تفسیر طبری (کتاب) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T10:17:59Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۷
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	# لغتی که قرآن بدان نازل شده (از میان لغات [[عرب]]) و مباحث مربوط‍ به [[روایات]] سبعة احرف و [[قرائات]]؛		# لغتی که قرآن بدان نازل شده (از میان لغات [[عرب]]) و مباحث مربوط‍ به [[روایات]] سبعة احرف و [[قرائات]]؛
	# بحثی دربارۀ روایات مربوط‍ به نزول قرآن از درهای هفت‌گانه [[بهشت]]؛		# بحثی دربارۀ روایات مربوط‍ به نزول قرآن از درهای هفت‌گانه [[بهشت]]؛
	# راه‌هایی که از آنها می‌توان به [[تفسیر قرآن]] [[دست]] یافت؛		# راه‌هایی که از آنها می‌توان به [[تفسیر قرآن]] دست یافت؛
	# بحثی درباره روایات بازدارنده از [[تفسیر به رأی]]؛		# بحثی درباره روایات بازدارنده از [[تفسیر به رأی]]؛
	# بحث درباره روایات وارد شده که در [[تحریض]] بر فراگیری تفسیر قرآن، و معرفی [[مفسران]] [[صحابی]]؛		# بحث درباره روایات وارد شده که در [[تحریض]] بر فراگیری تفسیر قرآن، و معرفی [[مفسران]] [[صحابی]]؛

Hosein: جایگزینی متن - '| ناشر = انتشارات ' به '| ناشر = '

2022-10-24T08:14:15Z

جایگزینی متن - '| ناشر = انتشارات ' به '| ناشر = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۴
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| موضوع =		\| موضوع =
	\| مذهب =		\| مذهب =
	\| ناشر = ~~انتشارات~~ دار المعرفة		\| ناشر = دار المعرفة
	\| به همت =		\| به همت =
	\| وابسته به =		\| وابسته به =

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲، بخش دوم

2022-10-23T18:29:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲، بخش دوم

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'

2022-09-27T06:57:59Z

جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	وی پس از بحث درباره ده موضوع یادشده، با عنوان {{عربی\|"القول في تأويل اسماء فاتحة الكتاب"}} روایتی را از [[رسول خدا]]{{صل}} در بیان نام‌های [[سوره حمد]] آورده و توضیح داده و در توضیح آن به برخی اشعار [[عرب]] و سخن برخی از [[تابعان]] در معنای {{عربی\|"سبعاً من المثاني"}} استناد کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۴، ۷۵.</ref>. پس از آن با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل الاستعاذة"}} درباره معنای {{متن حدیث\|أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ}} و کلمات به کار رفته در آن مانند {{متن حدیث\|أَعُوذُ}}، {{متن حدیث\|الشَّيْطَانِ}}، {{متن حدیث\|الرَّجِيمِ}} بحث کرده<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۶، ۷۷.</ref> و با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل"}} {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} به شرح و [[تفسیر]] آن پرداخته است<ref>در تفسیر {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} حدود ده صفحه بحث کرده است (ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۸-۸۸).</ref>؛ سپس با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل فاتحة الکتاب"}}<ref>از این عنوان معلوم می‌شود که {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} را جزء سوره فاتحة الکتاب نمی‌دانسته است.</ref> سایر آیات [[سوره حمد]] را با استناد به روایات تفسیر کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ط‍، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ ه‍‌. ق، ج۱، ص۸۹-۱۱۷.</ref> و به همین صورت در تفسیر همه سوره‌ها و [[آیات قرآن]] [[سخن]] گفته و هیچ [[سوره]] و حتی هیچ آیه‌ای را بدون تفسیر وانگذاشته است.		وی پس از بحث درباره ده موضوع یادشده، با عنوان {{عربی\|"القول في تأويل اسماء فاتحة الكتاب"}} روایتی را از [[رسول خدا]]{{صل}} در بیان نام‌های [[سوره حمد]] آورده و توضیح داده و در توضیح آن به برخی اشعار [[عرب]] و سخن برخی از [[تابعان]] در معنای {{عربی\|"سبعاً من المثاني"}} استناد کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۴، ۷۵.</ref>. پس از آن با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل الاستعاذة"}} درباره معنای {{متن حدیث\|أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ}} و کلمات به کار رفته در آن مانند {{متن حدیث\|أَعُوذُ}}، {{متن حدیث\|الشَّيْطَانِ}}، {{متن حدیث\|الرَّجِيمِ}} بحث کرده<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۶، ۷۷.</ref> و با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل"}} {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} به شرح و [[تفسیر]] آن پرداخته است<ref>در تفسیر {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} حدود ده صفحه بحث کرده است (ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۸-۸۸).</ref>؛ سپس با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل فاتحة الکتاب"}}<ref>از این عنوان معلوم می‌شود که {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} را جزء سوره فاتحة الکتاب نمی‌دانسته است.</ref> سایر آیات [[سوره حمد]] را با استناد به روایات تفسیر کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ط‍، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ ه‍‌. ق، ج۱، ص۸۹-۱۱۷.</ref> و به همین صورت در تفسیر همه سوره‌ها و [[آیات قرآن]] [[سخن]] گفته و هیچ [[سوره]] و حتی هیچ آیه‌ای را بدون تفسیر وانگذاشته است.

