تفسیر ابن جریج - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2024-03-06T14:21:11Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۱
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[عبدالملک بن عبدالعزیز بن جریج]] - متوفای ۱۵۰ ق - تألیفی در [[تفسیر قرآن]] داشته که نام آن را برخی<ref>مانند داوودی در طبقات المفسرین، ج۱، ص۳۵۲.</ref> التفسیر و برخی<ref>مانند حاج خلیفة در کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref> [[تفسیر ابن جریج]] و برخی<ref>مانند بغدادی در هدیة العارفین، ج۵، ص۶۲۳.</ref> [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده‌اند. [[فؤاد سزگین]] در بیان آثار ابن جریج از آن تفسیر با عنوان کتاب التفسیر یاد کرده و از [[اعتماد]] آن به [[کتاب‌های تفسیری]] [[ابن عباس]]، [[عکرمه]]، [[مجاهد]] و [[عطاء بن ابی رباح]] خبر داده و به اقتباس و استفاده [[طبری]] و [[ثعلبی]] از آن اشاره کرده است<ref>در بیان آثار ابن جریج گفته است: {{عربی\|کتاب التفسیر یعتمد فی ما یبدو، علی کتب تفسیر ابن عباس و عکرمة و مجاهد و عطاء بن ابی رباح، و اقتبسه الطبری بروایة القاسم بن الحسن الهمدانی}} (المتوفی سنة ۲۷۲ ه‍‌. ق/ ۸۸۵ م)... {{عربی\|و افاد منه الثعلبی بروایة علی بن المبارک الصنعانی}}، انظر الکشف و البیان: ۷ أ (سزگین، تاریخ التراث العربی، ج۱، جزء ۱، ص۱۶۷).</ref>.		[[عبدالملک بن عبدالعزیز بن جریج]] - متوفای ۱۵۰ ق - تألیفی در [[تفسیر قرآن]] داشته که نام آن را برخی<ref>مانند داوودی در طبقات المفسرین، ج۱، ص۳۵۲.</ref> التفسیر و برخی<ref>مانند حاج خلیفة در کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref> تفسیر ابن جریج و برخی<ref>مانند بغدادی در هدیة العارفین، ج۵، ص۶۲۳.</ref> [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده‌اند. [[فؤاد سزگین]] در بیان آثار ابن جریج از آن تفسیر با عنوان کتاب التفسیر یاد کرده و از [[اعتماد]] آن به [[کتاب‌های تفسیری]] [[ابن عباس]]، [[عکرمه]]، [[مجاهد]] و [[عطاء بن ابی رباح]] خبر داده و به اقتباس و استفاده [[طبری]] و [[ثعلبی]] از آن اشاره کرده است<ref>در بیان آثار ابن جریج گفته است: {{عربی\|کتاب التفسیر یعتمد فی ما یبدو، علی کتب تفسیر ابن عباس و عکرمة و مجاهد و عطاء بن ابی رباح، و اقتبسه الطبری بروایة القاسم بن الحسن الهمدانی}} (المتوفی سنة ۲۷۲ ه‍‌. ق/ ۸۸۵ م)... {{عربی\|و افاد منه الثعلبی بروایة علی بن المبارک الصنعانی}}، انظر الکشف و البیان: ۷ أ (سزگین، تاریخ التراث العربی، ج۱، جزء ۱، ص۱۶۷).</ref>.

	[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر. ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.		[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر. ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.

Bahmani در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۰

2024-03-06T14:20:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{~~امامت}}~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~ابن جریج~~]]''' است. </div>~~		\| موضوع مرتبط = ابن جریج
			\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط =
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۲۲:		خط ۲۶:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~{{تفسیر}}~~

	[[رده:تفسیر]]		[[رده:تفسیر]]
	~~[[رده:ابن جریج]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:34:52Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۴
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ابن جریج]]''' است. </div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ابن جریج]]''' است. </div>

