تواب (اسم الهی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:06:38Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	== تفضلی بودن توبه الهی ==		== تفضلی بودن توبه الهی ==
	توبه پیشین و پسین خداوند مانند دیگر [[نعمت‌های الهی]]، فضلی از جانب اوست، بدون اینکه بر وی [[واجب]] باشد،<ref>جامع البیان، ج ۱، ص۷۷۲؛ الاسنی، ص۲۵۵ - ۲۵۶.</ref> بنابراین خداوند می‌‌تواند توبه برخی را بپذیرد و توبه برخی را نپذیرد {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ}}<ref>«توبه کسانی که پس از ایمان خویش کفر ورزیدند سپس بر کفر افزودند هرگز پذیرفته نخواهد شد و آنانند که گمراهند» سوره آل عمران، آیه ۹۰.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا}}<ref>«و توبه آن کسان که کارهای زشت می‌کنند تا هنگامی که مرگ هر یک از ایشان فرا رسد، می‌گوید: اکنون توبه کردم و نیز توبه آنان که در کفر می‌میرند پذیرفته نیست؛ برای آنها عذابی دردناک فراهم ساخته‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۴، ص۲۴۶.</ref>؛ زیرا مخلوق حقی بر [[خالق]] ندارد،<ref>الاسنی، ص۲۵۶.</ref> از همین رو [[خداوند]] با [[وصف]] {{متن قرآن\|قَابِلِ التَّوْبِ}} خود را [[مدح]] کرده است و اگر [[پذیرش توبه]] [[واجب]] بود، در آن مدحی نبود؛<ref> مجمع البیان، ج ۸، ص۷۹۹.</ref> همچنین در [[قرآن]] غالباً پس از اسم «توّاب» اسم «[[رحیم]]» آمده است تا اشاره به این مطلب باشد که پذیرش توبه، [[فضل الهی]] است نه [[وظیفه]] واجب؛<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲، ص۱۴۲.</ref> همچنین هیچ [[دلیل عقلی]] صرف بر [[وجوب توبه]] بر خداوند نیست. تنها دلیل موجود آن است که خداوند در آیاتی مانند: {{متن قرآن\|غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ}}<ref>«آمرزنده گناه و پذیرای توبه، سخت کیفر فراخ‌دست (که) هیچ خدایی جز او نیست بازگشت (هر چیز) به سوی اوست» سوره غافر، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن\| وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«و به زنان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند و زیور خود را آشکار نگردانند مگر آنچه از آن، که خود پیداست و باید روسری‌هایشان را بر گریبان خویش افکنند و زیور خود را آشکار نگردانند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان (هم آیین) شان یا کنیزهاشان یا مردان وابسته‌ای که نیاز (به زن) ندارند یا کودکانی که از شرمگاه‌های زنان آگاهی ندارند و چنان پا نکوبند که آنچه از زیورشان پوشیده می‌دارند آشکار گردد و همگان ای مؤمنان! به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار گردید» سوره نور، آیه ۳۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ}}<ref>«و از تو درباره حیض می‌پرسند؛ بگو که آن، گونه‌ای رنج است. پس در حیض از زنان کناره گیرید و با آنان آمیزش نکنید تا پاک شوند و چون شست و شو کردند، از همان‌جا که خداوند به شما فرموده است با آنان آمیزش کنید، بی‌گمان خداوند توبه کاران و شست‌وشوکنندگان را دوست می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۲۲.</ref>، {{متن قرآن\|إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا}}<ref>«(پذیرش) توبه بر خداوند تنها برای آنان است که از نادانی کار زشتی انجام می‌دهند سپس زود توبه می‌کنند پس، این کسانند که خداوند توبه آنها را می‌پذیرد و خداوند دانایی فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۷.</ref> به صورت مطابقی یا التزامی [[وعده]] داده است که [[توبه]] [[بندگان]] را می‌‌پذیرد و [[خلف وعده]] از سوی خداوند عقلاً محال است،<ref>المیزان، ج ۴، ص۲۴۶.</ref> بنابراین پذیرش توبه از سوی وی، حتمی و ضروری خواهد بود. از ظاهر برخی [[آیات]] نیز، وجوب توبه بر خداوند استفاده می‌‌شود؛ مانند {{متن قرآن\|إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا}}<ref>«(پذیرش) توبه بر خداوند تنها برای آنان است که از نادانی کار زشتی انجام می‌دهند سپس زود توبه می‌کنند پس، این کسانند که خداوند توبه آنها را می‌پذیرد و خداوند دانایی فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۷.</ref>؛ ولی این بدان معنا نیست که غیر خداوند ([[عقل]] یا نفس الامر یا واقع یا [[حق]] یا چیز دیگر) [[توبه]] را بر خداوند واجب ساخته، بلکه خداوند خود آن را بر خویش واجب کرده است،<ref>المیزان، ص۲۳۸.</ref> زیرا [[رحمت]] بر بندگان را بر خود واجب کرده است: {{متن قرآن\|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref> و {{متن قرآن\|كَتَبَ}} به معنای «أوجَبَ» است.<ref>مجمع البحرین، ج ۱، ص۲۹۹.</ref> توبه از هر گناهی حتی [[کفر]] و [[شرک]]، از سوی خداوند پذیرفته می‌‌شود.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۳-۴۴.</ref>		توبه پیشین و پسین خداوند مانند دیگر [[نعمت‌های الهی]]، فضلی از جانب اوست، بدون اینکه بر وی [[واجب]] باشد،<ref>جامع البیان، ج ۱، ص۷۷۲؛ الاسنی، ص۲۵۵ - ۲۵۶.</ref> بنابراین خداوند می‌‌تواند توبه برخی را بپذیرد و توبه برخی را نپذیرد {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ}}<ref>«توبه کسانی که پس از ایمان خویش کفر ورزیدند سپس بر کفر افزودند هرگز پذیرفته نخواهد شد و آنانند که گمراهند» سوره آل عمران، آیه ۹۰.</ref>، {{متن قرآن\|وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا}}<ref>«و توبه آن کسان که کارهای زشت می‌کنند تا هنگامی که مرگ هر یک از ایشان فرا رسد، می‌گوید: اکنون توبه کردم و نیز توبه آنان که در کفر می‌میرند پذیرفته نیست؛ برای آنها عذابی دردناک فراهم ساخته‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۴، ص۲۴۶.</ref>؛ زیرا مخلوق حقی بر [[خالق]] ندارد،<ref>الاسنی، ص۲۵۶.</ref> از همین رو [[خداوند]] با وصف {{متن قرآن\|قَابِلِ التَّوْبِ}} خود را [[مدح]] کرده است و اگر [[پذیرش توبه]] [[واجب]] بود، در آن مدحی نبود؛<ref> مجمع البیان، ج ۸، ص۷۹۹.</ref> همچنین در [[قرآن]] غالباً پس از اسم «توّاب» اسم «[[رحیم]]» آمده است تا اشاره به این مطلب باشد که پذیرش توبه، [[فضل الهی]] است نه [[وظیفه]] واجب؛<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲، ص۱۴۲.</ref> همچنین هیچ [[دلیل عقلی]] صرف بر [[وجوب توبه]] بر خداوند نیست. تنها دلیل موجود آن است که خداوند در آیاتی مانند: {{متن قرآن\|غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ}}<ref>«آمرزنده گناه و پذیرای توبه، سخت کیفر فراخ‌دست (که) هیچ خدایی جز او نیست بازگشت (هر چیز) به سوی اوست» سوره غافر، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن\| وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«و به زنان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند و زیور خود را آشکار نگردانند مگر آنچه از آن، که خود پیداست و باید روسری‌هایشان را بر گریبان خویش افکنند و زیور خود را آشکار نگردانند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان (هم آیین) شان یا کنیزهاشان یا مردان وابسته‌ای که نیاز (به زن) ندارند یا کودکانی که از شرمگاه‌های زنان آگاهی ندارند و چنان پا نکوبند که آنچه از زیورشان پوشیده می‌دارند آشکار گردد و همگان ای مؤمنان! به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار گردید» سوره نور، آیه ۳۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ}}<ref>«و از تو درباره حیض می‌پرسند؛ بگو که آن، گونه‌ای رنج است. پس در حیض از زنان کناره گیرید و با آنان آمیزش نکنید تا پاک شوند و چون شست و شو کردند، از همان‌جا که خداوند به شما فرموده است با آنان آمیزش کنید، بی‌گمان خداوند توبه کاران و شست‌وشوکنندگان را دوست می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۲۲.