	وی در [[تفسیر آیات]] بیش از هرچیز به روایات و آثار نقل شده از [[صحابه]] و [[تابعین]] استناد می‌کند و تفسیر بدون توجه به آرای صحابه و تابعین را [[باطل]] می‌داند، ولی به [[نقل روایات]] و [[آثار تفسیری]] اکتفا نمی‌کند و دیدگاه خود را در معنای آیات، بیان و بر آن استدلال می‌کند در موارد [[اختلاف]] اقوال و آرا در معنای [[آیات]] در ترجیح برخی بر برخی دیگر سخن می‌گویند، در توضیح و [[تأیید]] معانی به بحث‌های لغوی و ادبی نیز می‌پردازد و به اشعار [[عرب]] و گاهی به [[آیات قرآن]] استناد می‌نماید<ref>برای آگاهی از نمونه استناد به اشعار ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۱، ۹۲، ۹۴، ۹۷-۱۰۴ و ۱۰۷ و برای اطلاع از نمونه استناد به آیات، ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۵، ۹۶ ۹۸، ۱۰۳، ۱۰۶، ۱۱۰، ۱۱۱، ۱۱۳ و ۱۱۵.</ref> و ازاین‌رو، می‌توان این [[تفسیر]] را [[تفسیر اجتهادی]] [[روایی]] نامید؛ و برای مثال، در تفسیر {{متن قرآن\|الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا}}<ref>«و همه نام‌ها را به آدم آموخت» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> در بیان اینکه منظور از نام‌هایی که [[خدا]] به [[حضرت آدم]] آموخته چیست، سه قول را همراه با ذکر آثار مربوط‍ به هریک از آنها آورده و خود این قول را که منظور نام‌های ذریۀ حضرت آدم و نام‌های [[فرشتگان]] باشد نه نام‌های سایر [[مخلوقات]]، نزدیک‌تر به [[درستی]] و شبیه‌تر به ظاهر [[آیه]] دانسته و در این ترجیح چنین استفاده کرده که در جملۀ {{متن قرآن\|ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ}}<ref>«سپس آنان را بر فرشتگان عرضه کرد» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> [[ضمیر]] «هم» آمده نه ضمیر «هنّ‌» و «ها»<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۲۵۳ و ۲۵۴.</ref>.		وی در [[تفسیر آیات]] بیش از هرچیز به روایات و آثار نقل شده از [[صحابه]] و [[تابعین]] استناد می‌کند و تفسیر بدون توجه به آرای صحابه و تابعین را [[باطل]] می‌داند، ولی به [[نقل روایات]] و [[آثار تفسیری]] اکتفا نمی‌کند و دیدگاه خود را در معنای آیات، بیان و بر آن استدلال می‌کند در موارد [[اختلاف]] اقوال و آرا در معنای [[آیات]] در ترجیح برخی بر برخی دیگر سخن می‌گویند، در توضیح و [[تأیید]] معانی به بحث‌های لغوی و ادبی نیز می‌پردازد و به اشعار [[عرب]] و گاهی به [[آیات قرآن]] استناد می‌نماید<ref>برای آگاهی از نمونه استناد به اشعار ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۱، ۹۲، ۹۴، ۹۷-۱۰۴ و ۱۰۷ و برای اطلاع از نمونه استناد به آیات، ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۵، ۹۶ ۹۸، ۱۰۳، ۱۰۶، ۱۱۰، ۱۱۱، ۱۱۳ و ۱۱۵.</ref> و ازاین‌رو، می‌توان این [[تفسیر]] را [[تفسیر اجتهادی]] [[روایی]] نامید؛ و برای مثال، در تفسیر {{متن قرآن\|الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا}}<ref>«و همه نام‌ها را به آدم آموخت» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> در بیان اینکه منظور از نام‌هایی که [[خدا]] به [[حضرت آدم]] آموخته چیست، سه قول را همراه با ذکر آثار مربوط‍ به هریک از آنها آورده و خود این قول را که منظور نام‌های ذریۀ حضرت آدم و نام‌های [[فرشتگان]] باشد نه نام‌های سایر [[مخلوقات]]، نزدیک‌تر به [[درستی]] و شبیه‌تر به ظاهر [[آیه]] دانسته و در این ترجیح چنین استفاده کرده که در جملۀ {{متن قرآن\|ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ}}<ref>«سپس آنان را بر فرشتگان عرضه کرد» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> ضمیر «هم» آمده نه ضمیر «هنّ‌» و «ها»<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۲۵۳ و ۲۵۴.</ref>.

	در تفسیر {{متن قرآن\|هُدًى}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ}}<ref> «این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست، رهنمودی برای پرهیزگاران است» سوره بقره، آیه ۲.</ref> پس از نقل دو اثر از [[شعبی]] و برخی [[صحابه]]، بیش از یک صفحه بحث ادبی مطرح کرده و احتمالاتی را در [[اعراب]] و معنای «هدی» بررسی کرده است<ref>.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۰۴، ح۱۷۴، ۱۷۵ و ۱۷۶.</ref>.		در تفسیر {{متن قرآن\|هُدًى}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ}}<ref> «این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست، رهنمودی برای پرهیزگاران است» سوره بقره، آیه ۲.</ref> پس از نقل دو اثر از [[شعبی]] و برخی [[صحابه]]، بیش از یک صفحه بحث ادبی مطرح کرده و احتمالاتی را در [[اعراب]] و معنای «هدی» بررسی کرده است<ref>.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۰۴، ح۱۷۴، ۱۷۵ و ۱۷۶.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:06:25Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	یکی از تفسیرهای تألیف شده در عصر [[غیبت صغرا]] که باقی‌ مانده و به چاپ رسیده و اکنون موجود است، [[جامع البیان عن تأویل آی القرآن]] - معروف به [[تفسیر طبری]] - است. این [[تفسیر]] تألیف [[ابو جعفر محمد بن جریر بن یزید طبری]] - یکی از [[دانشمندان]] معروف [[اهل تسنن]] - است. و از تفسیرهای مهم آنان به شمار می‌آید. [[ابن ندیم]] با عنوان کتاب [[تفسیر ابی جعفر الطبری]] از این تفسیر یاد کرده و آن را در شمار کتاب‌هایی که در [[تفسیر قرآن]] تألیف شده، به شمار آورده است<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۳۷.</ref> [[خطیب بغدادی]] در شمار تألیفات طبری از این تفسیر با عبارت {{عربی\|"كتاب في التفسير لم يصنفاحى مثله"}}؛ «کتابی در تفسیر که هیچ‌کس مانند آن تألیف نکرده» خبر داده است و از [[ابو حامد احمد بن ابی طاهر]]. [[فقیه اسفراینی]] نقل کرده که گفته است: اگر شخصی برای به‌دست آوردن کتاب تفسیر محمد بن جریر به چین [[سفر]] کند جا دارد و آن سفر زیاد نیست<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۶۳.</ref>.		یکی از تفسیرهای تألیف شده در عصر [[غیبت صغرا]] که باقی‌ مانده و به چاپ رسیده و اکنون موجود است، [[جامع البیان عن تأویل آی القرآن]] - معروف به [[تفسیر طبری]] - است. این [[تفسیر]] تألیف [[ابو جعفر محمد بن جریر بن یزید طبری]] - یکی از [[دانشمندان]] معروف [[اهل تسنن]] - است. و از تفسیرهای مهم آنان به شمار می‌آید. [[ابن ندیم]] با عنوان کتاب [[تفسیر ابی جعفر الطبری]] از این تفسیر یاد کرده و آن را در شمار کتاب‌هایی که در [[تفسیر قرآن]] تألیف شده، به شمار آورده است<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۳۷.</ref> [[خطیب بغدادی]] در شمار تألیفات طبری از این تفسیر با عبارت {{عربی\|"كتاب في التفسير لم يصنفاحى مثله"}}؛ «کتابی در تفسیر که هیچ‌کس مانند آن تألیف نکرده» خبر داده است و از [[ابو حامد احمد بن ابی طاهر]]. [[فقیه اسفراینی]] نقل کرده که گفته است: اگر شخصی برای به‌دست آوردن کتاب تفسیر محمد بن جریر به چین [[سفر]] کند جا دارد و آن سفر زیاد نیست<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۶۳.</ref>.

	[[سیوطی]] در [[وصف]] آن گفته است: این، [[برترین]] [[تفسیرها]] است و همان‌گونه که همۀ دانشمندان گفته‌اند، مانند آن تألیف نشده است؛ زیرا در آن بین [[روایت]] و [[درایت]] جمع شده و هیچ‌کس نه پیش از آن و نه بعد از آن در این ویژگی با آن مشارکت نکرده است<ref>سیوطی، طبقات الحفاظ، ص۹۶.</ref> و در پاسخ به این سؤال که برای مطالعه به کدام‌ یک از تفسیرها [[ارشاد]] و نگاه‌ کننده در آن را وادار می‌کنی که به آن [[اعتماد]] کند؟ گفته است: تفسیر [[امام]] ابی جعفر طبری که همه [[عالمان]] معتبر بر بی‌نظیر بودن آن در تفسیر اتفاق‌نظر دارند<ref>سیوطی، الاتقان فی علوم القرآن، ج۲، ص۱۲۳۷.</ref>. گفته‌اند: [[ابن تیمیه]] آن را صحیح‌ترین تفسیرهای موجود می‌دانسته؛ زیرا گفته‌های [[سلف]] را با سندهای ثابت آورده و در آن بدعتی نیست و از متهمان مانند [[مقاتل بن بکیر]] و کلبی نقل نمی‌کند<ref>ر.ک: شکوکانی، فهرس احادیث الطبری، ص۳. درخور ذکر است که در برخی سندهای روایات تفسیر طبری، کلبی - دیده می‌شود (برای نمونه ر.ک: طبری، جامع البیان، ط‍، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ ه‍‌.ق، ج۱، ص۵۷، ح۷۲ و ص۱۲۵، ح۲۴۶).</ref>.		[[سیوطی]] در وصف آن گفته است: این، [[برترین]] [[تفسیرها]] است و همان‌گونه که همۀ دانشمندان گفته‌اند، مانند آن تألیف نشده است؛ زیرا در آن بین [[روایت]] و [[درایت]] جمع شده و هیچ‌کس نه پیش از آن و نه بعد از آن در این ویژگی با آن مشارکت نکرده است<ref>سیوطی، طبقات الحفاظ، ص۹۶.</ref> و در پاسخ به این سؤال که برای مطالعه به کدام‌ یک از تفسیرها [[ارشاد]] و نگاه‌ کننده در آن را وادار می‌کنی که به آن [[اعتماد]] کند؟ گفته است: تفسیر [[امام]] ابی جعفر طبری که همه [[عالمان]] معتبر بر بی‌نظیر بودن آن در تفسیر اتفاق‌نظر دارند<ref>سیوطی، الاتقان فی علوم القرآن، ج۲، ص۱۲۳۷.</ref>. گفته‌اند: [[ابن تیمیه]] آن را صحیح‌ترین تفسیرهای موجود می‌دانسته؛ زیرا گفته‌های [[سلف]] را با سندهای ثابت آورده و در آن بدعتی نیست و از متهمان مانند [[مقاتل بن بکیر]] و کلبی نقل نمی‌کند<ref>ر.ک: شکوکانی، فهرس احادیث الطبری، ص۳. درخور ذکر است که در برخی سندهای روایات تفسیر طبری، کلبی - دیده می‌شود (برای نمونه ر.ک: طبری، جامع البیان، ط‍، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ ه‍‌.ق، ج۱، ص۵۷، ح۷۲ و ص۱۲۵، ح۲۴۶).</ref>.

