تبلیغ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq: /* انگیزه مبلغ */

2023-05-13T07:13:21Z

انگیزه مبلغ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۶۲:		خط ۶۲:

	=== انگیزه مبلغ ===		=== انگیزه مبلغ ===
	بدون تردید، انگیزه، قبل از هر چیز دیگر، ضامن موفّقیت مبلّغ و برنامه‌های [[تبلیغی]] اوست. هر چه انگیزه قوی‌تر باشد، [[امید]] موفّقیت، بیشتر است. [[تأمّل]] در متون دینی‌ای که در باره جایگاه تبلیغ و مبلّغ در اسلام[[سخن]] می‌گویند، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت انگیزه مبلّغان و برنامه‌سازان تبلیغی باشد. در این متون، [[ضرورت تبلیغ]] به عنوان یک [[تکلیف الهی]] و [[وظیفه دینی]]، شمرده شده و اهمّیت و آثار و [[برکات]] آن برای مبلّغ از یک سو و برای مردم از سوی دیگر، مورد تأکید قرار گرفته و تبلیغ، به عنوان پایگاه اِحیای [[معنوی]] مردم و یاری‌رساندن به [[خدا]] معرّفی شده است<ref>خلاصة الأقوال، ص۱۲۰، الرقم ۳.</ref>. همچنین مبلّغ، [[نماینده]] خدا، نماینده [[پیامبر خدا]]، نماینده [[کتاب خدا]]، و [[حجّت خدا]] بر مردم، معرّفی شده است<ref>ر.ک: ص۲۳ (زنده کردن مردم) و ص۲۷ (یاری کردن خدا).</ref>. مبلّغ، ترجمان [[حق]]، [[سفیر]] [[خالق]] و فراخواننده مردم به سوی خداست<ref>ر.ک: ص۳۱ (فضیلت مبلّغ).</ref>. مبلّغ، مجاهدی است که با [[سلاح]] سخن و قلم، به [[یاری خدا]] (یعنی [[دفاع]] از همه [[ارزش‌های انسانی]] و [[مبارزه]] و [[جهاد]] با همه [[زشتی‌ها]] و [[ناهنجاری‌ها]]) برمی‌خیزد و [[جامعه]] را به مقصد اعلای [[انسانیت]]، [[دعوت]] می‌کند. بدین‌سان، یک [[مبلّغ]]، ارزشمندتر از هزاران [[عابد]] است؛ چراکه [[همّت]] عابد، در جهت [[نجات]] خویش است و همّت مبلّغ، در جهت نجات [[مردم]] و [[خدمت]] به [[خلق]]، و از این روست که در [[قیامت]] به عابد گفته می‌شود: {{عربی\|"اِنطَلِق إلَی الجَنَّةِ!"}}<ref>ر.ک: ص۲۲۵ (فصل پنجم: ابزارهای تبلیغ).</ref> به سوی [[بهشت]] برو! اما به مبلّغ گفته می‌شود: {{عربی\|"قِف! تَشفَع لِلنّاسِ بِحُسنِ ~~تَأدیبِکَ~~ لَهُم"}}<ref>ر. ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. درنگ کن و به [[پاداش]] آنکه مردم را [[نیکو]] [[تربیت]] کردی، آنها را [[شفاعت]] کن. این [[فضایل]]، برای همه مبلّغانِ واجد شرایط است؛ امّا کسانی که در [[هدایت مردم]]، تلاش و [[ابتکار]] بیشتری دارند، از [[کمالات]] [[برتری]] برخوردارند و مبلغی که برای تبلیغ، به بلاد [[شرک]] و [[کفر]] [[سفر]] کند و در این راه، [[جان]] بدهد، به سان [[ابراهیم خلیل]]، در قیامت به صورت [[امّت]] واحدی [[محشور]] می‌گردد<ref>ر.ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. افزون بر این، آنچه درباره [[حقوق]] مبلّغ و [[ثواب]] تبلیغ در [[احادیث اسلامی]] آمده است، در جهت تقویت [[انگیزه]] مبلّغان و برنامه‌سازان [[تبلیغی]] است.<ref>ر.ک: ص۳۵ (مبلّغی که به صورت یک امّت محشور می‌شود).</ref>. البتّه جایگاه رفیع مبلّغ، [[مسئولیت]] بسیار سنگینی را بر دوش او می‌گذارد و [[آیات]] و احادیثی که در این باره<ref>ر.ک: ص۴۱ (حقوق مبلّغ) و ص۴۳ (پاداش مبلّغ).</ref> و نیز در مورد مبلّغان نمونه<ref>ر.ک: ص۳۷ (مسئولیت مبلّغ).</ref> وارد شده است، برای مبلّغان، سختْ هشداردهنده است.		بدون تردید، انگیزه، قبل از هر چیز دیگر، ضامن موفّقیت مبلّغ و برنامه‌های [[تبلیغی]] اوست. هر چه انگیزه قوی‌تر باشد، [[امید]] موفّقیت، بیشتر است. [[تأمّل]] در متون دینی‌ای که در باره جایگاه تبلیغ و مبلّغ در اسلام[[سخن]] می‌گویند، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت انگیزه مبلّغان و برنامه‌سازان تبلیغی باشد. در این متون، [[ضرورت تبلیغ]] به عنوان یک [[تکلیف الهی]] و [[وظیفه دینی]]، شمرده شده و اهمّیت و آثار و [[برکات]] آن برای مبلّغ از یک سو و برای مردم از سوی دیگر، مورد تأکید قرار گرفته و تبلیغ، به عنوان پایگاه اِحیای [[معنوی]] مردم و یاری‌رساندن به [[خدا]] معرّفی شده است<ref>خلاصة الأقوال، ص۱۲۰، الرقم ۳.</ref>. همچنین مبلّغ، [[نماینده]] خدا، نماینده [[پیامبر خدا]]، نماینده [[کتاب خدا]]، و [[حجّت خدا]] بر مردم، معرّفی شده است<ref>ر.ک: ص۲۳ (زنده کردن مردم) و ص۲۷ (یاری کردن خدا).</ref>. مبلّغ، ترجمان [[حق]]، [[سفیر]] [[خالق]] و فراخواننده مردم به سوی خداست<ref>ر.ک: ص۳۱ (فضیلت مبلّغ).</ref>. مبلّغ، مجاهدی است که با [[سلاح]] سخن و قلم، به [[یاری خدا]] (یعنی [[دفاع]] از همه [[ارزش‌های انسانی]] و [[مبارزه]] و [[جهاد]] با همه [[زشتی‌ها]] و [[ناهنجاری‌ها]]) برمی‌خیزد و [[جامعه]] را به مقصد اعلای [[انسانیت]]، [[دعوت]] می‌کند. بدین‌سان، یک [[مبلّغ]]، ارزشمندتر از هزاران [[عابد]] است؛ چراکه [[همّت]] عابد، در جهت [[نجات]] خویش است و همّت مبلّغ، در جهت نجات [[مردم]] و [[خدمت]] به [[خلق]]، و از این روست که در [[قیامت]] به عابد گفته می‌شود: {{عربی\|"اِنطَلِق إلَی الجَنَّةِ!"}}<ref>ر.ک: ص۲۲۵ (فصل پنجم: ابزارهای تبلیغ).</ref> به سوی [[بهشت]] برو! اما به مبلّغ گفته می‌شود: {{عربی\|"قِف! تَشفَع لِلنّاسِ بِحُسنِ تَأديبِكَ لَهُم"}}<ref>ر. ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. درنگ کن و به [[پاداش]] آنکه مردم را [[نیکو]] [[تربیت]] کردی، آنها را [[شفاعت]] کن. این [[فضایل]]، برای همه مبلّغانِ واجد شرایط است؛ امّا کسانی که در [[هدایت مردم]]، تلاش و [[ابتکار]] بیشتری دارند، از [[کمالات]] [[برتری]] برخوردارند و مبلغی که برای تبلیغ، به بلاد [[شرک]] و [[کفر]] [[سفر]] کند و در این راه، [[جان]] بدهد، به سان [[ابراهیم خلیل]]، در قیامت به صورت [[امّت]] واحدی [[محشور]] می‌گردد<ref>ر.ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. افزون بر این، آنچه درباره [[حقوق]] مبلّغ و [[ثواب]] تبلیغ در [[احادیث اسلامی]] آمده است، در جهت تقویت [[انگیزه]] مبلّغان و برنامه‌سازان [[تبلیغی]] است.<ref>ر.ک: ص۳۵ (مبلّغی که به صورت یک امّت محشور می‌شود).</ref>. البتّه جایگاه رفیع مبلّغ، [[مسئولیت]] بسیار سنگینی را بر دوش او می‌گذارد و [[آیات]] و احادیثی که در این باره<ref>ر.ک: ص۴۱ (حقوق مبلّغ) و ص۴۳ (پاداش مبلّغ).</ref> و نیز در مورد مبلّغان نمونه<ref>ر.ک: ص۳۷ (مسئولیت مبلّغ).</ref> وارد شده است، برای مبلّغان، سختْ هشداردهنده است.

