تلاوت قرآن در علوم قرآنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-09T06:50:49Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:تلاوت قرآن]]
			[[رده:عبادت]]

Jaafari در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۹

2023-05-29T08:29:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = تلاوت قرآن\| عنوان مدخل = تلاوت قرآن\| مداخل مرتبط = [[تلاوت قرآن در علوم قرآنی]] - [[تلاوت قرآن در اخلاق اسلامی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره نبوی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره فاطمی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره حسینی]] - [[تلاوت قرآن در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = ~~قرآن (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط
			\| موضوع مرتبط = تلاوت قرآن
			\| عنوان مدخل = تلاوت قرآن
			\| مداخل مرتبط = [[تلاوت قرآن در علوم قرآنی]] - [[تلاوت قرآن در اخلاق اسلامی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره نبوی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره علوی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره فاطمی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره حسینی]] - [[تلاوت قرآن در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: /* مقدمه */

2023-04-13T14:07:02Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۲:		خط ۲:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	واژه [[قرائت]] ~~/ «قراءة»،~~ مصدر، از ریشه ~~(قرأ)~~ و در لغت به معنای از بر خواندن و نیز، خواندن مکتوبی با صدا یا به صورت مطالعه است. شکل دیگر این مصدر، [[قرآن]] می‌باشد که در قرآن نیز، آمده است: {{متن قرآن\|إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«گردآوری و خواندن آن با ماست * پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۷-۱۸.</ref>. «رژی بلاشر»، «خواندن» را ترجمه‌ای غیر دقیق برای «قرائت» می‌داند و معنای دقیق آن را «از بر خوانی» به کمک و یا بدون کمک یک متن مکتوب و «[[روایت]]» درباره یک کلمه یا یک قسمت از قرآن می‌داند.		واژه «[[قرائت]]» (به‌عربی: قراءة)، مصدر، از ریشه «قَرَأَ» و در لغت به معنای از بر خواندن و نیز، خواندن مکتوبی با صدا یا به صورت مطالعه است. شکل دیگر این مصدر، [[قرآن]] می‌باشد که در قرآن نیز، آمده است: {{متن قرآن\|إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«گردآوری و خواندن آن با ماست * پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۷-۱۸.</ref>. «رژی بلاشر»، «خواندن» را ترجمه‌ای غیر دقیق برای «قرائت» می‌داند و معنای دقیق آن را «از بر خوانی» به کمک و یا بدون کمک یک متن مکتوب و «[[روایت]]» درباره یک کلمه یا یک قسمت از قرآن می‌داند.

	اصطلاح قرائت در [[علوم قرآنی]] - به [[عقیده]] برخی چون ابن [[عطیه]] - به معنای ویژه «[[خواندن قرآن]]» و مترادف واژه «[[تلاوت]]» است. خاورشناسانی چون «نولدکه»، معنی اصطلاحی قرائت را عبارت از راه و روش تلاوت و رسم و [[نگارش قرآن]] با حروف و حرکات و نقطه‌ها و یا عبارت از روش [[تلاوت قرآن]] می‌دانند. در [[علم قرائت]]، مراحل شکل‌گیری قرائت از [[زمان نزول قرآن]] تا مرحله قرائت‌های شاذّ و نوادر و تألیف کتب قراءات، اقسام قراءات، [[اختلاف قراءات]] و [[دلایل]] آن، [[قاریان]] [[صدر اسلام]]، [[قراء سبعه]] عشره و اربعه عشره و... مورد بحث قرار می‌گیرد.		اصطلاح قرائت در [[علوم قرآنی]] - به [[عقیده]] برخی چون ابن [[عطیه]] - به معنای ویژه «[[خواندن قرآن]]» و مترادف واژه «[[تلاوت]]» است. خاورشناسانی چون «نولدکه»، معنی اصطلاحی قرائت را عبارت از راه و روش تلاوت و رسم و [[نگارش قرآن]] با حروف و حرکات و نقطه‌ها و یا عبارت از روش [[تلاوت قرآن]] می‌دانند. در [[علم قرائت]]، مراحل شکل‌گیری قرائت از [[زمان نزول قرآن]] تا مرحله قرائت‌های شاذّ و نوادر و تألیف کتب قراءات، اقسام قراءات، [[اختلاف قراءات]] و [[دلایل]] آن، [[قاریان]] [[صدر اسلام]]، [[قراء سبعه]] عشره و اربعه عشره و... مورد بحث قرار می‌گیرد.

