تزکیه در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۸

2025-01-08T06:48:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۸
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

			'''تزکیه''' به معنای [[استوار]] ساختن و دور کردن شئ از [[عیب]] و کاستی، در اصطلاح [[علم اخلاق]] عبارت از پاک کردن و پیراستن نفس از نقایص و [[صفات رذیله]] و آراستن آن به [[صفات پسندیده]] و [[کمالات]] نفسانیه است. این واژه در آیات مختلفی به کار رفته است و آثار فراوانی برای آن بیان شده است مانند اینکه هدف [[بعثت]] [[انبیاء]]، تزکیه انسان‌ها بوده است؛ [[رستگاری]] و رسیدن به [[فلاح]] [[اخروی]] در گرو تزکیه است. [[شیطان]] و [[عصیان]] و [[گناه]] از موانع دستیابی [[انسان]] به رشد معنوی و تزکیه نفس دانسته شده است.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani: /* معناشناسی */

2025-01-08T06:40:51Z

معناشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	# مشارطه<ref>شرط کردن با خود مبنی بر بازنگشتن به گناه.</ref>؛		# مشارطه<ref>شرط کردن با خود مبنی بر بازنگشتن به گناه.</ref>؛
	# [[محاسبه]]؛		# [[محاسبه]]؛
	# معاتبه و معاقبه<ref>عتاب و عقاب کردن نفس در صورت‌ گناه.</ref>.<ref>ریاض‌السالکین، ج‌۳، ص‌۱۵۲؛ اخلاق در قرآن، ج‌۱، ص‌۲۱۷.</ref>.<ref>سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید ~~جعفر،~~ تزکیه (مقاله)\| مقاله ~~«تزکیه»،~~ [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص۴۹۷ - ۵۰۴.</ref>		# معاتبه و معاقبه<ref>عتاب و عقاب کردن نفس در صورت‌ گناه.</ref>.<ref>ریاض‌السالکین، ج‌۳، ص‌۱۵۲؛ اخلاق در قرآن، ج‌۱، ص‌۲۱۷.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]،[[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص۴۹۷ - ۵۰۴.</ref>

	[[راغب اصفهانی]] گوید: به واسطه [[تزکیه نفس]] و [[پاکیزگی]] است که [[انسان]] در [[دنیا]] سزاوار خصلت‌های پسندیده و در [[آخرت]] مستحق [[اجر]] و [[پاداش الهی]] می‌گردد و این گونه طهارت‌ها در سایه انجام اعمالی است که باعث پاکی انسان می‌شود. البته گاهی این امر، به [[خدا]] نسبت داده می‌شود به لحاظ اینکه [[دوست]] دارد تا بنده‌اش این [[پاکی‌ها]] را تحصیل کند، مثل: {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref> و گاهی به [[خداوند]] نسبت داده می‌شود، چون خدا فاعل [[حقیقی]] آن است مانند [[آیه]] {{متن قرآن\|بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref> و در بعضی مواقع تطهیر به [[رسول خدا]] {{صل}} نسبت داده می‌شود چون اوست که واسطه در وصول این برکت‌ها و پاکی‌ها به [[بندگان]] می‌باشد مانند: {{متن قرآن\|تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا}}<ref>«از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref> و گاهی موارد این امر به [[عبادت]] مورد نظر نسبت داده می‌شود چون که این عبادت وسیله رسیدن به تزکیه است، مانند: {{متن قرآن\| لِأَهَبَ لَكِ غُلَامًا زَكِيًّا}}<ref>«تا به تو پسری پاکیزه ببخشم» سوره مریم، آیه ۱۹.</ref>.<ref>[[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[تزکیه - کوشا (مقاله)]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۳۳-۴۳۵.</ref>		[[راغب اصفهانی]] گوید: به واسطه [[تزکیه نفس]] و [[پاکیزگی]] است که [[انسان]] در [[دنیا]] سزاوار خصلت‌های پسندیده و در [[آخرت]] مستحق [[اجر]] و [[پاداش الهی]] می‌گردد و این گونه طهارت‌ها در سایه انجام اعمالی است که باعث پاکی انسان می‌شود. البته گاهی این امر، به [[خدا]] نسبت داده می‌شود به لحاظ اینکه [[دوست]] دارد تا بنده‌اش این [[پاکی‌ها]] را تحصیل کند، مثل: {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد» سوره شمس، آیه ۹.</ref> و گاهی به [[خداوند]] نسبت داده می‌شود، چون خدا فاعل [[حقیقی]] آن است مانند [[آیه]] {{متن قرآن\|بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref> و در بعضی مواقع تطهیر به [[رسول خدا]] {{صل}} نسبت داده می‌شود چون اوست که واسطه در وصول این برکت‌ها و پاکی‌ها به [[بندگان]] می‌باشد مانند: {{متن قرآن\|تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا}}<ref>«از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی» سوره توبه، آیه ۱۰۳.</ref> و گاهی موارد این امر به [[عبادت]] مورد نظر نسبت داده می‌شود چون که این عبادت وسیله رسیدن به تزکیه است، مانند: {{متن قرآن\| لِأَهَبَ لَكِ غُلَامًا زَكِيًّا}}<ref>«تا به تو پسری پاکیزه ببخشم» سوره مریم، آیه ۱۹.</ref>.<ref>[[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[تزکیه - کوشا (مقاله)]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۳۳-۴۳۵.</ref>

