تربیت فرزند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-23T09:49:53Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:
	[[رده:اخلاق اسلامی]]		[[رده:اخلاق اسلامی]]
	[[رده:تربیت]]		[[رده:تربیت]]
			[[رده:خانواده]]

Bahmani در ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۵

2024-10-07T06:55:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[مهر]]\|روز=[[16]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = تربیت		\| موضوع مرتبط = تربیت
خط ۱۳۹:		خط ۱۳۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	~~# [[پرونده:IM009705.jpg\|22px]] [[حیدر مظفری ورسی\|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)\|'''مادران چهارده معصوم''']]~~
	# [[پرونده:IM009876.jpg\|22px]] [[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|'''سیره خانوادگی ائمه معصوم''']]		# [[پرونده:IM009876.jpg\|22px]] [[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|'''سیره خانوادگی ائمه معصوم''']]
	# [[پرونده:IM010678.jpg\|22px]] [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|'''سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت''']]		# [[پرونده:IM010678.jpg\|22px]] [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|'''سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت''']]

Bahmani در ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۲

2024-10-07T06:52:42Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2024-10-07T06:34:17Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۴
خط ۱۳۰:		خط ۱۳۰:

	والدین موظفند با [[جدیت]] و [[هوشیاری]] امور مربوط به [[ازدواج]] فرزند خویش را پیگیری و بر اساس معیارهای اصیل [[اسلامی]]، همسری شایسته برای وی [[انتخاب]] کنند. در [[روایات اسلامی]] معیارهای فراوانی برای [[انتخاب همسر]] معرفی شده است: از جمله [[پرهیزکاری]]، [[امانتداری]] و [[خوش‌اخلاقی]]. یکی از [[حقوق فرزندان]] به ویژه [[دختران]] در امر ازدواج، [[مشورت]] کردن با آنها در این موضوع است. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده‌‌اند: اگر هر یک از شما بخواهد دختر خود را شوهر دهد، نخست با دختر مشورت کند<ref>متقی هندی، کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج۱۶، ص۳۱۱.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۶۴؛ [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۹.</ref>		والدین موظفند با [[جدیت]] و [[هوشیاری]] امور مربوط به [[ازدواج]] فرزند خویش را پیگیری و بر اساس معیارهای اصیل [[اسلامی]]، همسری شایسته برای وی [[انتخاب]] کنند. در [[روایات اسلامی]] معیارهای فراوانی برای [[انتخاب همسر]] معرفی شده است: از جمله [[پرهیزکاری]]، [[امانتداری]] و [[خوش‌اخلاقی]]. یکی از [[حقوق فرزندان]] به ویژه [[دختران]] در امر ازدواج، [[مشورت]] کردن با آنها در این موضوع است. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده‌‌اند: اگر هر یک از شما بخواهد دختر خود را شوهر دهد، نخست با دختر مشورت کند<ref>متقی هندی، کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج۱۶، ص۳۱۱.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۶۴؛ [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۹.</ref>

			=== نکات سه‌گانه ===
			در پایان باید به سه نکته و اصل اساسی در تربیت فرزندان اشاره کرد:
			# بستر آموزش و [[تربیت فرزند]] که باید در تمام مراحل زندگی [[انسان]] نیز وجود داشته باشد، باید بر پایه [[محبت]] و پیروی از پیامبر{{صل}} و [[معصومین]]{{عم}} و آشنایی با [[قرائت قرآن]] و [[مفاهیم آن]] باشد که خود می‌تواند امر تربیت را آسان‌تر کند و بر کیفیت آن بیفزاید.
			# از امور دیگری که در [[تعلیم و تربیت]] فرزند باید بدان توجه کرد، مسئله [[زمان]] و مکان است. پدر و مادر باید بدانند که فرزندشان برای [[زندگی]] در میان نسل دیگری آماده می‌شود؛ بنابراین در [[انتخاب]] روش‌ها و ابزارهای لازم جهت [[آموزش]] و تربیت و [[آداب]] و رسومی که کودک می‌آموزد، باید [[وسواس]] و دقت کافی به [[خرج]] دهند، به عبارتی دیگر [[آداب و سنن]] و روش‌ها و ابزارهای [[آموزشی]] و [[تربیتی]] [[حاکم]] بر زمان والدین با روش‌های متداول [[آینده]] و یا زمان [[یادگیری]] کودک متفاوت است و آنچه تغییرپذیر نیست، اصول آموزشی و تربیتی است که در مورد همه [[انسان‌ها]]، در هر جا و هر زمانی که زندگی کنند ثابت و با پرجاست.
			# فرزندان همیشه نیازمند حمایت، [[مراقبت]] و راهنمایی‌های والدین هستند. پدر و مادر نیز نباید فرزندان خود را از این [[الطاف]] و دعای خیرشان [[محروم]] کنند. با این حال باید بدانند که اوج این توجه و حمایت و مراقبت تا دوران جوانی فرزند است و از آن به بعد و زمانی که [[شخصیت]] کودک با هر خصوصیتی شکل گرفت، [[تغییر]] آن سخت و دشوار خواهد بود؛ از این رو سنگینی [[مسئولیت]] [[آموزش]] و [[تربیت فرزند]] از این پس برداشته می‌شود و والدین در صورت به ثمر رسیدن زحماتشان مأجور هستند و در صورت تلاش و عدم به بار نشستن کوشش‌هایشان نزد [[پروردگار]] معذور خواهند بود<ref>[[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۶۱.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-10-07T06:31:16Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۱
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:

	والدین از ابتدا توجه داشته باشند که فرزند، تنها برای یک زندگی عادی و معمولی [[تربیت]] نشود، او را [[انسانی]] مسئولیت‌پذیر تربیت کنند؛ او را نسبت به [[سرنوشت]] جامعه، [[دین]] و اعتقاداتش حساس بار بیاورند و آموزش‌های لازم را برای رویارویی با دشمنانی که یقیناً همیشه در کمین [[جوامع اسلامی]] هستند، بیاموزند. تیراندازی، سوارکاری و شنا، افزون بر اینکه تفریحی سالم و ورزشی مناسب برای سلامت بدن هستند، مهارت‌هایی هستند که در طول زندگی و در مواقع حساسی چون [[دفاع]] از آب و خاک [[کشور]] به کار می‌آیند؛ از این رو به [[تعلیم]] آنها سفارش شده و محبوب خدا و رسولش معرفی شده است<ref>[[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۳.</ref>.		والدین از ابتدا توجه داشته باشند که فرزند، تنها برای یک زندگی عادی و معمولی [[تربیت]] نشود، او را [[انسانی]] مسئولیت‌پذیر تربیت کنند؛ او را نسبت به [[سرنوشت]] جامعه، [[دین]] و اعتقاداتش حساس بار بیاورند و آموزش‌های لازم را برای رویارویی با دشمنانی که یقیناً همیشه در کمین [[جوامع اسلامی]] هستند، بیاموزند. تیراندازی، سوارکاری و شنا، افزون بر اینکه تفریحی سالم و ورزشی مناسب برای سلامت بدن هستند، مهارت‌هایی هستند که در طول زندگی و در مواقع حساسی چون [[دفاع]] از آب و خاک [[کشور]] به کار می‌آیند؛ از این رو به [[تعلیم]] آنها سفارش شده و محبوب خدا و رسولش معرفی شده است<ref>[[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۳.</ref>.

			== [[تعلیم و تربیت]] [[فرزندان]] در [[جوانی]] ==
			[[جوانان]]، بخش مهمی از افراد جامعه‌اند که نزد [[دوستان]] و [[دشمنان]] هر [[ملت]] جایگاه و اهمیتی ویژه دارند؛ زیرا این قشر، به ویژه متخصصان و [[شایستگان]] آنان، عامل تحولات بزرگ [[فرهنگی]]، [[سیاسی]] و [[اقتصادی]] یک کشورند. به همین دلیل دشمنان برای جلوگیری از [[پیشرفت]] [[ملت‌ها]]، نخست به سراغ جوانان می‌روند تا با ایجاد سرگرمی‌های [[فریبنده]]، آنان را از [[رشد]] و تعالی و [[سلامت جسمی]] و روانی بازدارند و زمینه [[سلطه]] بر آنان را فراهم کنند؛ از این رو بر همگان لازم است با [[ادراک]] درست جایگاه [[جوان]] و حساسیت‌ها و نیازهای آنان برای [[رشد معنوی]] و [[علمی]] و بالندگی یاریشان کنند تا از این راه، [[سلامت]] و [[رشد جامعه]] خود را فراهم سازند و این عبادتی بزرگ است<ref>جوادی آملی، مفاتیح الحیاة، ص۳۹۰.</ref>.<ref>[[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۵.</ref>

			از جمله وظایف والدین در این دوره می‌توان به [[مشورت]] کردن با فرزند، [[انتخاب]] [[شغل]]، [[تزویج]] فرزند اشاره نمود:

			=== مشورت کردن ===
			اولین [[وظیفه]] والدین نسبت به فرزندانشان که جنبه [[تربیتی]] نیز دارد. مشورت کردن با [[جوان]]، [[نشانه]] احترام و تکریم و [[شخصیت]] قائل شدن برای اوست. مشورت با آنها، [[اندیشه]] و تفکرشان را بارور می‌سازد؛ استعدادهای [[عقلی]] نهفته در وجودشان را به سوی [[نوآوری]] [[علمی]] و [[استقلال فکری]] و نظر دادن در مسائل مختلف [[هدایت]] می‌کند؛ توانایی‌های بالقوه آنان را به فعلیت در می‌آورد و آنها را در اداره [[زندگی]] خود در [[آینده]] [[آگاه]] و [[توانمند]] می‌گرداند<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۶۲.</ref>.