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[عبدالملک بن عبدالعزیز بن جریج]] - متوفای ۱۵۰ ق - تألیفی در [[تفسیر قرآن]] داشته که نام آن را برخی<ref>مانند داوودی در طبقات المفسرین، ج۱، ص۳۵۲.</ref> التفسیر و برخی<ref>مانند حاج خلیفة در کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref> [[تفسیر ابن جریج]] و برخی<ref>مانند بغدادی در هدیة العارفین، ج۵، ص۶۲۳.</ref> [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده‌اند. [[فؤاد سزگین]] در بیان آثار ابن جریج از آن تفسیر با عنوان کتاب التفسیر یاد کرده و از [[اعتماد]] آن به [[کتاب‌های تفسیری]] [[ابن عباس]]، [[عکرمه]]، [[مجاهد]] و [[عطاء بن ابی رباح]] خبر داده و به اقتباس و استفاده [[طبری]] و [[ثعلبی]] از آن اشاره کرده است<ref>در بیان آثار ابن جریج گفته است: {{عربی\|کتاب التفسیر یعتمد فی ما یبدو، علی کتب تفسیر ابن عباس و عکرمة و مجاهد و عطاء بن ابی رباح، و اقتبسه الطبری بروایة القاسم بن الحسن الهمدانی}} (المتوفی سنة ۲۷۲ ه‍‌. ق/ ۸۸۵ م)... {{عربی\|و افاد منه الثعلبی بروایة علی بن المبارک الصنعانی}}، انظر الکشف و البیان: ۷ أ (سزگین، تاریخ التراث العربی، ج۱، جزء ۱، ص۱۶۷).</ref>.		[[عبدالملک بن عبدالعزیز بن جریج]] - متوفای ۱۵۰ ق - تألیفی در [[تفسیر قرآن]] داشته که نام آن را برخی<ref>مانند داوودی در طبقات المفسرین، ج۱، ص۳۵۲.</ref> التفسیر و برخی<ref>مانند حاج خلیفة در کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref> [[تفسیر ابن جریج]] و برخی<ref>مانند بغدادی در هدیة العارفین، ج۵، ص۶۲۳.</ref> [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده‌اند. [[فؤاد سزگین]] در بیان آثار ابن جریج از آن تفسیر با عنوان کتاب التفسیر یاد کرده و از [[اعتماد]] آن به [[کتاب‌های تفسیری]] [[ابن عباس]]، [[عکرمه]]، [[مجاهد]] و [[عطاء بن ابی رباح]] خبر داده و به اقتباس و استفاده [[طبری]] و [[ثعلبی]] از آن اشاره کرده است<ref>در بیان آثار ابن جریج گفته است: {{عربی\|کتاب التفسیر یعتمد فی ما یبدو، علی کتب تفسیر ابن عباس و عکرمة و مجاهد و عطاء بن ابی رباح، و اقتبسه الطبری بروایة القاسم بن الحسن الهمدانی}} (المتوفی سنة ۲۷۲ ه‍‌. ق/ ۸۸۵ م)... {{عربی\|و افاد منه الثعلبی بروایة علی بن المبارک الصنعانی}}، انظر الکشف و البیان: ۷ أ (سزگین، تاریخ التراث العربی، ج۱، جزء ۱، ص۱۶۷).</ref>.

	[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.		[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر. ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.

	برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول القرآن فی شأن امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند <ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است.		برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول القرآن فی شأن امیر المؤمنین]] {{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند <ref>ر. ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است.

	وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.		وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوره کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.		این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوره کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.

	از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتاب‌های تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق می‌باشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]]{{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشاره‌ای نکرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]]{{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن\|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] می‌داند و در ذیل {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را می‌آورد که دوستشان می‌دارد و دوستش می‌دارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]]{{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref>		از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتاب‌های تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق می‌باشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]] {{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشاره‌ای نکرده است<ref>ر. ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]] {{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر. ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن\|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] می‌داند و در ذیل {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]] {{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر. ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را می‌آورد که دوستشان می‌دارد و دوستش می‌دارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]] {{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر. ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:57:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	{{تفسیر}}		{{تفسیر}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:تفسیر]]		[[رده:تفسیر]]
	[[رده:ابن جریج]]		[[رده:ابن جریج]]

Msadeq: /* مقدمه */

2022-04-06T10:01:47Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۱
خط ۷:		خط ۷:
	[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.		[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.

	برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن~~]] [[~~امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.		برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول القرآن فی شأن امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند <ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است.

			وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.

	این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوره کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.		این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوره کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.

