تسلیم در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2023-01-23T06:58:51Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	[[رده:تسلیم]]		[[رده:تسلیم]]
			[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:32:20Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:55:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = تسلیم		\| موضوع مرتبط = تسلیم
خط ۲۸:		خط ۲۷:

	از بررسی این [[روایات]] استفاده می‌شود:		از بررسی این [[روایات]] استفاده می‌شود:
	#[[رزمندگان]] [[مسلمانی]] که در [[جبهه]] مجروح شده و [[قادر]] به [[نجات]] خود از چنگ دشمن نیستند می‌توانند خود را در [[اختیار]] دشمن قرار داده و به اسارت آنان در آیند؛		# [[رزمندگان]] [[مسلمانی]] که در [[جبهه]] مجروح شده و [[قادر]] به [[نجات]] خود از چنگ دشمن نیستند می‌توانند خود را در [[اختیار]] دشمن قرار داده و به اسارت آنان در آیند؛
	#مجروحانی که می‌توانند خود را از دست دشمن نجات دهند، نمی‌توانند تن به اسارت بدهند؛ زیرا در این فرض، جراحت آنان مثقلة (از پا در آورنده) نخواهد بود؛		#مجروحانی که می‌توانند خود را از دست دشمن نجات دهند، نمی‌توانند تن به اسارت بدهند؛ زیرا در این فرض، جراحت آنان مثقلة (از پا در آورنده) نخواهد بود؛
	#[[آحاد]] رزمندگان سالم حتی اگر [[فرار از جنگ]] نیز به هر دلیلی بر آنها جایز باشد، نمی‌توانند تن به اسارت دشمن بدهند؛		# [[آحاد]] رزمندگان سالم حتی اگر [[فرار از جنگ]] نیز به هر دلیلی بر آنها جایز باشد، نمی‌توانند تن به اسارت دشمن بدهند؛
	#در مواردی که هیچ راهی برای زنده ماندن [[رزمنده]] سالم در جبهه جز تن به اسارت دادن نمانده باشد، به مقتضای اطلاق روایات مذکور در ظاهر باید [[حکم]] به [[حرمت]] [[استسلام]] کرد. ولی بحثی که [[فقها]] در مورد جواز فرار از [[زحف]] در صورت انحصار زنده ماندن رزمنده [[مسلمان]] به صورت فرار مطرح کرده‌اند و در گذشته به آن اشاره کردیم در این مورد نیز می‌تواند صادق باشد و به مقتضای [[آیه تهلکه]] می‌توان جواز استسلام را [[استنباط]] کرد. ولی در این مورد نیز استناد به اطلاق [[آیه]] تثبیت و [[آیات جهاد]] و [[شهادت]] می‌تواند حداقل [[وجوب]] استسلام را دفع، بلکه [[افضلیت]] ادامه [[جهاد]] و شهادت را نسبت به استسلام [[اثبات]] کند.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۷.</ref>.		#در مواردی که هیچ راهی برای زنده ماندن [[رزمنده]] سالم در جبهه جز تن به اسارت دادن نمانده باشد، به مقتضای اطلاق روایات مذکور در ظاهر باید [[حکم]] به [[حرمت]] [[استسلام]] کرد. ولی بحثی که [[فقها]] در مورد جواز فرار از [[زحف]] در صورت انحصار زنده ماندن رزمنده [[مسلمان]] به صورت فرار مطرح کرده‌اند و در گذشته به آن اشاره کردیم در این مورد نیز می‌تواند صادق باشد و به مقتضای [[آیه تهلکه]] می‌توان جواز استسلام را [[استنباط]] کرد. ولی در این مورد نیز استناد به اطلاق [[آیه]] تثبیت و [[آیات جهاد]] و [[شهادت]] می‌تواند حداقل [[وجوب]] استسلام را دفع، بلکه [[افضلیت]] ادامه [[جهاد]] و شهادت را نسبت به استسلام [[اثبات]] کند.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۷.</ref>.