Bahmani در ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۶

2025-01-08T06:36:55Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* اهمیت تزکیه */

2025-01-08T06:22:36Z

اهمیت تزکیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	== اهمیت [[تزکیه]] ==		== اهمیت [[تزکیه]] ==
	[[تزکیه نفس]] از [[رذایل اخلاقی]] و شهوات نفسانی به جهت آثار و فوایدی که برای [[انسان]] در پی دارد مورد توجه همه ~~ملتها~~ و [[ادیان الهی]] بوده و آنان برای تحصیل این امر از ~~روشهای~~ گوناگونی بهره می‌جسته‌اند. برهمائیان، [[پیروان]] یکی از [[مذاهب]] هند قدیم گرچه به [[توحید]] و [[نبوت]] [[اعتقادی]] نداشتند؛ لکن به تزکیه نفس اهتمام ~~میورزیدند~~. آنان مدت عمر خویش را به ۴ مرحله تقسیم کرده، یکی از مراحل آن را به ترک ~~لذتهای~~ مادی و [[دنیوی]] و پناه بردن به جنگل‌ها برای تزکیه نفس اختصاص داده بودند<ref>المیزان، ج‌۶، ص‌۱۸۲ ـ ۱۸۳.</ref>.		[[تزکیه نفس]] از [[رذایل اخلاقی]] و شهوات نفسانی به جهت آثار و فوایدی که برای [[انسان]] در پی دارد مورد توجه همه ملت‌ها و [[ادیان الهی]] بوده و آنان برای تحصیل این امر از روش‌های گوناگونی بهره می‌جسته‌اند. برهمائیان، [[پیروان]] یکی از [[مذاهب]] هند قدیم گرچه به [[توحید]] و [[نبوت]] [[اعتقادی]] نداشتند؛ لکن به تزکیه نفس اهتمام می‌ورزیدند. آنان مدت عمر خویش را به ۴ مرحله تقسیم کرده، یکی از مراحل آن را به ترک لذت‌های مادی و [[دنیوی]] و پناه بردن به جنگل‌ها برای تزکیه نفس اختصاص داده بودند<ref>المیزان، ج‌۶، ص‌۱۸۲ ـ ۱۸۳.</ref>.

	[[فرقه]] بودایی، [[مذهب]] خود را بر [[تهذیب نفس]] و [[مخالفت]] با هواها بنا کرده بودند. بودا [[رئیس]] این فرقه که از شاهزادگان بود در [[جوانی]] مادیات و [[سلطنت]] را رها کرده و برای [[ریاضت]] و [[معرفت نفس]] به جنگل‌ها پناه برد<ref>همان، ص‌۱۸۳ ـ ۱۸۴؛ تاریخ جامع ادیان، ص‌۱۸۰.</ref>.		[[فرقه]] بودایی، [[مذهب]] خود را بر [[تهذیب نفس]] و [[مخالفت]] با هواها بنا کرده بودند. بودا [[رئیس]] این فرقه که از شاهزادگان بود در [[جوانی]] مادیات و [[سلطنت]] را رها کرده و برای [[ریاضت]] و [[معرفت نفس]] به جنگل‌ها پناه برد<ref>همان، ص‌۱۸۳ ـ ۱۸۴؛ تاریخ جامع ادیان، ص‌۱۸۰.</ref>.

Bahmani: /* تزکیه در قرآن */

2025-01-08T06:15:37Z

تزکیه در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	== تزکیه در قرآن ==		== تزکیه در قرآن ==
	[[ تزکیه]] به معنای [[پاک]] کردن یا پاک دانستن نفس از ~~آلودگیها~~ به ~~صورتهای~~ گوناگون بیش از ۲۰‌ بار در [[قرآن]] به کار رفته و افزون بر آن از واژه‌ها و موضوعات دیگر مرتبط با [[تزکیه]] نیز استفاده شده است.		[[تزکیه]] به معنای [[پاک]] کردن یا پاک دانستن نفس از آلودگی‌ها به صورت‌های گوناگون بیش از ۲۰‌ بار در [[قرآن]] به کار رفته و افزون بر آن از واژه‌ها و موضوعات دیگر مرتبط با [[تزکیه]] نیز استفاده شده است.