	=== [[رسالت]] مبلّغ ===		=== [[رسالت]] مبلّغ ===

Bahmani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۹

2023-03-14T06:59:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = وظایف معصوم		\| موضوع مرتبط = وظایف معصوم
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[تبلیغ در قرآن~~]] - [[تبلیغ در کلام اسلامی~~]] - [[تبلیغ در فقه سیاسی]] - [[تبلیغ در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره نبوی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره حسینی]]		\| مداخل مرتبط = [[تبلیغ در قرآن]] - [[تبلیغ در فقه سیاسی]] - [[تبلیغ در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره نبوی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره حسینی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: /* جایگاه تبلیغ و مبلّغ */

2023-03-14T06:51:11Z

جایگاه تبلیغ و مبلّغ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	واژه تبلیغ در [[قرآن]] به کار نرفته؛ اما مشتقات دیگری از ریشه این واژه ۷۷ بار در [[قرآن]] آمده است که‌ ۲۷ <ref>التبلیغ، ص‌۱۵.</ref> مورد آن با کاربرد واژه‌های {{متن قرآن\|الْبَلاغُ }}، {{متن قرآن\|بَلِيغًا}}، {{متن قرآن\|بَلِّغْ}}، {{متن قرآن\|بَلَّغْتَ}}، {{متن قرآن\|بَالِغَةٌ}}، {{متن قرآن\|أُبَلِّغُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلَغْتُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلِغْهُ}}، {{متن قرآن\|يُبَلِّغُونَ}} و {{متن قرآن\|أَبْلَغُوا }}، معنایی متناسب با اصطلاح [[دینی]] تبلیغ دارند. در میان این واژه‌ها، [[بلاغ]] بیشتر استفاده شده است مانند: {{متن قرآن\|فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref> پس اگر با تو، به چون و چرا برخاستند بگو: من روی تسلیم به خداوند آورده‌ام و (نیز) هر کس از من پیروی کرده است (چنین است) و به اهل کتاب و درس ناخواندگان (مشرک) بگو: آیا اسلام می‌آورید؟ آنگاه اگر اسلام آوردند که رهیاب شده‌اند و اگر رو گرداندند، بی‌گمان بر تو جز پیام‌رسانی نیست و خداوند به (حال) بندگان بیناست؛ سوره آل عمران، آیه۲۰.</ref>. مفاهیمی مانند [[ارشاد]]، [[دعوت]]، [[هدایت]]، [[موعظه]]، [[تبشیر]]، [[انذار]]، [[تخویف]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] و ... با مفهوم تبلیغ پیوند دارند<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱.</ref>.		واژه تبلیغ در [[قرآن]] به کار نرفته؛ اما مشتقات دیگری از ریشه این واژه ۷۷ بار در [[قرآن]] آمده است که‌ ۲۷ <ref>التبلیغ، ص‌۱۵.</ref> مورد آن با کاربرد واژه‌های {{متن قرآن\|الْبَلاغُ }}، {{متن قرآن\|بَلِيغًا}}، {{متن قرآن\|بَلِّغْ}}، {{متن قرآن\|بَلَّغْتَ}}، {{متن قرآن\|بَالِغَةٌ}}، {{متن قرآن\|أُبَلِّغُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلَغْتُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلِغْهُ}}، {{متن قرآن\|يُبَلِّغُونَ}} و {{متن قرآن\|أَبْلَغُوا }}، معنایی متناسب با اصطلاح [[دینی]] تبلیغ دارند. در میان این واژه‌ها، [[بلاغ]] بیشتر استفاده شده است مانند: {{متن قرآن\|فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref> پس اگر با تو، به چون و چرا برخاستند بگو: من روی تسلیم به خداوند آورده‌ام و (نیز) هر کس از من پیروی کرده است (چنین است) و به اهل کتاب و درس ناخواندگان (مشرک) بگو: آیا اسلام می‌آورید؟ آنگاه اگر اسلام آوردند که رهیاب شده‌اند و اگر رو گرداندند، بی‌گمان بر تو جز پیام‌رسانی نیست و خداوند به (حال) بندگان بیناست؛ سوره آل عمران، آیه۲۰.</ref>. مفاهیمی مانند [[ارشاد]]، [[دعوت]]، [[هدایت]]، [[موعظه]]، [[تبشیر]]، [[انذار]]، [[تخویف]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] و ... با مفهوم تبلیغ پیوند دارند<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱.</ref>.

	== جایگاه ~~تبلیغ~~ و ~~مبلّغ~~ ==		== جایگاه و اهمیت ==
	[[قرآن]] [[وظیفه]] [[پیامبر]] را رساندن [[پیام]] [[دین]] می‌داند<ref>مجمع‌البیان، ج۳، ص۳۸۴؛ کشف الاسرار، ج‌۳، ص‌۲۴۴.</ref>: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}}<ref> بر پیامبر جز پیام رسانی نیست؛ سوره مائده، آیه۹۹.</ref> و با [[فرمان]] به [[یادآوری]] و گفتن [[معارف دینی]]، از او با وصف مُذکر یاد می‌کند: {{متن قرآن\|فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ}}<ref> پس پند بده که تنها تو پند دهنده‌ای؛ سوره غاشیه، آیه۲۱.</ref> و به مفید بودن این یادآوری برای [[مؤمنان]] رهنمون می‌شود: {{متن قرآن\|وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref> و یادآوری کن که یادآوری مؤمنان را سودمند است؛ سوره ذاریات، آیه۵۵.</ref>. گزارش [[قرآن]] از شیوه‌ها و [[معارف]] [[تبلیغی]] بعضی [[پیامبران]]، مانند [[حضرت نوح]] {{ع}}<ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۵۹ - ۶۲.</ref>، [[حضرت صالح]] <ref>برای نمونه نک: سوره هود، آیه۶۱.</ref>، [[حضرت هود]] <ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۶۵ ـ ۶۸؛ سوره هود، آیه۵۰.</ref> و ... و تحمل [[سختی]] و آزارهایی که در این راه دیده‌اند نیز اهمیت و جایگاه تبلیغ را نشان می‌دهد. در [[روایات]] بسیاری نیز بر اهمیت [[دعوت به دین]] و [[هدایت]]<ref>المعجم الکبیر، ج‌۱، ص‌۳۳۲؛الکافی، ج‌۵، ص‌۳۶؛ تهذیب، ج‌۶، ص‌۱۴۱.</ref> و جایگاه مبلّغ<ref>الامالی، صدوق، ص‌۲۴۷؛ کنزل العمال، ج‌۱۰، ص‌۱۵۲.</ref> و [[پاداش]] تبلیغ<ref>الامالی، طوسی، ص‌۴۶؛ بحارالانوار، ج‌۲، ص‌۷۳.</ref> تأکید شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.		[[قرآن]] [[وظیفه]] [[پیامبر]] را رساندن [[پیام]] [[دین]] می‌داند<ref>مجمع‌البیان، ج۳، ص۳۸۴؛ کشف الاسرار، ج‌۳، ص‌۲۴۴.</ref>: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}}<ref> بر پیامبر جز پیام رسانی نیست؛ سوره مائده، آیه۹۹.</ref> و با [[فرمان]] به [[یادآوری]] و گفتن [[معارف دینی]]، از او با وصف مُذکر یاد می‌کند: {{متن قرآن\|فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ}}<ref> پس پند بده که تنها تو پند دهنده‌ای؛ سوره غاشیه، آیه۲۱.</ref> و به مفید بودن این یادآوری برای [[مؤمنان]] رهنمون می‌شود: {{متن قرآن\|وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref> و یادآوری کن که یادآوری مؤمنان را سودمند است؛ سوره ذاریات، آیه۵۵.</ref>. گزارش [[قرآن]] از شیوه‌ها و [[معارف]] [[تبلیغی]] بعضی [[پیامبران]]، مانند [[حضرت نوح]] {{ع}}<ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۵۹ - ۶۲.</ref>، [[حضرت صالح]] <ref>برای نمونه نک: سوره هود، آیه۶۱.</ref>، [[حضرت هود]] <ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۶۵ ـ ۶۸؛ سوره هود، آیه۵۰.</ref> و ... و تحمل [[سختی]] و آزارهایی که در این راه دیده‌اند نیز اهمیت و جایگاه تبلیغ را نشان می‌دهد. در [[روایات]] بسیاری نیز بر اهمیت [[دعوت به دین]] و [[هدایت]]<ref>المعجم الکبیر، ج‌۱، ص‌۳۳۲؛الکافی، ج‌۵، ص‌۳۶؛ تهذیب، ج‌۶، ص‌۱۴۱.</ref> و جایگاه مبلّغ<ref>الامالی، صدوق، ص‌۲۴۷؛ کنزل العمال، ج‌۱۰، ص‌۱۵۲.</ref> و [[پاداش]] تبلیغ<ref>الامالی، طوسی، ص‌۴۶؛ بحارالانوار، ج‌۲، ص‌۷۳.</ref> تأکید شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.

