تفسیر مأثور - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۷ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۵

2024-03-07T06:45:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = تفسیر \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۴۴:		خط ۴۴:

	{{تفسیر}}		{{تفسیر}}

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-03T13:49:55Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۹
خط ۵۴:		خط ۵۴:

	[[رده:تفسیر]]		[[رده:تفسیر]]
	~~[[رده:تفسیر مأثور]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:37:05Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	این اصطلاح در [[علوم قرآنی]]، اعم از مراجعه به [[معصوم]] است و آثار منقول از [[صحابه]]، [[تابعین]] و تابعانِ تابعین را شامل می‌گردد، و اگر گفته می‌شود فلان [[تفسیر]]، اثری و ماثور است، یعنی به نقل گفته‌های [[مفسران عصر رسالت]] بسنده کرده به دیدگاه‌های آنان ملتزم است. برخی همچون [[ذهبی]] در [[التفسیر و المفسرون]] [[تفسیر آیات]] به کمک [[آیات]] را نیز تفسیر مأثور دانسته‌اند. [[آیه شریفه]]{{متن قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref> بر [[حجیت]] [[کلام پیامبر]]{{صل}} دلالت دارد؛ زیرا [[وظیفه پیامبر]]{{صل}} را بیان مطالب و تفسیر و توضیح معانی [[وحی]] می‌داند. حجیت قول [[اهل‌بیت]]{{ع}} هم به کمک [[حدیث متواتر ثقلین]] و [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَنَا مَدِينَةُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا}} و [[آیه تطهیر]] ([[اثبات]] کننده [[طهارت]] [[اهل بیت]]) و امثال آن استفاده می‌شود.		این اصطلاح در [[علوم قرآنی]]، اعم از مراجعه به [[معصوم]] است و آثار منقول از [[صحابه]]، [[تابعین]] و تابعانِ تابعین را شامل می‌گردد، و اگر گفته می‌شود فلان [[تفسیر]]، اثری و ماثور است، یعنی به نقل گفته‌های [[مفسران عصر رسالت]] بسنده کرده به دیدگاه‌های آنان ملتزم است. برخی همچون [[ذهبی]] در [[التفسیر و المفسرون]] [[تفسیر آیات]] به کمک [[آیات]] را نیز تفسیر مأثور دانسته‌اند. [[آیه شریفه]]{{متن قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref> بر [[حجیت]] [[کلام پیامبر]] {{صل}} دلالت دارد؛ زیرا [[وظیفه پیامبر]] {{صل}} را بیان مطالب و تفسیر و توضیح معانی [[وحی]] می‌داند. حجیت قول [[اهل‌بیت]] {{ع}} هم به کمک [[حدیث متواتر ثقلین]] و [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَنَا مَدِينَةُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا}} و [[آیه تطهیر]] ([[اثبات]] کننده [[طهارت]] [[اهل بیت]]) و امثال آن استفاده می‌شود.

	اما درباره حجیت منقولات از صحابه، این نقل‌ها بر دو قسم‌اند: مرفوع و موقوف. مأثورات مرفوعی که به [[پیامبر]]{{صل}} اسناد داده شده است و سلسله روات آن به پیامبر می‌رسد، در [[حکم]] [[روایت]] پیامبر{{صل}} و تفسیر [[حضرت]] شمرده می‌شوند؛ اما اگر خبر موقوف باشد و تنها نقل از صحابه باشد، حجیت آن مورد [[اختلاف]] است.		اما درباره حجیت منقولات از صحابه، این نقل‌ها بر دو قسم‌اند: مرفوع و موقوف. مأثورات مرفوعی که به [[پیامبر]] {{صل}} اسناد داده شده است و سلسله روات آن به پیامبر می‌رسد، در [[حکم]] [[روایت]] پیامبر {{صل}} و تفسیر [[حضرت]] شمرده می‌شوند؛ اما اگر خبر موقوف باشد و تنها نقل از صحابه باشد، حجیت آن مورد [[اختلاف]] است.