	در این موارد عمدتاً از مطالبی چون تزکیه [[هدف]] از [[بعثت پیامبران]]: {{متن قرآن\|رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref> پروردگارا! و در میان آنان از خودشان پیامبری را که آیه‌هایت را برای آنها می‌خواند و به آنان کتاب (آسمانی) و فرزانگی می‌آموزد و به آنها پاکیزگی می‌بخشد، برانگیز! بی‌گمان تویی که پیروزمند فرزانه‌ای؛ سوره بقره، آیه۱۲۹.</ref>.		در این موارد عمدتاً از مطالبی چون تزکیه [[هدف]] از [[بعثت پیامبران]]: {{متن قرآن\|رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref> پروردگارا! و در میان آنان از خودشان پیامبری را که آیه‌هایت را برای آنها می‌خواند و به آنان کتاب (آسمانی) و فرزانگی می‌آموزد و به آنها پاکیزگی می‌بخشد، برانگیز! بی‌گمان تویی که پیروزمند فرزانه‌ای؛ سوره بقره، آیه۱۲۹.</ref>.

Bahmani در ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۶

2025-01-08T05:46:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[18]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = تزکیه		\| موضوع مرتبط = تزکیه

Bahmani: /* منابع */

2025-01-08T05:44:53Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷''']]		# [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷''']]
	# [[پرونده:000058.jpg\|22px]] [[حسین علی یوسف‌زاده\|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳''']]
	# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[تزکیه - کوشا (مقاله)\|مقاله «تزکیه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[تزکیه - کوشا (مقاله)\|مقاله «تزکیه»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* تزکیه در قرآن */

2025-01-08T05:40:22Z

تزکیه در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	[[رستگاری]] و مخلّد بودن [[اهل]] تزکیه در [[بهشت]] {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى}}<ref> بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه۷۶.</ref>؛ {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّى}}<ref> بی‌گمان آنکه پاکیزه زیست رستگار شد؛ سوره اعلی، آیه۱۴.</ref>.		[[رستگاری]] و مخلّد بودن [[اهل]] تزکیه در [[بهشت]] {{متن قرآن\|جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى}}<ref> بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه۷۶.</ref>؛ {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّى}}<ref> بی‌گمان آنکه پاکیزه زیست رستگار شد؛ سوره اعلی، آیه۱۴.</ref>.

	و عوامل، موانع، آثار و [[برکات]] تزکیه: {{متن قرآن\|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref> از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست؛ سوره توبه، آیه۱۰۳.</ref> {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلاً أُوْلَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلاَّ النَّارَ وَلاَ يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref> بی‌گمان آنان که از کتاب (آسمانی) آنچه را خداوند فرو فرستاده است پنهان می‌دارند و (آن را) به بهای اندک می‌فروشند جز آتش در اندرون خود نمی‌انبارند و روز رستخیز خداوند با آنان سخن نمی‌گوید و آنها را پاکیزه نمی‌گرداند و عذابی دردناک خواهند داشت؛ سوره بقره، آیه۱۷۴.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى}}<ref> و آنانکه نزد او با ایمان بیایند در حالی که کارهای شایسته کرده باشند، دارای پایه‌های والایند...بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه ۷۵- ۷۶.</ref>سخن به میان آمده است<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص۴۹۷ - ۵۰۴.</ref>.		و عوامل، موانع، آثار و [[برکات]] تزکیه: {{متن قرآن\|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref> از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست؛ سوره توبه، آیه۱۰۳.</ref> {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلاً أُوْلَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلاَّ النَّارَ وَلاَ يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref> بی‌گمان آنان که از کتاب (آسمانی) آنچه را خداوند فرو فرستاده است پنهان می‌دارند و (آن را) به بهای اندک می‌فروشند جز آتش در اندرون خود نمی‌انبارند و روز رستخیز خداوند با آنان سخن نمی‌گوید و آنها را پاکیزه نمی‌گرداند و عذابی دردناک خواهند داشت؛ سوره بقره، آیه۱۷۴.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى}}<ref> و آنانکه نزد او با ایمان بیایند در حالی که کارهای شایسته کرده باشند، دارای پایه‌های والایند...بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه ۷۵- ۷۶.</ref> سخن به میان آمده است<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص۴۹۷ - ۵۰۴.</ref>.