	[[حاج خلیفه]] با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریر]] از این تفسیر یاد کرده و بعد از نقل سخن [[سیوطی]] درباره آن، از «[[نووی]]» نقل کرده که گفته است: «[[امت]] [[اجماع]] دارند که [[تفسیری]] مانند [[تفسیر طبری]] تألیف نشده است» و به روایتی از ابن جریر اشاره کرده که به اصحابش گفت: آیا برای «[[تفسیر القرآن]]» که نوشته‌ام نشاط‍ حال و حوصلۀ مطالعۀ آن را دارید؟ گفتند: چه مقدار است‌؟ گفت: سی هزار برگ. گفتند: این مقدار قبل از اینکه به پایان رسد، عمرها را از بین می‌برد! پس [[طبری]] آن را در سه هزار برگ خلاصه کرد<ref>حاج خلیفة، کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref>.		[[حاج خلیفه]] با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریر]] از این تفسیر یاد کرده و بعد از نقل سخن [[سیوطی]] درباره آن، از «[[نووی]]» نقل کرده که گفته است: «[[امت]] [[اجماع]] دارند که [[تفسیری]] مانند [[تفسیر طبری]] تألیف نشده است» و به روایتی از ابن جریر اشاره کرده که به اصحابش گفت: آیا برای «[[تفسیر القرآن]]» که نوشته‌ام نشاط‍ حال و حوصلۀ مطالعۀ آن را دارید؟ گفتند: چه مقدار است‌؟ گفت: سی هزار برگ. گفتند: این مقدار قبل از اینکه به پایان رسد، عمرها را از بین می‌برد! پس [[طبری]] آن را در سه هزار برگ خلاصه کرد<ref>حاج خلیفة، کشف الظنون، ج۱، ص۴۳۷.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

2022-09-08T10:30:35Z

جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	برخی خبر داده‌اند که کتاب طبری در تفسیر را [[محمد بن احمد بن عبدالله نحوی]] - معروف به [[ابن لجاش]] - مختصر کرده است<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۷۱ و ۷۲، رقم ۴۳۹.</ref>، ولی دربارۀ این مختصر اطلاعی در دست نیست.		برخی خبر داده‌اند که کتاب طبری در تفسیر را [[محمد بن احمد بن عبدالله نحوی]] - معروف به [[ابن لجاش]] - مختصر کرده است<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۷۱ و ۷۲، رقم ۴۳۹.</ref>، ولی دربارۀ این مختصر اطلاعی در دست نیست.

	این تفسیر یک‌ بار و شاید نخستین‌ بار در سال‌های ۱۳۲۳-۱۳۲۹ ه‍‌. ق در چاپخانۀ امیریّه بولاق [[مصر]] در [[دوازده]] جلد مشتمل بر سی جزء چاپ و منتشر<ref>سرکیس در بیان این چاپ گفته است: {{عربی\|و طبع علی نفقة الخشاب، صاحب المکتبة المشهورة بالمط‍ الامیریّة ببولاق، سنة ۱۳۲۲ الی ۱۳۳۰ بثلاثین جزء بعد التصحیح علی الاصول الموجودة فی خزانة دار الکتب المصریّة}}؛ (معجم المطبوعات العربیة و المعرّبة، ج۲، ص۱۲۳۱).</ref> و پس از آن چندین‌ بار در مصر و بیروت [[تجدید]] چاپ شده است<ref>دار المعرفة بیروت آن را با در حاشیه آوردن تفسیر غرائب القرآن، یک‌بار در سال ۱۴۰۳ و بار دیگر در سال ۱۴۱۲ ه‍‌.ق چاپ کرده است.</ref>. دار المعارف مصر نیز این [[تفسیر]] را تا [[سوره ابراهیم]] در شانزده جلد با تحقیق [[محمود محمد شاکر]] چاپ و منتشر کرده و تاکنون ناتمام مانده است<ref>تاریخ این چاپ نامعلوم است، ولی تاریخ نگارش مقدمه آن به قلم محمود محمد شاکر ۱۳۷۴ ذکر شده است.</ref>.		این تفسیر یک‌ بار و شاید نخستین‌ بار در سال‌های ۱۳۲۳-۱۳۲۹ ه‍‌. ق در چاپخانۀ امیریّه بولاق [[مصر]] در [[دوازده]] جلد مشتمل بر سی جزء چاپ و منتشر<ref>سرکیس در بیان این چاپ گفته است: {{عربی\|و طبع علی نفقة الخشاب، صاحب المکتبة المشهورة بالمط‍ الامیریّة ببولاق، سنة ۱۳۲۲ الی ۱۳۳۰ بثلاثین جزء بعد التصحیح علی الاصول الموجودة فی خزانة دار الکتب المصریّة}}؛ (معجم المطبوعات العربیة و المعرّبة، ج۲، ص۱۲۳۱).</ref> و پس از آن چندین‌ بار در مصر و بیروت تجدید چاپ شده است<ref>دار المعرفة بیروت آن را با در حاشیه آوردن تفسیر غرائب القرآن، یک‌بار در سال ۱۴۰۳ و بار دیگر در سال ۱۴۱۲ ه‍‌.ق چاپ کرده است.</ref>. دار المعارف مصر نیز این [[تفسیر]] را تا [[سوره ابراهیم]] در شانزده جلد با تحقیق [[محمود محمد شاکر]] چاپ و منتشر کرده و تاکنون ناتمام مانده است<ref>تاریخ این چاپ نامعلوم است، ولی تاریخ نگارش مقدمه آن به قلم محمود محمد شاکر ۱۳۷۴ ذکر شده است.</ref>.