خط ۵۲:		خط ۵۱:

	[[رده:تسلیم]]		[[رده:تسلیم]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T06:49:08Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[تسلیم]]~~''' است. "'''[[تسلیم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[تسلیم در قرآن]] - [[تسلیم در حدیث]] - [[تسلیم در کلام اسلامی]] - [[تسلیم معصوم]] - [[مقام تسلیم]] - [[تسلیم در فقه سیاسی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = تسلیم
			\| عنوان مدخل = [[تسلیم]]
			\| مداخل مرتبط = [[تسلیم در قرآن]] - [[تسلیم در حدیث]] - [[تسلیم در کلام اسلامی]] - [[تسلیم معصوم]] - [[مقام تسلیم]] - [[تسلیم در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==استسلام==		==استسلام==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-04-21T10:14:10Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۴
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	فقهای اهل سنت در جواز استسلام و استأسار به [[حدیث متفق علیه]] مربوط به جریان [[دعاة]] در [[میثاق]] [[پیامبر]]{{صل}} با [[قبیله]] [[هذیل]]<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۶۹؛ فتح الباری، ج۶، ص۱۲۴.</ref> استناد کرده‌اند که در این جریان برخی از دعاة به [[دفاع]] پرداخته و به شهادت رسیدند و برخی دیگر خود را [[تسلیم]] دشمن کردند و هنگامی که خبر به [[مدینه]] رسید، پیامبر{{صل}} عمل هیچ کدام را مردود نشمرد و تقریر پیامبر{{صل}} دلیل بر جواز عمل استسلام است<ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۱-۲۱۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۷.</ref>.		فقهای اهل سنت در جواز استسلام و استأسار به [[حدیث متفق علیه]] مربوط به جریان [[دعاة]] در [[میثاق]] [[پیامبر]]{{صل}} با [[قبیله]] [[هذیل]]<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۶۹؛ فتح الباری، ج۶، ص۱۲۴.</ref> استناد کرده‌اند که در این جریان برخی از دعاة به [[دفاع]] پرداخته و به شهادت رسیدند و برخی دیگر خود را [[تسلیم]] دشمن کردند و هنگامی که خبر به [[مدینه]] رسید، پیامبر{{صل}} عمل هیچ کدام را مردود نشمرد و تقریر پیامبر{{صل}} دلیل بر جواز عمل استسلام است<ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۱-۲۱۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۷.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T19:12:42Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۴۲
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:تسلیم]]		[[رده:تسلیم]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T16:58:31Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۲۸
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]		# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
اين مدخل...» ایجاد کرد

2021-11-22T07:55:52Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[تسلیم]]''' است. "'''[[تسلیم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[تسلیم در قرآن]] - [[تسلیم در حدیث]] - [[تسلیم در کلام اسلامی]] - [[تسلیم معصوم]] - [[مقام تسلیم]] - [[تسلیم در فقه سیاسی]]</div>

==استسلام==
[[استسلام]] به معنای [[تسلیم شدن]] و خود را در [[اختیار]] [[دشمن]] قرار دادن است و [[فقها]] در [[کتب فقهی]] از آن در باب [[جهاد]] و حدود سخن گفته‌اند. [[فقهای شیعه]] اغلب به مسئله استسلام، پرداخته و در شرایط عدم موازنه [[قدرت]] [[جبهه]] [[اسلام]] با جبهه دشمن، به بررسی جواز و یا عدم جواز فرار از جبهه و انصراف از [[جنگ]] نیز توجه داشته و بیشتر، [[میزان]] و حد [[ثبات]] و [[ایستادگی]] در جهاد را بررسی کرده‌اند، اما از لابه‌لای این بحث‌ها به طور ضمنی مسئله استسلام را رد کرده‌اند.