	== اهمیت [[تزکیه]] ==		== اهمیت [[تزکیه]] ==

Bahmani: /* آثار تزکیه */

2025-01-08T05:39:30Z

آثار تزکیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	== آثار [[تزکیه]] ==		== آثار [[تزکیه]] ==
	[[تزکیه]] و [[تطهیر نفس]] از آلودگیها آثار و فواید فراوانی برای فرد و [[جامعه]] دارد که در [[درجه]] اوّل این فواید به خود [[تزکیه]] کننده باز می‌گردند: {{متن قرآن\|وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ }}<ref> هر کس پاکیزگی پیشه کند به سود خویش کرده است؛ سوره فاطر، آیه۱۸.</ref> برخی از این فواید عبارت‌اند از:		[[تزکیه]] و [[تطهیر نفس]] از آلودگیها آثار و فواید فراوانی برای فرد و [[جامعه]] دارد که در [[درجه]] اوّل این فواید به خود [[تزکیه]] کننده باز می‌گردند: {{متن قرآن\|وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ }}<ref> هر کس پاکیزگی پیشه کند به سود خویش کرده است؛ سوره فاطر، آیه۱۸.</ref> برخی از این فواید عبارت‌اند از:
	# [[فلاح]] و [[رستگاری]]: [[تزکیه نفس]] موجب [[رستگار]] شدن فرد در [[دنیا]] و [[آخرت]] است: {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا}}<ref>بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد؛ سوره شمس، آیه ۹.</ref> و نیز {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّى }}<ref> بی‌گمان آنکه پاکیزه زیست رستگار شد؛ سوره اعلی، آیه۱۴.</ref>.		# '''[[فلاح]] و [[رستگاری]]:''' [[تزکیه نفس]] موجب [[رستگار]] شدن فرد در [[دنیا]] و [[آخرت]] است: {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا}}<ref>بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد؛ سوره شمس، آیه ۹.</ref> و نیز {{متن قرآن\|قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّى }}<ref> بی‌گمان آنکه پاکیزه زیست رستگار شد؛ سوره اعلی، آیه۱۴.</ref>.
	# [[نجات]] از [[آتش جهنم]]: پرهیزگارانی که با دادن [[اموال]] خود در [[راه خدا]] نفس خویش را از آلودگی‌ها [[پاک]] می‌کنند از [[آتش جهنم]] [[نجات]] خواهند یافت: {{متن قرآن\|وَسَيُجَنَّبُهَا الأَتْقَى الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى }}<ref> همان کس که داراییش را می‌بخشد تا خود پاک و پیراسته شود، و از هیچ کس نزد او نعمتی نیست که باید پاداش داده شود؛ سوره لیل، آیه ۱۷ - ۱۸.</ref>.		# '''[[نجات]] از [[آتش جهنم]]:''' پرهیزگارانی که با دادن [[اموال]] خود در [[راه خدا]] نفس خویش را از آلودگی‌ها [[پاک]] می‌کنند از [[آتش جهنم]] [[نجات]] خواهند یافت: {{متن قرآن\|وَسَيُجَنَّبُهَا الأَتْقَى الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى }}<ref> همان کس که داراییش را می‌بخشد تا خود پاک و پیراسته شود، و از هیچ کس نزد او نعمتی نیست که باید پاداش داده شود؛ سوره لیل، آیه ۱۷ - ۱۸.</ref>.
	# برخورداری از درجات بالای [[بهشت]]: [[پاداش]] مؤمنانی که [[قلوب]] خود را از آلودگیها [[تزکیه]] کرده، [[اعمال صالح]] انجام دهند درجات بالای [[بهشت]] و [[زندگی]] دائمی در آن است: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى }}<ref> و آنانکه نزد او با ایمان بیایند در حالی که کارهای شایسته کرده باشند، دارای پایه‌های والایند...بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه ۷۵- ۷۶.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص ۴۹۷ - ~~۵۰۴~~.</ref>		# '''برخورداری از درجات بالای [[بهشت]]:''' [[پاداش]] مؤمنانی که [[قلوب]] خود را از آلودگیها [[تزکیه]] کرده، [[اعمال صالح]] انجام دهند درجات بالای [[بهشت]] و [[زندگی]] دائمی در آن است: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى }}<ref> و آنانکه نزد او با ایمان بیایند در حالی که کارهای شایسته کرده باشند، دارای پایه‌های والایند...بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه ۷۵- ۷۶.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص ۴۹۷ - ۵۰۴؛ [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[تزکیه - کوشا (مقاله)]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۳۳-۴۳۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* پای‌بندی به ایمان و عمل صالح */