	در سال ۱۳۷۳ ه‍‌. ق با اشراف [[احمد سعد علی]] تمام تفسیر در دوازده جلد، و در سال ۱۴۰۸ با مقدمۀ کوتاهی از شیخ [[خلیل محی الدین المیس]] و فهرست‌هایی برای [[آیات]]، [[احادیث نبوی]]، قافیه‌ها و موضوع‌ها در پانزده جلد به چاپ رسیده است. دار الکتب العلمیه در سال ۱۴۱۲ ه‍‌. ق آن را در دوازده جلد و در سال ۱۴۲۰ ه‍‌. ق در دوازده جلد همراه با یک جلد فهارس که فهرست حدیث‌های این تفسیر را دربر دارد، منتشر کرده است و در چاپ اخیر [[روایات]] و آثار شماره‌گذاری و عناوین بحث‌ها و [[آیات قرآن]] یا قلم قرمز [[نگارش]] شده است. این تفسیر با تلخیص در دو جلد و تقریب و [[تهذیب]] در هفت جلد نیز منتشر شده است<ref>نخست ابو یحیی محمد بن صمادح تجیبی (۴۱۹ ه‍‌.ق) و بار دیگر محمد علی صابونی و صالح احمد رضا آن را در دو جلد تلخیص و یک‌بار دکتر صلاح عبد الفتاح خالدی و بار دیگر دکتر بشار عواد معروف و عصام فارس آن را در هفت جلد تقریب و تهذیب کرده‌اند. مروان سوار نیز آن را در یک جلد مختصر کرده است.</ref>. [[احمد شاکر]] و [[محمود شاکر]] [[رجال]] ([[راویان]] حدیث‌های) این [[تفسیر]] را بررسی کرده و درباره [[وثاقت]] یا [[ضعف]] آنان سخن گفته‌اند و [[محمد صبحی بن حسن خلاق]] بررسی‌های آنان را به ترتیب الفبای نام راویان در یک جلد کتاب با عنوان رجال تفسیر الطبری گرد آورده است<ref>این کتاب در سال ۱۴۲۰ ه‍‌.ق توسط‍ دار ابن حزم در بیروت منتشر شده است.</ref>.		در سال ۱۳۷۳ ه‍‌. ق با اشراف [[احمد سعد علی]] تمام تفسیر در دوازده جلد، و در سال ۱۴۰۸ با مقدمۀ کوتاهی از شیخ [[خلیل محی الدین المیس]] و فهرست‌هایی برای [[آیات]]، [[احادیث نبوی]]، قافیه‌ها و موضوع‌ها در پانزده جلد به چاپ رسیده است. دار الکتب العلمیه در سال ۱۴۱۲ ه‍‌. ق آن را در دوازده جلد و در سال ۱۴۲۰ ه‍‌. ق در دوازده جلد همراه با یک جلد فهارس که فهرست حدیث‌های این تفسیر را دربر دارد، منتشر کرده است و در چاپ اخیر [[روایات]] و آثار شماره‌گذاری و عناوین بحث‌ها و [[آیات قرآن]] یا قلم قرمز [[نگارش]] شده است. این تفسیر با تلخیص در دو جلد و تقریب و [[تهذیب]] در هفت جلد نیز منتشر شده است<ref>نخست ابو یحیی محمد بن صمادح تجیبی (۴۱۹ ه‍‌.ق) و بار دیگر محمد علی صابونی و صالح احمد رضا آن را در دو جلد تلخیص و یک‌بار دکتر صلاح عبد الفتاح خالدی و بار دیگر دکتر بشار عواد معروف و عصام فارس آن را در هفت جلد تقریب و تهذیب کرده‌اند. مروان سوار نیز آن را در یک جلد مختصر کرده است.</ref>. [[احمد شاکر]] و [[محمود شاکر]] [[رجال]] ([[راویان]] حدیث‌های) این [[تفسیر]] را بررسی کرده و درباره [[وثاقت]] یا [[ضعف]] آنان سخن گفته‌اند و [[محمد صبحی بن حسن خلاق]] بررسی‌های آنان را به ترتیب الفبای نام راویان در یک جلد کتاب با عنوان رجال تفسیر الطبری گرد آورده است<ref>این کتاب در سال ۱۴۲۰ ه‍‌.ق توسط‍ دار ابن حزم در بیروت منتشر شده است.</ref>.
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	'''ترجمه [[تفسیر طبری]]'''		'''ترجمه [[تفسیر طبری]]'''

	در [[زمان]] [[حکمرانی]] [[منصور بن نوح سامانی]] ترجمه‌ای از [[قرآن]] به همراه قصه‌هایی از [[تاریخ پیامبران]] [[الهی]] و حوادث [[صدر اسلام]] (که بخش‌هایی از آن ناظر به [[آیات قرآنی]] است) فراهم آمد که آن را ترجمه تفسیر طبری نامیده‌اند<ref>این ترجمه به سال ۱۳۳۹-۱۳۴۲ به تصحیح و اهتمام [[حبیب یغمایی]] در چهار جلد (هفت جزء) برای نخستین‌ بار از سوی [[دانشگاه]] [[تهران]] منتشر شده و در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۶۷ از سوی انتشارات [[توس]] [[تجدید]] چاپ شده است.		در [[زمان]] [[حکمرانی]] [[منصور بن نوح سامانی]] ترجمه‌ای از [[قرآن]] به همراه قصه‌هایی از [[تاریخ پیامبران]] [[الهی]] و حوادث [[صدر اسلام]] (که بخش‌هایی از آن ناظر به [[آیات قرآنی]] است) فراهم آمد که آن را ترجمه تفسیر طبری نامیده‌اند<ref>این ترجمه به سال ۱۳۳۹-۱۳۴۲ به تصحیح و اهتمام [[حبیب یغمایی]] در چهار جلد (هفت جزء) برای نخستین‌ بار از سوی [[دانشگاه]] [[تهران]] منتشر شده و در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۶۷ از سوی انتشارات [[توس]] تجدید چاپ شده است.