حالات مختلفی که در این زمینه مورد بحث قرار گرفته، به قرار زیر است:
*جبهه اسلام [[قوی]] و جبهه دشمن در مقایسه با آن [[ضعیف]] باشد، در این صورت بنا بر عموم و [[صراحت]] [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>، ایستادگی، [[مقاومت]] و ادامه جهاد [[واجب]] است و هر عملی جز این، جایز نیست. [[فرار از جنگ]] در این آیه بدان جهت [[تحریم]] شده تا ثبات و ایستادگی در جنگ انجام پذیرد و در واقع مفاد مفهوم این آیه همان منطوق آیه {{متن قرآن|إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا}}<ref>«چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref> است. بی‌شک مفهوم آیه اول این نیست که جز فرار، سایر راه‌های [[انصراف از جهاد]] جایز است و تنها فرار از جبهه [[حرام]] خواهد بود. با این توضیح روشن می‌شود که استسلام [[رزمنده]] [[مسلمان]] و خود را به [[اسارت]] دشمن در آوردن به مقتضای هر دو آیه حرام است؛ زیرا عملی مخالف [[پایداری]] و ایستادگی در ادامه جهاد بوده و هر نوع عمل مخالف ثبات در این دو آیه [[نفی]] شده است. همین [[استنتاج]] را می‌توان از روایاتی<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۶۵.</ref> که در شرح دو آیه مذکور وارد شده به دست آورد؛ زیرا در این [[روایات]] نیز تأکید بر [[وجوب]] [[پایداری]] و استمرار در [[جهاد]] شده است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۵۶.</ref> و بیشتر [[فقهای شیعه]] فرار را در این صورت حتی در موردی که امکان [[نجات]] وجود دارد، جایز نمی‌شمارند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۱.</ref>؛
*نیروهای [[رزمنده]] [[مسلمان]] اندک و [[جبهه]] [[دشمن]] [[قوی]] باشد و با فرار امکان [[حفظ جان]] وجود داشته باشد. در این صورت گرچه برخی از [[فقها]] تنها تصریح به جواز فرار کرده‌اند، ولی دلایلی که ارائه داده‌اند شامل جواز [[استسلام]] نیز می‌شود. این عده از فقهای شیعه دلیل جواز فرار را فقدان شرط [[تکلیف]] تعیین [[قدرت]] ذکر کرده‌اند که این دلیل می‌تواند جواز استسلام را نیز ثابت کند.

ولی بسیاری از فقها در جواز فرار در صورت [[ضعف]] جبهه [[اسلام]] خدشه وارد کرده و بنا بر مفاد [[آیه]]: {{متن قرآن|كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است» سوره بقره، آیه ۲۴۹.</ref> که امکان [[پیروزی]] جبهه [[ضعیف]] اسلام بر جبهه قوی دشمن را در صورت پایداری و [[توکل]] به قدرت لایزال [[الهی]] [[وعده]] می‌دهد و نیز بر اساس [[آیات جهاد]] که اصول مبتنی بر مواجهه با خطر [[مرگ]] است و [[آیات]] مربوط به [[فضیلت]]، [[شهادت]] و [[مکانت]] [[شهداء]] که شهادت را در واقع [[القاء]] به تهلکه نمی‌شمارد و آن را [[فیض]] بزرگ و مقامی در حد پیروزی می‌شمارد، [[مقاومت]] و ادامه جهاد را بر فرار ترجیح داده و فرار از [[زحف]] را حتی در صورت ضعف جبهه اسلام جایز نشمرده‌اند<ref>المبسوط، ج۲، ص۱۰؛ جواهر الکلام، ج۲۱، ص۴۶.</ref>.
در صورتی که رزمنده مسلمان مطمئن باشد که در صورت مقاومت و ادامه جهاد کشته خواهد شد، برخی از فقهای شیعه [[انصراف از جهاد]] را [[واجب]] و برخی دیگر آن را [[افضل]] شمرده‌اند و معنای این نظریه در واقع ترجیح دادن [[مصلحت]] [[حفظ نفس]] بر مصلحت [[شهادت در راه خدا]] و [[اولویت]] دادن به آیه {{متن قرآن|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ}}<ref>«و با دست خویش خود را به نابودی نیفکنید» سوره بقره، آیه ۱۹۵.</ref> در مقابل [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا}}<ref>«و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref> می‌باشد.

