تقسیم بیت المال - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۷

2024-11-24T06:07:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۷
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	# عرافه ردیف اول ۶۰ مرد، ۶۰ زن و چهل نانخوار بودند که مردان آنها ۱۵۰۰ درهم دریافت می‌کردند و مجموعه آنها به صد هزار درهم می‌رسید<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۱۵۲.</ref>.		# عرافه ردیف اول ۶۰ مرد، ۶۰ زن و چهل نانخوار بودند که مردان آنها ۱۵۰۰ درهم دریافت می‌کردند و مجموعه آنها به صد هزار درهم می‌رسید<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۱۵۲.</ref>.

	[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هنگامی که به [[حکومت]] می‌رسد، همه این تقسیمات را به هم میزند و تمام این [[طوایف]] و [[قبایل]] و مردان [[جنگجو]] و [[زنان]] آنها را سهم یکسانی می‌دهد، حتی یک [[ایرانی]] [[آزاد]] را مانند یک جنگجو و [[مجاهد]] [[جنگ بدر]] سهم می‌دهد. بدیهی است که روش عادلانه علی{{ع}} منافع بسیاری را به خطر می‌انداخت<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۶۱۶ - ۶۲۶.</ref>.		[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هنگامی که به [[حکومت]] می‌رسد، همه این تقسیمات را به هم میزند و تمام این طوایف و [[قبایل]] و مردان [[جنگجو]] و [[زنان]] آنها را سهم یکسانی می‌دهد، حتی یک [[ایرانی]] [[آزاد]] را مانند یک جنگجو و [[مجاهد]] [[جنگ بدر]] سهم می‌دهد. بدیهی است که روش عادلانه علی{{ع}} منافع بسیاری را به خطر می‌انداخت<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۶۱۶ - ۶۲۶.</ref>.

	=== [[موالی]] و [[ایرانیان]] ===		=== [[موالی]] و [[ایرانیان]] ===

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:31:31Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۷۱:		خط ۷۱:

	==== حقوق کارگزاران ====		==== حقوق کارگزاران ====
	پرداخت حقوق کارگزاران از بیت المال یکی از هزینه‌های بیت المال بود. این موضوع از نظر [[تاریخی]] روشن است؛ ولی در کلام [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بر [[ضرورت]] پرداخت [[حقوق]] به چند گروه از [[کارگزاران]] تأکید شده است. ایشان می‌فرماید: «چاره‌ای از [[امارت]] و حقوق برای [[امیر]] نیست، و چاره‌ای از وجود [[عریف]] و حقوق برای وی نیست و چاره‌ای از حساب کننده و حقوق برای وی نیست و چاره‌ای از داشتن [[قاضی]] و حقوقی برای وی نیست و [[کراهت]] دارد که حقوق قاضی بر عهده مردمی باشد که برای آنها [[قضاوت]] می‌کند و ~~لیکن~~ باید از بیت المال باشد»<ref>{{متن حدیث\|لَا بُدَّ مِنْ إِمَارَةٍ وَ رِزْقٍ لِلْأَمِيرِ وَ لَا بُدَّ مِنْ عَرِيفٍ وَ رِزْقٍ لِلْعَرِيفِ وَ لَا بُدَّ مِنْ حَاسِبٍ وَ رِزْقٍ لِلْحَاسِبِ وَ لَا بُدَّ مِنْ قَاضٍ وَ رِزْقٍ لِلْقَاضِي وَ كَرِهَ أَنْ يَكُونَ رِزْقُ الْقَاضِي عَلَى النَّاسِ الَّذِينَ يَقْضِي لَهُمْ وَ لَكِنْ مِنْ بَيْتِ الْمَالِ}}؛ دعائم الاسلام، ج۲، ص۵۳۸، ح۱۹۱۲.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۶۷۰ - ۶۷۳.</ref>		پرداخت حقوق کارگزاران از بیت المال یکی از هزینه‌های بیت المال بود. این موضوع از نظر [[تاریخی]] روشن است؛ ولی در کلام [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بر [[ضرورت]] پرداخت [[حقوق]] به چند گروه از [[کارگزاران]] تأکید شده است. ایشان می‌فرماید: «چاره‌ای از [[امارت]] و حقوق برای [[امیر]] نیست، و چاره‌ای از وجود [[عریف]] و حقوق برای وی نیست و چاره‌ای از حساب کننده و حقوق برای وی نیست و چاره‌ای از داشتن [[قاضی]] و حقوقی برای وی نیست و [[کراهت]] دارد که حقوق قاضی بر عهده مردمی باشد که برای آنها [[قضاوت]] می‌کند و لکن باید از بیت المال باشد»<ref>{{متن حدیث\|لَا بُدَّ مِنْ إِمَارَةٍ وَ رِزْقٍ لِلْأَمِيرِ وَ لَا بُدَّ مِنْ عَرِيفٍ وَ رِزْقٍ لِلْعَرِيفِ وَ لَا بُدَّ مِنْ حَاسِبٍ وَ رِزْقٍ لِلْحَاسِبِ وَ لَا بُدَّ مِنْ قَاضٍ وَ رِزْقٍ لِلْقَاضِي وَ كَرِهَ أَنْ يَكُونَ رِزْقُ الْقَاضِي عَلَى النَّاسِ الَّذِينَ يَقْضِي لَهُمْ وَ لَكِنْ مِنْ بَيْتِ الْمَالِ}}؛ دعائم الاسلام، ج۲، ص۵۳۸، ح۱۹۱۲.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۶۷۰ - ۶۷۳.</ref>