</ref>، {{متن قرآن\|إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا}}<ref>«(پذیرش) توبه بر خداوند تنها برای آنان است که از نادانی کار زشتی انجام می‌دهند سپس زود توبه می‌کنند پس، این کسانند که خداوند توبه آنها را می‌پذیرد و خداوند دانایی فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۷.</ref> به صورت مطابقی یا التزامی [[وعده]] داده است که [[توبه]] [[بندگان]] را می‌‌پذیرد و [[خلف وعده]] از سوی خداوند عقلاً محال است،<ref>المیزان، ج ۴، ص۲۴۶.</ref> بنابراین پذیرش توبه از سوی وی، حتمی و ضروری خواهد بود. از ظاهر برخی [[آیات]] نیز، وجوب توبه بر خداوند استفاده می‌‌شود؛ مانند {{متن قرآن\|إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا}}<ref>«(پذیرش) توبه بر خداوند تنها برای آنان است که از نادانی کار زشتی انجام می‌دهند سپس زود توبه می‌کنند پس، این کسانند که خداوند توبه آنها را می‌پذیرد و خداوند دانایی فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۷.</ref>؛ ولی این بدان معنا نیست که غیر خداوند ([[عقل]] یا نفس الامر یا واقع یا [[حق]] یا چیز دیگر) [[توبه]] را بر خداوند واجب ساخته، بلکه خداوند خود آن را بر خویش واجب کرده است،<ref>المیزان، ص۲۳۸.</ref> زیرا [[رحمت]] بر بندگان را بر خود واجب کرده است: {{متن قرآن\|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref> و {{متن قرآن\|كَتَبَ}} به معنای «أوجَبَ» است.<ref>مجمع البحرین، ج ۱، ص۲۹۹.</ref> توبه از هر گناهی حتی [[کفر]] و [[شرک]]، از سوی خداوند پذیرفته می‌‌شود.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۳-۴۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:40:32Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:03:04Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اسم الهی		\| موضوع مرتبط = اسم الهی
خط ۲۰:		خط ۱۹:
	توبه الهی در این مورد پیش از توبه بنده و به صورت دادن [[توفیق]] بازگشت از [[معصیت]] <ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، ابن منظور، ص۱۳۲؛ التفکر فی الاسماء، ص۱۳۵.</ref> و فراهم ساختن [[اسباب توبه]]،<ref>المیزان. ج ۴، ص۲۳۷؛ الاسنی، ص۲۵۰.</ref> پشیمان کردن وی از [[گناه]]،<ref> رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۲۱.</ref> [[هدایت]] او به سوی توبه <ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰.</ref> و بازگرداندن دل‌های رمیده از [[حق]] به سوی [[اطاعت]] و [[محبت]] خویش <ref>جامع البیان، ج ۱، ص۷۸؛ الجامع لاسماء الله الحسنی، ص۵۳.</ref> [[ظهور]] می‌‌یابد.		توبه الهی در این مورد پیش از توبه بنده و به صورت دادن [[توفیق]] بازگشت از [[معصیت]] <ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، ابن منظور، ص۱۳۲؛ التفکر فی الاسماء، ص۱۳۵.</ref> و فراهم ساختن [[اسباب توبه]]،<ref>المیزان. ج ۴، ص۲۳۷؛ الاسنی، ص۲۵۰.</ref> پشیمان کردن وی از [[گناه]]،<ref> رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۲۱.</ref> [[هدایت]] او به سوی توبه <ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰.</ref> و بازگرداندن دل‌های رمیده از [[حق]] به سوی [[اطاعت]] و [[محبت]] خویش <ref>جامع البیان، ج ۱، ص۷۸؛ الجامع لاسماء الله الحسنی، ص۵۳.</ref> [[ظهور]] می‌‌یابد.