در هر حال استناد به آیه اول برای جواز فرار می‌تواند راه [[استدلال]] جواز [[استسلام]] را در صورت عدم [[موفقیت]] در فرار هموار کند.
برخی از فقهای [[مفسر]] [[شیعه]] اصولاً در شمول آیه {{متن قرآن|فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}}<ref>«از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref> به مورد [[ضعیف]] [[جبهه]] [[اسلام]] مناقشه کرده و گفته‌اند: مفهوم [[زحف]] در این آیه اشاره به سپاهی دارد که به خاطر [[قدرت]] و کثرت آن [[امید]] [[پیروزی]] باشد، چنانکه معنای لغوی زحف نیز چنین است که معنی پیروزی در آن نهفته است. بنابراین، آیه، شامل صورت [[ضعف]] جبهه اسلام نمی‌شود و در این صورت [[پایداری]] و ادامه [[جهاد]] [[واجب]] نیست<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۵.</ref>.

در [[روایات اهل بیت]]{{ع}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۶۶-۶۵.</ref> نیز در منع فرار از زحف دلایلی ذکر شده که نشان از [[حرمت]] استسلام دارد، مانند: [[فرار از جهاد]] موجب [[سخط]] [[الهی]]، [[مذلت]] و [[خفت]]، [[سستی]] [[دین]]، [[استخفاف]] [[رسل]] و [[ائمه دین]]، ترک [[نصرت دین]]، جرأت یافتن [[دشمن]]، به [[اسارت]] افتادن و کشته شدن [[مسلمانان]]، ابطال [[دین خدا]] و [[فساد]] در روی [[زمین]] است که همه این [[دلایل]] می‌تواند در مورد استسلام نیز صادق باشد..<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۵.</ref>.

==استسلام از نظر [[روایات شیعه]]==
در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} اشاره به سره «ببراه» یا «میراه» شده که در آن [[پیامبر]]{{صل}}، علی{{ع}} را با جمعی به [[جنگ]] دشمن اعزام کرد و فرمود: {{متن حدیث|مَنِ اسْتَأْسَرَ مِنْ غَيْرِ جِرَاحَةٍ مُثْقِلَةٍ فَلَيْسَ مِنَّا}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۶۵-۶۴.</ref> یعنی کسی که بدون داشتن زخمی که او را از پای درآورد خود را به اسارت دشمن درآورد، از ما نیست.

در روایتی دیگر امام صادق{{ع}} به نقل از [[امام علی]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|مَنِ اسْتَأْسَرَ مِنْ غَيْرِ جِرَاحَةٍ مُثْقِلَةٍ فَلَا يُفْدَى مِنْ بَيْتِ الْمَالِ وَ لَكِنْ يُفْدَى مِنْ مَالِهِ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُهُ}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۶۵-۶۴.</ref> یعنی به جز مجروحانی که از پا افتاده‌اند کسی که خود را به [[اسارت]] [[دشمن]] درآورد، از [[بیت‌المال]] برای [[آزادی]] او فدیه به دشمن داده نمی‌شود، اما اگر [[خانواده]] او [[راضی]] باشند می‌توانند از [[مال]] خود او فدیه را بپردازند.

از بررسی این [[روایات]] استفاده می‌شود:
#[[رزمندگان]] [[مسلمانی]] که در [[جبهه]] مجروح شده و [[قادر]] به [[نجات]] خود از چنگ دشمن نیستند می‌توانند خود را در [[اختیار]] دشمن قرار داده و به اسارت آنان در آیند؛
#مجروحانی که می‌توانند خود را از دست دشمن نجات دهند، نمی‌توانند تن به اسارت بدهند؛ زیرا در این فرض، جراحت آنان مثقلة (از پا در آورنده) نخواهد بود؛
#[[آحاد]] رزمندگان سالم حتی اگر [[فرار از جنگ]] نیز به هر دلیلی بر آنها جایز باشد، نمی‌توانند تن به اسارت دشمن بدهند؛
#در مواردی که هیچ راهی برای زنده ماندن [[رزمنده]] سالم در جبهه جز تن به اسارت دادن نمانده باشد، به مقتضای اطلاق روایات مذکور در ظاهر باید [[حکم]] به [[حرمت]] [[استسلام]] کرد. ولی بحثی که [[فقها]] در مورد جواز فرار از [[زحف]] در صورت انحصار زنده ماندن رزمنده [[مسلمان]] به صورت فرار مطرح کرده‌اند و در گذشته به آن اشاره کردیم در این مورد نیز می‌تواند صادق باشد و به مقتضای [[آیه تهلکه]] می‌توان جواز استسلام را [[استنباط]] کرد. ولی در این مورد نیز استناد به اطلاق [[آیه]] تثبیت و [[آیات جهاد]] و [[شهادت]] می‌تواند حداقل [[وجوب]] استسلام را دفع، بلکه [[افضلیت]] ادامه [[جهاد]] و شهادت را نسبت به استسلام [[اثبات]] کند.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۷.</ref>.