	از [[ابوحنیفه]] نقل شده که گفته است: آن‌چه از پیامبر{{صل}} نقل شده است، بر روی چشم، و آن‌چه از صحابه نقل شده است، ما مخیریم که بگیریم یا نگیریم، و آن‌چه ازتابعین آمده است، آ‌ن‌ها کسی هستند و ما برای خودمان کسی.		از [[ابوحنیفه]] نقل شده که گفته است: آن‌چه از پیامبر {{صل}} نقل شده است، بر روی چشم، و آن‌چه از صحابه نقل شده است، ما مخیریم که بگیریم یا نگیریم، و آن‌چه ازتابعین آمده است، آ‌ن‌ها کسی هستند و ما برای خودمان کسی.

	[[حاکم نیشابوری]] در کتاب المستدرک سخنی درباره صحابه دارد که بعدها این [[کلام]] مستندی برای بحث یا احیاناً حجیت قول صحابه شده است وی می‌گوید: {{عربی\|"لیعلم طالب هذا العلم أنّ تفسیر الصحابی الذی شهد الوحی و التنزیل عند الشیخین حدیثٌ مستند"}} اما او در جای دیگر این قید را اضافه می‌کند که منقولات از [[صحابه]] تنها در [[اسباب نزول]] به منزله [[حدیث مرفوع]] است.		[[حاکم نیشابوری]] در کتاب المستدرک سخنی درباره صحابه دارد که بعدها این [[کلام]] مستندی برای بحث یا احیاناً حجیت قول صحابه شده است وی می‌گوید: {{عربی\|"لیعلم طالب هذا العلم أنّ تفسیر الصحابی الذی شهد الوحی و التنزیل عند الشیخین حدیثٌ مستند"}} اما او در جای دیگر این قید را اضافه می‌کند که منقولات از [[صحابه]] تنها در [[اسباب نزول]] به منزله [[حدیث مرفوع]] است.
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	[[مفسران شیعه]] از اقوال صحابه و [[تابعین]] در [[تفسیر]] بهره می‌بردند؛ اما آنها را به‌طور مستقل [[حجت]] نمی‌دانستند.		[[مفسران شیعه]] از اقوال صحابه و [[تابعین]] در [[تفسیر]] بهره می‌بردند؛ اما آنها را به‌طور مستقل [[حجت]] نمی‌دانستند.

	'''حاصل سخن:''' پس از [[قرآن‌کریم]] دومین منبع مهم و یکی از گسترده‌ترین روش‌های تفسیر تفسیر مأثور است و نمونه این دسته از [[تفاسیر]] در [[تفاسیر شیعی]]، [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] از [[علی بن ابراهیم قمی]]، [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]]، [[نورالثقلین]] [[عبد علی حویزی]] و [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|تفسیر البرهان]] [[سید هاشم بحرانی]] و [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر صافی]]؛ و در [[تفاسیر اهل سنت]]، [[تفسیر طبری (کتاب)\|تفسیر طبری]] و [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدر المنثور]] است.<ref>خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، جلد۱، صفحه (۶۴۵-۶۴۶)؛ خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیرالقرآن، صفحه ۳۹۷؛ بلاغی، محمد جواد، آلاءالرحمن فی تفسیرالقرآن، جلد۱، صفحه ۴۵؛ کفافی، محمد عبد السلام، فی علوم القرآن دراسات ومحاضرات، صفحه (۱۵۶-۱۶۲)؛ بغا، مصطفی دیب، الواضح فی علوم القرآن، صفحه ۲۳۶؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۱، صفحه (۱۵۲-۱۵۷)؛ جمعی از محققان، مجله پژوهشهای قرآنی، جلد۳، صفحه ۲۴۹؛ ~~جلالیان،حبیب~~ الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۳۱)و۱۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۸.</ref>		'''حاصل سخن:''' پس از [[قرآن‌کریم]] دومین منبع مهم و یکی از گسترده‌ترین روش‌های تفسیر تفسیر مأثور است و نمونه این دسته از [[تفاسیر]] در [[تفاسیر شیعی]]، [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] از [[علی بن ابراهیم قمی]]، [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]]، [[نورالثقلین]] [[عبد علی حویزی]] و [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|تفسیر البرهان]] [[سید هاشم بحرانی]] و [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر صافی]]؛ و در [[تفاسیر اهل سنت]]، [[تفسیر طبری (کتاب)\|تفسیر طبری]] و [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدر المنثور]] است.<ref>خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، جلد۱، صفحه (۶۴۵-۶۴۶)؛ خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیرالقرآن، صفحه ۳۹۷؛ بلاغی، محمد جواد، آلاءالرحمن فی تفسیرالقرآن، جلد۱، صفحه ۴۵؛ کفافی، محمد عبد السلام، فی علوم القرآن دراسات ومحاضرات، صفحه (۱۵۶-۱۶۲)؛ بغا، مصطفی دیب، الواضح فی علوم القرآن، صفحه ۲۳۶؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۱، صفحه (۱۵۲-۱۵۷)؛ جمعی از محققان، مجله پژوهشهای قرآنی، جلد۳، صفحه ۲۴۹؛ جلالیان، حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۳۱)و۱۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۸.</ref>