Msadeq: /* مراحل تاریخی قرائت قرآن */

2023-04-13T07:00:51Z

مراحل تاریخی قرائت قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	'''مرحله هشتم:''' این مرحله در دوره‌ای شکل گرفت که [[عثمان بن عفان]]، [[مُقری]] ویژه‌ای برای هریک از [[بلاد اسلامی]] - که مصحفی بدان‌جا فرستاده بود - تعیین کرد. پیدا است که این کار پس از یگانه‌سازی و یک‌نواخت کردن [[مصحف شریف]] از سوی [[خلیفه سوم]] انجام گرفت تا از این طریق، [[مردم]] را بر [[مصحف]] واحد [[متحد]] سازد. این مقریان عبارت بودند از: [[عبدالله بن سائب]] به [[مکه]]، [[ابوعبدالرحمن سلمی]] به [[کوفه]]، [[عامر بن عبد قیس]] به [[بصره]]، [[مغیرة بن ابی‌شهاب]] به [[شام]] و بالاخره [[زید بن ثابت]] را به عنوان مقری [[مدینه]] [[منصوب]] کرد.		'''مرحله هشتم:''' این مرحله در دوره‌ای شکل گرفت که [[عثمان بن عفان]]، [[مُقری]] ویژه‌ای برای هریک از [[بلاد اسلامی]] - که مصحفی بدان‌جا فرستاده بود - تعیین کرد. پیدا است که این کار پس از یگانه‌سازی و یک‌نواخت کردن [[مصحف شریف]] از سوی [[خلیفه سوم]] انجام گرفت تا از این طریق، [[مردم]] را بر [[مصحف]] واحد [[متحد]] سازد. این مقریان عبارت بودند از: [[عبدالله بن سائب]] به [[مکه]]، [[ابوعبدالرحمن سلمی]] به [[کوفه]]، [[عامر بن عبد قیس]] به [[بصره]]، [[مغیرة بن ابی‌شهاب]] به [[شام]] و بالاخره [[زید بن ثابت]] را به عنوان مقری [[مدینه]] [[منصوب]] کرد.

	'''مرحله نهم:''' همان مرحله‌ای است که ابن الجزری درباره آن می‌گوید: آنگاه [یعنی پس از آن قرّائی که از آنها یاد شد] گروهی از مردم تمام [[فرصت]] خود را به قرائت و فراگیری آن اختصاص داده و به ضبط قرائت، سخت اهتمام می‌ورزیدند، تا در نهایت به صورت دانشمندانی درآمدند که مردم به ایشان [[اقتدا]] نموده، پیرو قرائت آنها بوده و به سوی ایشان بار [[سفر]] می‌بستند و قرائت را از محضر آنان اخذ می‌کردند. این مرحله، در اواخر [[قرن اول]] و اوایل [[قرن دوم]]، شکل گرفت.		'''مرحله نهم:''' همان مرحله‌ای است که ابن الجزری درباره آن می‌گوید: آنگاه (یعنی پس از آن قرّائی که از آنها یاد شد) گروهی از مردم تمام [[فرصت]] خود را به قرائت و فراگیری آن اختصاص داده و به ضبط قرائت، سخت اهتمام می‌ورزیدند، تا در نهایت به صورت دانشمندانی درآمدند که مردم به ایشان [[اقتدا]] نموده، پیرو قرائت آنها بوده و به سوی ایشان بار [[سفر]] می‌بستند و قرائت را از محضر آنان اخذ می‌کردند. این مرحله، در اواخر [[قرن اول]] و اوایل [[قرن دوم]]، شکل گرفت.

	'''مرحله دهم:''' این مرحله را باید در [[زمان]] شروع کار تألیف و تدوین در قراءات دانست.<ref>[[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[قرائت قرآن (مقاله)\|مقاله «قرائت قرآن»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۹۹۲ - ۹۹۳.</ref>		'''مرحله دهم:''' این مرحله را باید در [[زمان]] شروع کار تألیف و تدوین در قراءات دانست.<ref>[[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[قرائت قرآن (مقاله)\|مقاله «قرائت قرآن»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۹۹۲ - ۹۹۳.</ref>

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = تلاوت قرآن| عنوان مدخل = تلاوت قرآن| مداخل مرتبط = تلاوت قرآن در علوم قرآنی - تلاوت قرآن در اخلاق اسلامی - تلاوت قرآن در معارف و سیره نبوی - تلاوت قرآن در معارف و سیره فاطمی - تلاوت قرآن در معارف و سیره حسینی - ت...» ایجاد کرد

2023-04-13T06:55:05Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = تلاوت قرآن| عنوان مدخل = تلاوت قرآن| مداخل مرتبط = تلاوت قرآن در علوم قرآنی - تلاوت قرآن در اخلاق اسلامی - تلاوت قرآن در معارف و سیره نبوی - تلاوت قرآن در معارف و سیره فاطمی - تلاوت قرآن در معارف و سیره حسینی - ت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = تلاوت قرآن| عنوان مدخل = تلاوت قرآن| مداخل مرتبط = [[تلاوت قرآن در علوم قرآنی]] - [[تلاوت قرآن در اخلاق اسلامی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره نبوی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره فاطمی]] - [[تلاوت قرآن در معارف و سیره حسینی]] - [[تلاوت قرآن در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط = قرآن (پرسش)}}

==مقدمه==
واژه [[قرائت]] / «قراءة»، مصدر، از ریشه (قرأ) و در لغت به معنای از بر خواندن و نیز، خواندن مکتوبی با صدا یا به صورت مطالعه است. شکل دیگر این مصدر، [[قرآن]] می‌باشد که در قرآن نیز، آمده است: {{متن قرآن|إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«گردآوری و خواندن آن با ماست * پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۷-۱۸.</ref>. «رژی بلاشر»، «خواندن» را ترجمه‌ای غیر دقیق برای «قرائت» می‌داند و معنای دقیق آن را «از بر خوانی» به کمک و یا بدون کمک یک متن مکتوب و «[[روایت]]» درباره یک کلمه یا یک قسمت از قرآن می‌داند.

اصطلاح قرائت در [[علوم قرآنی]] - به [[عقیده]] برخی چون ابن [[عطیه]] - به معنای ویژه «[[خواندن قرآن]]» و مترادف واژه «[[تلاوت]]» است. خاورشناسانی چون «نولدکه»، معنی اصطلاحی قرائت را عبارت از راه و روش تلاوت و رسم و [[نگارش قرآن]] با حروف و حرکات و نقطه‌ها و یا عبارت از روش [[تلاوت قرآن]] می‌دانند. در [[علم قرائت]]، مراحل شکل‌گیری قرائت از [[زمان نزول قرآن]] تا مرحله قرائت‌های شاذّ و نوادر و تألیف کتب قراءات، اقسام قراءات، [[اختلاف قراءات]] و [[دلایل]] آن، [[قاریان]] [[صدر اسلام]]، [[قراء سبعه]] عشره و اربعه عشره و... مورد بحث قرار می‌گیرد.
[[بدیهی]] است مؤسس [[هنر]] [[قرائت قرآن]]، شخص [[رسول خدا]]{{صل}} می‌باشد؛ زیرا ایشان دیگران را به زیباخوانی و استفاده از صوت و لحن [[زیبا]] در قرائت قرآن [[امر]] فرموده‌اند. پس از ایشان [[علی]]{{ع}}، [[عبدالله بن مسعود]] و [[ائمه اطهار]]{{عم}} از جمله [[امام سجاد]]{{ع}} جزو قاریان خوش آواز قرآن بوده‌اند. در روایتی از [[امام رضا]]{{ع}} آمده است که [[علی بن الحسین]] قرآن می‌خواندند، پس چه بسا شخصی عابر از [[زیبایی]] صوت وی مدهوش می‌گشت. بر اساس برخی گزارش‌ها، اولین کسی که قرآن را با الحان موجود امروزی، قرائت نموده شخصی به نام [[عبدالله بن ابی بکرة ثقفی]] معروف به «[[أبی حاتم]]» بوده است. او در [[قرن اول هجری]] می‌زیسته، حدود [[سال ۸۰ هجری]] فوت کرده و جزو طبقه سوم از [[تابعین]] بوده است.