==[[قواعد]] عمومی [[فقه]] و استسلام==
قواعدی چون [[قاعده نفی سبیل]] پیوسته بر [[ادله]] [[احکام اولیه]] مانند وجوب [[حفظ نفس]] مقدم و [[حاکم]] هستند. بنا بر مفاد آیه: {{متن قرآن|وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا}}<ref>«و هرگز خداوند برای کافران به زیان مؤمنان راهی نمی‌گشاید» سوره نساء، آیه ۱۴۱.</ref> هیچ [[مسلمانی]] نمی‌تواند در ایفای [[وظایف]] و نیز استیفای [[حقوق]] خود به نحوی عمل کند که موجب [[سلطه]] [[کافر]] بر [[مؤمن]] شود.

بی‌شک تن به [[اسارت]] دادن موجب [[سلطه کفار]] بر مؤمن می‌شود و [[استسلام]] یا استیسار مصداق بارز [[سبیل]] است. به ویژه اگر تن به اسارت دادن [[رزمنده]] [[مسلمان]]، موجب [[تشویق]] دیگر [[رزمندگان]] مسلمان بر اسارت و [[تضعیف]] [[جبهه]] [[اسلام]] و یا [[شکست]] [[مسلمانان]] و نیز [[تحمیل]] خسارت‌های مادی و [[معنوی]] بر مسلمانان شود، بدون تردید در چنین مواردی طبق [[قواعد]] عمومی، تن به اسارت دادن از [[محرمات]] [[کبیره]] محسوب خواهد شد.
دیدگاه [[فقهای اهل سنت]] در مورد استسلام: فقهای [[حنبلی]] تن به اسارت دادن را جایز، ولی [[استقامت]] در [[جهاد]] حتی با [[علم]] به [[شهادت]] را [[افضل]] شمرده‌اند<ref>المغنی، ج۸، ص۴۸۵.</ref>.

فقهای [[شافعی]] و [[مالکی]]، استسلام را در صورتی که مطمئن به [[پیروزی]] [[دشمن]] باشد و فرار هم ممکن نباشد جایز دانسته‌اند<ref>التاج و الاکلیل شرح مختصر خلیل، ج۳، ص۳۵۷؛ مغنی المحتاج، ج۴، ص۲۱۹.</ref>.

فقهای اهل سنت در جواز استسلام و استأسار به [[حدیث متفق علیه]] مربوط به جریان [[دعاة]] در [[میثاق]] [[پیامبر]]{{صل}} با [[قبیله]] [[هذیل]]<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۶۹؛ فتح الباری، ج۶، ص۱۲۴.</ref> استناد کرده‌اند که در این جریان برخی از دعاة به [[دفاع]] پرداخته و به شهادت رسیدند و برخی دیگر خود را [[تسلیم]] دشمن کردند و هنگامی که خبر به [[مدینه]] رسید، پیامبر{{صل}} عمل هیچ کدام را مردود نشمرد و تقریر پیامبر{{صل}} دلیل بر جواز عمل استسلام است<ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۲۱-۲۱۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۷.</ref>.

== جستارهای وابسته ==

==منابع==
{{منابع}}
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:تسلیم]]
[[رده:مدخل]]