			در امور غیر فردی و [[اجتماع]] نیز [[جوان]] باید طرف مشورت باشد. [[امیر مؤمنان]] بدان سفارش و دلیل آن را نیز بیان کرده‌اند: «هرگاه به مشورت نیازمند شدی نخست از مشورت با [[جوانان]] آغاز کن؛ زیرا [[ذهن]] آنان تیزتر و [[حدس]] آنان سریع‌تر است. سپس مسئله را به [[سالمندان]] و ریش‌سفیدان واگذار تا در آن [[نقادی]] کنند و بهترین را برگزینند که [[تجربه]] آنان بیشتر است»<ref>{{متن حدیث\|إذا احتجت إلى المشورة في أمر قد طرأ عليك فاستبده ببداية الشبان فإنهم أحد أذهانا و أسرع حدسا ثم رده بعد ذلك إلى رأي الكهول و الشيوخ ليستعقبوه و يحسنوا الاختيار له فإن تجربتهم أكثر}}؛ شرح نهج البلاغة، ج۲۰، ص۳۳۷.</ref>.<ref>[[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۵.</ref>

			=== [[انتخاب]] [[شغل]] ===
			از مسائل مهم و اساسی [[جوان]]، شغل و [[اشتغال]] اوست. اشتغال جوان از چند جهت اهمیت ویژه دارد: از سویی کار و اشتغال در [[اسلام]] یک [[ارزش]] به شمار می‌رود و بیکاری و [[تنبلی]] به شدت نکوهش شده است. اشتغال و نوع آن در [[جامعه]]، مایه اعتبار [[اجتماعی]] جوان است. از سوی دیگر اشتغال، وسیله [[تأمین معیشت]] است و [[فقر اقتصادی]]، تا حدودی فقر فرهنگی و [[اخلاقی]] را برای جوان به همراه دارد. بنابراین ایجاد شغل، از [[حقوق]] لازم فرزند جوان بر والدین معرفی شده است. بدین سبب در مکتب اهل بیت{{عم}} تأکید بسیاری بر اصل کار و اشتغال و نوع آنکه متناسب و آبرومندانه باشد، شده است<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۶۲؛ [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۶.</ref>.

			=== [[ازدواج]] [[فرزندان]] ===
			میل جنسی، امری غریزی است که در نهاد همه انسان‌ها نهفته است و باید با ازدواج و در [[زمان]] مناسب به آن پاسخ داده شود. [[دین اسلام]] به ازدواج [[جوانان]] بسیار اهمیت داده و به تسریع در این امر به ویژه برای جوانان، توصیه کرده است. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} ازدواج را در زمره حقوق فرزندان می‌دانست<ref>طبرسی، مکارم الاخلاق، ص۲۲۰.</ref>.

			والدین موظفند با [[جدیت]] و [[هوشیاری]] امور مربوط به [[ازدواج]] فرزند خویش را پیگیری و بر اساس معیارهای اصیل [[اسلامی]]، همسری شایسته برای وی [[انتخاب]] کنند. در [[روایات اسلامی]] معیارهای فراوانی برای [[انتخاب همسر]] معرفی شده است: از جمله [[پرهیزکاری]]، [[امانتداری]] و [[خوش‌اخلاقی]]. یکی از [[حقوق فرزندان]] به ویژه [[دختران]] در امر ازدواج، [[مشورت]] کردن با آنها در این موضوع است. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده‌‌اند: اگر هر یک از شما بخواهد دختر خود را شوهر دهد، نخست با دختر مشورت کند<ref>متقی هندی، کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج۱۶، ص۳۱۱.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۶۴؛ [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۵۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-10-07T06:21:10Z

منابع

@@ خط ۸۷: / خط ۸۷: @@
 === [[احترام و تکریم فرزند]] ===
 در [[سیره معصومان]]{{عم}} [[تکریم]] و [[احترام]] کودکان، به شیوه‌های مختلف صورت می‌گیرد؛ از جمله ایستادن و استقبال از فرزندان هنگام ورود آنها به مجالس، [[سلام کردن]] به کودکان، با احترام صدا زدن آنها و [[عیادت]] از کودکان مریض. در [[نظام تربیتی اسلام]]، تکریم و [[شخصیت]] دادن به فرزندان، اهمیت ویژه‌ای دارد. [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} در این باره می‌فرمایند: «فرزندان خود را احترام کنید و آدابشان را [[نیکو]] گردانید که مورد [[رحمت]] و [[بخشش]] قرار خواهید گرفت»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۹۵.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۴۰.</ref>
 == منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-10-07T06:08:49Z