Wasity: /* تبلیغ در قرآن */

2023-03-14T06:50:47Z

تبلیغ در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	تبلیغ امروزه در مناسبات [[سیاسی]]، [[اجتماعی]] و سوگیری‌های [[فرهنگی]] جایگاهی ویژه دارد و از این رهگذر شیوه‌ها و ابزارهای متنوعی برای رساندن [[پیام]] پدید آمده است که برای [[آگاهی]] از آن ساز و کارهای [[آموزشی]] گوناگونی تعریف شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱؛ [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۲۲۱؛ [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۱۵۹؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[دانشنامه قرآن و حدیث ج۱۵ (کتاب)\|دانشنامه قرآن و حدیث، ج۱۵]]، ص۹-۱۱.</ref>.		تبلیغ امروزه در مناسبات [[سیاسی]]، [[اجتماعی]] و سوگیری‌های [[فرهنگی]] جایگاهی ویژه دارد و از این رهگذر شیوه‌ها و ابزارهای متنوعی برای رساندن [[پیام]] پدید آمده است که برای [[آگاهی]] از آن ساز و کارهای [[آموزشی]] گوناگونی تعریف شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱؛ [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۲۲۱؛ [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۱۵۹؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[دانشنامه قرآن و حدیث ج۱۵ (کتاب)\|دانشنامه قرآن و حدیث، ج۱۵]]، ص۹-۱۱.</ref>.

	== تبلیغ در [[قرآن~~]] ==~~		== از نگاه قرآنی ==
			{{اصلی\|تبلیغ در قرآن}}
	واژه تبلیغ در [[قرآن]] به کار نرفته؛ اما مشتقات دیگری از ریشه این واژه ۷۷ بار در [[قرآن]] آمده است که‌ ۲۷ <ref>التبلیغ، ص‌۱۵.</ref> مورد آن با کاربرد واژه‌های {{متن قرآن\|الْبَلاغُ }}، {{متن قرآن\|بَلِيغًا}}، {{متن قرآن\|بَلِّغْ}}، {{متن قرآن\|بَلَّغْتَ}}، {{متن قرآن\|بَالِغَةٌ}}، {{متن قرآن\|أُبَلِّغُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلَغْتُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلِغْهُ}}، {{متن قرآن\|يُبَلِّغُونَ}} و {{متن قرآن\|أَبْلَغُوا }}، معنایی متناسب با اصطلاح [[دینی]] تبلیغ دارند. در میان این واژه‌ها، [[بلاغ]] بیشتر استفاده شده است مانند: {{متن قرآن\|فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref> پس اگر با تو، به چون و چرا برخاستند بگو: من روی تسلیم به خداوند آورده‌ام و (نیز) هر کس از من پیروی کرده است (چنین است) و به اهل کتاب و درس ناخواندگان (مشرک) بگو: آیا اسلام می‌آورید؟ آنگاه اگر اسلام آوردند که رهیاب شده‌اند و اگر رو گرداندند، بی‌گمان بر تو جز پیام‌رسانی نیست و خداوند به (حال) بندگان بیناست؛ سوره آل عمران، آیه۲۰.</ref>. مفاهیمی مانند [[ارشاد]]، [[دعوت]]، [[هدایت]]، [[موعظه]]، [[تبشیر]]، [[انذار]]، [[تخویف]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] و ... با مفهوم تبلیغ پیوند دارند<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱.</ref>.		واژه تبلیغ در [[قرآن]] به کار نرفته؛ اما مشتقات دیگری از ریشه این واژه ۷۷ بار در [[قرآن]] آمده است که‌ ۲۷ <ref>التبلیغ، ص‌۱۵.</ref> مورد آن با کاربرد واژه‌های {{متن قرآن\|الْبَلاغُ }}، {{متن قرآن\|بَلِيغًا}}، {{متن قرآن\|بَلِّغْ}}، {{متن قرآن\|بَلَّغْتَ}}، {{متن قرآن\|بَالِغَةٌ}}، {{متن قرآن\|أُبَلِّغُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلَغْتُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلِغْهُ}}، {{متن قرآن\|يُبَلِّغُونَ}} و {{متن قرآن\|أَبْلَغُوا }}، معنایی متناسب با اصطلاح [[دینی]] تبلیغ دارند. در میان این واژه‌ها، [[بلاغ]] بیشتر استفاده شده است مانند: {{متن قرآن\|فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref> پس اگر با تو، به چون و چرا برخاستند بگو: من روی تسلیم به خداوند آورده‌ام و (نیز) هر کس از من پیروی کرده است (چنین است) و به اهل کتاب و درس ناخواندگان (مشرک) بگو: آیا اسلام می‌آورید؟ آنگاه اگر اسلام آوردند که رهیاب شده‌اند و اگر رو گرداندند، بی‌گمان بر تو جز پیام‌رسانی نیست و خداوند به (حال) بندگان بیناست؛ سوره آل عمران، آیه۲۰.</ref>. مفاهیمی مانند [[ارشاد]]، [[دعوت]]، [[هدایت]]، [[موعظه]]، [[تبشیر]]، [[انذار]]، [[تخویف]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] و ... با مفهوم تبلیغ پیوند دارند<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱.</ref>.