	==[[تفسیر قرآن به قرآن]]==		== [[تفسیر قرآن به قرآن]] ==
	==[[تفسیر روایی]]==		== [[تفسیر روایی]] ==
	==[[تفسیر مأثور از اهل بیت]]==		== [[تفسیر مأثور از اهل بیت]] ==
	==[[تفسیر صحابه]]==		== [[تفسیر صحابه]] ==

	==[[تفسیر تابعین]]==		== [[تفسیر تابعین]] ==

	==[[تفاسیر مأثور]]==		== [[تفاسیر مأثور]] ==
	[[تفاسیر روایی]] که به آن تفاسیر مأثور یا [[نقلی]] هم می‌گویند، تفسیرهایی هستند که با استفاده از [[روایات]] [[نگارش]] یافته‌اند.		[[تفاسیر روایی]] که به آن تفاسیر مأثور یا [[نقلی]] هم می‌گویند، تفسیرهایی هستند که با استفاده از [[روایات]] [[نگارش]] یافته‌اند.

	===مشهورترین تفاسیر مأثور [[اهل‌سنّت]]===		=== مشهورترین تفاسیر مأثور [[اهل‌سنّت]] ===
	# [[تفسیر طبری (کتاب)\|جامع البیان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[طبری\|محمد ابن‌ جریر طبری]]؛		# [[تفسیر طبری (کتاب)\|جامع البیان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[طبری\|محمد ابن‌ جریر طبری]]؛
	# [[تفسیر سمرقندی (کتاب)\|تفسیر سمرقندی]] اثر [[نصر بن محمد سمرقندی]]؛		# [[تفسیر سمرقندی (کتاب)\|تفسیر سمرقندی]] اثر [[نصر بن محمد سمرقندی]]؛
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	# [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدرّ المنثور فی التفسیر بالمأثور]] تألیف [[جلال الدین سیوطی]].		# [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدرّ المنثور فی التفسیر بالمأثور]] تألیف [[جلال الدین سیوطی]].

	===مهم‌ترین [[تفاسیر مأثور]] [[شیعه امامیه]]===		=== مهم‌ترین [[تفاسیر مأثور]] [[شیعه امامیه]] ===
	# [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] تألیف [[علی بن ابراهیم قمی]]؛		# [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] تألیف [[علی بن ابراهیم قمی]]؛
	# [[تفسیر نورالثقلین (کتاب)\|تفسیر نورالثقلین]] اثر شیخ [[عبد علی بن جمعه عروسی حویزی]]؛		# [[تفسیر نورالثقلین (کتاب)\|تفسیر نورالثقلین]] اثر شیخ [[عبد علی بن جمعه عروسی حویزی]]؛

Wasity: جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله'