منابع

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2024-10-07T05:25:46Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۵
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM009705.jpg\|22px]] [[حیدر مظفری ورسی\|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)\|'''مادران چهارده معصوم''']]		# [[پرونده:IM009705.jpg\|22px]] [[حیدر مظفری ورسی\|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)\|'''مادران چهارده معصوم''']]
			# [[پرونده:IM009876.jpg\|22px]] [[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|'''سیره خانوادگی ائمه معصوم''']]
			# [[پرونده:IM010678.jpg\|22px]] [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|'''سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* تعلیم و تربیت فرزندان در بدو تولد */

2024-10-07T05:25:09Z

تعلیم و تربیت فرزندان در بدو تولد

Bahmani در ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۴

2024-10-07T05:24:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
			{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[مهر]]\|روز=[[16]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = تربیت		\| موضوع مرتبط = تربیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۵
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	== [[تعلیم و تربیت]] [[فرزندان]] در بدو تولد ==		== [[تعلیم و تربیت]] [[فرزندان]] در بدو تولد ==
	در [[سیره معصومان]]{{عم}}، آداب و سنت‌هایی یافت می‌شود که از آغاز تولد فرزند تا [[روز]] هفتم به آنها عمل می‌کردند. عمل به این [[آداب]]، زمینه مساعد [[تربیت]] را در فرزند به وجود می‌آورد. برخی از این مراسم عبارت‌اند از:		در [[سیره معصومان]]{{عم}}، آداب و سنت‌هایی یافت می‌شود که از آغاز تولد فرزند تا [[روز]] هفتم به آنها عمل می‌کردند. عمل به این [[آداب]]، زمینه مساعد [[تربیت]] را در فرزند به وجود می‌آورد. برخی از این مراسم عبارت‌اند از:
	# پذیرش کودک چه دختر و چه پسر: اولین [[وظیفه]] والدین، تلقی مثبت نسبت به فرزندشان است. آنان باید فرزند را چه دختر و چه پسر، [[نعمت]] و رحمتی از جانب [[خدا]] بدانند و سلامت نوزاد مهم‌ترین و نخستین چیزی باشد که توجه‌شان را جلب می‌کند و این پذیرش را در گفتار و [[رفتار]] در حد توان نشان دهند. چنان که رفتار [[زینت]] [[عبادت کنندگان]] از [[اهل بیت پیامبر]] بزرگوارمان این‌گونه بوده است.		# '''پذیرش کودک چه دختر و چه پسر:''' اولین [[وظیفه]] والدین، تلقی مثبت نسبت به فرزندشان است. آنان باید فرزند را چه دختر و چه پسر، [[نعمت]] و رحمتی از جانب [[خدا]] بدانند و سلامت نوزاد مهم‌ترین و نخستین چیزی باشد که توجه‌شان را جلب می‌کند و این پذیرش را در گفتار و [[رفتار]] در حد توان نشان دهند. چنان که رفتار [[زینت]] [[عبادت کنندگان]] از [[اهل بیت پیامبر]] بزرگوارمان این‌گونه بوده است.
	# انتخاب نام نیکو: نامی که برای فرزند [[انتخاب]] می‌شود، نقش مهمی در [[شخصیت]] او دارد. از این رو باید به گونه‌ای انتخاب شود که بعدها باعث تحقیر و [[تمسخر]] وی نباشد. [[دین اسلام]] به والدین دستور می‌دهد حتی پیش از تولد فرزندشان، نام [[نیکو]] برای او انتخاب کنند. [[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرمایند: «نخستین هدیه هر پدری به فرزندش، نام نیکوست. پس نام [[نیکو]] بر فرزند خویش بگذارید»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَوَّلَ مَا يَنْحَلُ بِهِ أَحَدُكُمْ وَلَدَهُ الِاسْمُ الْحَسَنُ فَلْيُحْسِنْ أَحَدُكُمْ اسْمَ وَلَدِهِ}}؛ نوادر راوندی، ص۶.</ref>. در [[سیره ائمه اطهار]]{{عم}} در مورد نام پسر، تأکید شده که دست‌کم تا هفت [[روز]] او را محمد بنامند و سپس نام دلخواه خود را بر او بنهند<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۵، ص۱۲۷.</ref>.		