2025-01-08T05:39:04Z

پای‌بندی به ایمان و عمل صالح

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	هرچند [[خداوند]] با [[فرستادن پیامبران]] و [[توفیق]] و عنایت خویش زمینه [[تزکیه]] [[انسان‌ها]] را فراهم می‌کند؛ ولی این خود افراد هستند که با پذیرش آگاهانه و آزادانه [[دعوت]] [[انبیا]] و پای‌بندی به [[دستورات]] و مقررات [[الهی]]، خویش را از [[برکات]] [[بعثت پیامبران]] برخوردار ساخته، [[پاکی]] و [[تزکیه]] را برای خود رقم می‌زنند، از این‌رو [[قرآن‌کریم]] در [[آیات]] ۷۵ ـ ۷۶ [[سوره طه]] از یک سو [[بهشت]] و درجات عالی آن را برای [[مؤمنان]] و [[صالحان]] ثابت می‌کند و از سوی دیگر همه آنها را جزای [[اهل]] [[تزکیه]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى }}<ref> و آنانکه نزد او با ایمان بیایند در حالی که کارهای شایسته کرده باشند، دارای پایه‌های والایند...بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه ۷۵- ۷۶.</ref> و این بدان معناست که [[تزکیه]] بدون [[ایمان]] و [[عمل صالح]] به دست نمی‌آید. در آیه‌ای دیگر، [[قرآن]] [[مؤمنان]] را از [[خودستایی]] و [[پاک]] شمردن خود برحذر داشته و [[خداوند]] را آگاه‌تر به حال تقوا‌پیشگان معرفی کرده است: {{متن قرآن\|فَلا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى }}<ref> خود را به پاکی نستأیید که او به آنکه پرهیزگاری ورزد داناتر است؛ سوره نجم، آیه۳۲.</ref> از این [[آیه]] به دست می‌آید که راه دستیابی به [[تزکیه]]، [[تقوا]] و عمل است نه ادعای [[پاک]] بودن<ref>الفرقان، ج‌۲۷، ص‌۴۴۷ ـ ۴۴۹.</ref>. همچنین در [[آیه]] ۱۸ [[سوره فاطر]] [[تزکیه]] بدل از [[خشیت]] و اقامه نماز معرفی شده است: {{متن قرآن\|وَلا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَى حِمْلِهَا لا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلاةَ وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ }}<ref> و هیچ بار برداری بار (گناه) دیگری را بر نمی‌دارد و اگر فردی گرانبار، (کسی را) برای برداشتن بار خویش، فرا خواند چیزی از بار او برداشته نخواهد شد هر چند خویشاوند باشد، تو تنها کسانی را که در نهان از پروردگارشان می‌هراسند و نماز را بپا می‌دارند هشدار می‌دهی و هر کس پاکیزگی پیشه کند به سود خویش کرده است و بازگشت (هر چیز) به سوی خداوند است؛ سوره فاطر، آیه۱۸.</ref> و این از پیوند عمیق [[تزکیه]] با [[اعمال انسان]] پرده برمی‌دارد، براین اساس می‌توان گفت عمده‌ترین [[فلسفه]] [[تشریع]] [[عبادات]] و مکلّف ساختن [[انسان‌ها]] دور‌کردن آنها از آلودگی‌ها و [[رشد]] و تکامل معنوی آنان است، چنان که [[قرآن]] در [[آیات]] متعددی به برخی از [[عبادات]] اشاره کرده و آنها را عامل دوری [[انسان]] از آلودگی‌ها دانسته است؛ مانند:		هرچند [[خداوند]] با [[فرستادن پیامبران]] و [[توفیق]] و عنایت خویش زمینه [[تزکیه]] [[انسان‌ها]] را فراهم می‌کند؛ ولی این خود افراد هستند که با پذیرش آگاهانه و آزادانه [[دعوت]] [[انبیا]] و پای‌بندی به [[دستورات]] و مقررات [[الهی]]، خویش را از [[برکات]] [[بعثت پیامبران]] برخوردار ساخته، [[پاکی]] و [[تزکیه]] را برای خود رقم می‌زنند، از این‌رو [[قرآن‌کریم]] در [[آیات]] ۷۵ ـ ۷۶ [[سوره طه]] از یک سو [[بهشت]] و درجات عالی آن را برای [[مؤمنان]] و [[صالحان]] ثابت می‌کند و از سوی دیگر همه آنها را جزای [[اهل]] [[تزکیه]] می‌داند: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء مَن تَزَكَّى }}<ref> و آنانکه نزد او با ایمان بیایند در حالی که کارهای شایسته کرده باشند، دارای پایه‌های والایند...