

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87</id>
	<title>تهامه - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-19T23:52:14Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1352017&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bahmani: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1352017&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-03T06:33:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، جغرافی‌دانان و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] دریای سرخ که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، وادی أمج، [[مر الظهران]]، اللیث، قنونا، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، جازان، خلب، حرض، مور، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، جغرافی‌دانان و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] دریای سرخ که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، وادی أمج، [[مر الظهران]]، اللیث، قنونا، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، جازان، خلب، حرض، مور، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، سرحدات و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا مدائن صالح باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ص۳۷۱&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، سرحدات و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا مدائن صالح باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ص۳۷۱؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۲۸۵&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bahmani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1352012&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bahmani در ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۲</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1352012&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-03T06:32:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تِهامَة»&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از ریشه «ت ه‍ م» به معنای شدت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;گرما&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تِهامَة»&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از ریشه «ت ه‍ م» به معنای شدت گرما و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;جغرافی‌دانان&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;دریای سرخ&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;وادی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;أمج]]، &lt;/del&gt;[[مر الظهران]]، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[اللیث]]، [[قنونا]]، &lt;/del&gt;حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، &lt;/del&gt;[[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، جغرافی‌دانان و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] دریای سرخ که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، وادی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;أمج، &lt;/ins&gt;[[مر الظهران]]، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اللیث، قنونا، &lt;/ins&gt;حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جازان، خلب، حرض، مور، &lt;/ins&gt;[[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;سرحدات&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;مدائن صالح&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;        &lt;/del&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۷۱&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، سرحدات و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا مدائن صالح باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==تِهامَة==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یکی از نواحی شش‌گانه [[جزیرةالعرب]] است. به قسمت [[غربی]] کوه‌های «[[سراة]]» که از شمال به جنوب جزیرةالعرب به موازات [[دریای سرخ]] کشیده شده «تهامه» گفته می‌شود که از دامنه آن تا سواحل دریای سرخ را در بر می‌گیرد. از آن رو تِهامه نامیده‌اند که حرارت و گرمای آن زیاد و باد آن کم است&amp;lt;ref&amp;gt;لسان العرب، ج۲، ص۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[مکه]] و نیمی از [[مدینه]] را جزو تهامه دانسته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، ج۲، ص۲۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;. برخی گفته‌اند، تهامه، [[مکه معظمه]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۲۸۵&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bahmani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1351649&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bahmani در ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1351649&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-02T05:47:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| موضوع مرتبط =  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| موضوع مرتبط = &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جزیرة العرب&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| عنوان مدخل  =  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| عنوان مدخل  =  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| مداخل مرتبط =  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| مداخل مرتبط =  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bahmani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1351645&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bahmani در ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1351645&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-02T05:46:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، [[سرحدات]] و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا [[مدائن صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.         &amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ج۲، &lt;/del&gt;ص۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، [[سرحدات]] و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا [[مدائن صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.         &amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ج۲&lt;/ins&gt;]]، ص۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==تِهامَة==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==تِهامَة==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bahmani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306108&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306108&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-06-12T15:34:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تِهامَة»&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بن فعلی &lt;/del&gt;«ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تِهامَة»&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ریشه &lt;/ins&gt;«ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306107&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306107&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-06-12T15:34:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تِهامَة» &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تِهامَة»&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306106&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306106&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-06-12T15:33:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«تهامه» &lt;/del&gt;که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«تِهامَة» &lt;/ins&gt;که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هواست و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه به‌واسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] ـ در [[اردن]] ـ تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306076&amp;oldid=prev</id>