	==== پرداخت دیه ====		==== پرداخت دیه ====

Bahmani در ‏۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۰

2023-12-06T08:20:28Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* موارد دیگر مصرف بیت المال */

2023-12-06T08:18:07Z

موارد دیگر مصرف بیت المال

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۸
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	=== موارد دیگر [[مصرف بیت المال]] ===		=== موارد دیگر [[مصرف بیت المال]] ===
	همانگونه که گذشت مهم‌ترین مورد هزینه کردن [[بیت المال]]، [[مردم]] بودند که بخشی از بیت المال به عنوان عطاء و [[رزق]] میان آنان تقسیم می‌گردید و سهمی به [[زنان]] و [[کودکان]] داده می‌شد. افزون بر این، هزینه‌های نظامی بود که در هنگام [[جنگ]] از سوی بیت المال تأمین می‌‌شد و اگر نیاز عمومی دیگری بود از بیت المال هزینه می‌گردید. حضرت به [[کارگزار]] خود [[قرظه بن کعب]] دستور می‌دهد که از احیای نهری که از میان رفته حمایت کرده و آن را آباد سازد؛ زیرا باعث توان [[اقتصادی]] [[شهروندان]] غیر مسلمان خواهد شد<ref>سیمای کارگزاران، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. در این جا به بررسی مواردی از مصرف بیت المال که در [[کلام]] و [[سیره امیرالمؤمنین]]{{ع}} آمده می‌پردازیم:		همانگونه که گذشت مهم‌ترین مورد هزینه کردن [[بیت المال]]، [[مردم]] بودند که بخشی از بیت المال به عنوان عطاء و [[رزق]] میان آنان تقسیم می‌گردید و سهمی به [[زنان]] و کودکان داده می‌شد. افزون بر این، هزینه‌های نظامی بود که در هنگام [[جنگ]] از سوی بیت المال تأمین می‌‌شد و اگر نیاز عمومی دیگری بود از بیت المال هزینه می‌گردید. حضرت به [[کارگزار]] خود [[قرظه بن کعب]] دستور می‌دهد که از احیای نهری که از میان رفته حمایت کرده و آن را آباد سازد؛ زیرا باعث توان [[اقتصادی]] [[شهروندان]] غیر مسلمان خواهد شد<ref>سیمای کارگزاران، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. در این جا به بررسی مواردی از مصرف بیت المال که در [[کلام]] و [[سیره امیرالمؤمنین]]{{ع}} آمده می‌پردازیم:

	==== [[حقوق]] [[حاکم]] و [[رهبر]] [[مسلمانان]] ====		==== [[حقوق]] [[حاکم]] و [[رهبر]] [[مسلمانان]] ====

Wasity: جایگزینی متن - ':«' به ': «'

2023-09-09T16:09:02Z

جایگزینی متن - ':«' به ': «'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۹
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	عرفا جمع [[عریف]] است و عریف [[مسئول]] امور [[قبیله]] یا [[ریاست]] بر کارهای گروهی از [[مردم]] است. [[امیر]] از طریق وی با کارهای آنان آشنا می‌شود و در واقع وی پاسخگوی امیر است. فعیل به معنای فاعل است و عرافه، کاری است که وی در [[نظارت]] بر افراد تحت نظرش انجام می‌دهد<ref>ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۳، ص۲۱۸؛ لسان العرب، ج۹، ص۱۵۴؛ تاج العروس، ج۲۴، ص۱۴۴.</ref>. عریف [[رئیس]] [[قوم]] و آقای آنان است. عریف نامیده شده؛ چون به ریاست قوم شناخته شده یا چون آشنا به [[سیاست]] و اداره قوم است و یا به معنای نصیب است که سمت وی پایین‌تر از رئیس می‌باشد<ref>تاج العروس، ج۲۴، ص۱۴۴؛ لسان العرب، ج۹، ص۱۵۴.</ref>.		عرفا جمع [[عریف]] است و عریف [[مسئول]] امور [[قبیله]] یا [[ریاست]] بر کارهای گروهی از [[مردم]] است. [[امیر]] از طریق وی با کارهای آنان آشنا می‌شود و در واقع وی پاسخگوی امیر است. فعیل به معنای فاعل است و عرافه، کاری است که وی در [[نظارت]] بر افراد تحت نظرش انجام می‌دهد<ref>ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۳، ص۲۱۸؛ لسان العرب، ج۹، ص۱۵۴؛ تاج العروس، ج۲۴، ص۱۴۴.</ref>. عریف [[رئیس]] [[قوم]] و آقای آنان است. عریف نامیده شده؛ چون به ریاست قوم شناخته شده یا چون آشنا به [[سیاست]] و اداره قوم است و یا به معنای نصیب است که سمت وی پایین‌تر از رئیس می‌باشد<ref>تاج العروس، ج۲۴، ص۱۴۴؛ لسان العرب، ج۹، ص۱۵۴.</ref>.

	مرحوم [[شیخ طوسی]] در کتاب «قسمه الفیء و الغنائم» مبسوط، فصل اقسام جنگجویان، تعیین رتبه بندی [[ارتش]] و تعیین عرفا را [[مستحب]] می‌داند و به [[آیه قرآن]] استناد می‌کند:«و مستحب است برای [[رهبر]] [[مسلمانان]] که [[سپاه]] را [[قبیله]]، قبیله؛ طایفه، طایفه و [[حزب]]، [[حزب]] قرار دهد و بر هر قومی عریفی بگمارد؛ زیرا [[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا}}<ref>«و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref> و [[پیامبر]]{{صل}} در سال [[جنگ خیبر]] [[عریف]] تعیین نمود و بر هر ده نفر یک عریف قرار داد»<ref>{{متن حدیث\|و يستحب للامام أن يجعل العسكر قبايل و طوايف و حزباً حزباً، و يجعل على كل قوم عريفاً لقوله تعالى {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا}} و النبي{{صل}}، عرف عام خيبر على كل عشرة عريفا}}؛ المبسوط فی فقه الامامیه، ج۲، ص۷۵.</ref>؛		مرحوم [[شیخ طوسی]] در کتاب «قسمه الفیء و الغنائم» مبسوط، فصل اقسام جنگجویان، تعیین رتبه بندی [[ارتش]] و تعیین عرفا را [[مستحب]] می‌داند و به [[آیه قرآن]] استناد می‌کند: «و مستحب است برای [[رهبر]] [[مسلمانان]] که [[سپاه]] را [[قبیله]]، قبیله؛ طایفه، طایفه و [[حزب]]، [[حزب]] قرار دهد و بر هر قومی عریفی بگمارد؛ زیرا [[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا}}<ref>«و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref> و [[پیامبر]]{{صل}} در سال [[جنگ خیبر]] [[عریف]] تعیین نمود و بر هر ده نفر یک عریف قرار داد»<ref>{{متن حدیث\|و يستحب للامام أن يجعل العسكر قبايل و طوايف و حزباً حزباً، و يجعل على كل قوم عريفاً لقوله تعالى {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا}} و النبي{{صل}}، عرف عام خيبر على كل عشرة عريفا}}؛ المبسوط فی فقه الامامیه، ج۲، ص۷۵.</ref>؛

	بنابراین، [[تشکیلات]] عرفا در دوران پیامبر{{صل}} و در آغاز جنگ‌های [[سعد بن ابی وقاص]]، تعیین یک عریف برای ده تن بود؛ ولی هنگامی که سعد در سال ۱۷ هجری [[شهر کوفه]] را بنیان‌گذاری کرد و [[مردم]] آن [[شهر]] را به هفت بخش و شبع تقسیم نمود و سازماندهی عرفا را به گونه‌ای دیگر پی ریزی کرد. در این سازماندهی جدید، ملاک، شمار افراد تحت [[سرپرستی]] هر عریف بود که باید مجموع دریافتی جنگجویان، [[همسران]] آنها و فرزندانشان به صد هزار درهم می‌رسید<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۱۵۴.</ref>. [[طبری]] سه گروه از عرافت‌های [[کوفه]] را بر شمرده و بر همین پایه، بقیه را مورد توجه قرار داده است:		بنابراین، [[تشکیلات]] عرفا در دوران پیامبر{{صل}} و در آغاز جنگ‌های [[سعد بن ابی وقاص]]، تعیین یک عریف برای ده تن بود؛ ولی هنگامی که سعد در سال ۱۷ هجری [[شهر کوفه]] را بنیان‌گذاری کرد و [[مردم]] آن [[شهر]] را به هفت بخش و شبع تقسیم نمود و سازماندهی عرفا را به گونه‌ای دیگر پی ریزی کرد. در این سازماندهی جدید، ملاک، شمار افراد تحت [[سرپرستی]] هر عریف بود که باید مجموع دریافتی جنگجویان، [[همسران]] آنها و فرزندانشان به صد هزار درهم می‌رسید<ref>تاریخ طبری، ج۳، ص۱۵۴.</ref>. [[طبری]] سه گروه از عرافت‌های [[کوفه]] را بر شمرده و بر همین پایه، بقیه را مورد توجه قرار داده است:

Bahmani در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۹

2023-06-01T06:19:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۹
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

			'''تقسیم بیت المال''' در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]]{{ع}} یکی از موارد مسئله‌ساز و مهم [[شهر کوفه]] بوده است. پنج موضوعی که نشانه شیوه تقسیم بیت المال توسط علی{{ع}} است، عبارت‌اند از: رؤسای اسباع؛ عرفا؛ [[موالی]] و [[ایرانیان]] و تقسیم [[هدایا]]. برخی دیگر از موارد مصرف بیت المال عبارت بود از: [[حقوق]] [[حاکم]] و [[رهبر]] [[مسلمانان]]؛ حقوق کارگزاران؛ پرداخت دیه؛ [[تشویق]] [[قاریان قرآن]]؛ مخارج [[زندانیان]]؛ [[ازدواج]] بی‌همسران؛ [[نفقه]] غیر مسلمان نابینا؛ نیاز [[مؤذن]]؛ نیاز [[خانواده]] [[شهدا]]؛ حیوانات گم شده؛ پرداخت دیه برده؛ مخارج [[اسیر]].

	== شیوه تقسیم بیت المال ==		== شیوه تقسیم بیت المال ==

Bahmani در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۱

2023-06-01T05:51:56Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۴

2023-06-01T05:44:52Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۴

2023-05-31T14:44:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = بیت المال		\| موضوع مرتبط = بیت المال
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط = [[تقسیم بیت المال در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بیت المال | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == شیوه تقسیم بیت المال == تقسیم بیت المال در دوران حکومت امیرالمؤمنین{{ع}} یکی از موارد مسئله‌ساز و مهم شهر کوفه بوده است. شیوه تقسیم عادلانه حضرت، گروهی را...» ایجاد کرد

2023-05-31T06:09:48Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بیت المال | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == شیوه تقسیم بیت المال == تقسیم بیت المال در دوران حکومت امیرالمؤمنین{{ع}} یکی از موارد مسئله‌ساز و مهم شهر کوفه بوده است. شیوه تقسیم عادلانه حضرت، گروهی را...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات