تدبیر امر در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2025-06-16T04:47:36Z

مقدمه

Bahmani در ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۶

2025-06-16T04:46:22Z

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:07:02Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:30:21Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:53:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = تدبیر معصوم		\| موضوع مرتبط = تدبیر معصوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:59:25Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:04:02Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[تدبیر معصوم]]''' است. "'''تدبیر امر'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[تدبیر امر در قرآن]] - [[تدبیر امر در حدیث]] - [[تدبیر امر در فقه سیاسی]] </div>
| موضوع مرتبط = تدبیر معصوم

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[تدبیر امر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = تدبیر امر

| مداخل مرتبط = [[تدبیر امر در قرآن]] - [[تدبیر امر در حدیث]] - [[تدبیر امر در فقه سیاسی]]

| پرسش مرتبط = تدبیر امر (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T19:08:00Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۳۸
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T16:53:55Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۲۳
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	*در این [[آیات]]، در ضمن توصیف [[خدا]] به آفرینندگی {{متن قرآن\|خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ...}} و به [[حاکمیت]] و [[سلطنت]] مطلق {{متن قرآن\|ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ... يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} به [[دلیل]] این [[حاکمیت]] که همان آفرینندگی است از یک سو و [[دانایی]] و احاطه [[خدا]] بر عالم [[غیب و شهود]] است، از سوی دیگر اشاره شده است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۴-۱۵.</ref>.		*در این [[آیات]]، در ضمن توصیف [[خدا]] به آفرینندگی {{متن قرآن\|خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ...}} و به [[حاکمیت]] و [[سلطنت]] مطلق {{متن قرآن\|ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ... يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} به [[دلیل]] این [[حاکمیت]] که همان آفرینندگی است از یک سو و [[دانایی]] و احاطه [[خدا]] بر عالم [[غیب و شهود]] است، از سوی دیگر اشاره شده است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۴-۱۵.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:11123.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']]		* [[پرونده:11123.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

2021-12-16T12:03:59Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:11123.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']]		* [[پرونده:11123.jpg\|22px]] [[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	۲. کلمه {{متن قرآن\|الْأَمْرَ}} در جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} اسم جنس محلّی به الف و لام است که به دلالت اطلاقی، مفید شمول، و در نتیجه شمول [[تدبیر الهی]] نسبت به همه [[شئون]] و امور است. بنابراین، جایی برای [[تدبیر]] امری توسط موجود دیگر باقی نمی‌ماند؛ زیرا خداست که همه امرها و شأنها را تدبیر می‌کند. پس تدبیر کننده امری جز او وجود ندارد.		۲. کلمه {{متن قرآن\|الْأَمْرَ}} در جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} اسم جنس محلّی به الف و لام است که به دلالت اطلاقی، مفید شمول، و در نتیجه شمول [[تدبیر الهی]] نسبت به همه [[شئون]] و امور است. بنابراین، جایی برای [[تدبیر]] امری توسط موجود دیگر باقی نمی‌ماند؛ زیرا خداست که همه امرها و شأنها را تدبیر می‌کند. پس تدبیر کننده امری جز او وجود ندارد.

	۳. [[سیاق]] جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} که متضمن [[حصر]] [[ربوبیت]] و [[اذن]] به [[شفاعت]] و نیز حصر [[مرجعیت]] عباد و آغاز [[خلق]] و اعاده آن، همگی در [[ذات اقدس حق تعالی]] است، قرینه بر حصر [[تدبیر امر]] نیز در ذات اقدس حق تعالی است.		۳. سیاق جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} که متضمن [[حصر]] [[ربوبیت]] و [[اذن]] به [[شفاعت]] و نیز حصر [[مرجعیت]] عباد و آغاز [[خلق]] و اعاده آن، همگی در [[ذات اقدس حق تعالی]] است، قرینه بر حصر [[تدبیر امر]] نیز در ذات اقدس حق تعالی است.

	'''نمونه دوم:''' [[آیات]] سی و یکم تا سی و پنجم [[سوره یونس]]: {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ * فَذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ * كَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُواْ أَنَّهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ * قُلْ هَلْ مِن شُرَكَائِكُم مَّن يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ * قُلْ هَلْ مِن شُرَكَائِكُم مَّن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ يَهِدِّيَ إِلاَّ أَن يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ}}<ref>«بگو: "چه کسى شما را از [[آسمان]] و [[زمین]] روزى مى‌دهد؟ یا چه کسى مالک (و [[خالق]]) گوش و چشم‌هاست؟ و چه کسى زنده را از مرده، و مرده را از زنده بیرون مى‌آورد؟ و چه کسى امور ([[جهان]]) را [[تدبیر]] مى‌کند؟" بزودى (در پاسخ) مى‌گویند: "خدا"، بگو: "پس چرا [[تقوا]] پیشه نمى‌کنید (و راه [[شرک]] مى‌پویید)؟! * این گونه است [[خداوند]]، پروردگارِ [[حقّ]] شما (داراى همه این صفات)! با این حال، بعد از [[حق]]، چه چیزى جز گمراهى وجود دارد؟! پس چرا (از [[پرستش]] او) روى گردان مى‌شوید؟!" * اینچنین [[فرمان]] پروردگارت بر [[فاسقان]] مسلّم شده که آنها (پس از این همه [[لجاجت]] و [[گناه]])، [[ایمان]] نخواهند آورد * بگو: "آیا هیچ‌یک از معبودهاى شما، [[آفرینش]] را آغاز مى‌کند و سپس باز مى‌گرداند؟!" بگو: "تنها [[خدا]] [[آفرینش]] را آغاز کرده، سپس باز مى‌گرداند؛ با این حال، چرا (از حق) روى‌گردان مى‌شوید؟!" * بگو: "آیا هیچ‌یک از معبودهاى شما، به سوى حق [[هدایت]] مى‌کند؟!" بگو: "تنها خدا به حق هدایت مى‌کند. آیا کسى که هدایت به سوى حق مى‌کند براى پیروى شایسته‌تر است، یا آن‌کس که هدایت نمى‌شود مگر هدایتش کنند؟! شما را چه مى‌شود، چگونه داورى مى‌کنید؟!"» [[سوره یونس]]، [[آیه]] ۳۱-۳۵.</ref>.		'''نمونه دوم:''' [[آیات]] سی و یکم تا سی و پنجم [[سوره یونس]]: {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ * فَذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ * كَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُواْ أَنَّهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ * قُلْ هَلْ مِن شُرَكَائِكُم مَّن يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ * قُلْ هَلْ مِن شُرَكَائِكُم مَّن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ يَهِدِّيَ إِلاَّ أَن يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ}}<ref>«بگو: "چه کسى شما را از [[آسمان]] و [[زمین]] روزى مى‌دهد؟ یا چه کسى مالک (و [[خالق]]) گوش و چشم‌هاست؟ و چه کسى زنده را از مرده، و مرده را از زنده بیرون مى‌آورد؟ و چه کسى امور ([[جهان]]) را [[تدبیر]] مى‌کند؟" بزودى (در پاسخ) مى‌گویند: "خدا"، بگو: "پس چرا [[تقوا]] پیشه نمى‌کنید (و راه [[شرک]] مى‌پویید)؟! * این گونه است [[خداوند]]، پروردگارِ [[حقّ]] شما (داراى همه این صفات)! با این حال، بعد از [[حق]]، چه چیزى جز گمراهى وجود دارد؟! پس چرا (از [[پرستش]] او) روى گردان مى‌شوید؟!" * اینچنین [[فرمان]] پروردگارت بر [[فاسقان]] مسلّم شده که آنها (پس از این همه [[لجاجت]] و [[گناه]])، [[ایمان]] نخواهند آورد * بگو: "آیا هیچ‌یک از معبودهاى شما، [[آفرینش]] را آغاز مى‌کند و سپس باز مى‌گرداند؟!" بگو: "تنها [[خدا]] [[آفرینش]] را آغاز کرده، سپس باز مى‌گرداند؛ با این حال، چرا (از حق) روى‌گردان مى‌شوید؟!" * بگو: "آیا هیچ‌یک از معبودهاى شما، به سوى حق [[هدایت]] مى‌کند؟!" بگو: "تنها خدا به حق هدایت مى‌کند. آیا کسى که هدایت به سوى حق مى‌کند براى پیروى شایسته‌تر است، یا آن‌کس که هدایت نمى‌شود مگر هدایتش کنند؟! شما را چه مى‌شود، چگونه داورى مى‌کنید؟!"» [[سوره یونس]]، [[آیه]] ۳۱-۳۵.</ref>.

	در این مجموعه [[آیات]] نیز [[خدای متعال]] با جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} توصیف گردیده است و با توجه به صراحت آیه نخستین و نیز [[سیاق آیات]] و قرائن روشن و فراوان دیگر، بر [[حصر]] این وصف در خدای متعال دلالت دارد.		در این مجموعه [[آیات]] نیز [[خدای متعال]] با جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} توصیف گردیده است و با توجه به صراحت آیه نخستین و نیز سیاق آیات و قرائن روشن و فراوان دیگر، بر [[حصر]] این وصف در خدای متعال دلالت دارد.

	این آیات و آیات پیش و پس آنها ضمن دلالت بر [[حصر حاکمیت]] و [[سلطنت]] و [[مُلک]] در [[ذات خدای متعال]] به ادلّه متعددی در این زمینه اشاره دارند:		این آیات و آیات پیش و پس آنها ضمن دلالت بر [[حصر حاکمیت]] و [[سلطنت]] و [[مُلک]] در [[ذات خدای متعال]] به ادلّه متعددی در این زمینه اشاره دارند:
	# آفرینندگی؛ آفرینندگی خدا خود دلیل بر این است که [[حاکمیت]]، تنها از آنِ اوست. در گذشته به این دلیل اشاره کردیم.		# آفرینندگی؛ آفرینندگی خدا خود دلیل بر این است که [[حاکمیت]]، تنها از آنِ اوست. در گذشته به این دلیل اشاره کردیم.
	# روزیدهندگی؛ چون تنها روزیدهنده خداست، پس هماوست که تنها [[حاکم]] و [[سلطان]] حقّ جهان آفرینش و [[جامعه انسانی]] است.		# روزیدهندگی؛ چون تنها روزیدهنده خداست، پس هماوست که تنها [[حاکم]] و [[سلطان]] حقّ جهان آفرینش و [[جامعه انسانی]] است.
	# [[رهنمایی]] به [[حق]] و ~~[[بینیازی]]~~ از رهنمایی دیگران.		# [[رهنمایی]] به [[حق]] و بی‌نیازی از رهنمایی دیگران.

	از آنجا که [[خدای متعال]] تنها راهنمای به حق است و هر راه‌یافته به حق به [[راهنمایی]] او نیازمند است، بنابراین [[حاکمیت]] و [[سلطنت]] تنها از آن اوست؛ زیرا [[استحقاق]] [[سلطنت]] و [[حکومت]] از آن کسی است که در [[ذات]] خود راهنمای به [[حق]] است و دیگران در راهیابی به حق، نیازمند او و او [[بی‌نیاز]] از [[راهنمایی]] و [[هدایت]] دیگران است. این وصف، مخصوص خداست و کسی [[خدا]] را در این ویژگی [[شریک]] و نظیر نیست.		از آنجا که [[خدای متعال]] تنها راهنمای به حق است و هر راه‌یافته به حق به [[راهنمایی]] او نیازمند است، بنابراین [[حاکمیت]] و [[سلطنت]] تنها از آن اوست؛ زیرا [[استحقاق]] [[سلطنت]] و [[حکومت]] از آن کسی است که در [[ذات]] خود راهنمای به [[حق]] است و دیگران در راهیابی به حق، نیازمند او و او بی‌نیاز از [[راهنمایی]] و [[هدایت]] دیگران است. این وصف، مخصوص خداست و کسی [[خدا]] را در این ویژگی [[شریک]] و نظیر نیست.

	این استدلال‌ها به ضمیمه صراحت [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ}} دلالت بر [[حصر حاکمیت]] در [[ذات خدای متعال]] دارند.		این استدلال‌ها به ضمیمه صراحت [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ}} دلالت بر [[حصر حاکمیت]] در [[ذات خدای متعال]] دارند.
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	# امر یا فعل [[تشریعی]] {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}}.		# امر یا فعل [[تشریعی]] {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}}.

	[[ظاهر آیه]] این است که {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}} بیان و [[تفسیر]] {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} است.		ظاهر آیه این است که {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}} بیان و [[تفسیر]] {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} است.