2022-08-03T11:07:33Z

جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۷
خط ۴:		خط ۴:
	این اصطلاح در [[علوم قرآنی]]، اعم از مراجعه به [[معصوم]] است و آثار منقول از [[صحابه]]، [[تابعین]] و تابعانِ تابعین را شامل می‌گردد، و اگر گفته می‌شود فلان [[تفسیر]]، اثری و ماثور است، یعنی به نقل گفته‌های [[مفسران عصر رسالت]] بسنده کرده به دیدگاه‌های آنان ملتزم است. برخی همچون [[ذهبی]] در [[التفسیر و المفسرون]] [[تفسیر آیات]] به کمک [[آیات]] را نیز تفسیر مأثور دانسته‌اند. [[آیه شریفه]]{{متن قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref> بر [[حجیت]] [[کلام پیامبر]]{{صل}} دلالت دارد؛ زیرا [[وظیفه پیامبر]]{{صل}} را بیان مطالب و تفسیر و توضیح معانی [[وحی]] می‌داند. حجیت قول [[اهل‌بیت]]{{ع}} هم به کمک [[حدیث متواتر ثقلین]] و [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَنَا مَدِينَةُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا}} و [[آیه تطهیر]] ([[اثبات]] کننده [[طهارت]] [[اهل بیت]]) و امثال آن استفاده می‌شود.		این اصطلاح در [[علوم قرآنی]]، اعم از مراجعه به [[معصوم]] است و آثار منقول از [[صحابه]]، [[تابعین]] و تابعانِ تابعین را شامل می‌گردد، و اگر گفته می‌شود فلان [[تفسیر]]، اثری و ماثور است، یعنی به نقل گفته‌های [[مفسران عصر رسالت]] بسنده کرده به دیدگاه‌های آنان ملتزم است. برخی همچون [[ذهبی]] در [[التفسیر و المفسرون]] [[تفسیر آیات]] به کمک [[آیات]] را نیز تفسیر مأثور دانسته‌اند. [[آیه شریفه]]{{متن قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref> بر [[حجیت]] [[کلام پیامبر]]{{صل}} دلالت دارد؛ زیرا [[وظیفه پیامبر]]{{صل}} را بیان مطالب و تفسیر و توضیح معانی [[وحی]] می‌داند. حجیت قول [[اهل‌بیت]]{{ع}} هم به کمک [[حدیث متواتر ثقلین]] و [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَنَا مَدِينَةُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا}} و [[آیه تطهیر]] ([[اثبات]] کننده [[طهارت]] [[اهل بیت]]) و امثال آن استفاده می‌شود.

	اما درباره حجیت منقولات از صحابه، این نقل‌ها بر دو قسم‌اند: مرفوع و موقوف. مأثورات مرفوعی که به [[پیامبر]]{{صل}} اسناد داده شده است و [[سلسله]] روات آن به پیامبر می‌رسد، در [[حکم]] [[روایت]] پیامبر{{صل}} و تفسیر [[حضرت]] شمرده می‌شوند؛ اما اگر خبر موقوف باشد و تنها نقل از صحابه باشد، حجیت آن مورد [[اختلاف]] است.		اما درباره حجیت منقولات از صحابه، این نقل‌ها بر دو قسم‌اند: مرفوع و موقوف. مأثورات مرفوعی که به [[پیامبر]]{{صل}} اسناد داده شده است و سلسله روات آن به پیامبر می‌رسد، در [[حکم]] [[روایت]] پیامبر{{صل}} و تفسیر [[حضرت]] شمرده می‌شوند؛ اما اگر خبر موقوف باشد و تنها نقل از صحابه باشد، حجیت آن مورد [[اختلاف]] است.

