]] تاریخ و ترتیب فقرات مستقل وحی‌های [[قرآنی]]" انصراف می‌یابد، از همین رو در اینجا از بحث درباره مفهوم زمان و تاریخ در قرآن، گزارشهای تاریخی قرآن درباره گذشتگان، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، توحید مصاحف، و توحید قرائات خودداری می‌گردد.		مباحث خاورشناسان در زمینه تاریخ‌گذاری [[قرآن]] نشان می‌دهد، مراد آنان از "تاریخ‌گذاری قرآن" دانشی است که در آن شکل‌گیری قرآن از آغاز [[نزول]] تا تثبیت قرائت آن به صورت نهایی بررسی می‌شود و موضوعات متعددی را در برمی‌گیرد؛ نظیر مفهوم [[زمان]] و [[تاریخ]] در قرآن، گزارش‌های [[تاریخی]] قرآن درباره گذشتگان، اشارات قرآن به [[زندگی پیامبر اسلام]] {{صل}}، اولین و آخرین نزول، [[مکی و مدنی]]، [[ناسخ و منسوخ]]، ترتیب و [[اسباب نزول]]، نحوه تطوّر سبک و مضمون و واژگان قرآن با فاصله گرفتن از آغاز نزول، نحوه چینش [[آیات]] و سور، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، [[توحید]] مصاحف و [[توحید]] [[قرائات]].<ref>Encyclopaedia Of Quran: Chronology And The Quran.</ref> اما به نظر می‌رسد، اذهان [[دانشمندان اسلامی]] با شنیدن عبارت تاریخ‌گذاری قرآن به "[[تعیین]] تاریخ و ترتیب فقرات مستقل وحی‌های [[قرآنی]]" انصراف می‌یابد، از همین رو در اینجا از بحث درباره مفهوم زمان و تاریخ در قرآن، گزارشهای تاریخی قرآن درباره گذشتگان، چگونگی ترتیب و تدوین نسخه اولیه قرآن، توحید مصاحف، و توحید قرائات خودداری می‌گردد.

	مراد از "فقره مستقل [[وحی قرآنی]]" قسمتی از [[قرآن‌کریم]] اعم از یک [[سوره]] کامل یا بخشی از یک سوره است که جداگانه و مستقل از آیات یا سوره‌های دیگر نازل شده است که ما از آن به "واحد نزول" تعبیر می‌کنیم.		مراد از "فقره مستقل [[وحی قرآنی]]" قسمتی از [[قرآن‌کریم]] اعم از یک [[سوره]] کامل یا بخشی از یک سوره است که جداگانه و مستقل از آیات یا سوره‌های دیگر نازل شده است که ما از آن به "واحد نزول" تعبیر می‌کنیم.

	تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم{{صل}} نزول یافت.<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>		تردیدی نیست که قرآن به تدریج و در طول ‌۲۳ ‌سال دوره [[رسالت]] پیامبر ‌اکرم {{صل}} نزول یافت.<ref>الاتقان، ج‌۱، ص‌۹۴ ـ ۹۵.</ref>

	۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]]{{صل}} [[فلسفه]] [[نزول]] تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>		۸۶ سوره آن طی ۱۳ سال در [[مکه]] و ۲۸‌سوره طی ۱۰ سال در [[مدینه]] نازل گردید.<ref> ر. ک: الناسخ والمنسوخ، ص‌۱۸؛ الفهرست، ص‌۲۸؛ شواهد التنزیل، ج‌۲، ص‌۴۱۰.</ref> با فرض نزول دفعی هریک از [[سوره‌های قرآن]] میانگین زمانی آنها، نشان می‌دهد که در دوره مکی حدود هریک ماه و نیم تا دو ماه یک سوره و در دوره [[مدنی]] حدود هر ۴ ماه یک سوره نازل می‌شده است.<ref> ر. ک: درآمدی بر تاریخ گذاری قرآن، ص‌۲۶۳.</ref> ناظر بودن مضامین [[سوره‌های قرآن]] به نیازها و مقتضیات مستمر یا مقطعی عصر [[رسالت پیامبر]] {{صل}} [[فلسفه]] [[نزول]] تدریجی آن را آشکار می‌سازد؛ خدای متعال نیز در پاسخ به [[پرسش]] [[مشرکان]] [[مکه]] مبنی بر اینکه چرا [[قرآن]] به طور یکجا بر [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نازل نشده است، فرمود: "این گونه ما آن را به تدریج نازل کردیم تا قلبت را به وسیله آن [[استوار]] گردانیم، و آن را به آرامی] بر تو خواندیم و برای تو مَثَلی نیاوردند، مگر آنکه ما [[[حق]] را با [[نیکوترین]] بیان برای تو آوردیم". {{متن قرآن\|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا}}<ref>«و کافران گفتند: چرا قرآن بر او یکجا فرو فرستاده نشده است؟ این چنین (فرو فرستاده‌ایم) تا دلت را بدان استوار داریم و آن را (بر تو) بسیار آرام خواندیم» سوره فرقان، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا}}<ref>«و (دشمنانت) هیچ مثلی برای تو نمی‌آورند مگر آنکه ما (پاسخی) راستین و بیانی نیکوتر برای تو می‌آوریم» سوره فرقان، آیه ۳۳.</ref>

	این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند.<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷.</ref>		این ویژگی قرآن اقتضا کرده است که قرآن‌پژوهان، اعم از [[مسلمان]] و خاورشناس در پی [[شناخت]] مناسبت [[تاریخی]] واحدهای نزول و [[زمان]] نازل شدن آنها برآمده و [[دانش]] تاریخ‌گذاری قرآن را بنیان نهند.<ref>[[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷.</ref>

	==اهمیت تاریخ‌گذاری قرآن==		== اهمیت تاریخ‌گذاری قرآن ==

	==پیشینه تاریخ‌گذاری قرآن==		== پیشینه تاریخ‌گذاری قرآن ==

	==منابع تاریخ‌گذاری قرآن==		== منابع تاریخ‌گذاری قرآن ==
	===خود [[قرآن]]===		=== خود [[قرآن]] ===

	===[[استقلال]] لفظی و محتوایی===		=== [[استقلال]] لفظی و محتوایی ===

	==دشواری‌های تاریخ‌گذاری قرآن==		== دشواری‌های تاریخ‌گذاری قرآن ==

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:50:16Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۳۳:		خط ۳۲:

	[[رده:تاریخ‌گذاری قرآن]]		[[رده:تاریخ‌گذاری قرآن]]
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:تاریخ]]		[[رده:تاریخ]]
	[[رده:قرآن]]		[[رده:قرآن]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T18:53:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-17T11:10:57Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۴۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[تاریخ‌گذاری قرآن در قرآن]] - [[تاریخ‌گذاری قرآن در تاریخ اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:02:53Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۳۲
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	* [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳''']]		* [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[جعفر نکونام\|نکونام، جعفر]]، [[تاریخ‌گذاری قرآن (مقاله)\|مقاله «تاریخ‌گذاری قرآن»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T18:59:53Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۲۹
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

تاریخ‌گذاری قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

Bahmani: /* مقدمه */

Bahmani: /* مقدمه */

Bahmani در ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۸

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

Heydari: جایگزینی متن - ' ' به ''

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'