بوستان‌هایی جاودان که از بن آنها جویباران جاری است، در آن جاودانند و آن پاداش کسانی است که پاکی ورزند؛ سوره طه، آیه ۷۵- ۷۶.</ref> و این بدان معناست که [[تزکیه]] بدون [[ایمان]] و [[عمل صالح]] به دست نمی‌آید. در آیه‌ای دیگر، [[قرآن]] [[مؤمنان]] را از [[خودستایی]] و [[پاک]] شمردن خود برحذر داشته و [[خداوند]] را آگاه‌تر به حال تقوا‌پیشگان معرفی کرده است: {{متن قرآن\|فَلا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى }}<ref> خود را به پاکی نستأیید که او به آنکه پرهیزگاری ورزد داناتر است؛ سوره نجم، آیه۳۲.</ref> از این [[آیه]] به دست می‌آید که راه دستیابی به [[تزکیه]]، [[تقوا]] و عمل است نه ادعای [[پاک]] بودن<ref>الفرقان، ج‌۲۷، ص‌۴۴۷ ـ ۴۴۹.</ref>. همچنین در [[آیه]] ۱۸ [[سوره فاطر]] [[تزکیه]] بدل از [[خشیت]] و اقامه نماز معرفی شده است: {{متن قرآن\|وَلا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَى حِمْلِهَا لا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلاةَ وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ }}<ref> و هیچ بار برداری بار (گناه) دیگری را بر نمی‌دارد و اگر فردی گرانبار، (کسی را) برای برداشتن بار خویش، فرا خواند چیزی از بار او برداشته نخواهد شد هر چند خویشاوند باشد، تو تنها کسانی را که در نهان از پروردگارشان می‌هراسند و نماز را بپا می‌دارند هشدار می‌دهی و هر کس پاکیزگی پیشه کند به سود خویش کرده است و بازگشت (هر چیز) به سوی خداوند است؛ سوره فاطر، آیه۱۸.</ref> و این از پیوند عمیق [[تزکیه]] با [[اعمال انسان]] پرده برمی‌دارد، براین اساس می‌توان گفت عمده‌ترین [[فلسفه]] [[تشریع]] [[عبادات]] و مکلّف ساختن [[انسان‌ها]] دور‌کردن آنها از آلودگی‌ها و [[رشد]] و تکامل معنوی آنان است، چنان که [[قرآن]] در [[آیات]] متعددی به برخی از [[عبادات]] اشاره کرده و آنها را عامل دوری [[انسان]] از آلودگی‌ها دانسته است؛ مانند:
	# '''[[نماز]]:''' [[نماز]] از عباداتی است که اگر با [[آداب]] و شرایط آن به جا آورده شود هم باعث جلوگیری از [[آلوده]] شدن [[انسان]] به [[گناه]] می‌گردد: {{متن قرآن\|وَأَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ }}<ref> نماز را بپا دار که نماز از کار زشت و کار ناپسند باز می‌دارد؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۵.</ref> و هم او را از گناهانی که مرتکب شده [[پاک]] می‌کند: {{متن قرآن\|وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }}<ref> و نماز را در دو سوی روز و ساعتی از آغاز شب بپا دار؛ بی‌گمان نیکی‌ها بدی‌ها را می‌زدایند؛ این یادکردی برای یادآوران است؛ سوره هود، آیه۱۱۴.</ref> در [[شأن نزول]] [[آیه]] فوق [[نقل]] شده که یکی از [[مسلمانان]] بنام [[ابوالیسر]] برای [[پاک]] شدن خود از گناهی که مرتکب شده بود نزد [[رسول خدا]] {{صل}} آمد که [[آیه]] فوق نازل شد و پس از آن، [[پیامبر]] به وی فرمود: [[نماز]] تو کفاره گناه توست<ref>مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۳۰۷،۳۰۸؛ منهج‌الصادقین، ج‌۴، ص‌۴۶۰.</ref> در روایتی [[نماز]] همچون آبی دانسته شده است که همه [[گناهان]] بین دو [[نماز]] را محو می‌کند<ref>تهذیب الاحکام، ج‌۲، ص‌۲۳۷؛ وسائل الشیعه، ج‌۴، ص‌۱۲.</ref> و برپایه روایتی دیگر [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: نمازی که با [[آداب]] و شرایط اقامه شود [[گناهان]] را همچون برگ خزان می‌ریزد<ref>منهج‌الصادقین، ج‌۴، ص‌۴۶۲.</ref>.		# '''[[نماز]]:''' [[نماز]] از عباداتی است که اگر با [[آداب]] و شرایط آن به جا آورده شود هم باعث جلوگیری از [[آلوده]] شدن [[انسان]] به [[گناه]] می‌گردد: {{متن قرآن\|وَأَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ }}<ref> نماز را بپا دار که نماز از کار زشت و کار ناپسند باز می‌دارد؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۵.</ref> و هم او را از گناهانی که مرتکب شده [[پاک]] می‌کند: {{متن قرآن\|وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }}<ref> و نماز را در دو سوی روز و ساعتی از آغاز شب بپا دار؛ بی‌گمان نیکی‌ها بدی‌ها را می‌زدایند؛ این یادکردی برای یادآوران است؛ سوره هود، آیه۱۱۴.</ref> در [[شأن نزول]] [[آیه]] فوق [[نقل]] شده که یکی از [[مسلمانان]] بنام [[ابوالیسر]] برای [[پاک]] شدن خود از گناهی که مرتکب شده بود نزد [[رسول خدا]] {{صل}} آمد که [[آیه]] فوق نازل شد و پس از آن، [[پیامبر]] به وی فرمود: [[نماز]] تو کفاره گناه توست<ref>مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۳۰۷،۳۰۸؛ منهج‌الصادقین، ج‌۴، ص‌۴۶۰.</ref> در روایتی [[نماز]] همچون آبی دانسته شده است که همه [[گناهان]] بین دو [[نماز]] را محو می‌کند<ref>تهذیب الاحکام، ج‌۲، ص‌۲۳۷؛ وسائل الشیعه، ج‌۴، ص‌۱۲.</ref> و برپایه روایتی دیگر [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: نمازی که با [[آداب]] و شرایط اقامه شود [[گناهان]] را همچون برگ خزان می‌ریزد<ref>منهج‌الصادقین، ج‌۴، ص‌۴۶۲.</ref>.
	# '''[[انفاق در راه خدا]]:''' [[انفاق مال]] چه [[واجب]] و چه [[مستحب]] موجب [[پاک]] شدن و تطهیر [[قلوب]] از آلودگی‌ها و صفات ناپسند همچون [[بخل]] و [[دوستی دنیا]] می‌گردد<ref>منهج القرآن فی تربیة المجتمع، ص‌۲۰۴؛ بحارالانوار، ج‌۶، ص‌۱۰۴؛ نمونه، ج‌۸، ص‌۱۱۷.</ref>: {{متن قرآن\|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ }}<ref> از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست؛ سوره توبه، آیه۱۰۳.</ref> بیشتر [[مفسران]] مراد از [[آیه]] فوق را [[گرفتن زکات]] [[واجب]] دانسته‌اند<ref>مجمع البیان، ج‌۵، ص‌۱۰۲؛ المیزان، ج‌۹، ص‌۳۷۷؛ المنیر، ج‌۱۱ ـ ۱۲، ص‌۲۸.</ref>؛ اما برخی مراد از آن را بخشی از [[اموال]] افراد [[گنهکار]] دانسته‌اند که جهت کفاره گناه خویش می‌پردازند<ref>جامع البیان، ج‌۱۱، ص‌۲۵؛ مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۱۰۲.</ref>. [[شأن نزول]] [[آیه]] فوق<ref>جامع‌البیان، ج‌۱۱، ص‌۲۴ ـ ۲۶؛ المیزان، ج‌۹، ص‌۳۸۴.</ref> که به [[گناه]] [[ابولبابه]] و گرفتن بخشی از [[اموال]] او از سوی [[پیامبر]] جهت کفاره گناه اشاره دارد و نیز [[آیه]] بعد که از پذیرش [[توبه]] [[گناهکاران]] و قبول انفاق‌های آنان از سوی [[خداوند]] سخن گفته: {{متن قرآن\|أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ }}<ref> آیا ندانسته‌اند: خداوند است که از بندگانش توبه را می‌پذیرد و زکات‌ها را دریافت می‌دارد و خداوند است که توبه‌پذیر بخشاینده است؟!؛ سوره توبه، آیه۱۰۴.</ref> مؤید این نظرند، اگرچه استفاده [[حکم]] [[زکات]] [[واجب]] و انفاق‌های دیگر از [[آیه]] با یکدیگر تنافی ندارد. در آیات‌ ۱۸‌ـ‌ ۱۹ [[سوره لیل]] نیز به [[انفاق در راه خدا]] و نقش آن در [[تزکیه]] اشاره کرده و آن را از صفات متقین دانسته است: {{متن قرآن\|الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى}}<ref> همان کس که داراییش را می‌بخشد تا خود پاک و پیراسته شود، و از هیچ کس نزد او نعمتی نیست که باید پاداش داده شود؛ سوره لیل، آیه ۱۸ - ۱۹.