Msadeq: /* مقدمه */

2022-03-07T08:45:47Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۵
خط ۹:		خط ۹:
	برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.		برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.

	این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[~~سوه~~ کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.		این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوره کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.

	از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتاب‌های تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق می‌باشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]]{{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشاره‌ای نکرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]]{{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن\|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] می‌داند و در ذیل {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را می‌آورد که دوستشان می‌دارد و دوستش می‌دارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]]{{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref>		از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتاب‌های تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق می‌باشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]]{{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشاره‌ای نکرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]]{{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن\|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] می‌داند و در ذیل {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را می‌آورد که دوستشان می‌دارد و دوستش می‌دارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]]{{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref>

Msadeq: /* مقدمه */

2022-03-07T08:43:48Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۳
خط ۷:		خط ۷:
	[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.		[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی\|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن\|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.

	برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن ~~عبد~~] ~~الغنی~~] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.		برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.

	این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوه کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.		این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوه کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن\|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
اين مدخل...» ایجاد کرد

2022-03-07T08:43:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ابن جریج]]''' است. </div>

==مقدمه==
[[عبدالملک بن عبدالعزیز بن جریج]] - متوفای ۱۵۰ ق - تألیفی در [[تفسیر قرآن]] داشته که نام آن را برخی<ref>مانند داوودی در طبقات المفسرین، ج۱، ص۳۵۲.</ref> التفسیر و برخی<ref>مانند حاج خلیفة در کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref> [[تفسیر ابن جریج]] و برخی<ref>مانند بغدادی در هدیة العارفین، ج۵، ص۶۲۳.</ref> [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده‌اند. [[فؤاد سزگین]] در بیان آثار ابن جریج از آن تفسیر با عنوان کتاب التفسیر یاد کرده و از [[اعتماد]] آن به [[کتاب‌های تفسیری]] [[ابن عباس]]، [[عکرمه]]، [[مجاهد]] و [[عطاء بن ابی رباح]] خبر داده و به اقتباس و استفاده [[طبری]] و [[ثعلبی]] از آن اشاره کرده است<ref>در بیان آثار ابن جریج گفته است: {{عربی|کتاب التفسیر یعتمد فی ما یبدو، علی کتب تفسیر ابن عباس و عکرمة و مجاهد و عطاء بن ابی رباح، و اقتبسه الطبری بروایة القاسم بن الحسن الهمدانی}} (المتوفی سنة ۲۷۲ ه‍‌. ق/ ۸۸۵ م)... {{عربی|و افاد منه الثعلبی بروایة علی بن المبارک الصنعانی}}، انظر الکشف و البیان: ۷ أ (سزگین، تاریخ التراث العربی، ج۱، جزء ۱، ص۱۶۷).</ref>.

[[سید بن طاووس]] در [[سعد السعود]] با عبارت {{عربی|"فصل في ما نذكره من تفسير ابن جريج من نسخة عتيقة جیّدة"}} از این تفسیر یاد و تفسیر {{متن قرآن|مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ}}<ref>«خداوند تو را به (تولّد) یحیی نوید می‌دهد که «کلمه‌ای از خداوند» را راست می‌شمارد» سوره آل عمران، آیه ۳۹.</ref> را از آن نقل کرده است<ref>ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود للنفوس، ص۳۵۳.</ref>.

برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آورده‌اند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبد] الغنی] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط‍]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمع‌آوری کرده است.

این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سوره‌ها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوه کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکته‌ای ندارد و در سوره‌های دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکته‌ای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط‍ دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است.

از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتاب‌های تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق می‌باشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]]{{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشاره‌ای نکرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]]{{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] می‌داند و در ذیل {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را می‌آورد که دوستشان می‌دارد و دوستش می‌دارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]]{{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009972.jpg|22px]] [[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|'''تاریخ تفسیر قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

{{تفسیر}}

[[رده:مدخل]]
[[رده:تفسیر]]
[[رده:ابن جریج]]

تفسیر ابن جریج - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

Bahmani در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۰

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

Msadeq: /* مقدمه */

Msadeq: /* مقدمه */

Msadeq: /* مقدمه */

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} اين مدخل...» ایجاد کرد

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}}
اين مدخل...» ایجاد کرد