Bahmani: /* جایگاه تبلیغ و مبلّغ */

2023-03-14T06:04:41Z

جایگاه تبلیغ و مبلّغ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	واژه تبلیغ در [[قرآن]] به کار نرفته؛ اما مشتقات دیگری از ریشه این واژه ۷۷ بار در [[قرآن]] آمده است که‌ ۲۷ <ref>التبلیغ، ص‌۱۵.</ref> مورد آن با کاربرد واژه‌های {{متن قرآن\|الْبَلاغُ }}، {{متن قرآن\|بَلِيغًا}}، {{متن قرآن\|بَلِّغْ}}، {{متن قرآن\|بَلَّغْتَ}}، {{متن قرآن\|بَالِغَةٌ}}، {{متن قرآن\|أُبَلِّغُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلَغْتُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلِغْهُ}}، {{متن قرآن\|يُبَلِّغُونَ}} و {{متن قرآن\|أَبْلَغُوا }}، معنایی متناسب با اصطلاح [[دینی]] تبلیغ دارند. در میان این واژه‌ها، [[بلاغ]] بیشتر استفاده شده است مانند: {{متن قرآن\|فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref> پس اگر با تو، به چون و چرا برخاستند بگو: من روی تسلیم به خداوند آورده‌ام و (نیز) هر کس از من پیروی کرده است (چنین است) و به اهل کتاب و درس ناخواندگان (مشرک) بگو: آیا اسلام می‌آورید؟ آنگاه اگر اسلام آوردند که رهیاب شده‌اند و اگر رو گرداندند، بی‌گمان بر تو جز پیام‌رسانی نیست و خداوند به (حال) بندگان بیناست؛ سوره آل عمران، آیه۲۰.</ref>. مفاهیمی مانند [[ارشاد]]، [[دعوت]]، [[هدایت]]، [[موعظه]]، [[تبشیر]]، [[انذار]]، [[تخویف]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] و ... با مفهوم تبلیغ پیوند دارند<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱.</ref>.		واژه تبلیغ در [[قرآن]] به کار نرفته؛ اما مشتقات دیگری از ریشه این واژه ۷۷ بار در [[قرآن]] آمده است که‌ ۲۷ <ref>التبلیغ، ص‌۱۵.</ref> مورد آن با کاربرد واژه‌های {{متن قرآن\|الْبَلاغُ }}، {{متن قرآن\|بَلِيغًا}}، {{متن قرآن\|بَلِّغْ}}، {{متن قرآن\|بَلَّغْتَ}}، {{متن قرآن\|بَالِغَةٌ}}، {{متن قرآن\|أُبَلِّغُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلَغْتُكُم}}، {{متن قرآن\|أَبْلِغْهُ}}، {{متن قرآن\|يُبَلِّغُونَ}} و {{متن قرآن\|أَبْلَغُوا }}، معنایی متناسب با اصطلاح [[دینی]] تبلیغ دارند. در میان این واژه‌ها، [[بلاغ]] بیشتر استفاده شده است مانند: {{متن قرآن\|فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref> پس اگر با تو، به چون و چرا برخاستند بگو: من روی تسلیم به خداوند آورده‌ام و (نیز) هر کس از من پیروی کرده است (چنین است) و به اهل کتاب و درس ناخواندگان (مشرک) بگو: آیا اسلام می‌آورید؟ آنگاه اگر اسلام آوردند که رهیاب شده‌اند و اگر رو گرداندند، بی‌گمان بر تو جز پیام‌رسانی نیست و خداوند به (حال) بندگان بیناست؛ سوره آل عمران، آیه۲۰.</ref>. مفاهیمی مانند [[ارشاد]]، [[دعوت]]، [[هدایت]]، [[موعظه]]، [[تبشیر]]، [[انذار]]، [[تخویف]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] و ... با مفهوم تبلیغ پیوند دارند<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ ـ ۱۵۱.</ref>.

	== [[جایگاه]] تبلیغ و مبلّغ ==		== جایگاه تبلیغ و مبلّغ ==
	[[قرآن]] [[وظیفه]] [[پیامبر]] را رساندن [[پیام]] [[دین]] می‌داند<ref>مجمع‌البیان، ج۳، ص۳۸۴؛ کشف الاسرار، ج‌۳، ص‌۲۴۴.</ref>: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}}<ref> بر پیامبر جز پیام رسانی نیست؛ سوره مائده، آیه۹۹.</ref> و با [[فرمان]] به [[یادآوری]] و گفتن [[معارف دینی]]، از او با وصف مُذکر یاد می‌کند: {{متن قرآن\|فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ}}<ref> پس پند بده که تنها تو پند دهنده‌ای؛ سوره غاشیه، آیه۲۱.</ref> و به مفید بودن این یادآوری برای [[مؤمنان]] رهنمون می‌شود: {{متن قرآن\|وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref> و یادآوری کن که یادآوری مؤمنان را سودمند است؛ سوره ذاریات، آیه۵۵.</ref>. گزارش [[قرآن]] از شیوه‌ها و [[معارف]] [[تبلیغی]] بعضی [[پیامبران]]، مانند [[حضرت نوح]] {{ع}}<ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۵۹ - ۶۲.</ref>، [[حضرت صالح]] <ref>برای نمونه نک: سوره هود، آیه۶۱.</ref>، [[حضرت هود]] <ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۶۵ ـ ۶۸؛ سوره هود، آیه۵۰.</ref> و ... و [[تحمل]] [[سختی]] و آزارهایی که در این راه دیده‌اند نیز اهمیت و [[جایگاه]] تبلیغ را نشان می‌دهد. در [[روایات]] بسیاری نیز بر اهمیت [[دعوت به دین]] و [[هدایت]]<ref>المعجم الکبیر، ج‌۱، ص‌۳۳۲؛الکافی، ج‌۵، ص‌۳۶؛ تهذیب، ج‌۶، ص‌۱۴۱.</ref> و [[جایگاه]] مبلّغ<ref>الامالی، صدوق، ص‌۲۴۷؛ کنزل العمال، ج‌۱۰، ص‌۱۵۲.</ref> و [[پاداش]] تبلیغ<ref>الامالی، طوسی، ص‌۴۶؛ بحارالانوار، ج‌۲، ص‌۷۳.</ref> تأکید شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.		[[قرآن]] [[وظیفه]] [[پیامبر]] را رساندن [[پیام]] [[دین]] می‌داند<ref>مجمع‌البیان، ج۳، ص۳۸۴؛ کشف الاسرار، ج‌۳، ص‌۲۴۴.</ref>: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}}<ref> بر پیامبر جز پیام رسانی نیست؛ سوره مائده، آیه۹۹.</ref> و با [[فرمان]] به [[یادآوری]] و گفتن [[معارف دینی]]، از او با وصف مُذکر یاد می‌کند: {{متن قرآن\|فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ}}<ref> پس پند بده که تنها تو پند دهنده‌ای؛ سوره غاشیه، آیه۲۱.</ref> و به مفید بودن این یادآوری برای [[مؤمنان]] رهنمون می‌شود: {{متن قرآن\|وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref> و یادآوری کن که یادآوری مؤمنان را سودمند است؛ سوره ذاریات، آیه۵۵.</ref>. گزارش [[قرآن]] از شیوه‌ها و [[معارف]] [[تبلیغی]] بعضی [[پیامبران]]، مانند [[حضرت نوح]] {{ع}}<ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۵۹ - ۶۲.</ref>، [[حضرت صالح]] <ref>برای نمونه نک: سوره هود، آیه۶۱.</ref>، [[حضرت هود]] <ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه۶۵ ـ ۶۸؛ سوره هود، آیه۵۰.</ref> و ... و تحمل [[سختی]] و آزارهایی که در این راه دیده‌اند نیز اهمیت و جایگاه تبلیغ را نشان می‌دهد. در [[روایات]] بسیاری نیز بر اهمیت [[دعوت به دین]] و [[هدایت]]<ref>المعجم الکبیر، ج‌۱، ص‌۳۳۲؛الکافی، ج‌۵، ص‌۳۶؛ تهذیب، ج‌۶، ص‌۱۴۱.</ref> و جایگاه مبلّغ<ref>الامالی، صدوق، ص‌۲۴۷؛ کنزل العمال، ج‌۱۰، ص‌۱۵۲.</ref> و [[پاداش]] تبلیغ<ref>الامالی، طوسی، ص‌۴۶؛ بحارالانوار، ج‌۲، ص‌۷۳.</ref> تأکید شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.