	از [[ابوحنیفه]] نقل شده که گفته است: آن‌چه از پیامبر{{صل}} نقل شده است، بر روی چشم، و آن‌چه از صحابه نقل شده است، ما مخیریم که بگیریم یا نگیریم، و آن‌چه ازتابعین آمده است، آ‌ن‌ها کسی هستند و ما برای خودمان کسی.		از [[ابوحنیفه]] نقل شده که گفته است: آن‌چه از پیامبر{{صل}} نقل شده است، بر روی چشم، و آن‌چه از صحابه نقل شده است، ما مخیریم که بگیریم یا نگیریم، و آن‌چه ازتابعین آمده است، آ‌ن‌ها کسی هستند و ما برای خودمان کسی.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:59:50Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:48:50Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - 'مفسران عصر رسالت' به 'مفسران عصر رسالت'

2022-04-22T14:13:49Z

جایگزینی متن - 'مفسران عصر رسالت' به 'مفسران عصر رسالت'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۳
خط ۴:		خط ۴:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	این اصطلاح در [[علوم قرآنی]]، اعم از مراجعه به [[معصوم]] است و آثار منقول از [[صحابه]]، [[تابعین]] و تابعانِ تابعین را شامل می‌گردد، و اگر گفته می‌شود فلان [[تفسیر]]، اثری و ماثور است، یعنی به نقل گفته‌های [[مفسران~~]] [[~~عصر رسالت]] بسنده کرده به دیدگاه‌های آنان ملتزم است. برخی همچون [[ذهبی]] در [[التفسیر و المفسرون]] [[تفسیر آیات]] به کمک [[آیات]] را نیز تفسیر مأثور دانسته‌اند. [[آیه شریفه]]{{متن قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref> بر [[حجیت]] [[کلام پیامبر]]{{صل}} دلالت دارد؛ زیرا [[وظیفه پیامبر]]{{صل}} را بیان مطالب و تفسیر و توضیح معانی [[وحی]] می‌داند. حجیت قول [[اهل‌بیت]]{{ع}} هم به کمک [[حدیث متواتر ثقلین]] و [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَنَا مَدِينَةُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا}} و [[آیه تطهیر]] ([[اثبات]] کننده [[طهارت]] [[اهل بیت]]) و امثال آن استفاده می‌شود.		این اصطلاح در [[علوم قرآنی]]، اعم از مراجعه به [[معصوم]] است و آثار منقول از [[صحابه]]، [[تابعین]] و تابعانِ تابعین را شامل می‌گردد، و اگر گفته می‌شود فلان [[تفسیر]]، اثری و ماثور است، یعنی به نقل گفته‌های [[مفسران عصر رسالت]] بسنده کرده به دیدگاه‌های آنان ملتزم است. برخی همچون [[ذهبی]] در [[التفسیر و المفسرون]] [[تفسیر آیات]] به کمک [[آیات]] را نیز تفسیر مأثور دانسته‌اند. [[آیه شریفه]]{{متن قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref> بر [[حجیت]] [[کلام پیامبر]]{{صل}} دلالت دارد؛ زیرا [[وظیفه پیامبر]]{{صل}} را بیان مطالب و تفسیر و توضیح معانی [[وحی]] می‌داند. حجیت قول [[اهل‌بیت]]{{ع}} هم به کمک [[حدیث متواتر ثقلین]] و [[حدیث]] {{متن حدیث\|أَنَا مَدِينَةُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا}} و [[آیه تطهیر]] ([[اثبات]] کننده [[طهارت]] [[اهل بیت]]) و امثال آن استفاده می‌شود.

	اما درباره حجیت منقولات از صحابه، این نقل‌ها بر دو قسم‌اند: مرفوع و موقوف. مأثورات مرفوعی که به [[پیامبر]]{{صل}} اسناد داده شده است و [[سلسله]] روات آن به پیامبر می‌رسد، در [[حکم]] [[روایت]] پیامبر{{صل}} و تفسیر [[حضرت]] شمرده می‌شوند؛ اما اگر خبر موقوف باشد و تنها نقل از صحابه باشد، حجیت آن مورد [[اختلاف]] است.		اما درباره حجیت منقولات از صحابه، این نقل‌ها بر دو قسم‌اند: مرفوع و موقوف. مأثورات مرفوعی که به [[پیامبر]]{{صل}} اسناد داده شده است و [[سلسله]] روات آن به پیامبر می‌رسد، در [[حکم]] [[روایت]] پیامبر{{صل}} و تفسیر [[حضرت]] شمرده می‌شوند؛ اما اگر خبر موقوف باشد و تنها نقل از صحابه باشد، حجیت آن مورد [[اختلاف]] است.