# '''انتخاب نام نیکو:''' نامی که برای فرزند [[انتخاب]] می‌شود، نقش مهمی در [[شخصیت]] او دارد. از این رو باید به گونه‌ای انتخاب شود که بعدها باعث تحقیر و [[تمسخر]] وی نباشد. [[دین اسلام]] به والدین دستور می‌دهد حتی پیش از تولد فرزندشان، نام [[نیکو]] برای او انتخاب کنند. [[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرمایند: «نخستین هدیه هر پدری به فرزندش، نام نیکوست. پس نام [[نیکو]] بر فرزند خویش بگذارید»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ أَوَّلَ مَا يَنْحَلُ بِهِ أَحَدُكُمْ وَلَدَهُ الِاسْمُ الْحَسَنُ فَلْيُحْسِنْ أَحَدُكُمْ اسْمَ وَلَدِهِ}}؛ نوادر راوندی، ص۶.</ref>. در [[سیره ائمه اطهار]]{{عم}} در مورد نام پسر، تأکید شده که دست‌کم تا هفت [[روز]] او را محمد بنامند و سپس نام دلخواه خود را بر او بنهند<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۵، ص۱۲۷.</ref>.
	# گفتن [[اذان]] و اقامه در [[گوش]] فرزند: نخستین اقدام [[ائمه]]{{عم}} پس از تولد فرزند، این بود که در گوش راست او اذان و در گوش چپ او اقامه می‌گفتند. [[امام سجاد]]{{ع}} [[روایت]] کرده‌اند: هنگامی که [[امام حسین]]{{ع}} متولد شد، [[پیامبر]]{{صل}} در گوش او اذان گفتند<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۴۰.</ref>. [[معصومین]]{{عم}} به آثار این کار نیز اشاره کرده‌اند؛ از جمله دور کردن شیطان<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۳۶.</ref> و مصون ماندن از گزند وی<ref>ابن شعبه حرانی، تحف العقول عن آل الرسول، ص۱۴.</ref>.		# '''گفتن [[اذان]] و اقامه در [[گوش]] فرزند:''' نخستین اقدام [[ائمه]]{{عم}} پس از تولد فرزند، این بود که در گوش راست او اذان و در گوش چپ او اقامه می‌گفتند. [[امام سجاد]]{{ع}} [[روایت]] کرده‌اند: هنگامی که [[امام حسین]]{{ع}} متولد شد، [[پیامبر]]{{صل}} در گوش او اذان گفتند<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۴۰.</ref>. [[معصومین]]{{عم}} به آثار این کار نیز اشاره کرده‌اند؛ از جمله دور کردن شیطان<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۳۶.</ref> و مصون ماندن از گزند وی<ref>ابن شعبه حرانی، تحف العقول عن آل الرسول، ص۱۴.</ref>.
	# [[غسل]] نوزاد: در [[سیره معصومین]]{{عم}} همواره بر رعایت نظافت و [[بهداشت]] تأکید شده است؛ چنان که به مناسبت‌های مختلف، غسل‌های [[واجب]] یا [[مستحب]] را به [[پیروان]] خویش توصیه کرده‌اند. از جمله به والدین سفارش شده است به منظور ادای حق رعایت بهداشت که از حقوق فرزند است، وی را پس از تولد غسل دهند. [[امام صادق]]{{ع}} فرموده‌اند: «... غسل دادن نوزاد واجب است...»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲، ص۳۷.</ref>. تعبیر «واجب» در این سخن، به معنای تأکید بر [[استحباب]] است که بیانگر اهمیت این مسئله است.		# '''[[غسل]] نوزاد:''' در [[سیره معصومین]]{{عم}} همواره بر رعایت نظافت و [[بهداشت]] تأکید شده است؛ چنان که به مناسبت‌های مختلف، غسل‌های [[واجب]] یا [[مستحب]] را به [[پیروان]] خویش توصیه کرده‌اند. از جمله به والدین سفارش شده است به منظور ادای حق رعایت بهداشت که از حقوق فرزند است، وی را پس از تولد غسل دهند. [[امام صادق]]{{ع}} فرموده‌اند: «... غسل دادن نوزاد واجب است...»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲، ص۳۷.</ref>. تعبیر «واجب» در این سخن، به معنای تأکید بر [[استحباب]] است که بیانگر اهمیت این مسئله است.
	# برداشتن کام نوزاد: یکی دیگر از سنت‌های سفارش شده هنگام تولد فرزند در سیره اهل بیت{{عم}} برداشتن کام نوزاد با خرما، [[آب فرات]]، [[تربت امام حسین]]{{عم}} یا آب [[باران]] است. برداشتن کام بدین معناست که مقداری خرمای نرم و ملایم یا تربت امام حسین{{ع}} را به حلق کودک بریزند<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۰، ص۴۱۶.</ref>. در [[روایات]] آمده است: «کام مولود با آب فرات برداشته می‌شود و در گوش او اقامه گفته می‌شود و در روایت دیگر آمده: کام فرزندان‌تان را با آب فرات و با [[تربت]] [[قبر امام حسین]]{{ع}} بردارید و اگر نبود، با آب [[آسمان]]»<ref>{{متن حدیث\|حَنِّكُوا أَوْلَادَكُمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ وَ بِتُرْبَةِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ{{ع}} فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَبِمَاءِ السَّمَاءِ}}؛ الکافی، ج۶، ص۲۴، ح۳.</ref>.		# '''برداشتن کام نوزاد:''' یکی دیگر از سنت‌های سفارش شده هنگام تولد فرزند در سیره اهل بیت{{عم}} برداشتن کام نوزاد با خرما، [[آب فرات]]، [[تربت امام حسین]]{{عم}} یا آب [[باران]] است. برداشتن کام بدین معناست که مقداری خرمای نرم و ملایم یا تربت امام حسین{{ع}} را به حلق کودک بریزند<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۰، ص۴۱۶.</ref>. در [[روایات]] آمده است: «کام مولود با آب فرات برداشته می‌شود و در گوش او اقامه گفته می‌شود و در روایت دیگر آمده: کام فرزندان‌تان را با آب فرات و با [[تربت]] [[قبر امام حسین]]{{ع}} بردارید و اگر نبود، با آب [[آسمان]]»<ref>{{متن حدیث\|حَنِّكُوا أَوْلَادَكُمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ وَ بِتُرْبَةِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ{{ع}} فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَبِمَاءِ السَّمَاءِ}}؛ الکافی، ج۶، ص۲۴، ح۳.</ref>.
	# [[ختنه]] کردن پسران: ختنه کردن پسران در [[روز]] هفتم تولد، یکی دیگر از آدابی است که در [[سیره معصومان]]{{عم}} دیده می‌شود. انجام این آئین سبب [[پاکیزگی]] و [[رشد]] بهتر نوزاد می‌گردد. [[امام باقر]]{{ع}} می‌فرمایند: [[پیامبر]]{{صل}} حسن و حسین{{عم}} را در روز هفتم تولدشان ختنه کرد<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۱۰۴، ص۱۲۰.</ref>. [[معصومان]]{{عم}} ختنه کردن پسران را عامل [[تطهیر]] و [[رشد]] آنها دانسته و به والدین توصیه کرده‌اند که فرزند خود را تا هفت روز اول تولد، ختنه کنند و اگر نشد، تا [[زمان]] [[بلوغ]] می‌توان به تأخیر انداخت.		# '''[[ختنه]] کردن پسران:''' ختنه کردن پسران در [[روز]] هفتم تولد، یکی دیگر از آدابی است که در [[سیره معصومان]]{{عم}} دیده می‌شود. انجام این آئین سبب [[پاکیزگی]] و [[رشد]] بهتر نوزاد می‌گردد. [[امام باقر]]{{ع}} می‌فرمایند: [[پیامبر]]{{صل}} حسن و حسین{{عم}} را در روز هفتم تولدشان ختنه کرد<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۱۰۴، ص۱۲۰.</ref>. [[معصومان]]{{عم}} ختنه کردن پسران را عامل [[تطهیر]] و [[رشد]] آنها دانسته و به والدین توصیه کرده‌اند که فرزند خود را تا هفت روز اول تولد، ختنه کنند و اگر نشد، تا [[زمان]] [[بلوغ]] می‌توان به تأخیر انداخت.
	# سوراخ کردن [[گوش]] فرزند: یکی از سنت‌های [[اسلامی]] و سفارش شده [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[معصومین]]{{عم}} سوراخ کردن گوش دختر است. «از نظر اسلامی سوراخ کردن گوش نوزاد دختر و پسر فرقی ندارد؛ اگرچه در [[زمان]] ما به این [[سنت]] اسلامی در مورد پسران عمل نمی‌کنند<ref>بابازاده، مسائل ازدواج و حقوق خانواده، ص۹۳.</ref>. در [[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} مشاهده می‌شود که ایشان به دخترشان، [[حضرت زهرا]]{{س}} دستور دادند [[گوش]] [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} را سوراخ کند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۶۰.</ref>.		# '''سوراخ کردن [[گوش]] فرزند:''' یکی از سنت‌های [[اسلامی]] و سفارش شده [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[معصومین]]{{عم}} سوراخ کردن گوش دختر است. «از نظر اسلامی سوراخ کردن گوش نوزاد دختر و پسر فرقی ندارد؛ اگرچه در [[زمان]] ما به این [[سنت]] اسلامی در مورد پسران عمل نمی‌کنند<ref>بابازاده، مسائل ازدواج و حقوق خانواده، ص۹۳.</ref>. در [[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} مشاهده می‌شود که ایشان به دخترشان، [[حضرت زهرا]]{{س}} دستور دادند [[گوش]] [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} را سوراخ کند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۶۰.</ref>.