</ref>. در [[روایات اسلامی]] نیز بر تأثیر [[انفاق]] در [[تزکیه]] و محو [[گناهان]] تأکید شده است؛ از جمله [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: هر کس [[خانواده]] [[مسلمانی]] را یک شبانه روز [[پذیرایی]] کند [[خداوند]] [[گناهان]] او را محو می‌کند<ref>عوالی‌اللئالی، ج‌۳، ص‌۲۸۳؛ بحارالانوار، ج‌۷۱، ص‌۳۸۹؛ کنزالعمال، ج‌۱۵، ص‌۷۷۵.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص ۴۹۷ - ~~۵۰۴~~.</ref>		# '''[[انفاق در راه خدا]]:''' [[انفاق مال]] چه [[واجب]] و چه [[مستحب]] موجب [[پاک]] شدن و تطهیر [[قلوب]] از آلودگی‌ها و صفات ناپسند همچون [[بخل]] و [[دوستی دنیا]] می‌گردد<ref>منهج القرآن فی تربیة المجتمع، ص‌۲۰۴؛ بحارالانوار، ج‌۶، ص‌۱۰۴؛ نمونه، ج‌۸، ص‌۱۱۷.</ref>: {{متن قرآن\|خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ }}<ref> از دارایی‌های آنان زکاتی بردار که با آن آنها را پاک می‌داری و پاکیزه می‌گردانی و برای آنها (به نیکی) دعا کن که دعای تو (مایه) آرامش آنان است و خداوند شنوایی داناست؛ سوره توبه، آیه۱۰۳.</ref> بیشتر [[مفسران]] مراد از [[آیه]] فوق را [[گرفتن زکات]] [[واجب]] دانسته‌اند<ref>مجمع البیان، ج‌۵، ص‌۱۰۲؛ المیزان، ج‌۹، ص‌۳۷۷؛ المنیر، ج‌۱۱ ـ ۱۲، ص‌۲۸.</ref>؛ اما برخی مراد از آن را بخشی از [[اموال]] افراد [[گنهکار]] دانسته‌اند که جهت کفاره گناه خویش می‌پردازند<ref>جامع البیان، ج‌۱۱، ص‌۲۵؛ مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۱۰۲.</ref>. [[شأن نزول]] [[آیه]] فوق<ref>جامع‌البیان، ج‌۱۱، ص‌۲۴ ـ ۲۶؛ المیزان، ج‌۹، ص‌۳۸۴.</ref> که به [[گناه]] [[ابولبابه]] و گرفتن بخشی از [[اموال]] او از سوی [[پیامبر]] جهت کفاره گناه اشاره دارد و نیز [[آیه]] بعد که از پذیرش [[توبه]] [[گناهکاران]] و قبول انفاق‌های آنان از سوی [[خداوند]] سخن گفته: {{متن قرآن\|أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ }}<ref> آیا ندانسته‌اند: خداوند است که از بندگانش توبه را می‌پذیرد و زکات‌ها را دریافت می‌دارد و خداوند است که توبه‌پذیر بخشاینده است؟!؛ سوره توبه، آیه۱۰۴.</ref> مؤید این نظرند، اگرچه استفاده [[حکم]] [[زکات]] [[واجب]] و انفاق‌های دیگر از [[آیه]] با یکدیگر تنافی ندارد. در آیات‌ ۱۸‌ـ‌ ۱۹ [[سوره لیل]] نیز به [[انفاق در راه خدا]] و نقش آن در [[تزکیه]] اشاره کرده و آن را از صفات متقین دانسته است: {{متن قرآن\|الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى}}<ref> همان کس که داراییش را می‌بخشد تا خود پاک و پیراسته شود، و از هیچ کس نزد او نعمتی نیست که باید پاداش داده شود؛ سوره لیل، آیه ۱۸ - ۱۹.</ref>. در [[روایات اسلامی]] نیز بر تأثیر [[انفاق]] در [[تزکیه]] و محو [[گناهان]] تأکید شده است؛ از جمله [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: هر کس [[خانواده]] [[مسلمانی]] را یک شبانه روز [[پذیرایی]] کند [[خداوند]] [[گناهان]] او را محو می‌کند<ref>عوالی‌اللئالی، ج‌۳، ص‌۲۸۳؛ بحارالانوار، ج‌۷۱، ص‌۳۸۹؛ کنزالعمال، ج‌۱۵، ص‌۷۷۵.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[تزکیه (مقاله)\| مقاله «تزکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۷]]، ص ۴۹۷ - ۵۰۴؛ [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[تزکیه - کوشا (مقاله)]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۳۳-۴۳۵.</ref>

	== موانع [[تزکیه]] ==		== موانع [[تزکیه]] ==