Wasity: /* تفسیر صحابه */

2022-04-05T12:21:46Z

تفسیر صحابه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۵۱
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	==[[تفسیر قرآن به قرآن]]==		==[[تفسیر قرآن به قرآن]]==
	==[[تفسیر روایی]]==		==[[تفسیر روایی]]==
			==[[تفسیر مأثور از اهل بیت]]==
	==[[تفسیر صحابه]]==		==[[تفسیر صحابه]]==

	==[[تفسیر تابعین]]==		==[[تفسیر تابعین]]==

Wasity: /* تفاسیر مأثور */

2022-03-08T07:57:32Z

تفاسیر مأثور

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	'''حاصل سخن:''' پس از [[قرآن‌کریم]] دومین منبع مهم و یکی از گسترده‌ترین روش‌های تفسیر تفسیر مأثور است و نمونه این دسته از [[تفاسیر]] در [[تفاسیر شیعی]]، [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] از [[علی بن ابراهیم قمی]]، [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]]، [[نورالثقلین]] [[عبد علی حویزی]] و [[ البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|تفسیر البرهان]] [[سید هاشم بحرانی]] و [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر صافی]]؛ و در [[تفاسیر اهل سنت]]، [[تفسیر طبری (کتاب)\|تفسیر طبری]] و [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدر المنثور]] است.<ref>خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، جلد۱، صفحه (۶۴۵-۶۴۶)؛ خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیرالقرآن، صفحه ۳۹۷؛ بلاغی، محمد جواد، آلاءالرحمن فی تفسیرالقرآن، جلد۱، صفحه ۴۵؛ کفافی، محمد عبد السلام، فی علوم القرآن دراسات ومحاضرات، صفحه (۱۵۶-۱۶۲)؛ بغا، مصطفی دیب، الواضح فی علوم القرآن، صفحه ۲۳۶؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۱، صفحه (۱۵۲-۱۵۷)؛ جمعی از محققان، مجله پژوهشهای قرآنی، جلد۳، صفحه ۲۴۹؛ جلالیان،حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۳۱)و۱۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۸.</ref>		'''حاصل سخن:''' پس از [[قرآن‌کریم]] دومین منبع مهم و یکی از گسترده‌ترین روش‌های تفسیر تفسیر مأثور است و نمونه این دسته از [[تفاسیر]] در [[تفاسیر شیعی]]، [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] از [[علی بن ابراهیم قمی]]، [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]]، [[نورالثقلین]] [[عبد علی حویزی]] و [[ البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|تفسیر البرهان]] [[سید هاشم بحرانی]] و [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر صافی]]؛ و در [[تفاسیر اهل سنت]]، [[تفسیر طبری (کتاب)\|تفسیر طبری]] و [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدر المنثور]] است.<ref>خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، جلد۱، صفحه (۶۴۵-۶۴۶)؛ خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیرالقرآن، صفحه ۳۹۷؛ بلاغی، محمد جواد، آلاءالرحمن فی تفسیرالقرآن، جلد۱، صفحه ۴۵؛ کفافی، محمد عبد السلام، فی علوم القرآن دراسات ومحاضرات، صفحه (۱۵۶-۱۶۲)؛ بغا، مصطفی دیب، الواضح فی علوم القرآن، صفحه ۲۳۶؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۱، صفحه (۱۵۲-۱۵۷)؛ جمعی از محققان، مجله پژوهشهای قرآنی، جلد۳، صفحه ۲۴۹؛ جلالیان،حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۳۱)و۱۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۸.</ref>

			==[[تفسیر قرآن به قرآن]]==
			==[[تفسیر روایی]]==
			==[[تفسیر صحابه]]==
			==[[تفسیر تابعین]]==

	==[[تفاسیر مأثور]]==		==[[تفاسیر مأثور]]==
خط ۳۹:		خط ۴۴:

	{{تفسیر}}		{{تفسیر}}

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

Jaafari در ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۲

2022-02-10T07:32:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] </div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div>

	==مقدمه==		==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[تفسیر مأثور در علوم قرآنی]] - [[تفسیر مأثور در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۱۳:		خط ۱۲:
	[[مفسران شیعه]] از اقوال صحابه و [[تابعین]] در [[تفسیر]] بهره می‌بردند؛ اما آنها را به‌طور مستقل [[حجت]] نمی‌دانستند.		[[مفسران شیعه]] از اقوال صحابه و [[تابعین]] در [[تفسیر]] بهره می‌بردند؛ اما آنها را به‌طور مستقل [[حجت]] نمی‌دانستند.