	از آنجا که [[خداوند]] به [[باطن]] بندگانش [[آگاه]] است، به شایستگان توبه توفیق آن را می‌‌دهد: {{متن قرآن\|وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ}}<ref>~~« خداوند~~ از هر که خواهد توبه ~~می‌پذیرد »~~ سوره توبه، آیه ۱۵.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸.</ref> چنان که به [[آدم]]{{ع}} پس از [[ترک اولی]] <ref>تفسیر صدرالمتالهین، ج ۳، ص۱۱۶.</ref> و خوردن از میوه درخت ممنوع: {{متن قرآن\|وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و گفتیم: ای آدم! تو و همسرت در بهشت جای گیرید و از (نعمت‌های) آن، از هر جا خواهید فراوان بخورید اما به این درخت نزدیک نشوید که از ستمگران گردید» سوره بقره، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن\|فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ}}<ref>«شیطان، آنان را از آن فرو لغزاند و از جایی که بودند بیرون راند و ما گفتیم: فرود آیید دشمن یکدیگر! و در زمین تا روزگاری، آرامشگاه و برخورداری خواهید داشت» سوره بقره، آیه ۳۶.</ref> چنین توفیقی [[عنایت]] فرمود: {{متن قرآن\|فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ}}<ref>«آنگاه آدم از پروردگارش کلماتی فرا گرفت و (پروردگار) از او در گذشت که او بسیار توبه‌پذیر بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۳۷.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱، ص۳۵۱؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص۲۲۲.</ref> برخی از [[اشاعره]] این [[توبه]] [[الهی]] را به معنای [[آفرینش]] [[توبه]] و [[رجوع]]، در [[قلب]] [[گناهکار]] دانسته و [[معتزله]] چنین معنایی را [[انکار]] کرده‌اند،<ref>الاسنی، ص۲۵۰ - ۲۵۱.</ref> زیرا از نظر آنان چنین امری به معنای پذیرش [[جبر]] است؛ ولی انکار معتزله وجهی ندارد؛ زیرا [[فیض]] و [[عنایت]] ابتدایی الهی، شامل [[کردار]] و صفات اختیاری [[انسان]] نیز می‌‌شود.		از آنجا که [[خداوند]] به [[باطن]] بندگانش [[آگاه]] است، به شایستگان توبه توفیق آن را می‌‌دهد: {{متن قرآن\|وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«خداوند از هر که خواهد توبه می‌پذیرد» سوره توبه، آیه ۱۵.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸.</ref> چنان که به [[آدم]]{{ع}} پس از [[ترک اولی]] <ref>تفسیر صدرالمتالهین، ج ۳، ص۱۱۶.</ref> و خوردن از میوه درخت ممنوع: {{متن قرآن\|وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و گفتیم: ای آدم! تو و همسرت در بهشت جای گیرید و از (نعمت‌های) آن، از هر جا خواهید فراوان بخورید اما به این درخت نزدیک نشوید که از ستمگران گردید» سوره بقره، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن\|فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ}}<ref>«شیطان، آنان را از آن فرو لغزاند و از جایی که بودند بیرون راند و ما گفتیم: فرود آیید دشمن یکدیگر! و در زمین تا روزگاری، آرامشگاه و برخورداری خواهید داشت» سوره بقره، آیه ۳۶.</ref> چنین توفیقی [[عنایت]] فرمود: {{متن قرآن\|فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ}}<ref>«آنگاه آدم از پروردگارش کلماتی فرا گرفت و (پروردگار) از او در گذشت که او بسیار توبه‌پذیر بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۳۷.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱، ص۳۵۱؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص۲۲۲.</ref> برخی از [[اشاعره]] این [[توبه]] [[الهی]] را به معنای [[آفرینش]] [[توبه]] و [[رجوع]]، در [[قلب]] [[گناهکار]] دانسته و [[معتزله]] چنین معنایی را [[انکار]] کرده‌اند،<ref>الاسنی، ص۲۵۰ - ۲۵۱.</ref> زیرا از نظر آنان چنین امری به معنای پذیرش [[جبر]] است؛ ولی انکار معتزله وجهی ندارد؛ زیرا [[فیض]] و [[عنایت]] ابتدایی الهی، شامل [[کردار]] و صفات اختیاری [[انسان]] نیز می‌‌شود.

	این گونه توبه الهی سبب توبه [[بنده]] است؛ زیرا تا [[خداوند]] با [[رحمت]] خویش به سوی بنده بازنگشته، به او [[توفیق]] توبه ندهد، وی نمی‌تواند از [[گناه]] خویش پشیمان شده، به سوی [[خدا]] بازگردد: {{متن قرآن\|ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا}}<ref>«آنگاه (خداوند) بر ایشان بخشایش آورد تا توبه کنند» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref>.<ref>مدارج السالکین، ج ۱، ص۳۴۰؛ المیزان، ج ۱، ص۱۳۳؛ النور الاسمی، ص۴۱۰.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۰-۴۱.</ref>		این گونه توبه الهی سبب توبه [[بنده]] است؛ زیرا تا [[خداوند]] با [[رحمت]] خویش به سوی بنده بازنگشته، به او [[توفیق]] توبه ندهد، وی نمی‌تواند از [[گناه]] خویش پشیمان شده، به سوی [[خدا]] بازگردد: {{متن قرآن\|ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا}}<ref>«آنگاه (خداوند) بر ایشان بخشایش آورد تا توبه کنند» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref>.<ref>مدارج السالکین، ج ۱، ص۳۴۰؛ المیزان، ج ۱، ص۱۳۳؛ النور الاسمی، ص۴۱۰.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۰-۴۱.</ref>
خط ۴۰:		خط ۳۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:000060.jpg\|22px]] [[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]		# [[پرونده:000060.jpg\|22px]] [[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اسماء و صفات الهی]]		[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Wasity در ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۵

2022-06-17T19:15:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~صفات~~ الهی		\| موضوع مرتبط = اسم الهی
	\| عنوان مدخل = تواب		\| عنوان مدخل = تواب
	\| مداخل مرتبط = [[تواب در قرآن]]		\| مداخل مرتبط = [[تواب در قرآن]]

Hosein در ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۴۳

2022-06-02T04:43:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۳
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:تواب]]~~
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
			[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Msadeq در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۸

2022-06-01T07:38:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:~~000056~~.jpg\|22px]] [[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]		#[[پرونده:000060.jpg\|22px]] [[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)\|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل = تواب | مداخل مرتبط = تواب در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == توّاب صیغه مبالغه از ریشه «ت ـ و ـ ب» است. توبه در لغت به معنای بازگشت مقاییس اللغه، ج ۱، ص۳۵۷، «توب»؛ الکشاف، ج ۴، ص۱۴...» ایجاد کرد

2022-06-01T07:04:44Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل = تواب | مداخل مرتبط = تواب در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == توّاب صیغه مبالغه از ریشه «ت ـ و ـ ب» است. توبه در لغت به معنای بازگشت <ref>مقاییس اللغه، ج ۱، ص۳۵۷، «توب»؛ الکشاف، ج ۴، ص۱۴...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات