تدوین حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۸

2023-03-11T09:48:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] \| پرسش مرتبط = }}

	~~== [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] ==~~

	== اختلاف در دیدگاه دو مذهب ==		== اختلاف در دیدگاه دو مذهب ==

Bahmani در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۴۵

2022-12-22T05:45:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] \| پرسش مرتبط = }}

	== [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] ==		== [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] ==

Bahmani: /* ادامه نگارش حدیث در میان شیعیان */

2022-12-22T05:44:01Z

ادامه نگارش حدیث در میان شیعیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	علمای [[عامه]] [[نقل]] کرده‌اند [[صحابه]] دربارۀ تدوین حدیث دو گروه بودند: گروهی [[مخالف]] بودند و از تدوین حدیث دوری می‌کردند، مانند [[عمر]]، [[ابن مسعود]] و [[زید بن ثابت]] همراه با شماری دیگر از صحابه و [[تابعان]]. گروه دیگر موافق تدوین حدیث بودند یا به تدوین آن پرداختند؛ مانند [[علی]] و فرزندش [[حسن]] {{عم}}، [[انس]]، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] و دیگران<ref>ابن کثیر، الباعث الحثیث، ص۹۹.</ref>؛ بنابراین [[رهبران]] [[تشیع]] هیچ‌گونه مخالفتی با تدوین حدیث نداشتند و [[اصحاب]] خود را به آن [[تشویق]] می‌کردند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۹۸.</ref>.		علمای [[عامه]] [[نقل]] کرده‌اند [[صحابه]] دربارۀ تدوین حدیث دو گروه بودند: گروهی [[مخالف]] بودند و از تدوین حدیث دوری می‌کردند، مانند [[عمر]]، [[ابن مسعود]] و [[زید بن ثابت]] همراه با شماری دیگر از صحابه و [[تابعان]]. گروه دیگر موافق تدوین حدیث بودند یا به تدوین آن پرداختند؛ مانند [[علی]] و فرزندش [[حسن]] {{عم}}، [[انس]]، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] و دیگران<ref>ابن کثیر، الباعث الحثیث، ص۹۹.</ref>؛ بنابراین [[رهبران]] [[تشیع]] هیچ‌گونه مخالفتی با تدوین حدیث نداشتند و [[اصحاب]] خود را به آن [[تشویق]] می‌کردند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۹۸.</ref>.

	== ادامه [[نگارش]] حدیث در میان [[شیعیان]] ==		== ادامه نگارش حدیث در میان [[شیعیان]] ==
	روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان {{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]] {{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]] {{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]] {{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]] {{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]] {{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]] {{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر {{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر {{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]] {{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین {{عم}} رایج بوده است.		روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان {{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]] {{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]] {{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]] {{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]] {{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]] {{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]] {{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر {{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر {{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]] {{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین {{عم}} رایج بوده است.

Bahmani در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۴۳

2022-12-22T05:43:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]~~\| پرسش مرتبط = ~~تدوین حدیث (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] ==		== [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] ==

	== اختلاف در دیدگاه دو مذهب ==		== اختلاف در دیدگاه دو مذهب ==
	[[سیر]] [[تاریخ]] [[نگارش]] [[حدیث]] در میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] سرگذشت متفاوتی دارد. کسانی که [[شعار]] {{عربی\|حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ}}: [[کتاب خدا]] ما را کافی است؛ سر دادند و مانع نگارش وصیت‌نامه [[پیامبر]] {{صل}} شدند<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد حنبل، ج۱، ص۳۲۵-۳۲۶؛ محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، ج۵، ص۱۳۸، کتاب مرض النبی؛ ج۷، ص۹، باب المرضی و الطب (چ دارالفکر)؛ مسلم بن حجاج نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶؛ ابوزکریا یحیی بن شرف نووی، شرح صحیح مسلم، ج۱۱، ص۹۰؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۵۱؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۲، ص۴۷۳؛ ج۲۵، ص۸۸؛ علامه عبدالحسین امینی، الغدیر، ج۵، ص۳۴۱.</ref>، بعدها از تدوین حدیث پیامبر جلوگیری کردند. این ممنوعیت که توسط [[خلیفه دوم]] [[اعمال]] شد، تا [[زمان]] [[عمر بن عبدالعزیز]] (م ۱۰۱) به طور رسمی ادامه یافت و او این ممنوعیت را برداشت<ref>صبحی صالح، علوم الحدیث، ص۳۶.</ref>؛ هرچند در عمل در آن زمان کار مهمی انجام نگرفت و بعدها تدوین حدیث شکل لازم را پیدا کرد؛ چون دوران [[خلافت]] این [[خلیفه]] [[اموی]] بسیار اندک بود.		[[سیر]] [[تاریخ]] [[نگارش]] [[حدیث]] در میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] سرگذشت متفاوتی دارد. کسانی که [[شعار]] {{عربی\|حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ}}: [[کتاب خدا]] ما را کافی است؛ سر دادند و مانع نگارش وصیت‌نامه [[پیامبر]] {{صل}} شدند<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد حنبل، ج۱، ص۳۲۵-۳۲۶؛ محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، ج۵، ص۱۳۸، کتاب مرض النبی؛ ج۷، ص۹، باب المرضی و الطب (چ دارالفکر)؛ مسلم بن حجاج نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶؛ ابوزکریا یحیی بن شرف نووی، شرح صحیح مسلم، ج۱۱، ص۹۰؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۵۱؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۲، ص۴۷۳؛ ج۲۵، ص۸۸؛ علامه عبدالحسین امینی، الغدیر، ج۵، ص۳۴۱.</ref>، بعدها از تدوین حدیث پیامبر جلوگیری کردند. این ممنوعیت که توسط [[خلیفه دوم]] [[اعمال]] شد، تا [[زمان]] [[عمر بن عبدالعزیز]] (م ۱۰۱) به طور رسمی ادامه یافت و او این ممنوعیت را برداشت<ref>صبحی صالح، علوم الحدیث، ص۳۶.</ref>؛ هرچند در عمل در آن زمان کار مهمی انجام نگرفت و بعدها تدوین حدیث شکل لازم را پیدا کرد؛ چون دوران [[خلافت]] این [[خلیفه]] [[اموی]] بسیار اندک بود.
خط ۷:		خط ۸:
	شیعه مانعی برای نگارش حدیث نمی‌دید. [[امیر مؤمنان]] {{ع}} [[رهبر]] [[شیعیان]] خود، دارای آثار متعددی است. ایشان [[یاران]] خود را به [[کتابت حدیث]] [[تشویق]] می‌کرد که به آن اشاره خواهد شد. ایشان به [[کتابت قرآن]] به ترتیب [[نزول]] آن پرداخت<ref>احمد بن یحیی بلاذری، جمل من أنساب الاشراف، ج۲، ص۲۶۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۵۷-۲۵۸ (چ دارالکتب العلمیه)؛ ابن قتیبه، الإمامة و السیاسه، ج۱، ص۳۰؛ عبدالرحمان سیوطی، الإتقان، ج۱، ص۱۲۷، (چ دارالکتب العلمیه)؛ علی متقی هندی، کنز العمال، ج۲، ص۵۸۸.</ref> که به گفته [[ابن سیرین]]، در آن [[دانش]] فراوانی بوده است<ref>ابن عبدالبر، الإستیعاب، ج۳، ص۹۷۴؛ شمس الدین محمد بن احمد ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۳، ص۶۳۷.</ref>. با توجه به اینکه آنچه پیامبر {{صل}} از [[ناسخ و منسوخ]] و [[محکم و متشابه]] می‌گفته، [[حضرت علی]] {{ع}} می‌نوشته است، [[تفسیر قرآن]] را همراه با حوادث و [[اخبار]] درباره [[آیات]] می‌نگاشت<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۱- ۶۴؛ ابونضر محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۱۴.</ref>.		شیعه مانعی برای نگارش حدیث نمی‌دید. [[امیر مؤمنان]] {{ع}} [[رهبر]] [[شیعیان]] خود، دارای آثار متعددی است. ایشان [[یاران]] خود را به [[کتابت حدیث]] [[تشویق]] می‌کرد که به آن اشاره خواهد شد. ایشان به [[کتابت قرآن]] به ترتیب [[نزول]] آن پرداخت<ref>احمد بن یحیی بلاذری، جمل من أنساب الاشراف، ج۲، ص۲۶۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۵۷-۲۵۸ (چ دارالکتب العلمیه)؛ ابن قتیبه، الإمامة و السیاسه، ج۱، ص۳۰؛ عبدالرحمان سیوطی، الإتقان، ج۱، ص۱۲۷، (چ دارالکتب العلمیه)؛ علی متقی هندی، کنز العمال، ج۲، ص۵۸۸.</ref> که به گفته [[ابن سیرین]]، در آن [[دانش]] فراوانی بوده است<ref>ابن عبدالبر، الإستیعاب، ج۳، ص۹۷۴؛ شمس الدین محمد بن احمد ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۳، ص۶۳۷.</ref>. با توجه به اینکه آنچه پیامبر {{صل}} از [[ناسخ و منسوخ]] و [[محکم و متشابه]] می‌گفته، [[حضرت علی]] {{ع}} می‌نوشته است، [[تفسیر قرآن]] را همراه با حوادث و [[اخبار]] درباره [[آیات]] می‌نگاشت<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۱- ۶۴؛ ابونضر محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۱۴.</ref>.

	علمای [[عامه]] [[نقل]] کرده‌اند [[صحابه]] دربارۀ تدوین حدیث دو گروه بودند: گروهی [[مخالف]] بودند و از تدوین حدیث دوری می‌کردند، مانند [[عمر]]، [[ابن مسعود]] و [[زید بن ثابت]] همراه با شماری دیگر از صحابه و [[تابعان]]. گروه دیگر موافق تدوین حدیث بودند یا به تدوین آن پرداختند؛ مانند [[علی]] و فرزندش [[حسن]] {{عم}}، [[انس]]، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] و دیگران<ref>ابن کثیر، الباعث الحثیث، ص۹۹.</ref>؛ بنابراین [[رهبران]] [[تشیع]] هیچ‌گونه مخالفتی با تدوین حدیث نداشتند و [[اصحاب]] خود را به آن [[تشویق]] می‌کردند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ~~ص ۹۸~~.</ref>		علمای [[عامه]] [[نقل]] کرده‌اند [[صحابه]] دربارۀ تدوین حدیث دو گروه بودند: گروهی [[مخالف]] بودند و از تدوین حدیث دوری می‌کردند، مانند [[عمر]]، [[ابن مسعود]] و [[زید بن ثابت]] همراه با شماری دیگر از صحابه و [[تابعان]]. گروه دیگر موافق تدوین حدیث بودند یا به تدوین آن پرداختند؛ مانند [[علی]] و فرزندش [[حسن]] {{عم}}، [[انس]]، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] و دیگران<ref>ابن کثیر، الباعث الحثیث، ص۹۹.</ref>؛ بنابراین [[رهبران]] [[تشیع]] هیچ‌گونه مخالفتی با تدوین حدیث نداشتند و [[اصحاب]] خود را به آن [[تشویق]] می‌کردند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۹۸.</ref>.

	== ادامه [[نگارش]] حدیث در میان [[شیعیان]] ==		== ادامه [[نگارش]] حدیث در میان [[شیعیان]] ==
	روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان {{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]] {{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]] {{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]] {{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]] {{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]] {{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]] {{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر {{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر {{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]] {{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین {{عم}} رایج بوده است.		روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان {{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]] {{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]] {{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]] {{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]] {{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]] {{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]] {{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر {{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر {{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]] {{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین {{عم}} رایج بوده است.

	[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]] {{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref><ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ~~ص ۱۰۶~~.</ref>		[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]] {{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۰۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۲:		خط ۲۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~تدوین~~ حدیث]]		[[رده:حدیث]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:30:29Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = تدوین حدیث (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = تدوین حدیث (پرسش)}}

	==[[تدوین حدیث در سیره معصوم]]==		== [[تدوین حدیث در سیره معصوم]] ==
	==اختلاف در دیدگاه دو مذهب==		== اختلاف در دیدگاه دو مذهب ==
	[[سیر]] [[تاریخ]] [[نگارش]] [[حدیث]] در میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] سرگذشت متفاوتی دارد. کسانی که [[شعار]] {{عربی\|حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ}}: [[کتاب خدا]] ما را کافی است؛ سر دادند و مانع نگارش وصیت‌نامه [[پیامبر]]{{صل}} شدند<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد حنبل، ج۱، ص۳۲۵-۳۲۶؛ محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، ج۵، ص۱۳۸، کتاب مرض النبی؛ ج۷، ص۹، باب المرضی و الطب (چ دارالفکر)؛ مسلم بن حجاج نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶؛ ابوزکریا یحیی بن شرف نووی، شرح صحیح مسلم، ج۱۱، ص۹۰؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۵۱؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۲، ص۴۷۳؛ ج۲۵، ص۸۸؛ علامه عبدالحسین امینی، الغدیر، ج۵، ص۳۴۱.</ref>، بعدها از تدوین حدیث پیامبر جلوگیری کردند. این ممنوعیت که توسط [[خلیفه دوم]] [[اعمال]] شد، تا [[زمان]] [[عمر بن عبدالعزیز]] (م ۱۰۱) به طور رسمی ادامه یافت و او این ممنوعیت را برداشت<ref>صبحی صالح، علوم الحدیث، ص۳۶.</ref>؛ هرچند در عمل در آن زمان کار مهمی انجام نگرفت و بعدها تدوین حدیث شکل لازم را پیدا کرد؛ چون دوران [[خلافت]] این [[خلیفه]] [[اموی]] بسیار اندک بود.		[[سیر]] [[تاریخ]] [[نگارش]] [[حدیث]] در میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] سرگذشت متفاوتی دارد. کسانی که [[شعار]] {{عربی\|حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ}}: [[کتاب خدا]] ما را کافی است؛ سر دادند و مانع نگارش وصیت‌نامه [[پیامبر]] {{صل}} شدند<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد حنبل، ج۱، ص۳۲۵-۳۲۶؛ محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، ج۵، ص۱۳۸، کتاب مرض النبی؛ ج۷، ص۹، باب المرضی و الطب (چ دارالفکر)؛ مسلم بن حجاج نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶؛ ابوزکریا یحیی بن شرف نووی، شرح صحیح مسلم، ج۱۱، ص۹۰؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۵۱؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۲، ص۴۷۳؛ ج۲۵، ص۸۸؛ علامه عبدالحسین امینی، الغدیر، ج۵، ص۳۴۱.</ref>، بعدها از تدوین حدیث پیامبر جلوگیری کردند. این ممنوعیت که توسط [[خلیفه دوم]] [[اعمال]] شد، تا [[زمان]] [[عمر بن عبدالعزیز]] (م ۱۰۱) به طور رسمی ادامه یافت و او این ممنوعیت را برداشت<ref>صبحی صالح، علوم الحدیث، ص۳۶.</ref>؛ هرچند در عمل در آن زمان کار مهمی انجام نگرفت و بعدها تدوین حدیث شکل لازم را پیدا کرد؛ چون دوران [[خلافت]] این [[خلیفه]] [[اموی]] بسیار اندک بود.

	شیعه مانعی برای نگارش حدیث نمی‌دید. [[امیر مؤمنان]]{{ع}} [[رهبر]] [[شیعیان]] خود، دارای آثار متعددی است. ایشان [[یاران]] خود را به [[کتابت حدیث]] [[تشویق]] می‌کرد که به آن اشاره خواهد شد. ایشان به [[کتابت قرآن]] به ترتیب [[نزول]] آن پرداخت<ref>احمد بن یحیی بلاذری، جمل من أنساب الاشراف، ج۲، ص۲۶۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۵۷-۲۵۸ (چ دارالکتب العلمیه)؛ ابن قتیبه، الإمامة و السیاسه، ج۱، ص۳۰؛ عبدالرحمان سیوطی، الإتقان، ج۱، ص۱۲۷، (چ دارالکتب العلمیه)؛ علی متقی هندی، کنز العمال، ج۲، ص۵۸۸.</ref> که به گفته [[ابن سیرین]]، در آن [[دانش]] فراوانی بوده است<ref>ابن عبدالبر، الإستیعاب، ج۳، ص۹۷۴؛ شمس الدین محمد بن احمد ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۳، ص۶۳۷.</ref>. با توجه به اینکه آنچه پیامبر{{صل}} از [[ناسخ و منسوخ]] و [[محکم و متشابه]] می‌گفته، [[حضرت علی]]{{ع}} می‌نوشته است، [[تفسیر قرآن]] را همراه با حوادث و [[اخبار]] درباره [[آیات]] می‌نگاشت<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۱- ۶۴؛ ابونضر محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۱۴.</ref>.		شیعه مانعی برای نگارش حدیث نمی‌دید. [[امیر مؤمنان]] {{ع}} [[رهبر]] [[شیعیان]] خود، دارای آثار متعددی است. ایشان [[یاران]] خود را به [[کتابت حدیث]] [[تشویق]] می‌کرد که به آن اشاره خواهد شد. ایشان به [[کتابت قرآن]] به ترتیب [[نزول]] آن پرداخت<ref>احمد بن یحیی بلاذری، جمل من أنساب الاشراف، ج۲، ص۲۶۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۵۷-۲۵۸ (چ دارالکتب العلمیه)؛ ابن قتیبه، الإمامة و السیاسه، ج۱، ص۳۰؛ عبدالرحمان سیوطی، الإتقان، ج۱، ص۱۲۷، (چ دارالکتب العلمیه)؛ علی متقی هندی، کنز العمال، ج۲، ص۵۸۸.</ref> که به گفته [[ابن سیرین]]، در آن [[دانش]] فراوانی بوده است<ref>ابن عبدالبر، الإستیعاب، ج۳، ص۹۷۴؛ شمس الدین محمد بن احمد ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۳، ص۶۳۷.</ref>. با توجه به اینکه آنچه پیامبر {{صل}} از [[ناسخ و منسوخ]] و [[محکم و متشابه]] می‌گفته، [[حضرت علی]] {{ع}} می‌نوشته است، [[تفسیر قرآن]] را همراه با حوادث و [[اخبار]] درباره [[آیات]] می‌نگاشت<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۱- ۶۴؛ ابونضر محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۱۴.</ref>.

	علمای [[عامه]] [[نقل]] کرده‌اند [[صحابه]] دربارۀ تدوین حدیث دو گروه بودند: گروهی [[مخالف]] بودند و از تدوین حدیث دوری می‌کردند، مانند [[عمر]]، [[ابن مسعود]] و [[زید بن ثابت]] همراه با شماری دیگر از صحابه و [[تابعان]]. گروه دیگر موافق تدوین حدیث بودند یا به تدوین آن پرداختند؛ مانند [[علی]] و فرزندش [[حسن]]{{عم}}، [[انس]]، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] و دیگران<ref>ابن کثیر، الباعث الحثیث، ص۹۹.</ref>؛ بنابراین [[رهبران]] [[تشیع]] هیچ‌گونه مخالفتی با تدوین حدیث نداشتند و [[اصحاب]] خود را به آن [[تشویق]] می‌کردند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۹۸.</ref>		علمای [[عامه]] [[نقل]] کرده‌اند [[صحابه]] دربارۀ تدوین حدیث دو گروه بودند: گروهی [[مخالف]] بودند و از تدوین حدیث دوری می‌کردند، مانند [[عمر]]، [[ابن مسعود]] و [[زید بن ثابت]] همراه با شماری دیگر از صحابه و [[تابعان]]. گروه دیگر موافق تدوین حدیث بودند یا به تدوین آن پرداختند؛ مانند [[علی]] و فرزندش [[حسن]] {{عم}}، [[انس]]، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] و دیگران<ref>ابن کثیر، الباعث الحثیث، ص۹۹.</ref>؛ بنابراین [[رهبران]] [[تشیع]] هیچ‌گونه مخالفتی با تدوین حدیث نداشتند و [[اصحاب]] خود را به آن [[تشویق]] می‌کردند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۹۸.</ref>

	==ادامه [[نگارش]] حدیث در میان [[شیعیان]]==		== ادامه [[نگارش]] حدیث در میان [[شیعیان]] ==
	روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان{{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]]{{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]]{{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]]{{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]]{{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]]{{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر{{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر{{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]]{{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین{{عم}} رایج بوده است.		روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان {{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]] {{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]] {{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]] {{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]] {{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]] {{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]] {{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر {{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر {{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]] {{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین {{عم}} رایج بوده است.

	[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]]{{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref><ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۰۶.</ref>		[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]] {{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref><ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۰۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:53:12Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = تدوین حدیث (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = تدوین حدیث (پرسش)}}

خط ۲۴:		خط ۲۳:

	[[رده:تدوین حدیث]]		[[رده:تدوین حدیث]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:59:41Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۲۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان{{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]]{{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]]{{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]]{{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]]{{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]]{{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر{{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر{{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]]{{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین{{عم}} رایج بوده است.		روند تدوین حدیث و خبر بعد از امیر مؤمنان{{ع}} نیز ادامه داشت. [[رهبران]] و [[امامان شیعه]] آثار متعددی در این زمینه به یادگار گذاشته‌اند. [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} و [[صحیفه سجادیه]] آن حضرت<ref>ابن شهرآشوب، معالم العلماء، ص۲؛ محمد بن حسن حر عاملی، الفوائد الطوسیه، ص۲۴۲.</ref> و نامه‌های [[امامان]] بخشی از این مکتوبات مهم است که مرحوم [[احمدی میانجی]] در مکاتیب الأئمه آنها را گردآوری کرده است. [[توحید]] [[مفضل]]، [[مصباح الشریعه]] که منسوب به [[امام صادق]]{{ع}} است و [[مسند]] [[زید بن علی]] فرزند [[حضرت سجاد]]{{ع}} نیز از کتاب‌های در دسترس است. این روش باعث شد [[یاران امام باقر]] و [[امام صادق]]{{عم}} به توصیه آن بزرگان، به [[نگارش]] [[حدیث]] روی آورند و به آنچه می‌نوشتند و خود برای اولین بار جمع می‌کردند، اصل می‌گفتند. تدوین حدیث به گونه‌ای در میان [[یاران]] امامین [[صادقین]]{{عم}} رواج داشت که نوشته‌اند یکی از خیانت‌های مغیرﺓ بن [[سعید]] که درباره [[امام باقر]]{{ع}} [[غلو]] می‌کرد، این بود که کتاب‌های یاران امام باقر{{ع}} را توسط یاران ناشناخته خود می‌گرفت و به صورت نهانی در آنها [[احادیث]] [[کفرآمیز]] و زندقه‌گونه وارد می‌کرد و به امام باقر{{ع}} نسبت می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۵، ح۴۰۲.</ref>. مشابه آن را [[ابو الخطاب]] [[محمد]] بن مقلاص درباره کتاب‌های [[یاران امام صادق]]{{ع}} انجام می‌داد<ref>شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال، ص۲۲۴.</ref>؛ این گزارش‌ها نشان می‌دهد تألیف کتاب در آن [[زمان]] توسط یاران صادقین{{عم}} رایج بوده است.

	[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]]{{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۰۶.</ref>		[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]]{{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref><ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۰۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:41:56Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = تدوین حدیث (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[تدوین حدیث در حدیث]] - [[تدوین حدیث در اخلاق اسلامی]] - [[تدوین حدیث در کلام اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[تدوین حدیث (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==[[تدوین حدیث در سیره معصوم]]==		==[[تدوین حدیث در سیره معصوم]]==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-04-21T10:13:28Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۳
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]]{{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۰۶.</ref>		[[ابن طاووس]] می‌نویسد: گروهی از یاران [[ابوالحسن]] [[امام کاظم]]{{ع}} از [[خاندان]] و شیعیانش در مجلس [[حضرت]] حاضر بودند و در آستین‌های آنان لوح‌های نازکی از آبنوس<ref>ابنوس: درختی شبیه درخت عناب که چوبش بسیار گران بوده است (علی اکبر دهخدا؛ لغت نامه؛ ذیل واژه «ابنوس»).</ref> بود که هرگاه [[امام]] سخنی می‌فرمود یا درباره موضوعی فتوایی می‌داد، آن را می‌نوشتند<ref>ابن طاووس، مهج الدعوات، ص۲۱۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۳ و ج۹۱، ص۳۲۰؛ میرزاحسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۲۹۲؛ شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۲۷ ۱۲۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۰۶.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T19:08:14Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۳۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:تدوین حدیث]]		[[رده:تدوین حدیث]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]