	'''حاصل سخن:''' پس از [[قرآن‌کریم]] دومین منبع مهم و یکی از گسترده‌ترین روش‌های تفسیر تفسیر مأثور است و نمونه این دسته از [[تفاسیر]] در [[تفاسیر شیعی]]، [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] از [[علی بن ابراهیم قمی]]، [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]]، [[نورالثقلین]] [[عبد علی حویزی]] و [[ البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|تفسیر البرهان]] [[سید هاشم بحرانی]] و [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر صافی]]؛ و در [[تفاسیر اهل سنت]]، [[تفسیر طبری (کتاب)\|تفسیر طبری]] و [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدر المنثور]] است.<ref>خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، جلد۱، صفحه (۶۴۵-۶۴۶)؛ خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیرالقرآن، صفحه ۳۹۷؛ بلاغی، محمد جواد، آلاءالرحمن فی تفسیرالقرآن، جلد۱، صفحه ۴۵؛ کفافی، محمد عبد السلام، فی علوم القرآن دراسات ومحاضرات، صفحه (۱۵۶-۱۶۲)؛ بغا، مصطفی دیب، الواضح فی علوم القرآن، صفحه ۲۳۶؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۱، صفحه (۱۵۲-۱۵۷)؛ جمعی از محققان، مجله پژوهشهای قرآنی، جلد۳، صفحه ۲۴۹؛ جلالیان،حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۳۱)و۱۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۸.</ref>		'''حاصل سخن:''' پس از [[قرآن‌کریم]] دومین منبع مهم و یکی از گسترده‌ترین روش‌های تفسیر تفسیر مأثور است و نمونه این دسته از [[تفاسیر]] در [[تفاسیر شیعی]]، [[تفسیر قمی (کتاب)\|تفسیر قمی]] از [[علی بن ابراهیم قمی]]، [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]]، [[نورالثقلین]] [[عبد علی حویزی]] و [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|تفسیر البرهان]] [[سید هاشم بحرانی]] و [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر صافی]]؛ و در [[تفاسیر اهل سنت]]، [[تفسیر طبری (کتاب)\|تفسیر طبری]] و [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدر المنثور]] است.<ref>خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، جلد۱، صفحه (۶۴۵-۶۴۶)؛ خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیرالقرآن، صفحه ۳۹۷؛ بلاغی، محمد جواد، آلاءالرحمن فی تفسیرالقرآن، جلد۱، صفحه ۴۵؛ کفافی، محمد عبد السلام، فی علوم القرآن دراسات ومحاضرات، صفحه (۱۵۶-۱۶۲)؛ بغا، مصطفی دیب، الواضح فی علوم القرآن، صفحه ۲۳۶؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۱، صفحه (۱۵۲-۱۵۷)؛ جمعی از محققان، مجله پژوهشهای قرآنی، جلد۳، صفحه ۲۴۹؛ جلالیان،حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۳۱)و۱۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۸.</ref>

	==[[تفسیر قرآن به قرآن]]==		==[[تفسیر قرآن به قرآن]]==
خط ۳۰:		خط ۲۹:
	# [[الکشف و البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|الکشف و البیان عن تفسیر القرآن]] ([[تفسیر ثعلبی]])، نوشته [[احمد بن محمد ثعلبى نيشابورى]] معروف به [[ثعلبی]]؛		# [[الکشف و البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)\|الکشف و البیان عن تفسیر القرآن]] ([[تفسیر ثعلبی]])، نوشته [[احمد بن محمد ثعلبى نيشابورى]] معروف به [[ثعلبی]]؛
	# [[معالم‌ التنزیل فی تفسیر القرآن (کتاب)\|معالم‌ التنزیل فی تفسیر القرآن]] به‌ قلم [[ابی‌ محمد حسین بن مسعود بن محمد بغوی]]؛		# [[معالم‌ التنزیل فی تفسیر القرآن (کتاب)\|معالم‌ التنزیل فی تفسیر القرآن]] به‌ قلم [[ابی‌ محمد حسین بن مسعود بن محمد بغوی]]؛
	# [[ المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز (کتاب)\| المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز]] تألیف [[ابومحمد عبدالحق بن غالب بن عبدالرحمن بن غالب محاربى]]؛		# [[المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز (کتاب)\| المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز]] تألیف [[ابومحمد عبدالحق بن غالب بن عبدالرحمن بن غالب محاربى]]؛
	# [[تفسیر الثعالبی (کتاب)\|الجواهر الحسان فی تفسیر القرآن]] ([[ تفسیر الثعالبی (کتاب)\|تفسیر ثعالبی]])، اثر [[عبدالرحمن بن محمد ثعالبى\|ابو زید عبدالرحمان ثعالبی]]؛		# [[تفسیر الثعالبی (کتاب)\|الجواهر الحسان فی تفسیر القرآن]] ([[تفسیر الثعالبی (کتاب)\|تفسیر ثعالبی]])، اثر [[عبدالرحمن بن محمد ثعالبى\|ابو زید عبدالرحمان ثعالبی]]؛
	# [[ الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدرّ المنثور فی التفسیر بالمأثور]] تألیف [[جلال الدین سیوطی]].		# [[الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (کتاب)\|الدرّ المنثور فی التفسیر بالمأثور]] تألیف [[جلال الدین سیوطی]].

	===مهم‌ترین [[تفاسیر مأثور]] [[شیعه امامیه]]===		===مهم‌ترین [[تفاسیر مأثور]] [[شیعه امامیه]]===
خط ۴۱:		خط ۴۰:
	# [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر الصافی]] تألیف [[فیض کاشانی]]؛		# [[تفسیر صافی (کتاب)\|تفسیر الصافی]] تألیف [[فیض کاشانی]]؛
	# [[تفسیر الائمة لهدایة الامة (کتاب)\|تفسیر الائمة لهدایة الامة]]، اثر میرزا [[محمد رضا نصیر طوسی]]؛		# [[تفسیر الائمة لهدایة الامة (کتاب)\|تفسیر الائمة لهدایة الامة]]، اثر میرزا [[محمد رضا نصیر طوسی]]؛
	# [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]] تألیف [[ عیاشی\|ابونصر محمد بن مسعود عیاشی]]؛		# [[تفسیر عیاشی (کتاب)\|تفسیر عیاشی]] تألیف [[عیاشی\|ابونصر محمد بن مسعود عیاشی]]؛
	# [[التفسیر بالمأثور (کتاب)\|التفسیر بالمأثور]] [[مولی]] [[علی‌ اصغر قائنی]]<ref>جلالیان، حبیب الله، تاریخ تفسیر قرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۴۳)؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیر و المفسرون، جلد۲، صفحه ۶۷۵؛ رومی، فهد بن عبدالرحمان، اصول التفسیر و مناهجه، صفحه (۹۰-۹۱)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۸۳۸</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۳۶.</ref>		# [[التفسیر بالمأثور (کتاب)\|التفسیر بالمأثور]] [[مولی]] [[علی‌ اصغر قائنی]]<ref>جلالیان، حبیب الله، تاریخ تفسیر قرآن کریم، صفحه (۱۳۰-۱۴۳)؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیر و المفسرون، جلد۲، صفحه ۶۷۵؛ رومی، فهد بن عبدالرحمان، اصول التفسیر و مناهجه، صفحه (۹۰-۹۱)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۸۳۸</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)\|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۳۶.</ref>