	== اهداف تبلیغ ==		== اهداف تبلیغ ==

Bahmani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۴

2023-03-14T06:04:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۶۱:		خط ۶۱:

	=== انگیزه مبلغ ===		=== انگیزه مبلغ ===
	بدون تردید، انگیزه، قبل از هر چیز دیگر، ضامن موفّقیت مبلّغ و برنامه‌های [[تبلیغی]] اوست. هر چه انگیزه قوی‌تر باشد، [[امید]] موفّقیت، بیشتر است. [[تأمّل]] در متون دینی‌ای که در باره جایگاه تبلیغ و مبلّغ در اسلام[[سخن]] می‌گویند، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت انگیزه مبلّغان و برنامه‌سازان تبلیغی باشد. در این متون، [[ضرورت تبلیغ]] به عنوان یک [[تکلیف الهی]] و [[وظیفه دینی]]، شمرده شده و اهمّیت و آثار و [[برکات]] آن برای مبلّغ از یک سو و برای مردم از سوی دیگر، مورد تأکید قرار گرفته و تبلیغ، به عنوان پایگاه اِحیای [[معنوی]] مردم و یاری‌رساندن به [[خدا]] معرّفی شده است<ref>خلاصة الأقوال، ص۱۲۰، الرقم ۳.</ref>. همچنین مبلّغ، [[نماینده]] خدا، نماینده [[پیامبر خدا]]، نماینده [[کتاب خدا]]، و [[حجّت خدا]] بر مردم، معرّفی شده است<ref>ر.ک: ص۲۳ (زنده کردن مردم) و ص۲۷ (یاری کردن خدا).</ref>. مبلّغ، ترجمان [[حق]]، [[سفیر]] [[خالق]] و فراخواننده مردم به سوی خداست<ref>ر.ک: ص۳۱ (فضیلت مبلّغ).</ref>. مبلّغ، مجاهدی است که با [[سلاح]] سخن و قلم، به [[یاری خدا]] (یعنی [[دفاع]] از همه [[ارزش‌های انسانی]] و [[مبارزه]] و [[جهاد]] با همه [[زشتی‌ها]] و [[ناهنجاری‌ها]]) برمی‌خیزد و [[جامعه]] را به مقصد اعلای [[انسانیت]]، [[دعوت]] می‌کند. بدین‌سان، یک [[مبلّغ]]، ارزشمندتر از هزاران [[عابد]] است؛ چراکه [[همّت]] عابد، در جهت [[نجات]] خویش است و همّت مبلّغ، در جهت نجات [[مردم]] و [[خدمت]] به [[خلق]]، و از این روست که در [[قیامت]] به عابد گفته می‌شود: {{عربی\|"اِنطَلِق إلَی الجَنَّةِ!"}}<ref>ر.ک: ص۲۲۵ (فصل پنجم: ابزارهای تبلیغ).</ref> به سوی [[بهشت]] برو! اما به مبلّغ گفته می‌شود: {{عربی\|"قِف! تَشفَع لِلنّاسِ بِحُسنِ تَأدیبِکَ لَهُم"}}<ref>ر. ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. درنگ کن و به [[پاداش]] آنکه مردم را [[نیکو]] [[تربیت]] کردی، آنها را [[شفاعت]] کن. این [[فضایل]]، برای همه مبلّغانِ واجد شرایط است؛ امّا کسانی که در [[هدایت مردم]]، تلاش و [[ابتکار]] بیشتری دارند، از [[کمالات]] [[برتری]] برخوردارند و مبلغی که برای ~~[[تبلیغ]]،~~ به بلاد [[شرک]] و [[کفر]] [[سفر]] کند و در این راه، [[جان]] بدهد، به سان [[ابراهیم خلیل]]، در قیامت به صورت [[امّت]] واحدی [[محشور]] می‌گردد<ref>ر.ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. افزون بر این، آنچه درباره [[حقوق]] مبلّغ و [[ثواب]] تبلیغ در [[احادیث اسلامی]] آمده است، در جهت تقویت [[انگیزه]] مبلّغان و برنامه‌سازان [[تبلیغی]] است.<ref>ر.ک: ص۳۵ (مبلّغی که به صورت یک امّت محشور می‌شود).</ref>. البتّه جایگاه رفیع مبلّغ، [[مسئولیت]] بسیار سنگینی را بر دوش او می‌گذارد و [[آیات]] و احادیثی که در این باره<ref>ر.ک: ص۴۱ (حقوق مبلّغ) و ص۴۳ (پاداش مبلّغ).</ref> و نیز در مورد مبلّغان نمونه<ref>ر.ک: ص۳۷ (مسئولیت مبلّغ).</ref> وارد شده است، برای مبلّغان، سختْ هشداردهنده است.		بدون تردید، انگیزه، قبل از هر چیز دیگر، ضامن موفّقیت مبلّغ و برنامه‌های [[تبلیغی]] اوست. هر چه انگیزه قوی‌تر باشد، [[امید]] موفّقیت، بیشتر است. [[تأمّل]] در متون دینی‌ای که در باره جایگاه تبلیغ و مبلّغ در اسلام[[سخن]] می‌گویند، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت انگیزه مبلّغان و برنامه‌سازان تبلیغی باشد. در این متون، [[ضرورت تبلیغ]] به عنوان یک [[تکلیف الهی]] و [[وظیفه دینی]]، شمرده شده و اهمّیت و آثار و [[برکات]] آن برای مبلّغ از یک سو و برای مردم از سوی دیگر، مورد تأکید قرار گرفته و تبلیغ، به عنوان پایگاه اِحیای [[معنوی]] مردم و یاری‌رساندن به [[خدا]] معرّفی شده است<ref>خلاصة الأقوال، ص۱۲۰، الرقم ۳.</ref>. همچنین مبلّغ، [[نماینده]] خدا، نماینده [[پیامبر خدا]]، نماینده [[کتاب خدا]]، و [[حجّت خدا]] بر مردم، معرّفی شده است<ref>ر.ک: ص۲۳ (زنده کردن مردم) و ص۲۷ (یاری کردن خدا).</ref>. مبلّغ، ترجمان [[حق]]، [[سفیر]] [[خالق]] و فراخواننده مردم به سوی خداست<ref>ر.ک: ص۳۱ (فضیلت مبلّغ).</ref>. مبلّغ، مجاهدی است که با [[سلاح]] سخن و قلم، به [[یاری خدا]] (یعنی [[دفاع]] از همه [[ارزش‌های انسانی]] و [[مبارزه]] و [[جهاد]] با همه [[زشتی‌ها]] و [[ناهنجاری‌ها]]) برمی‌خیزد و [[جامعه]] را به مقصد اعلای [[انسانیت]]، [[دعوت]] می‌کند. بدین‌سان، یک [[مبلّغ]]، ارزشمندتر از هزاران [[عابد]] است؛ چراکه [[همّت]] عابد، در جهت [[نجات]] خویش است و همّت مبلّغ، در جهت نجات [[مردم]] و [[خدمت]] به [[خلق]]، و از این روست که در [[قیامت]] به عابد گفته می‌شود: {{عربی\|"اِنطَلِق إلَی الجَنَّةِ!"}}<ref>ر.ک: ص۲۲۵ (فصل پنجم: ابزارهای تبلیغ).</ref> به سوی [[بهشت]] برو! اما به مبلّغ گفته می‌شود: {{عربی\|"قِف! تَشفَع لِلنّاسِ بِحُسنِ تَأدیبِکَ لَهُم"}}<ref>ر. ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. درنگ کن و به [[پاداش]] آنکه مردم را [[نیکو]] [[تربیت]] کردی، آنها را [[شفاعت]] کن. این [[فضایل]]، برای همه مبلّغانِ واجد شرایط است؛ امّا کسانی که در [[هدایت مردم]]، تلاش و [[ابتکار]] بیشتری دارند، از [[کمالات]] [[برتری]] برخوردارند و مبلغی که برای تبلیغ، به بلاد [[شرک]] و [[کفر]] [[سفر]] کند و در این راه، [[جان]] بدهد، به سان [[ابراهیم خلیل]]، در قیامت به صورت [[امّت]] واحدی [[محشور]] می‌گردد<ref>ر.ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. افزون بر این، آنچه درباره [[حقوق]] مبلّغ و [[ثواب]] تبلیغ در [[احادیث اسلامی]] آمده است، در جهت تقویت [[انگیزه]] مبلّغان و برنامه‌سازان [[تبلیغی]] است.<ref>ر.ک: ص۳۵ (مبلّغی که به صورت یک امّت محشور می‌شود).</ref>. البتّه جایگاه رفیع مبلّغ، [[مسئولیت]] بسیار سنگینی را بر دوش او می‌گذارد و [[آیات]] و احادیثی که در این باره<ref>ر.ک: ص۴۱ (حقوق مبلّغ) و ص۴۳ (پاداش مبلّغ).</ref> و نیز در مورد مبلّغان نمونه<ref>ر.ک: ص۳۷ (مسئولیت مبلّغ).</ref> وارد شده است، برای مبلّغان، سختْ هشداردهنده است.

	=== [[رسالت]] مبلّغ ===		=== [[رسالت]] مبلّغ ===
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	# '''برخورداری از [[فضایل اخلاقی]]:''' برای به ثمر نشستن [[دعوت]] و تبلیغ [[دینی]]، بهره‌مندی مبلغ از فضایلی [[اخلاقی]] ضروری است: {{متن قرآن\|وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ}}<ref> و به راستی تو را خویی است سترگ؛ سوره قلم، آیه۴.</ref> این ویژگی‌ها از آیاتی به دست می‌آیند که به معرفی [[پیامبران]] و چگونگی تعامل آنان با [[مردم]] در [[مقام]] تبلیغ می‌پردازند مانند: [[اخلاص]]<ref>سوره شعراء، آیه۱۰۹.</ref>؛ [[شجاعت]]<ref>سوره احزاب، آیه۳۹.</ref>؛ [[استقامت]]<ref>سوره شوری، آیه۱۵.</ref>؛ [[صبر]]<ref>سوره انعام، آیه۳۴.</ref>؛ [[شرح صدر]]<ref>سوره طه، آیه۲۵.</ref> و ...<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.		# '''برخورداری از [[فضایل اخلاقی]]:''' برای به ثمر نشستن [[دعوت]] و تبلیغ [[دینی]]، بهره‌مندی مبلغ از فضایلی [[اخلاقی]] ضروری است: {{متن قرآن\|وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ}}<ref> و به راستی تو را خویی است سترگ؛ سوره قلم، آیه۴.</ref> این ویژگی‌ها از آیاتی به دست می‌آیند که به معرفی [[پیامبران]] و چگونگی تعامل آنان با [[مردم]] در [[مقام]] تبلیغ می‌پردازند مانند: [[اخلاص]]<ref>سوره شعراء، آیه۱۰۹.</ref>؛ [[شجاعت]]<ref>سوره احزاب، آیه۳۹.</ref>؛ [[استقامت]]<ref>سوره شوری، آیه۱۵.</ref>؛ [[صبر]]<ref>سوره انعام، آیه۳۴.</ref>؛ [[شرح صدر]]<ref>سوره طه، آیه۲۵.</ref> و ...<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.

	=== ابزارهای [[تبلیغ]] ===		=== ابزارهای تبلیغ ===
	مبلغ، علاوه بر داشتن [[انگیزه]] [[قوی]] و [[پیام]] فرهنگی [[غنی]] و ویژگی‌های شخصی لازم، برای موفّقیت، به ابزار نیاز دارد. [[سخن]]، مهم‌ترین ابزار تبلیغ و به مفهوم عامّ آن، تنها ابزار تبلیغ در طول [[تاریخ]] است که در قالب‌های: [[موعظه]]، [[خطابه]]، [[مناظره]]، و [[نثر]] و [[نظم]]، [[پیام]] مبلّغ را به [[اندیشه]] و [[دل]] مردم منتقل می‌کند. جالب توجّه است که در [[احادیث اسلامی]]، نوشتار نیز از مصادیق «سخن» شمرده شده و خط را «زبانِ دست» خوانده‌اند. بر این اساس، وسایل اطّلاع رسانی جدید، مانند: سینما و تئاتر نیز از اَشکال گوناگون سخن محسوب می‌شوند. در فصل پنجم این عنوان، [[قدرت]] فوق العاده و سِحرآمیز «سخن» و اطّلاع رسانی و شیوه‌های [[سخن گفتن]] با مردم، مورد توجّه قرار گرفته است. مهم‌ترین نکته در این فصل، این است که از نظر احادیث اسلامی، «سخن»، از بالاترین قدرت در تحقّق [[اهداف]]فرهنگی، [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و نظامی برخوردار است. ابزارهای انتقال سخن و اطّلاع رسانی به مردم، مؤثّرتر از ابزارهای نظامی و اقتصادی‌اند و قدرت آنها از [[قدرت نظامی]] و اقتصادی، افزون‌تر است. این، رهنمودی است بس مهم و ارزنده برای [[مبلغان]] و برنامه‌سازان تبلیغی [[مسلمان]]، که متأسّفانه، تا کنون، آن گونه که [[شایسته]] است، مورد توجّه قرار نگرفته است و امروز، [[دشمنان اسلام]]، بیش از [[دوستان]]، از این [[سلاح]] استفاده می‌کنند. [[امام خمینی]] رحمه الله در این باره می‌فرماید: [[تبلیغات]]، مسئله ای است پُر اهمّیت و حساس؛ یعنی [[دنیا]] با تبلیغات، حرکت می‌کند. آن قدری که [[دشمنان]] ما از حربه تبلیغات استفاده می‌کنند، از طریق دیگری نمی‌کنند و ما باید به مسئله تبلیغات، بسیار اهمیت دهیم و از همه چیزهایی که هست، بیشتر به آن توجه کنیم<ref>صحیفه نور: ج ۱۷ ص۱۵۷.</ref>. آنچه امروز برای [[مبلغان]] و [[حوزه‌های علمیه]] و سازمان‌های [[تبلیغاتی]] [[اسلامی]] اهمّیت دارد، این است که علاوه بر بهره‌گیری از شکل‌های سنتی ~~[[تبلیغ]]،~~ همگام با [[زمان]]، از قالب‌های جدید سخن‌گفتن و اطلاع رسانی به [[مردم]] و [[استدلال]] و اثرگذاری و اِقناع، [[غفلت]] نورزند و خود را به ابزارهای جدید [[اطلاع‌رسانی]] مجهز سازند<ref>ر.ک: ص۱۶۷ (نقش زمان و مکان در تبلیغ).</ref>.		مبلغ، علاوه بر داشتن [[انگیزه]] [[قوی]] و [[پیام]] فرهنگی [[غنی]] و ویژگی‌های شخصی لازم، برای موفّقیت، به ابزار نیاز دارد. [[سخن]]، مهم‌ترین ابزار تبلیغ و به مفهوم عامّ آن، تنها ابزار تبلیغ در طول [[تاریخ]] است که در قالب‌های: [[موعظه]]، [[خطابه]]، [[مناظره]]، و [[نثر]] و [[نظم]]، [[پیام]] مبلّغ را به [[اندیشه]] و [[دل]] مردم منتقل می‌کند. جالب توجّه است که در [[احادیث اسلامی]]، نوشتار نیز از مصادیق «سخن» شمرده شده و خط را «زبانِ دست» خوانده‌اند. بر این اساس، وسایل اطّلاع رسانی جدید، مانند: سینما و تئاتر نیز از اَشکال گوناگون سخن محسوب می‌شوند. در فصل پنجم این عنوان، [[قدرت]] فوق العاده و سِحرآمیز «سخن» و اطّلاع رسانی و شیوه‌های [[سخن گفتن]] با مردم، مورد توجّه قرار گرفته است. مهم‌ترین نکته در این فصل، این است که از نظر احادیث اسلامی، «سخن»، از بالاترین قدرت در تحقّق [[اهداف]]فرهنگی، [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و نظامی برخوردار است. ابزارهای انتقال سخن و اطّلاع رسانی به مردم، مؤثّرتر از ابزارهای نظامی و اقتصادی‌اند و قدرت آنها از [[قدرت نظامی]] و اقتصادی، افزون‌تر است. این، رهنمودی است بس مهم و ارزنده برای [[مبلغان]] و برنامه‌سازان تبلیغی [[مسلمان]]، که متأسّفانه، تا کنون، آن گونه که [[شایسته]] است، مورد توجّه قرار نگرفته است و امروز، [[دشمنان اسلام]]، بیش از [[دوستان]]، از این [[سلاح]] استفاده می‌کنند. [[امام خمینی]] رحمه الله در این باره می‌فرماید: [[تبلیغات]]، مسئله ای است پُر اهمّیت و حساس؛ یعنی [[دنیا]] با تبلیغات، حرکت می‌کند. آن قدری که [[دشمنان]] ما از حربه تبلیغات استفاده می‌کنند، از طریق دیگری نمی‌کنند و ما باید به مسئله تبلیغات، بسیار اهمیت دهیم و از همه چیزهایی که هست، بیشتر به آن توجه کنیم<ref>صحیفه نور: ج ۱۷ ص۱۵۷.</ref>. آنچه امروز برای [[مبلغان]] و [[حوزه‌های علمیه]] و سازمان‌های [[تبلیغاتی]] [[اسلامی]] اهمّیت دارد، این است که علاوه بر بهره‌گیری از شکل‌های سنتی تبلیغ، همگام با [[زمان]]، از قالب‌های جدید سخن‌گفتن و اطلاع رسانی به [[مردم]] و [[استدلال]] و اثرگذاری و اِقناع، [[غفلت]] نورزند و خود را به ابزارهای جدید [[اطلاع‌رسانی]] مجهز سازند<ref>ر.ک: ص۱۶۷ (نقش زمان و مکان در تبلیغ).</ref>.