		<title>Jaafari: /* منابع */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1306076&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-06-12T10:11:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;منابع&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l12&quot;&gt;خط ۱۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، [[سرحدات]] و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا [[مدائن صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.         &amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، [[سرحدات]] و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا [[مدائن صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.         &amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==تِهامَة==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یکی از نواحی شش‌گانه [[جزیرةالعرب]] است. به قسمت [[غربی]] کوه‌های «[[سراة]]» که از شمال به جنوب جزیرةالعرب به موازات [[دریای سرخ]] کشیده شده «تهامه» گفته می‌شود که از دامنه آن تا سواحل دریای سرخ را در بر می‌گیرد. از آن رو تِهامه نامیده‌اند که حرارت و گرمای آن زیاد و باد آن کم است&amp;lt;ref&amp;gt;لسان العرب، ج۲، ص۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[مکه]] و نیمی از [[مدینه]] را جزو تهامه دانسته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، ج۲، ص۲۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;. برخی گفته‌اند، تهامه، [[مکه معظمه]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۲۸۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l17&quot;&gt;خط ۱۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۰:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[پرونده:42439.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;وضعیت جغرافیایی و طبیعی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[پرونده:42439.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;وضعیت جغرافیایی و طبیعی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|&#039;&#039;&#039;محمدنامه&#039;&#039;&#039;]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پایان منابع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پایان منابع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Jaafari</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1227100&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bahmani در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1227100&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-04-15T08:24:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==آشنایی اجمالی==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تهامه» که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هوا است &lt;/del&gt;و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بواسطه &lt;/del&gt;تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;ر. ک&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/del&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] - در [[اردن]] - تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود.&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt; در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تهامه» که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هواست &lt;/ins&gt;و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به‌واسطه &lt;/ins&gt;تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;: &lt;/ins&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== تهامه==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در تحدید این مکان، &lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جغرافی‌دانان&lt;/ins&gt;]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;، لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این &lt;/ins&gt;است &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] &lt;/ins&gt;که از [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عقبه]] ـ در [[اردن&lt;/ins&gt;]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ـ &lt;/ins&gt;تا &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المخا در &lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یمن&lt;/ins&gt;]] امتداد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دارد&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تهامه به دو بخش &lt;/ins&gt;یمن و [[حجاز]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تقسیم می‌‌شود&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و &lt;/ins&gt;آن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مشروب کردن شان &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات &lt;/ins&gt;و [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مردم&lt;/ins&gt;]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، &lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زبید&lt;/ins&gt;]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و بسیاری دیگر اشاره کرد&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|&lt;/ins&gt;معجم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ &lt;/ins&gt;- &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۶۶&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«تهامه» منطقه ساحلی باریک مشرف بر &lt;/del&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بحر قلزم&lt;/del&gt;]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(همان [[دریای سرخ]])&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۴&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt; است که از [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یمن&lt;/del&gt;]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شروع می‌شود و &lt;/del&gt;تا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شمال &lt;/del&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عقبه&lt;/del&gt;]] امتداد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌یابد&amp;lt;ref&amp;gt;رشید، جمیلی، تاریخ العرب فی الجاهلیة و عصر الدعوة الإسلامیه، ص۴۳&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;. منطقه &lt;/del&gt;یمن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در جنوب آن &lt;/del&gt;و [[حجاز]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در شمال آن واقع است&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محمود شکری آلوسی، بلوغ الارب فی معرفة أحوال العرب، ج۱، ص۱۸۷&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عرض &lt;/del&gt;آن در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بعضی نقاط تا پنجاه میل می‌رسد&amp;lt;ref&amp;gt;محمود شکری آلوسی، بلوغ الارب فی معرفة أحوال العرب، ج۱، ص۱۸۷&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/del&gt;و به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علت گرمای زیاد &lt;/del&gt;و [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روانی&lt;/del&gt;]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شن‌هایش، &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تهامه &lt;/del&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شهرت&lt;/del&gt;]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافته است&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یاقوت حموی، &lt;/del&gt;معجم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;البلدان، ج۲، ص۶۳&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۶۴&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، [[سرحدات]] و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا [[مدائن صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ص:۳۷۱&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، [[سرحدات]] و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر «حدیده» در یمن و بندرهای «[[جده]]» و «[[ینبع]]» در حجاز، از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه» وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[حجر]] یا [[مدائن صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله جبال«سرات» واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این [[کوه]] که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها [[اراضی]] ریگزاری وجود دارند که به «[[حره]]» معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;        &lt;/ins&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ص۳۷۱&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{منابع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{منابع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# [[پرونده:42439.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|&#039;&#039;&#039;وضعیت جغرافیایی و طبیعی&#039;&#039;&#039;]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پایان منابع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پایان منابع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== پانویس ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== پانویس ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:مکان‌های تاریخی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bahmani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1211017&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: /* تهامه */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=1211017&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-02-05T11:06:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;تهامه&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l9&quot;&gt;خط ۹:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تهامه» که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هوا است و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه بواسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] - در [[اردن]] - تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود.&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt; در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«تهامه» که برخی تلفظ صحیح آن را «تِهامَه» گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; در لغت، از بن فعلی «ت ه‍ م» به معنای شدت [[گرما]] و سکون هوا است و از آنجا که هوای تهامه به شدت گرم و هوایش راکد است، بدان تهامه گفته‌اند. «تهم» به معنای [[تغییر]] کردن و نیز به صورت «تهمت» و «تهمتم» به معنای «سواحل [[پست]] واقع میان [[کوه]] و دریا» هم آمده است. بر این اساس، تهامه بواسطه تغییر هوایش و نیز ارتفاع پایین و مشرف به دریایش، تهامه خوانده شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳ - ۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; در تحدید این مکان، [[جغرافی‌دانان]] و صاحب‌نظران، اقوال مختلفی ارائه داده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;جهت مطالعه برخی از این اقوال ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; لکن بهترین تعریف برای تحدید تهامه این است که تهامه دشتی است در [[مشرق]] [[دریای سرخ]] که از [[عقبه]] - در [[اردن]] - تا المخا در [[یمن]] امتداد دارد. تهامه به دو بخش یمن و [[حجاز]] تقسیم می‌‌شود.&amp;lt;ref&amp;gt;برخی آن را به تهامه یمن، تهامه عسیر، و تهامه حجاز تقسیم کردند.&amp;lt;/ref&amp;gt; در یمن بدان تهامه یمن گفته می‌‌شود و آن سرزمینی است با روستاها و مزارع بسیار. در حجاز نیز این [[سرزمین]] به تهامه حجاز معروف است که سرزمینی خشک و کم آب است. این منطقه که اعم از [[مکه مکرمه]]، [[جده]]، عقبه است دارای دره‌های مشهوری است که آب سراوات حجاز و یمن، پس از عبور و مشروب کردن شان به دریا می‌‌ریزد. بسیاری از این دره‌ها، سرزمین‌هایی حاصل‌خیز با محصولات و [[مردم]] فراوانند که از جمله آنها می‌‌توان به نام [[وادی]] [[اضم]] (وادی المدینه)، وادی [[ینبع]]، [[وادی الصفراء]]، [[وادی أمج]]، [[مر الظهران]]، [[اللیث]]، [[قنونا]]، حلی، [[عتود]]، [[بیض]]، [[جازان]]، [[خلب]]، [[حرض]]، [[مور]]، [[زبید]] و بسیاری دیگر اشاره کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۶۵ - ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== تهامه ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== تهامه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تهامه، &lt;/del&gt;منطقه ساحلی باریک مشرف بر بحر قلزم (همان دریای سرخ)&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; است که از [[یمن]] شروع می‌شود و تا شمال [[عقبه]] امتداد می‌یابد&amp;lt;ref&amp;gt;رشید، جمیلی، تاریخ العرب فی الجاهلیة و عصر الدعوة الإسلامیه، ص۴۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. منطقه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;یمن&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;در جنوب آن و [[حجاز]] در شمال آن واقع است&amp;lt;ref&amp;gt;محمود شکری آلوسی، بلوغ الارب فی معرفة أحوال العرب، ج۱، ص۱۸۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. عرض آن در بعضی نقاط تا پنجاه میل می‌رسد&amp;lt;ref&amp;gt;محمود شکری آلوسی، بلوغ الارب فی معرفة أحوال العرب، ج۱، ص۱۸۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; و به علت گرمای زیاد و [[روانی]] شن‌هایش، به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;تهامه&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;[[شهرت]] یافته است&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳-۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«تهامه» &lt;/ins&gt;منطقه ساحلی باریک مشرف بر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;بحر قلزم&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;(همان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;دریای سرخ&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;)&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; است که از [[یمن]] شروع می‌شود و تا شمال [[عقبه]] امتداد می‌یابد&amp;lt;ref&amp;gt;رشید، جمیلی، تاریخ العرب فی الجاهلیة و عصر الدعوة الإسلامیه، ص۴۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. منطقه یمن در جنوب آن و [[حجاز]] در شمال آن واقع است&amp;lt;ref&amp;gt;محمود شکری آلوسی، بلوغ الارب فی معرفة أحوال العرب، ج۱، ص۱۸۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. عرض آن در بعضی نقاط تا پنجاه میل می‌رسد&amp;lt;ref&amp;gt;محمود شکری آلوسی، بلوغ الارب فی معرفة أحوال العرب، ج۱، ص۱۸۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; و به علت گرمای زیاد و [[روانی]] شن‌هایش، به تهامه [[شهرت]] یافته است&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳-۶۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;غور&quot; &lt;/del&gt;نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، سرحدات و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;حدیده&quot; &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;یمن&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;و بندرهای &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/del&gt;[[جده]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/del&gt;[[ینبع]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[حجاز]]، &lt;/del&gt;از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;وجه&quot; &lt;/del&gt;وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حجر یا &lt;/del&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مدائن&lt;/del&gt;]] [[صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;شرق&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;تهامه، سلسله &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[جبال]]&quot;سرات&quot; &lt;/del&gt;واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این کوه که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;حجاز&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها اراضی ریگزاری وجود دارند که به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/del&gt;[[حره]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/del&gt;معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عرب‌ها]] در گذشته، به واسطه [[پستی]] [[زمین]]، به آن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«غور» &lt;/ins&gt;نیز می‌گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در این شنزار داغ، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;سرحدات&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و بنادری نیز به وجود آمده است که بندر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«حدیده» &lt;/ins&gt;در یمن و بندرهای &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«&lt;/ins&gt;[[جده]]&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;» &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«&lt;/ins&gt;[[ینبع]]&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;» &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حجاز، &lt;/ins&gt;از جمله آنهاست. در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«وجه» &lt;/ins&gt;وجود دارد که [[گمان]] می‌رود همان [[شهر]] [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حجر&lt;/ins&gt;]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یا &lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مدائن &lt;/ins&gt;صالح]] باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ضیف شوقی، عصر جاهلی، ص۲۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;. در شرق تهامه، سلسله &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جبال«سرات» &lt;/ins&gt;واقع است که از شمال به جنوب ادامه دارد. این &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;کوه&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;که دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری دارد از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد. در دامنه آتشفشان‌ها &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;اراضی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ریگزاری وجود دارند که به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«&lt;/ins&gt;[[حره]]&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;» &lt;/ins&gt;معروف‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
</feed>