	جمله {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} کنایه از حکومت و سلطنت خدای متعال است که جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و جملههای قبل و بعد آن به توضیح این حکومت و سلطنت پرداخته است.		جمله {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} کنایه از حکومت و سلطنت خدای متعال است که جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و جملههای قبل و بعد آن به توضیح این حکومت و سلطنت پرداخته است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۲۹
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	:{{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ذَلِكَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ}}<ref>«امور (این جهان) را از آسمان به سوى زمین تدبیر مى‌کند؛ سپس در روزى که مقدار آن هزار سال از سال‌هایى است که شما مى‌شمرید به سوى او بالا مى‌رود (و دنیا پایان مى‌یابد) * او خداوندى است که از پنهان و آشکار باخبر است، و توانا و مهربان است» سوره سجده، آیه ۵-۶.</ref>.		:{{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ذَلِكَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ}}<ref>«امور (این جهان) را از آسمان به سوى زمین تدبیر مى‌کند؛ سپس در روزى که مقدار آن هزار سال از سال‌هایى است که شما مى‌شمرید به سوى او بالا مى‌رود (و دنیا پایان مى‌یابد) * او خداوندى است که از پنهان و آشکار باخبر است، و توانا و مهربان است» سوره سجده، آیه ۵-۶.</ref>.
	:*{{متن قرآن\|قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ}}<ref>«بگو: "خداوندا! اى آفریننده آسمان‌ها و زمین، و آگاه از اسرار نهان و آشکار، تو در میان بندگانت در آنچه درباره آن اختلاف داشته‌اند داورى خواهى کرد"» سوره زمر، آیه ۴۶.</ref>.		:*{{متن قرآن\|قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ}}<ref>«بگو: "خداوندا! اى آفریننده آسمان‌ها و زمین، و آگاه از اسرار نهان و آشکار، تو در میان بندگانت در آنچه درباره آن اختلاف داشته‌اند داورى خواهى کرد"» سوره زمر، آیه ۴۶.</ref>.
	:{{متن قرآن\|اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَى وَمَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعَالِ}}<ref>«خدا از جنین‌هایى که هر (انسان یا حیوان) ماده‌اى حمل مى‌کند آگاه است؛ و نیز از آنچه رحم‌ها کم مى‌کنند (و پیش از موعد مقرّر به دنیا مى‌آورند)، و هم از آنچه افزون مى‌کنند (و بعد از موقع به دنیا مى‌آورند)؛ و هر چیز نزد او مقدار معیّنى دارد * او داناى پنهان و آشکار، و بزرگ و متعالى ~~است »~~ سوره رعد، آیه ۸-۹.</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ... قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا...}}<ref>«بگو: "چه کسى پروردگار آسمان‌ها و زمین است؟" بگو: خداوند یگانه! (سپس) بگو: "آیا خدایانى غیر از او براى خود برگزیده‌اید که (حتى) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما؟)!"» سوره رعد، آیه ۸-۱۶.</ref>.		:{{متن قرآن\|اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَى وَمَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعَالِ}}<ref>«خدا از جنین‌هایى که هر (انسان یا حیوان) ماده‌اى حمل مى‌کند آگاه است؛ و نیز از آنچه رحم‌ها کم مى‌کنند (و پیش از موعد مقرّر به دنیا مى‌آورند)، و هم از آنچه افزون مى‌کنند (و بعد از موقع به دنیا مى‌آورند)؛ و هر چیز نزد او مقدار معیّنى دارد * او داناى پنهان و آشکار، و بزرگ و متعالى است» سوره رعد، آیه ۸-۹.</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ... قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا...}}<ref>«بگو: "چه کسى پروردگار آسمان‌ها و زمین است؟" بگو: خداوند یگانه! (سپس) بگو: "آیا خدایانى غیر از او براى خود برگزیده‌اید که (حتى) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما؟)!"» سوره رعد، آیه ۸-۱۶.</ref>.
	:{{متن قرآن\|قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ سَيَقُولُونَ لِلَّهِ...}}<ref>«بگو: "چه کسى حاکمیت همه موجودات را در دست دارد، و تنها پناه دهنده است و کسی را از او پناهی نیست؟!" * خواهند گفت: "(همه اینها) از آنِ خداست!"».</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن\|عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«او داناى نهان و آشکار است؛ پس برتر است از آنچه همتاى او قرار مى‌دهند!» سوره مؤمنون، آیه ۸۸-۹۲.</ref>.		:{{متن قرآن\|قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ سَيَقُولُونَ لِلَّهِ...}}<ref>«بگو: "چه کسى حاکمیت همه موجودات را در دست دارد، و تنها پناه دهنده است و کسی را از او پناهی نیست؟!" * خواهند گفت: "(همه اینها) از آنِ خداست!"».</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن\|عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«او داناى نهان و آشکار است؛ پس برتر است از آنچه همتاى او قرار مى‌دهند!» سوره مؤمنون، آیه ۸۸-۹۲.</ref>.
	*۲. کلمه {{متن قرآن\|الْأَمْرَ}} در جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} اسم جنس محلّی به الف و لام است که به دلالت اطلاقی، مفید شمول، و در نتیجه شمول [[تدبیر الهی]] نسبت به همه [[شئون]] و امور است. بنابراین، جایی برای [[تدبیر]] امری توسط موجود دیگر باقی نمی‌ماند؛ زیرا خداست که همه امرها و شأنها را [[تدبیر]] می‌کند. پس تدبیر کننده امری جز او وجود ندارد.		*۲. کلمه {{متن قرآن\|الْأَمْرَ}} در جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} اسم جنس محلّی به الف و لام است که به دلالت اطلاقی، مفید شمول، و در نتیجه شمول [[تدبیر الهی]] نسبت به همه [[شئون]] و امور است. بنابراین، جایی برای [[تدبیر]] امری توسط موجود دیگر باقی نمی‌ماند؛ زیرا خداست که همه امرها و شأنها را [[تدبیر]] می‌کند. پس تدبیر کننده امری جز او وجود ندارد.
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	*'''نمونه سوم:''' [[خدای متعال]] در [[سوره رعد]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ}}<ref>«خدا همان کسى است که آسمان‌ها را، بدون ستون‌هایى که بتوانید آنها را ببینید، برافراشت، سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت؛ (و به تدبیر جهان پرداخت؛) و خورشید و ماه را مسخّر ساخت، که هر کدام تا زمان معیّنى حرکت دارند. کارها را او تدبیر مى‌کند؛ آیات را (براى شما) تشریح مى‌نماید؛ شاید به لقاى پروردگارتان یقین پیدا کنید» سوره رعد، آیه ۲.</ref>.		*'''نمونه سوم:''' [[خدای متعال]] در [[سوره رعد]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ}}<ref>«خدا همان کسى است که آسمان‌ها را، بدون ستون‌هایى که بتوانید آنها را ببینید، برافراشت، سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت؛ (و به تدبیر جهان پرداخت؛) و خورشید و ماه را مسخّر ساخت، که هر کدام تا زمان معیّنى حرکت دارند. کارها را او تدبیر مى‌کند؛ آیات را (براى شما) تشریح مى‌نماید؛ شاید به لقاى پروردگارتان یقین پیدا کنید» سوره رعد، آیه ۲.</ref>.
	*در این [[آیه]]، ضمن اشاره به [[وصف]] [[الهی]] "[[تدبیر]] الأمر" به اقسام چهارگانه امر و فعل [[الهی]] اشاره شده است:		*در این [[آیه]]، ضمن اشاره به [[وصف]] [[الهی]] "[[تدبیر]] الأمر" به اقسام چهارگانه امر و فعل [[الهی]] اشاره شده است:
	#[[امر]] یا فعل خلقی {{متن قرآن\|رَفَعَ السَّمَاوَاتِ...}}؛		# [[امر]] یا فعل خلقی {{متن قرآن\|رَفَعَ السَّمَاوَاتِ...}}؛
	#[[امر]] یا فعل تسخیری {{متن قرآن\|وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ}}؛		# [[امر]] یا فعل تسخیری {{متن قرآن\|وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ}}؛
	#[[امر]] یا [[فعل تدبیری]] {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} که شامل همه [[اوامر]] تدبیری از جمله امر تمکینی می‌شود؛		# [[امر]] یا [[فعل تدبیری]] {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} که شامل همه [[اوامر]] تدبیری از جمله امر تمکینی می‌شود؛
	#[[امر]] یا فعل [[تشریعی]] {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}}.		# [[امر]] یا فعل [[تشریعی]] {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}}.
	*ظاهر [[آیه]] این است که {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}} بیان و [[تفسیر]] {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} است.		*ظاهر [[آیه]] این است که {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و {{متن قرآن\|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}} بیان و [[تفسیر]] {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} است.
	*جمله {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} کنایه از [[حکومت]] و [[سلطنت]] [[خدای متعال]] است که جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و جملههای قبل و بعد آن به توضیح این [[حکومت]] و [[سلطنت]] پرداخته است.		*جمله {{متن قرآن\|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} کنایه از [[حکومت]] و [[سلطنت]] [[خدای متعال]] است که جمله {{متن قرآن\|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و جملههای قبل و بعد آن به توضیح این [[حکومت]] و [[سلطنت]] پرداخته است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~تدبیر معصوم~~]]''' است. "'''~~تدبیر امر~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[تدبیر امر در قرآن]] - [[تدبیر امر در حدیث]] - [[تدبیر امر در فقه سیاسی]] ~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = تدبیر معصوم
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[تدبیر امر (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = تدبیر امر
			\| مداخل مرتبط = [[تدبیر امر در قرآن]] - [[تدبیر امر در حدیث]] - [[تدبیر امر در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط = تدبیر امر (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==