	=== شیوه تبلیغ ===		=== شیوه تبلیغ ===

Bahmani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۳

2023-03-14T06:03:04Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۹

2023-03-14T05:29:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = وظایف معصوم		\| موضوع مرتبط = وظایف معصوم
	\| عنوان مدخل = ~~تبلیغ~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[تبلیغ در قرآن]] - [[تبلیغ در کلام اسلامی]] - [[تبلیغ در فقه سیاسی]] - [[تبلیغ در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره نبوی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره حسینی]]		\| مداخل مرتبط = [[تبلیغ در قرآن]] - [[تبلیغ در کلام اسلامی]] - [[تبلیغ در فقه سیاسی]] - [[تبلیغ در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره نبوی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره حسینی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	'''تبلیغ''' به‌معنای رسیدن به چیزی، در کاربرد اصطلاحی به رساندن [[پیام]] یا خبر [[دینی]] و [[آگاه]] کردن [[مردم]] اطلاق می‌شود. یکی از وظایف [[پیامبران]] در [[قرآن کریم]] تبلیغ دانسته شده است: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}} و هدف از آن [[احیای انسان]] و [[اتمام حجت]] است.		'''تبلیغ''' به‌معنای رسیدن به چیزی، در کاربرد اصطلاحی به رساندن [[پیام]] یا خبر [[دینی]] و [[آگاه]] کردن [[مردم]] اطلاق می‌شود. یکی از وظایف [[پیامبران]] در [[قرآن کریم]] تبلیغ دانسته شده است: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}} و هدف از آن [[احیای انسان]] و [[اتمام حجت]] است.

Bahmani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۷

2023-03-14T05:17:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = وظایف معصوم		\| موضوع مرتبط = وظایف معصوم
	\| عنوان مدخل = تبلیغ		\| عنوان مدخل = تبلیغ
	\| مداخل مرتبط = [[تبلیغ در قرآن]] - [[تبلیغ در کلام اسلامی]] - [[تبلیغ در فقه سیاسی]] - [[تبلیغ در ~~معارف و سیره نبوی~~]] - [[تبلیغ در معارف و سیره ~~حسینی~~]] - [[تبلیغ ~~معصوم~~]]		\| مداخل مرتبط = [[تبلیغ در قرآن]] - [[تبلیغ در کلام اسلامی]] - [[تبلیغ در فقه سیاسی]] - [[تبلیغ در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره نبوی]] - [[تبلیغ در معارف و سیره حسینی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:07:45Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۷
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	== [[جایگاه]] تبلیغ و مبلّغ ==		== [[جایگاه]] تبلیغ و مبلّغ ==
	[[قرآن]] [[وظیفه]] [[پیامبر]] را رساندن [[پیام]] [[دین]] می‌داند<ref>مجمع‌البیان، ج۳، ص۳۸۴؛ کشف الاسرار، ج‌۳، ص‌۲۴۴.</ref>: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}}<ref> بر پیامبر جز پیام رسانی نیست؛ سوره مائده، آیه:۹۹.</ref> و با [[فرمان]] به [[یادآوری]] و گفتن [[معارف دینی]]، از او با [[وصف]] مُذکر یاد می‌کند: {{متن قرآن\|فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ}}<ref> پس پند بده که تنها تو پند دهنده‌ای؛ سوره غاشیه، آیه:۲۱.</ref> و به مفید بودن این یادآوری برای [[مؤمنان]] رهنمون می‌شود: {{متن قرآن\|وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref> و یادآوری کن که یادآوری مؤمنان را سودمند است؛ سوره ذاریات، آیه:۵۵.</ref>. گزارش [[قرآن]] از شیوه‌ها و [[معارف]] [[تبلیغی]] بعضی [[پیامبران]]، مانند [[حضرت نوح]] {{ع}}<ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه:۵۹ - ۶۲.</ref>، [[حضرت صالح]] <ref>برای نمونه نک: سوره هود، آیه:۶۱.</ref>، [[حضرت هود]] <ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه:۶۵ ـ ۶۸؛ سوره هود، آیه:۵۰.</ref> و ... و [[تحمل]] [[سختی]] و آزارهایی که در این راه دیده‌اند نیز اهمیت و [[جایگاه]] تبلیغ را نشان می‌دهد. در [[روایات]] بسیاری نیز بر اهمیت [[دعوت به دین]] و [[هدایت]]<ref>المعجم الکبیر، ج‌۱، ص‌۳۳۲؛الکافی، ج‌۵، ص‌۳۶؛ تهذیب، ج‌۶، ص‌۱۴۱.</ref> و [[جایگاه]] مبلّغ<ref>الامالی، صدوق، ص‌۲۴۷؛ کنزل العمال، ج‌۱۰، ص‌۱۵۲.</ref> و [[پاداش]] تبلیغ<ref>الامالی، طوسی، ص‌۴۶؛ بحارالانوار، ج‌۲، ص‌۷۳.</ref> تأکید شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.		[[قرآن]] [[وظیفه]] [[پیامبر]] را رساندن [[پیام]] [[دین]] می‌داند<ref>مجمع‌البیان، ج۳، ص۳۸۴؛ کشف الاسرار، ج‌۳، ص‌۲۴۴.</ref>: {{متن قرآن\|مَّا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ}}<ref> بر پیامبر جز پیام رسانی نیست؛ سوره مائده، آیه:۹۹.</ref> و با [[فرمان]] به [[یادآوری]] و گفتن [[معارف دینی]]، از او با وصف مُذکر یاد می‌کند: {{متن قرآن\|فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ}}<ref> پس پند بده که تنها تو پند دهنده‌ای؛ سوره غاشیه، آیه:۲۱.</ref> و به مفید بودن این یادآوری برای [[مؤمنان]] رهنمون می‌شود: {{متن قرآن\|وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref> و یادآوری کن که یادآوری مؤمنان را سودمند است؛ سوره ذاریات، آیه:۵۵.</ref>. گزارش [[قرآن]] از شیوه‌ها و [[معارف]] [[تبلیغی]] بعضی [[پیامبران]]، مانند [[حضرت نوح]] {{ع}}<ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه:۵۹ - ۶۲.</ref>، [[حضرت صالح]] <ref>برای نمونه نک: سوره هود، آیه:۶۱.</ref>، [[حضرت هود]] <ref>برای نمونه نک: سوره اعراف، آیه:۶۵ ـ ۶۸؛ سوره هود، آیه:۵۰.</ref> و ... و [[تحمل]] [[سختی]] و آزارهایی که در این راه دیده‌اند نیز اهمیت و [[جایگاه]] تبلیغ را نشان می‌دهد. در [[روایات]] بسیاری نیز بر اهمیت [[دعوت به دین]] و [[هدایت]]<ref>المعجم الکبیر، ج‌۱، ص‌۳۳۲؛الکافی، ج‌۵، ص‌۳۶؛ تهذیب، ج‌۶، ص‌۱۴۱.</ref> و [[جایگاه]] مبلّغ<ref>الامالی، صدوق، ص‌۲۴۷؛ کنزل العمال، ج‌۱۰، ص‌۱۵۲.</ref> و [[پاداش]] تبلیغ<ref>الامالی، طوسی، ص‌۴۶؛ بحارالانوار، ج‌۲، ص‌۷۳.</ref> تأکید شده است<ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.

	== اهداف تبلیغ ==		== اهداف تبلیغ ==
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	# '''بیان تدریجی:''' بعضی، بیان [[احکام اسلام]] را متناسب با ظرفیت [[ایمانی]] مخاطب دانسته و معتقدند در زمان [[پیامبر]] {{صل}}، با بیان مرحله‌ای و تدریجی، زمینه روانی پذیرش فراهم می‌آمده است<ref>گامهایی در راه تبلیغ، ص‌۵۹.</ref> چنان‌که بر اساس [[روایات]]<ref>الکافی، ج‌۶، ص‌۴۰۶ ـ ۴۰۷.</ref> ناظر به چگونگی [[تحریم]] شراب، [[آیات]] در زمینه تحریم شراب اینچنین است.		# '''بیان تدریجی:''' بعضی، بیان [[احکام اسلام]] را متناسب با ظرفیت [[ایمانی]] مخاطب دانسته و معتقدند در زمان [[پیامبر]] {{صل}}، با بیان مرحله‌ای و تدریجی، زمینه روانی پذیرش فراهم می‌آمده است<ref>گامهایی در راه تبلیغ، ص‌۵۹.</ref> چنان‌که بر اساس [[روایات]]<ref>الکافی، ج‌۶، ص‌۴۰۶ ـ ۴۰۷.</ref> ناظر به چگونگی [[تحریم]] شراب، [[آیات]] در زمینه تحریم شراب اینچنین است.
	# '''پیوند [[عقیده]] و [[ایمان]] با [[تدبر]] و [[تفکر]] در [[عالم هستی]]:''' [[قرآن]] برای [[دعوت]] [[انسان]]، از دلیل‌های صرفاً انتزاعی استفاده نمی‌کند بلکه [[عقیده]] را با هستی پیوند می‌دهد. در دیدگاه [[قرآن]]، همه هستی [[آیه]] و نشانه‌ای از وجود خداست که نگاه کردنِ همراه با [[تدبر]] و [[تفکر]] در آن، [[انسان]] را به وجود [[خدا]] می‌رساند: {{متن قرآن\|قُلِ انظُرُواْ مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا تُغْنِي الآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لاَّ يُؤْمِنُونَ }}<ref> دعای آنان در آن (بهشت) سبحانک اللّهم «پاکا که تویی بار پروردگارا» ست و درودشان، «سلام» و پایان دعاشان، الحمد للّه ربّ العالمین «سپاس خداوند پروردگار جهانیان را؛ سوره یونس، آیه:۱۰.</ref>.		# '''پیوند [[عقیده]] و [[ایمان]] با [[تدبر]] و [[تفکر]] در [[عالم هستی]]:''' [[قرآن]] برای [[دعوت]] [[انسان]]، از دلیل‌های صرفاً انتزاعی استفاده نمی‌کند بلکه [[عقیده]] را با هستی پیوند می‌دهد. در دیدگاه [[قرآن]]، همه هستی [[آیه]] و نشانه‌ای از وجود خداست که نگاه کردنِ همراه با [[تدبر]] و [[تفکر]] در آن، [[انسان]] را به وجود [[خدا]] می‌رساند: {{متن قرآن\|قُلِ انظُرُواْ مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا تُغْنِي الآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لاَّ يُؤْمِنُونَ }}<ref> دعای آنان در آن (بهشت) سبحانک اللّهم «پاکا که تویی بار پروردگارا» ست و درودشان، «سلام» و پایان دعاشان، الحمد للّه ربّ العالمین «سپاس خداوند پروردگار جهانیان را؛ سوره یونس، آیه:۱۰.</ref>.
	# '''توجه به ظرفیت‌های [[عاطفی]] [[انسان]]:''' هنگام رهسپاری [[موسی]] و [[هارون]] برای [[دعوت]] [[فرعون]]، [[خداوند]] آنان را به [[نرمی]] گفتار سفارش کرد: {{متن قرآن\|فَقُولا لَهُ قَوْلا لَّيِّنًا}}<ref> و با او به نرمی سخن گویید؛ سوره طه آیه:۴۴.</ref>؛ همچنین در [[وصف]] [[پیامبر‌ اکرم]] {{صل}}، [[مهربانی]] و [[ملایمت]] [[پیامبر]] را رحمتی از سوی [[خداوند]] و سبب گرد آمدن [[مردم]] پیرامون آن [[حضرت]] می‌داند: {{متن قرآن\|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ}}<ref> پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ سوره آل عمران، آیه:۱۵۹.</ref>.		# '''توجه به ظرفیت‌های [[عاطفی]] [[انسان]]:''' هنگام رهسپاری [[موسی]] و [[هارون]] برای [[دعوت]] [[فرعون]]، [[خداوند]] آنان را به [[نرمی]] گفتار سفارش کرد: {{متن قرآن\|فَقُولا لَهُ قَوْلا لَّيِّنًا}}<ref> و با او به نرمی سخن گویید؛ سوره طه آیه:۴۴.</ref>؛ همچنین در وصف [[پیامبر‌ اکرم]] {{صل}}، [[مهربانی]] و [[ملایمت]] [[پیامبر]] را رحمتی از سوی [[خداوند]] و سبب گرد آمدن [[مردم]] پیرامون آن [[حضرت]] می‌داند: {{متن قرآن\|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ}}<ref> پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ سوره آل عمران، آیه:۱۵۹.</ref>.
	# '''آغاز از خود و [[خویشان]]:''' بی‌شک، تطابق سخن و عمل مبلّغ، بر اثرگذاری تبلیغ می‌افزاید و [[همراهی]] [[نزدیکان]] او با دعوتش، [[اخلاص]] او را نشان می‌دهد. شاید بر همین اساس، [[خداوند]] به [[پیامبر]] خود [[دستور]] می‌دهد که در [[دعوت]] خود، از [[نزدیکان]] و [[عشیره]] خویش آغاز کند: {{متن قرآن\|وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ }}<ref> و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!؛ سوره شعراء، آیه:۲۱۴.</ref> و به این ترتیب هرگونه [[سهل‌انگاری]] و استثنا و [[تبعیض]] را در مورد [[نزدیکان]] نمی‌پذیرد<ref>مجمع البیان، ج‌۷، ص‌۳۲۲؛ المیزان، ج‌۱۵، ص‌۳۲۸ ـ ۳۲۹؛ من وحی القرآن، ج‌۱۷، ص‌۱۶۸.</ref>. [[خداوند]] به شدت مبلغانی را [[سرزنش]] می‌کند که به سخن خود پای‌بند نیستند: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لا تَفْعَلُونَ}}<ref>ای مؤمنان! چرا چیزی می‌گویید که (خود) انجام نمی‌دهید؟ نزد خداوند، بسیار ناپسند است که چیزی را بگویید که (خود) انجام نمی‌دهید؛ سوره صف، آیه: ۲- ۳.</ref><ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.		# '''آغاز از خود و [[خویشان]]:''' بی‌شک، تطابق سخن و عمل مبلّغ، بر اثرگذاری تبلیغ می‌افزاید و [[همراهی]] [[نزدیکان]] او با دعوتش، [[اخلاص]] او را نشان می‌دهد. شاید بر همین اساس، [[خداوند]] به [[پیامبر]] خود [[دستور]] می‌دهد که در [[دعوت]] خود، از [[نزدیکان]] و [[عشیره]] خویش آغاز کند: {{متن قرآن\|وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ }}<ref> و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!؛ سوره شعراء، آیه:۲۱۴.</ref> و به این ترتیب هرگونه [[سهل‌انگاری]] و استثنا و [[تبعیض]] را در مورد [[نزدیکان]] نمی‌پذیرد<ref>مجمع البیان، ج‌۷، ص‌۳۲۲؛ المیزان، ج‌۱۵، ص‌۳۲۸ ـ ۳۲۹؛ من وحی القرآن، ج‌۱۷، ص‌۱۶۸.</ref>. [[خداوند]] به شدت مبلغانی را [[سرزنش]] می‌کند که به سخن خود پای‌بند نیستند: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لا تَفْعَلُونَ}}<ref>ای مؤمنان! چرا چیزی می‌گویید که (خود) انجام نمی‌دهید؟ نزد خداوند، بسیار ناپسند است که چیزی را بگویید که (خود) انجام نمی‌دهید؛ سوره صف، آیه: ۲- ۳.</ref><ref>[[غلام رضا قدمی\|قدمی، غلام رضا]]، [[تبلیغ (مقاله)\|تبلیغ]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص ۱۴۱ - ۱۵۱.</ref>.