تربیت علمی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-23T08:20:27Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۱۲۸:		خط ۱۲۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:سیره ~~معصوم~~]]		[[رده:سیره علمی]]
	[[رده:تربیت]]		[[رده:تربیت]]

Bahmani در ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۶

2024-10-22T09:46:18Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۹

2024-10-22T09:39:19Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۰

2024-10-22T08:00:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = تربیت		\| موضوع مرتبط = تربیت
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط = [[تربیت علمی در تربیت اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۲

2024-10-01T09:12:17Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* تفاوت روش سؤال و جواب با روش پرسش و پاسخ معروف در روش تدریس */

2024-10-01T09:10:53Z

تفاوت روش سؤال و جواب با روش پرسش و پاسخ معروف در روش تدریس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۵۱۷:		خط ۵۱۷:
	موارد یاد شده در این قسمت، نمونه‌هایی بود از استفاده [[معصومان]]{{عم}} از نوع دوم از روش سؤال و جواب در [[آموزش]] [[اصحاب]] و [[یاران]].<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۴۳.</ref>.		موارد یاد شده در این قسمت، نمونه‌هایی بود از استفاده [[معصومان]]{{عم}} از نوع دوم از روش سؤال و جواب در [[آموزش]] [[اصحاب]] و [[یاران]].<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۴۳.</ref>.

	====تفاوت روش سؤال و جواب با روش [[پرسش و پاسخ]] معروف در روش [[تدریس]]====		====تفاوت روش سؤال و جواب با روش پرسش و پاسخ معروف در روش [[تدریس]]====
	باید به این نکته توجه شود که این روش با آنچه امروزه به روش پرسش و پاسخ، در محافل [[علمی]] شناخته شده، تفاوت دارد، گرچه شباهت‌هایی نیز با هم دارند؛ زیرا نوع اول از این روش کاملاً عکس روش پرسش و پاسخ است. در روش پرسش و پاسخ، [[پرسش]] از سوی استاد طرح می‌شود و پاسخ از سوی [[شاگرد]]، در حالی که در این قسم پرسش از سوی شاگرد و پاسخ از امام و [[معصوم]] است.		باید به این نکته توجه شود که این روش با آنچه امروزه به روش پرسش و پاسخ، در محافل [[علمی]] شناخته شده، تفاوت دارد، گرچه شباهت‌هایی نیز با هم دارند؛ زیرا نوع اول از این روش کاملاً عکس روش پرسش و پاسخ است. در روش پرسش و پاسخ، [[پرسش]] از سوی استاد طرح می‌شود و پاسخ از سوی [[شاگرد]]، در حالی که در این قسم پرسش از سوی شاگرد و پاسخ از امام و [[معصوم]] است.
	نوع دوم از این روش نیز با روش پرسش و پاسخ متفاوت است؛ زیرا در روش پرسش و پاسخ، استاد برای اینکه شاگرد را به پاسخ صحیح [[هدایت]] کند، پرسش‌های پی در پی طرح می‌کند؛ اما در این قسم، معصوم تنها یک سؤال مطرح می‌کند، نه پرسش‌های پیوسته.		نوع دوم از این روش نیز با روش پرسش و پاسخ متفاوت است؛ زیرا در روش پرسش و پاسخ، استاد برای اینکه شاگرد را به پاسخ صحیح [[هدایت]] کند، پرسش‌های پی در پی طرح می‌کند؛ اما در این قسم، معصوم تنها یک سؤال مطرح می‌کند، نه پرسش‌های پیوسته.

Bahmani: /* شرایط و آداب مناظره */

2024-10-01T09:10:25Z

شرایط و آداب مناظره

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۳۲۸:		خط ۳۲۸:
	نتیجه اینکه: [[مناظره]]، به معنای نظر کردن و بحث و [[گفتگو]] با هم در امری برای کشف [[حقیقت]] آن است و این غیر از [[جدل]] است که هدف آن، [[غلبه]] بر دیگری است؛ ولی چون معمولاً در مناظره از این هدف [[غفلت]] شده، از مغالطه و دلیل [[باطل]] نیز در آن استفاده می‌‌شود، به آن جدل و [[مجادله]] نیز می‌گویند.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۲۲.</ref>.		نتیجه اینکه: [[مناظره]]، به معنای نظر کردن و بحث و [[گفتگو]] با هم در امری برای کشف [[حقیقت]] آن است و این غیر از [[جدل]] است که هدف آن، [[غلبه]] بر دیگری است؛ ولی چون معمولاً در مناظره از این هدف [[غفلت]] شده، از مغالطه و دلیل [[باطل]] نیز در آن استفاده می‌‌شود، به آن جدل و [[مجادله]] نیز می‌گویند.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۲۲.</ref>.

	====شرایط و [[آداب مناظره]]====		====شرایط و آداب مناظره====
	مناظره در [[اسلام]] دارای [[آداب]] و شرایطی است که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:		مناظره در [[اسلام]] دارای [[آداب]] و شرایطی است که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
	#هدف از مناظره باید کشف حقیقت و رسیدن به آن باشد؛ زیرا اگر هدف غیر از این باشد - اعم از اینکه هدف اظهار فضل و کمال باشد و یا [[تحقیر]] و به [[خواری]] کشاندن طرف مناظره و یا [[الزام]] و غلبه بر او - با عنوان‌های: «[[مراء]]» و «جدال غیر أحسن»، از آن [[نهی]] شده است؛ پس، هدف از مناظره باید تنها کشف و بیان حقیقت باشد، نه غیر آن.		#هدف از مناظره باید کشف حقیقت و رسیدن به آن باشد؛ زیرا اگر هدف غیر از این باشد - اعم از اینکه هدف اظهار فضل و کمال باشد و یا [[تحقیر]] و به [[خواری]] کشاندن طرف مناظره و یا [[الزام]] و غلبه بر او - با عنوان‌های: «[[مراء]]» و «جدال غیر أحسن»، از آن [[نهی]] شده است؛ پس، هدف از مناظره باید تنها کشف و بیان حقیقت باشد، نه غیر آن.

Bahmani: /* مقایسه روش خطابه با روش سخنرانی در تدریس */

2024-10-01T09:10:09Z

مقایسه روش خطابه با روش سخنرانی در تدریس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۳۰۳:		خط ۳۰۳:
	بنابراین، [[خطابه]] یکی از شیوه‌هایی بوده است که برخی [[معصومان]]{{عم}}، در راستای [[آموزش]] [[اعتقادات]]، [[احکام]] و [[اخلاق اسلامی]] به عموم [[مردم]]، از آن بهره می‌‌برده‌اند.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۱۸.</ref>.		بنابراین، [[خطابه]] یکی از شیوه‌هایی بوده است که برخی [[معصومان]]{{عم}}، در راستای [[آموزش]] [[اعتقادات]]، [[احکام]] و [[اخلاق اسلامی]] به عموم [[مردم]]، از آن بهره می‌‌برده‌اند.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۱۸.</ref>.

	====مقایسه روش خطابه با روش [[سخنرانی]] در [[تدریس]]====		====مقایسه روش خطابه با روش سخنرانی در [[تدریس]]====
	با توجه به ویژگی‌هایی که برای خطابه بیان کردیم، می‌‌توان گفت: روش خطابه با روش سخنرانی در تدریس، شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد:		با توجه به ویژگی‌هایی که برای خطابه بیان کردیم، می‌‌توان گفت: روش خطابه با روش سخنرانی در تدریس، شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد:
	'''شباهت‌ها'''		'''شباهت‌ها'''
خط ۳۱۰:		خط ۳۱۰:
	#مخاطبان هر دو روش جمع و گروه هستند و این دو از روش‌های آموزش جمعی و گروهی است، نه روش‌های آموزش انفرادی.		#مخاطبان هر دو روش جمع و گروه هستند و این دو از روش‌های آموزش جمعی و گروهی است، نه روش‌های آموزش انفرادی.
	'''تفاوت‌ها'''		'''تفاوت‌ها'''
	#مخاطبان تدریس به روش سخنرانی، همواره افرادی خاص و تحصیل کرده‌اند که در کلاس درس و با شرایط و ویژگی‌های خاصی گرد هم می‌‌آیند و به سخنرانی استاد گوش می‌‌سپرند، در حالی که مخاطبان روش خطابه عموم مردم، اعم از [[کودک]] و بزرگسال، [[زن]] و مرد، باسواد و بی‌سواد هستند که در کنار یکدیگر به خطابه [[خطیب]] گوش می‌‌دهند.		#مخاطبان تدریس به روش سخنرانی، همواره افرادی خاص و تحصیل کرده‌اند که در کلاس درس و با شرایط و ویژگی‌های خاصی گرد هم می‌‌آیند و به سخنرانی استاد گوش می‌‌سپرند، در حالی که مخاطبان روش خطابه عموم مردم، اعم از کودک و بزرگسال، [[زن]] و مرد، باسواد و بی‌سواد هستند که در کنار یکدیگر به خطابه خطیب گوش می‌‌دهند.
	#مکان سخنرانی بیشتر کلاس درس یا مکان‌هایی است که برای تحصیل آماده شده است، در حالی که مکان خطابه بیشتر مکان‌های عمومی است، مانند [[مساجد]]، [[حسینیه‌ها]]، سالن‌های اجتماعات و....		#مکان سخنرانی بیشتر کلاس درس یا مکان‌هایی است که برای تحصیل آماده شده است، در حالی که مکان خطابه بیشتر مکان‌های عمومی است، مانند [[مساجد]]، [[حسینیه‌ها]]، سالن‌های اجتماعات و....
	#در روش سخنرانی، استاد موظف است درباره محور خاصی به سخنرانی بپردازد، در حالی که در روش خطابه، خطیب معمولاً مطالب و موضوعات متنوع و متفاوتی را بررسی می‌‌کند و بسا در یک خطابه از چندین موضوع سخن بگوید.		#در روش سخنرانی، استاد موظف است درباره محور خاصی به سخنرانی بپردازد، در حالی که در روش خطابه، خطیب معمولاً مطالب و موضوعات متنوع و متفاوتی را بررسی می‌‌کند و بسا در یک خطابه از چندین موضوع سخن بگوید.

Bahmani: /* روش خطابه */

2024-10-01T09:09:40Z

روش خطابه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۹
خط ۲۵۱:		خط ۲۵۱:
	در این مبحث به بررسی چند روش از روش‌های آموزشی که [[معصومان]]{{عم}} محتوای آموزشی خود را از آن راه‌ها به دیگران یاد می‌دادند، می‌پردازیم. این روش‌ها، روش‌هایی کلی‌اند که ممکن است در درون آنها شیوه‌ها و فنون آموزشی نیز مطرح باشد.		در این مبحث به بررسی چند روش از روش‌های آموزشی که [[معصومان]]{{عم}} محتوای آموزشی خود را از آن راه‌ها به دیگران یاد می‌دادند، می‌پردازیم. این روش‌ها، روش‌هایی کلی‌اند که ممکن است در درون آنها شیوه‌ها و فنون آموزشی نیز مطرح باشد.

	===روش [[خطابه]]===		===روش خطابه===
	====مفهوم‌شناسی====		====مفهوم‌شناسی====
	خطابه - از ماده «خطب» - به معنای [[کلامی]] است که بین دو نفر رد و بدل می‌‌شود<ref>ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، ذیل: «خطب»</ref>. در اصطلاح [[اهل]] ~~[[منطق]]،~~ خطابه از صناعات [[خمس]] به شمار می‌‌رود که در آن با [[سخن گفتن]] در برابر دیگران، می‌‌توان آنان را [[اقناع]] کرد. خطابه از صناعات دیگر ([[برهان]]، [[جدل]]، [[سفسطه]] و [[شعر]]) نافذتر و مؤثرتر است<ref>خوانساری، محمد، شرح غررالحکم و دررالکلم، ص۱۰۷</ref>.		خطابه - از ماده «خطب» - به معنای [[کلامی]] است که بین دو نفر رد و بدل می‌‌شود<ref>ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، ذیل: «خطب»</ref>. در اصطلاح [[اهل]] منطق، خطابه از صناعات [[خمس]] به شمار می‌‌رود که در آن با [[سخن گفتن]] در برابر دیگران، می‌‌توان آنان را [[اقناع]] کرد. خطابه از صناعات دیگر ([[برهان]]، [[جدل]]، [[سفسطه]] و [[شعر]]) نافذتر و مؤثرتر است<ref>خوانساری، محمد، شرح غررالحکم و دررالکلم، ص۱۰۷</ref>.
	[[ارسطو]] می‌گوید: خطابه، صناعتی است که توسط آن بتوان در هر امری از امور جزئی، دیگران را در حد امکان اقناع نمود<ref>ضیائی، علی اکبر، آیین سخنوری و نگرش بر تاریخ آن، ص۳</ref>.		[[ارسطو]] می‌گوید: خطابه، صناعتی است که توسط آن بتوان در هر امری از امور جزئی، دیگران را در حد امکان اقناع نمود<ref>ضیائی، علی اکبر، آیین سخنوری و نگرش بر تاریخ آن، ص۳</ref>.

Bahmani: /* روش‌های آموزشی در سیره تربیتی پیامبر{{صل}} و اهل بیت{{عم}} */

2024-10-01T09:09:20Z

روش‌های آموزشی در سیره تربیتی پیامبر{{صل}} و اهل بیت{{عم}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۹
خط ۲۳۶:		خط ۲۳۶:
	به این ترتیب امام{{ع}} آموخته‌های شاگردان خود را ارزیابی کرد و به آنان فهماند که کدام یک از این راه‌ها درست‌تر است.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۰۵.</ref>.		به این ترتیب امام{{ع}} آموخته‌های شاگردان خود را ارزیابی کرد و به آنان فهماند که کدام یک از این راه‌ها درست‌تر است.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی\|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۳۰۵.</ref>.

	==روش‌های [[آموزشی]] در [[سیره تربیتی پیامبر]]{{صل}} و [[اهل بیت]]{{عم}}==		==روش‌های [[آموزشی]] در سیره تربیتی پیامبر{{صل}} و [[اهل بیت]]{{عم}}==
	زمانی که از [[تربیت]] سخن می‌گوییم و آن را از ابعاد و وجوه مختلف بررسی می‌کنیم، طبعاً مسئله روش [[تربیتی]] نیز مطرح می‌شود. با توجه به اهمیتی که روش تربیتی [[معصومان]]{{عم}} به منظور ارائه محتوا و اثرگذاری آن بر روی مخاطب دارد در این مبحث به بررسی روش‌های آموزشی مبتنی بر سیره تربیتی پیامبر{{صل}} و اهل بیت{{عم}} خواهیم پرداخت.		زمانی که از [[تربیت]] سخن می‌گوییم و آن را از ابعاد و وجوه مختلف بررسی می‌کنیم، طبعاً مسئله روش [[تربیتی]] نیز مطرح می‌شود. با توجه به اهمیتی که روش تربیتی [[معصومان]]{{عم}} به منظور ارائه محتوا و اثرگذاری آن بر روی مخاطب دارد در این مبحث به بررسی روش‌های آموزشی مبتنی بر سیره تربیتی پیامبر{{صل}} و اهل بیت{{عم}} خواهیم پرداخت.
	در این راستا ابتدا مفهوم روش را در لغت و اصطلاح تعریف و تفاوت آن را با فن و شیوه بیان می‌کنیم، سپس برخی از مهم‌ترین روش‌های آموزشی؛ یعنی روش ~~[[خطابه]]، [[مناظره]]،~~ و سؤال و جواب را در [[سیره معصومان]]{{عم}} بررسی خواهیم کرد.		در این راستا ابتدا مفهوم روش را در لغت و اصطلاح تعریف و تفاوت آن را با فن و شیوه بیان می‌کنیم، سپس برخی از مهم‌ترین روش‌های آموزشی؛ یعنی روش خطابه، مناظره، و سؤال و جواب را در [[سیره معصومان]]{{عم}} بررسی خواهیم کرد.

	'''مفهوم روش''': روش، معادل کلمه [[انگلیسی]] method در لغت به معانی متعدد، از جمله: قاعده، [[قانون]]، [[شیوه]]، اسلوب، سبک، منوال و... آمده است<ref>شعاری‌نژاد علی اکبر، فرهنگ علوم رفتاری، ذیل method</ref>.		'''مفهوم روش''': روش، معادل کلمه انگلیسی method در لغت به معانی متعدد، از جمله: قاعده، [[قانون]]، [[شیوه]]، اسلوب، سبک، منوال و... آمده است<ref>شعاری‌نژاد علی اکبر، فرهنگ علوم رفتاری، ذیل method</ref>.
	روش، در اصطلاح نیز به چند معنا، از جمله معانی زیر آمده است:		روش، در اصطلاح نیز به چند معنا، از جمله معانی زیر آمده است:
	- راه [[منظم]] و سیستماتیک بررسی [[حقایق]] و مفاهیم (همان‌جا)؛ تعیین طریق انجام یک فعالیت یا امر<ref>حسینی نسب، سید داوود و اصغر اقدم، فرهنگ تعلیم و تربیت، ص۴۹۷</ref>؛ راهی که به منظور دستیابی به [[حقیقت]] در [[علوم]] باید پیمود<ref>ساروخانی، باقر، دائرة المعارف علوم اجتماعی، ص۴۴۶</ref>.		- راه [[منظم]] و سیستماتیک بررسی [[حقایق]] و مفاهیم (همان‌جا)؛ تعیین طریق انجام یک فعالیت یا امر<ref>حسینی نسب، سید داوود و اصغر اقدم، فرهنگ تعلیم و تربیت، ص۴۹۷</ref>؛ راهی که به منظور دستیابی به [[حقیقت]] در [[علوم]] باید پیمود<ref>ساروخانی، باقر، دائرة المعارف علوم اجتماعی، ص۴۴۶</ref>.