	# تراشیدن موی سر: یکی دیگر از [[سنت‌ها]] هنگام تولد که والدین موظف به رعایت آن شده‌اند، تراشیدن موی سر نوزاد است. [[امام کاظم]]{{ع}} فرموده‌اند: «... از جمله وظایف والدین در [[روز]] هفتم تولد نوزاد، این است که موی سر وی را تراشیده، هم وزن آن طلا یا [[نقره]] به [[فقرا]] [[تصدق]] دهند و اگر آن هم مقدور نباشد، هر چه می‌توانند [[صدقه]] بدهند...»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۴۲.</ref>.		# '''تراشیدن موی سر:''' یکی دیگر از [[سنت‌ها]] هنگام تولد که والدین موظف به رعایت آن شده‌اند، تراشیدن موی سر نوزاد است. [[امام کاظم]]{{ع}} فرموده‌اند: «... از جمله وظایف والدین در [[روز]] هفتم تولد نوزاد، این است که موی سر وی را تراشیده، هم وزن آن طلا یا [[نقره]] به [[فقرا]] [[تصدق]] دهند و اگر آن هم مقدور نباشد، هر چه می‌توانند [[صدقه]] بدهند...»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۴۲.</ref>.
	# دادن عقیقه و ولیمه: از مهم‌ترین [[آداب]] و سنت‌هایی که در [[سیره معصومین]]{{عم}} سفارش شده، این است که وقتی [[خداوند]] [[فرزندی]] به کسی عطا می‌کند، به شکرانه این [[نعمت الهی]] ولیمه دهد. عقیقه کردن، یعنی [[قربانی کردن]] در [[روز]] هفتم ولادت نوزاد برای [[اطعام]] [[مؤمنین]]. بهتر است برای پسر گوسفند نر و برای دختر، گوسفند ماده عقیقه شود و دعای مخصوص آن را بخوانند و هنگام تقسیم آن استخوان‌های آن را نشکنند و پا و ران، بلکه یک چهارم آن را برای ماما بفرستند و بخش دیگر گوشت آن را پخته و حداقل از ده نفر از مؤمنین به شکرانه این [[نعمت الهی]] برای خوردن آن [[دعوت]] کنند. تا عضو جدیدی به [[جامعه اسلامی]] معرفی شود و مورد پذیرش آنان قرار گیرد و [[دعای خیر]] مؤمنین همراه خوبی برای کودک در [[مشکلات]] پیش رو باشد.		# '''دادن عقیقه و ولیمه:''' از مهم‌ترین [[آداب]] و سنت‌هایی که در [[سیره معصومین]]{{عم}} سفارش شده، این است که وقتی [[خداوند]] [[فرزندی]] به کسی عطا می‌کند، به شکرانه این [[نعمت الهی]] ولیمه دهد. عقیقه کردن، یعنی [[قربانی کردن]] در [[روز]] هفتم ولادت نوزاد برای [[اطعام]] [[مؤمنین]]. بهتر است برای پسر گوسفند نر و برای دختر، گوسفند ماده عقیقه شود و دعای مخصوص آن را بخوانند و هنگام تقسیم آن استخوان‌های آن را نشکنند و پا و ران، بلکه یک چهارم آن را برای ماما بفرستند و بخش دیگر گوشت آن را پخته و حداقل از ده نفر از مؤمنین به شکرانه این [[نعمت الهی]] برای خوردن آن [[دعوت]] کنند. تا عضو جدیدی به [[جامعه اسلامی]] معرفی شود و مورد پذیرش آنان قرار گیرد و [[دعای خیر]] مؤمنین همراه خوبی برای کودک در [[مشکلات]] پیش رو باشد.
	# رنگ [[لباس]] نوزاد: یکی دیگر از سنت‌های پسندیده‌ای که در سیره ائمه{{عم}} بدان توجه شده، پوشاندن لباسی با رنگ شاد و روشن به تن نوزاد است. زمانی که امام حسن{{ع}} متولد شد، پیامبر{{صل}} ایشان را در آغوش گرفت و او را با پارچه‌ای سفید و روشن پوشانید<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج۴۳، ۲۳۸.</ref>. تأکید پیامبر{{صل}} بر رنگ سفید و روشن در [[پوشش]] نوزاد، از تأثیر‌گذاری رنگ بر روحیه و حالات کودک حکایت دارد. پژوهشگران در تحقیقات گسترده درباره تأثیر رنگ بر [[روح]] و [[روان انسان]]، به این نتیجه رسیده‌اند که رنگ سفید، اشاره به [[صداقت]]، [[پاکیزگی]]، [[ملایمت]]، [[آرامش]] و صمیمیت است<ref>لوشر، روان‌شناسی رنگ‌ها، ترجمه: ویدا ابیدزاده، ص۷ - ۶؛ پارامون، ترکیب رنگ، ترجمه: قاسم روبین، ص۹ – ۷.</ref>.		# '''رنگ [[لباس]] نوزاد:''' یکی دیگر از سنت‌های پسندیده‌ای که در سیره ائمه{{عم}} بدان توجه شده، پوشاندن لباسی با رنگ شاد و روشن به تن نوزاد است. زمانی که امام حسن{{ع}} متولد شد، پیامبر{{صل}} ایشان را در آغوش گرفت و او را با پارچه‌ای سفید و روشن پوشانید<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج۴۳، ۲۳۸.</ref>. تأکید پیامبر{{صل}} بر رنگ سفید و روشن در [[پوشش]] نوزاد، از تأثیر‌گذاری رنگ بر روحیه و حالات کودک حکایت دارد. پژوهشگران در تحقیقات گسترده درباره تأثیر رنگ بر [[روح]] و [[روان انسان]]، به این نتیجه رسیده‌اند که رنگ سفید، اشاره به [[صداقت]]، [[پاکیزگی]]، [[ملایمت]]، [[آرامش]] و صمیمیت است<ref>لوشر، روان‌شناسی رنگ‌ها، ترجمه: ویدا ابیدزاده، ص۷ - ۶؛ پارامون، ترکیب رنگ، ترجمه: قاسم روبین، ص۹ – ۷.</ref>.
	# تغذیه با شیر مادر: یکی دیگر از عوامل مؤثر در [[رشد]] جسمانی، روانی و [[اخلاقی]] نوزاد، تغذیه با شیر مادر است. [[تعالیم اسلام]] بهترین غذای نوزاد را شیر مادر می‌داند. [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند: «برای کودک، شیری بهتر از شیر مادرش نیست»<ref>{{متن حدیث\|‌لَيْسَ لِلصَّبِيِّ لَبَنٌ خَيْرٌ مِنْ لَبَنِ أُمِّهِ‌}}؛ صحیفة الرضا، ص۵۰.</ref>. تأثیرگذاری شیر مادر به حدی است که اگر زنی به مدت و دفعات معین به کودکی شیر دهد، [[حکم]] مادر او را پیدا می‌کند و برخی از [[قوانین]] [[خویشاوندی]] نسبی بین کودک و وابستگان آن [[زن]] ایجاد می‌شود. اولیای دین بر تأثیرگذاری عمیق شیر مادر تأکید می‌کنند. در صورتی که کودک نمی‌تواند از شیر مادر استفاده کند، پدر موظف است دایه‌ای شایسته برای شیر دادن او [[انتخاب]] کند؛ چراکه بهره هوشی پایین، نوع [[باورهای دینی]] و رفتارهای نابهنجار و حتی [[زیبایی]] و [[زشتی]] زن شیرده، در نوزاد اثر می‌گذارد و در ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روانی و جسم او نیز تأثیر دارد. [[امام باقر]]{{ع}} می‌فرمایند: «برای شیر دادن کودک خود دایه خوب‌روی [[استخدام]] کن و از دایه‌های [[زشت]] دوری کن؛ زیرا شیر (ویژگی‌های مادر را به فرزند) سرایت می‌دهد»<ref>{{متن حدیث\|اسْتَرْضِعْ لِوَلَدِكَ بِلَبَنِ الْحِسَانِ وَ إِيَّاكَ وَ الْقِبَاحَ فَإِنَّ اللَّبَنَ قَدْ يُعْدِي}}؛ الکافی، ج۶، ص۴۴، ح۱۲.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۰۱؛ [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۱۸۳-۲۰۱.</ref>		# '''تغذیه با شیر مادر:''' یکی دیگر از عوامل مؤثر در [[رشد]] جسمانی، روانی و [[اخلاقی]] نوزاد، تغذیه با شیر مادر است. [[تعالیم اسلام]] بهترین غذای نوزاد را شیر مادر می‌داند. [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند: «برای کودک، شیری بهتر از شیر مادرش نیست»<ref>{{متن حدیث\|‌لَيْسَ لِلصَّبِيِّ لَبَنٌ خَيْرٌ مِنْ لَبَنِ أُمِّهِ‌}}؛ صحیفة الرضا، ص۵۰.</ref>. تأثیرگذاری شیر مادر به حدی است که اگر زنی به مدت و دفعات معین به کودکی شیر دهد، [[حکم]] مادر او را پیدا می‌کند و برخی از [[قوانین]] [[خویشاوندی]] نسبی بین کودک و وابستگان آن [[زن]] ایجاد می‌شود. اولیای دین بر تأثیرگذاری عمیق شیر مادر تأکید می‌کنند. در صورتی که کودک نمی‌تواند از شیر مادر استفاده کند، پدر موظف است دایه‌ای شایسته برای شیر دادن او [[انتخاب]] کند؛ چراکه بهره هوشی پایین، نوع [[باورهای دینی]] و رفتارهای نابهنجار و حتی [[زیبایی]] و [[زشتی]] زن شیرده، در نوزاد اثر می‌گذارد و در ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روانی و جسم او نیز تأثیر دارد. [[امام باقر]]{{ع}} می‌فرمایند: «برای شیر دادن کودک خود دایه خوب‌روی [[استخدام]] کن و از دایه‌های [[زشت]] دوری کن؛ زیرا شیر (ویژگی‌های مادر را به فرزند) سرایت می‌دهد»<ref>{{متن حدیث\|اسْتَرْضِعْ لِوَلَدِكَ بِلَبَنِ الْحِسَانِ وَ إِيَّاكَ وَ الْقِبَاحَ فَإِنَّ اللَّبَنَ قَدْ يُعْدِي}}؛ الکافی، ج۶، ص۴۴، ح۱۲.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۱۰۱؛ [[حامد ولی‌زاده\|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)\|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۱۸۳-۲۰۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==