==مراحل [[تاریخی]] [[قرائت قرآن]]==
'''مرحله اول:''' عموم [[مفسران]]، [[قرآن‌پژوهان]] و [[تاریخ‌نگاران اسلامی]] بر این نظر اتفاق دارند که قرائت و [[خواندن قرآن]]، نخستین بار در ابتدای [[بعثت پیامبر اکرم]]{{صل}} و در [[غار حراء]] با [[فرمان]] {{متن قرآن|اقْرَأْ}} از سوی [[جبرئیل]]{{ع}} تحقق یافت. طلیعه این مرحله در [[آغاز نزول قرآن]] با اولین [[آیه قرآنی]]: {{متن قرآن|اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ}}<ref>«بخوان به نام پروردگار خویش که آفرید» سوره علق، آیه ۱.</ref> افتتاح شد. این مرحله که ۵ [[آیه]] آغاز [[سوره علق]] را در بر می‌گیرد، در واقع همان مرحله [[تعلیم]] [[قرآن]] به [[پیامبر اسلام]] توسط [[فرشته]] [[خداوند]] به شمار می‌رود. روشن است که امر به قرائت در این [[سوره]]، از نوع قرائت تعلیمی بدون نوشته و به منظور آن بوده که پیامبر اسلام [[آیات قرآن]] را برای [[تبلیغ رسالت]] به خاطر بسپارد.

'''مرحله دوم:''' قرائت قرآن پس از دوره [[یادگیری]] خود [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به مرحله‌ای دیگر وارد شد و آن دوره‌ای است که وی، [[قرآن کریم]] را در حضور مردمی قرائت می‌کرد که آنان را به [[اسلام]] فرا می‌خواند، و این وظیفه‌ای بود که قرآن نیز از آن چنین یاد می‌کند: {{متن قرآن|وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنْزِيلًا}}<ref>«و آن را قرآنی بخش‌بخش کرده‌ایم تا بر مردم با درنگ بخوانی و آن را خرده‌خرده فرو فرستاده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۱۰۶.</ref>.

'''مرحله سوم:''' قرائت در این مرحله بدین صورت بود که عده‌ای از [[مسلمین]] آنچه را که از [[پیامبر]] آموخته بودند بر دیگران قرائت نموده، [[تعلیم]] داده و سپس با یکدیگر به قرائت می‌پرداختند. در برخی [[روایات]] گزارش شده که اولین کسانی که برای تعلیم قرآن به [[مردم مدینه]] بدان [[شهر]] گسیل شدند [[مصعب بن عمیر]] و [[عبدالله بن اُمّ مکتوم]] بودند و سپس [[عمار]]، [[یاسر]] و [[بلال حبشی]]. [[ابن الجزری]] می‌گوید [[مصعب بن عمیر]] اولین کسی است که به عنوان «مُقرِئ» نامبردار گشت.

'''مرحله چهارم:''' این مرحله با پدید آمدن کسانی به ثمر رسید که [[تلاوت]] / [[قرائت قرآن کریم]] و [[تدریس]] [[آیات]] و سور آن را به عهده گرفته و این کار، به صورت [[اشتغال]] اصلی در [[زندگی]] ایشان درآمد و تدریجاً به «[[قرّاء]] = [[قاریان]]» [[شهرت]] یافتند. بر این اساس، باید این مرحله را آغاز نامگذاری و مبدأ پیدایش دو اصطلاح «قرّاء» و «قرائت» بدانیم. مرحله‌ای که دورنمایی از گستره پهناور انتشار قرائت را برای ما ترسیم می‌کند و از [[تحول]] آن به صورت یک پدیده [[دینی]]، یعنی «تلاوت»، حکایت می‌کند. [[واقدی]] گزارش می‌کند که در میان [[انصار]]، هفتاد مرد [[جوان]] موسوم به «قرّاء» دیده می‌شدند.

'''مرحله پنجم:''' این مرحله بدین صورت آغاز می‌شود که پاره‌ای از [[صحابه]] [[قرآن]] را به قصد [[حفظ]] آن قرائت میکردند، که تعدادشان در [[زمان]] [[حیات پیامبر اکرم]]{{صل}} چشمگیر بوده است. از این عده می‌‌توان [[علی بن ابی طالب]]{{ع}}، [[ابی بن کعب]]، [[عبدالله بن مسعود]] و [[عثمان بن عفان]] را نام برد.