	در مقدمه این کتاب آمده است: «و این کتاب [[تفسیر]] بزرگی است از [[روایت]] [[محمد بن جریر الطبری]] ترجمه کرده به زبان پارسی و دری [[راه راست]]، و این کتاب را بیاورند از [[بغداد]] چهل [[مصحف]] بود. این کتاب نبشته به زبان تازی و به اسنادهای دراز بود و بیاورند سوی [[امیر]] [[سید]] مظفر [[ابو صالح]] [[منصور بن]] نوح بن نصر بن احمد بن اسمعیل - [[رحمة]] [[الله]] علیهم اجمعین - پس دشخوار آمد بر وی خواندن این کتاب و عمارت کردن آن به زبان تازی و چنان خواست که مرین را ترجمه کند به زبان پارسی» (ر.ک: [[طبری]]، ترجمه [[تفسیر طبری]]، ج۱، ص۵).</ref>.		در مقدمه این کتاب آمده است: «و این کتاب [[تفسیر]] بزرگی است از [[روایت]] [[محمد بن جریر الطبری]] ترجمه کرده به زبان پارسی و دری [[راه راست]]، و این کتاب را بیاورند از [[بغداد]] چهل [[مصحف]] بود. این کتاب نبشته به زبان تازی و به اسنادهای دراز بود و بیاورند سوی [[امیر]] [[سید]] مظفر [[ابو صالح]] [[منصور بن]] نوح بن نصر بن احمد بن اسمعیل - [[رحمة]] [[الله]] علیهم اجمعین - پس دشخوار آمد بر وی خواندن این کتاب و عمارت کردن آن به زبان تازی و چنان خواست که مرین را ترجمه کند به زبان پارسی» (ر.ک: [[طبری]]، ترجمه [[تفسیر طبری]]، ج۱، ص۵).</ref>.

Hosein: جایگزینی متن - '| تعداد جلد = ↵|' به '|'

2022-08-17T05:09:15Z

جایگزینی متن - '| تعداد جلد = ↵|' به '|'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۹
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| محل نشر = بیروت، لبنان		\| محل نشر = بیروت، لبنان
	\| سال نشر = ۱۴۱۲ق، ۱۳۷۱ش		\| سال نشر = ۱۴۱۲ق، ۱۳۷۱ش
	~~\| تعداد جلد =~~
	\| تعداد صفحات =		\| تعداد صفحات =
	\| شابک =		\| شابک =

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-30T00:03:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۳۳
خط ۶:		خط ۶:
	\| از مجموعه =		\| از مجموعه =
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| زبان اصلی =		\| زبان اصلی =
	\| نویسنده = [[محمد بن جریر بن یزید طبری\|محمد بن جریر بن یزید بن کثیر بن غالب طبری]] مشهور به "طبری"		\| نویسنده = [[محمد بن جریر بن یزید طبری\|محمد بن جریر بن یزید بن کثیر بن غالب طبری]] مشهور به "طبری"
	\| نویسندگان =		\| نویسندگان =
	\| تحقیق یا تدوین =		\| تحقیق یا تدوین =
	\| زیر نظر =		\| زیر نظر =
	\| به کوشش =		\| به کوشش =
	\| مترجم =		\| مترجم =
	\| مترجمان =		\| مترجمان =
	\| ویراستار =		\| ویراستار =
	\| ویراستاران =		\| ویراستاران =
	\| موضوع =		\| موضوع =
	\| مذهب =		\| مذهب =
	\| ناشر = [[انتشارات دار المعرفة]]		\| ناشر = [[انتشارات دار المعرفة]]
	\| به همت =		\| به همت =
	\| وابسته به =		\| وابسته به =
	\| محل نشر = بیروت، لبنان		\| محل نشر = بیروت، لبنان
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	\| تعداد جلد =		\| تعداد جلد =
	\| تعداد صفحات =		\| تعداد صفحات =
	\| شابک =		\| شابک =
	\| شماره ملی =		\| شماره ملی =
	}}		}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-29T19:08:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۳۸
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:

	[[رده:کتاب]]		[[رده:کتاب]]
	~~[[رده:منبع‌شناسى دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]~~
	~~[[رده:منبع‌شناسى دانشنامه مجازی امامت و ولایت به زبان عربی]]~~
	~~[[رده:کتاب‌شناسی دانشنامه مجازی امامت و ولایت به زبان عربی]]~~
	[[رده:کتاب‌های محمد بن جریر بن یزید طبری]]		[[رده:کتاب‌های محمد بن جریر بن یزید طبری]]
	[[رده:آثار محمد بن جریر بن یزید طبری]]		[[رده:آثار محمد بن جریر بن یزید طبری]]
	~~[[رده:کتاب‌شناسی امامت تک جلدی]]~~
	~~[[رده:کتاب‌شناسی امامت با تعداد صفحات بیش از ۳۰۰]]~~
	~~[[رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های امامت منتشر‌شده در ۱۳۷۱]]~~
	~~[[رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های امامت انتشارات دار المعرفة]]~~
	[[رده:کتاب‌های دارای چکیده]]		[[رده:کتاب‌های دارای چکیده]]
	[[رده:کتاب‌های فاقد فهرست]]		[[رده:کتاب‌های فاقد فهرست]]
	[[رده:کتاب‌های دارای متن دیجیتال]]		[[رده:کتاب‌های دارای متن دیجیتال]]
	[[رده:کتاب‌های دارای متن PDF]]		[[رده:کتاب‌های دارای متن PDF]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-11T22:55:41Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۲۵
خط ۶:		خط ۶:
	\| از مجموعه =		\| از مجموعه =
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\|زبان اصلی =		\| زبان اصلی =
	\| نویسنده = [[محمد بن جریر بن یزید طبری\|محمد بن جریر بن یزید بن کثیر بن غالب طبری]] مشهور به "طبری"		\| نویسنده = [[محمد بن جریر بن یزید طبری\|محمد بن جریر بن یزید بن کثیر بن غالب طبری]] مشهور به "طبری"
	\| نویسندگان =		\| نویسندگان =
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| محل نشر = بیروت، لبنان		\| محل نشر = بیروت، لبنان
	\| سال نشر = ۱۴۱۲ق، ۱۳۷۱ش		\| سال نشر = ۱۴۱۲ق، ۱۳۷۱ش
	\| تعداد جلد = ۱		\| تعداد جلد =
	\| تعداد صفحات =		\| تعداد صفحات =
	~~\| قطع = وزیری~~
	~~\| نوع جلد =~~
	\| شابک =		\| شابک =
	~~\| رده‌بندی کنگره = ‭ ‏BP‎‏ ‎‏93‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ط‎‏2‎‏ج‎‏2‎‏ ‎‏1371~~
	~~\| رده‌بندی دیویی =~~
	\| شماره ملی =		\| شماره ملی =
	}}		}}
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۴:
	* [http://lib.eshia.ir/41738/1/3 دریافت متن دیجیتال کتاب از کتابخانه مدرسه فقاهت]		* [http://lib.eshia.ir/41738/1/3 دریافت متن دیجیتال کتاب از کتابخانه مدرسه فقاهت]
	* [http://library.alalbayt.org.lb/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=28375 دریافت متن دیجیتال و PDF کتاب از مکتبة الشیخ بهاءالدین العاملی العامة]		* [http://library.alalbayt.org.lb/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=28375 دریافت متن دیجیتال و PDF کتاب از مکتبة الشیخ بهاءالدین العاملی العامة]



	[[رده:کتاب]]		[[رده:کتاب]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	وی پس از بحث درباره ده موضوع یادشده، با عنوان {{عربی\|"القول في تأويل اسماء فاتحة الكتاب"}} روایتی را از [[رسول خدا]]{{صل}} در بیان نام‌های [[سوره حمد]] آورده و توضیح داده و در توضیح آن به برخی اشعار [[عرب]] و سخن برخی از [[تابعان]] در معنای {{عربی\|"سبعاً من المثاني"}} استناد کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۴، ۷۵.</ref>. پس از آن با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل الاستعاذة"}} درباره معنای {{متن حدیث\|أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ}} و کلمات به کار رفته در آن مانند {{متن حدیث\|أَعُوذُ}}، {{متن حدیث\|الشَّيْطَانِ}}، {{متن حدیث\|الرَّجِيمِ}} بحث کرده<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۶، ۷۷.</ref> و با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل"}} {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} به شرح و [[تفسیر]] آن پرداخته است<ref>در تفسیر {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} حدود ده صفحه بحث کرده است (ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۸-۸۸).</ref>؛ سپس با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل فاتحة الکتاب"}}<ref>از این عنوان معلوم می‌شود که {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} را جزء سوره فاتحة الکتاب نمی‌دانسته است.</ref> سایر آیات [[سوره حمد]] را با استناد به روایات تفسیر کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ط‍، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ ه‍‌. ق، ج۱، ص۸۹-۱۱۷.</ref> و به همین صورت در تفسیر همه سوره‌ها و [[آیات قرآن]] [[سخن]] گفته و هیچ [[سوره]] و حتی هیچ آیه‌ای را بدون تفسیر وانگذاشته است.		وی پس از بحث درباره ده موضوع یادشده، با عنوان {{عربی\|"القول في تأويل اسماء فاتحة الكتاب"}} روایتی را از [[رسول خدا]]{{صل}} در بیان نام‌های [[سوره حمد]] آورده و توضیح داده و در توضیح آن به برخی اشعار [[عرب]] و سخن برخی از [[تابعان]] در معنای {{عربی\|"سبعاً من المثاني"}} استناد کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۴، ۷۵.</ref>. پس از آن با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل الاستعاذة"}} درباره معنای {{متن حدیث\|أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ}} و کلمات به کار رفته در آن مانند {{متن حدیث\|أَعُوذُ}}، {{متن حدیث\|الشَّيْطَانِ}}، {{متن حدیث\|الرَّجِيمِ}} بحث کرده<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۶، ۷۷.</ref> و با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل"}} {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} به شرح و [[تفسیر]] آن پرداخته است<ref>در تفسیر {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} حدود ده صفحه بحث کرده است (ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۷۸-۸۸).</ref>؛ سپس با عنوان {{عربی\|"القول فی تأویل فاتحة الکتاب"}}<ref>از این عنوان معلوم می‌شود که {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} را جزء سوره فاتحة الکتاب نمی‌دانسته است.</ref> سایر آیات [[سوره حمد]] را با استناد به روایات تفسیر کرده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ط‍، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ ه‍‌. ق، ج۱، ص۸۹-۱۱۷.</ref> و به همین صورت در تفسیر همه سوره‌ها و [[آیات قرآن]] [[سخن]] گفته و هیچ [[سوره]] و حتی هیچ آیه‌ای را بدون تفسیر وانگذاشته است.

	وی در [[تفسیر آیات]] بیش از هرچیز به روایات و آثار نقل شده از [[صحابه]] و [[تابعین]] استناد می‌کند و تفسیر بدون توجه به آرای صحابه و تابعین را [[باطل]] می‌داند، ولی به [[نقل روایات]] و [[آثار تفسیری]] اکتفا نمی‌کند و دیدگاه خود را در معنای آیات، بیان و بر آن استدلال می‌کند در موارد [[اختلاف]] اقوال و آرا در معنای [[آیات]] در ترجیح برخی بر برخی دیگر سخن می‌گویند، در توضیح و [[تأیید]] معانی به بحث‌های لغوی و ادبی نیز می‌پردازد و به اشعار [[عرب]] و گاهی به [[آیات قرآن]] استناد می‌نماید<ref>برای آگاهی از نمونه استناد به اشعار ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۱، ۹۲، ۹۴، ۹۷-۱۰۴ و ۱۰۷ و برای اطلاع از نمونه استناد به آیات، ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۵، ۹۶ ۹۸، ۱۰۳، ۱۰۶، ۱۱۰، ۱۱۱، ۱۱۳ و ۱۱۵.</ref> و ازاین‌رو، می‌توان این [[تفسیر]] را [[تفسیر اجتهادی]] [[روایی]] نامید؛ و برای مثال، در تفسیر {{متن قرآن\|الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا}}<ref>«و همه نام‌ها را به آدم آموخت» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> در بیان اینکه منظور از نام‌هایی که [[خدا]] به [[حضرت آدم]] آموخته چیست، سه قول را همراه با ذکر آثار مربوط‍ به هریک از آنها آورده و خود این قول را که منظور نام‌های ذریۀ حضرت آدم و نام‌های [[فرشتگان]] باشد نه نام‌های سایر [[مخلوقات]]، نزدیک‌تر به [[درستی]] و شبیه‌تر به ظاهر [[آیه]] دانسته و در این ترجیح چنین استفاده کرده که در جملۀ {{متن قرآن\|ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ}}<ref>«سپس آنان را بر فرشتگان عرضه کرد» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> [[ضمیر]] «هم» آمده نه ضمیر «هنّ‌» و «ها»<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۲۵۳ و ۲۵۴.</ref>.		وی در [[تفسیر آیات]] بیش از هرچیز به روایات و آثار نقل شده از [[صحابه]] و [[تابعین]] استناد می‌کند و تفسیر بدون توجه به آرای صحابه و تابعین را [[باطل]] می‌داند، ولی به [[نقل روایات]] و [[آثار تفسیری]] اکتفا نمی‌کند و دیدگاه خود را در معنای آیات، بیان و بر آن استدلال می‌کند در موارد [[اختلاف]] اقوال و آرا در معنای [[آیات]] در ترجیح برخی بر برخی دیگر سخن می‌گویند، در توضیح و [[تأیید]] معانی به بحث‌های لغوی و ادبی نیز می‌پردازد و به اشعار [[عرب]] و گاهی به [[آیات قرآن]] استناد می‌نماید<ref>برای آگاهی از نمونه استناد به اشعار ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۱، ۹۲، ۹۴، ۹۷-۱۰۴ و ۱۰۷ و برای اطلاع از نمونه استناد به آیات، ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۵، ۹۶ ۹۸، ۱۰۳، ۱۰۶، ۱۱۰، ۱۱۱، ۱۱۳ و ۱۱۵.</ref> و ازاین‌رو، می‌توان این [[تفسیر]] را [[تفسیر اجتهادی]] [[روایی]] نامید؛ و برای مثال، در تفسیر {{متن قرآن\|الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا}}<ref>«و همه نام‌ها را به آدم آموخت» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> در بیان اینکه منظور از نام‌هایی که [[خدا]] به [[حضرت آدم]] آموخته چیست، سه قول را همراه با ذکر آثار مربوط‍ به هریک از آنها آورده و خود این قول را که منظور نام‌های ذریۀ حضرت آدم و نام‌های [[فرشتگان]] باشد نه نام‌های سایر [[مخلوقات]]، نزدیک‌تر به [[درستی]] و شبیه‌تر به ظاهر [[آیه]] دانسته و در این ترجیح چنین استفاده کرده که در جملۀ {{متن قرآن\|ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ}}<ref>«سپس آنان را بر فرشتگان عرضه کرد» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> ضمیر «هم» آمده نه ضمیر «هنّ‌» و «ها»<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۲۵۳ و ۲۵۴.</ref>.

	در تفسیر {{متن قرآن\|هُدًى}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ}}<ref> «این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست، رهنمودی برای پرهیزگاران است» سوره بقره، آیه ۲.</ref> پس از نقل دو اثر از [[شعبی]] و برخی [[صحابه]]، بیش از یک صفحه بحث ادبی مطرح کرده و احتمالاتی را در [[اعراب]] و معنای «هدی» بررسی کرده است<ref>.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۰۴، ح۱۷۴، ۱۷۵ و ۱۷۶.</ref>.		در تفسیر {{متن قرآن\|هُدًى}} در [[آیه]] {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ}}<ref> «این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست، رهنمودی برای پرهیزگاران است» سوره بقره، آیه ۲.</ref> پس از نقل دو اثر از [[شعبی]] و برخی [[صحابه]]، بیش از یک صفحه بحث ادبی مطرح کرده و احتمالاتی را در [[اعراب]] و معنای «هدی» بررسی کرده است<ref>.ک: طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۰۴، ح۱۷۴، ۱۷۵ و ۱۷۶.</ref>.