'''مرحله ششم:''' مسأله قرائت در این مرحله به صورت «[[تعلم]] و [[یادگیری]]» دگرگونی یافت. بدین معنی که علاقه‌مندان به قرائت، به قاریان و [[حافظان قرآن]] یا به کسانی که معروف به قرائت بودند [[رجوع]] می‌کردند تا قرآن را بر آنان قرائت کنند و [[قرائت صحیح]] را از ایشان فراگیرند. [[ذهبی]] در راستای رده‌بندی خویش از گروه طبقه دوم، از کسانی چون [[ابن عباس]]، [[عبدالله بن سائب]]، [[ابی‌العالیه]] و [[ابی هریره]] یاد می‌کند که قرآن را بر [[ابی بن کعب]] قرائت می‌نمودند.

'''مرحله هفتم:''' پس از آنکه قرائت قرآن، به عنوان یک ماده درسی رسمیت و استقرار یافت و وجوه مختلف قرائت در میان [[حافظان]] و قاریان مذکور، حرکت در مسیرهای خود را - از نظر نقل و [[روایت]] - آغاز کرد، مرحله هفتم قرائت، شروع و ادامه می‌یابد. در کتب قراءات، نام‌های اشخاصی جلب نظر می‌کند که در رابطه با وجود مختلف قرائت، مطالبی از آنها نقل شده است و اینان از [[صحابه پیامبر]] [[خدا]]{{صل}} به شمار می‌رفتند. برخی از ایشان عبارتند از: [[علی]]{{ع}}، [[ابوبکر]]، [[عثمان]]، [[ابن عباس]]، [[عبداللّه بن عمر]]، [[عایشه]]، [[حفصه]]، [[ام سلمه]]، [[ابی بن کعب]]، [[زید بن ثابت]] و [[انس بن مالک]]. همین مطلب می‌تواند به عنوان مؤید و [[گواهی]] باشد که دوران پدید آمدن وجوه مختلف قرائت را باید در همین مرحله جست‌وجو کرد که از اواخر [[قرن اول هجری]] [[تجاوز]] نمی‌کند.

'''مرحله هشتم:''' این مرحله در دوره‌ای شکل گرفت که [[عثمان بن عفان]]، [[مُقری]] ویژه‌ای برای هریک از [[بلاد اسلامی]] - که مصحفی بدان‌جا فرستاده بود - تعیین کرد. پیدا است که این کار پس از یگانه‌سازی و یک‌نواخت کردن [[مصحف شریف]] از سوی [[خلیفه سوم]] انجام گرفت تا از این طریق، [[مردم]] را بر [[مصحف]] واحد [[متحد]] سازد. این مقریان عبارت بودند از: [[عبدالله بن سائب]] به [[مکه]]، [[ابوعبدالرحمن سلمی]] به [[کوفه]]، [[عامر بن عبد قیس]] به [[بصره]]، [[مغیرة بن ابی‌شهاب]] به [[شام]] و بالاخره [[زید بن ثابت]] را به عنوان مقری [[مدینه]] [[منصوب]] کرد.

'''مرحله نهم:''' همان مرحله‌ای است که ابن الجزری درباره آن می‌گوید: آنگاه [یعنی پس از آن قرّائی که از آنها یاد شد] گروهی از مردم تمام [[فرصت]] خود را به قرائت و فراگیری آن اختصاص داده و به ضبط قرائت، سخت اهتمام می‌ورزیدند، تا در نهایت به صورت دانشمندانی درآمدند که مردم به ایشان [[اقتدا]] نموده، پیرو قرائت آنها بوده و به سوی ایشان بار [[سفر]] می‌بستند و قرائت را از محضر آنان اخذ می‌کردند. این مرحله، در اواخر [[قرن اول]] و اوایل [[قرن دوم]]، شکل گرفت.

'''مرحله دهم:''' این مرحله را باید در [[زمان]] شروع کار تألیف و تدوین در قراءات دانست.<ref>[[محمود سرمدی|سرمدی، محمود]]، [[قرائت قرآن (مقاله)|مقاله «قرائت قرآن»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۹۹۲ - ۹۹۳.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: 10524027.jpg|22px]] [[محمود سرمدی|سرمدی، محمود]]، [[قرائت قرآن (مقاله)|مقاله «قرائت قرآن»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}