تواضع در معارف و سیره نبوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* فروتنی در خوردن و آشامیدن */

2026-05-25T05:29:52Z

فروتنی در خوردن و آشامیدن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۹
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من در حال تکیه زدن، غذا نمی‌خورم<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: لَا آكُلُ وَ أَنَا مُتَّكِئٌ}}؛ صحیح البخاري، ج۵، ص۲۰۶۲، ح۵۰۸۴؛ سنن الترمذي، ج۴، ص۲۷۳، ح۱۸۳۰؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۰۸۶، ح۳۲۶۲؛ مسند ابن حنبل، ج۶، ص۴۵۶، ح۱۸۷۷۹ کلّها عن أبي جحیفة؛ کنز العمّال، ج۱۵، ص۲۶۱، ح۴۰۸۷۱.</ref>.		# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من در حال تکیه زدن، غذا نمی‌خورم<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: لَا آكُلُ وَ أَنَا مُتَّكِئٌ}}؛ صحیح البخاري، ج۵، ص۲۰۶۲، ح۵۰۸۴؛ سنن الترمذي، ج۴، ص۲۷۳، ح۱۸۳۰؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۰۸۶، ح۳۲۶۲؛ مسند ابن حنبل، ج۶، ص۴۵۶، ح۱۸۷۷۹ کلّها عن أبي جحیفة؛ کنز العمّال، ج۱۵، ص۲۶۱، ح۴۰۸۷۱.</ref>.
	# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من، تنها یک بنده‌ام. غذا می‌خورم، همان‌گونه که [[بنده]] زرخرید می‌خورد، و می‌آشامم، همان‌گونه که بنده زرخرید می‌آشامد<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: إِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ؛ آْكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ وَ أشْرَبُ كَمَا يَشْرَبُ الْعَبْدُ}}؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۵، ح۸۹۵؛ المصنّف لابن أبي شبیه، ج۸، ص۱۲۸، ح۲۳، نحوه؛ کنزالعمال، ج۱۵، ص۲۳۲، ح۴۰۷۰۸ و راجع؛ المحاسن، ج۲، ص۲۴۲، ح۱۷۵۸.</ref>.		# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من، تنها یک بنده‌ام. غذا می‌خورم، همان‌گونه که [[بنده]] زرخرید می‌خورد، و می‌آشامم، همان‌گونه که بنده زرخرید می‌آشامد<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: إِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ؛ آْكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ وَ أشْرَبُ كَمَا يَشْرَبُ الْعَبْدُ}}؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۵، ح۸۹۵؛ المصنّف لابن أبي شبیه، ج۸، ص۱۲۸، ح۲۳، نحوه؛ کنزالعمال، ج۱۵، ص۲۳۲، ح۴۰۷۰۸ و راجع؛ المحاسن، ج۲، ص۲۴۲، ح۱۷۵۸.</ref>.
	# به نقل از [[عایشه]]: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمود: "فرشته‌ای نزد من آمد... و گفت: پروردگارت به تو [[سلام]] می‌رساند و می‌فرماید: "می‌خواهی [[پیامبر]] و [[بنده]] باشی، یا پیامبر و شاه؟". من به [[جبرئیل]] نگاه کردم. به من اشاره کرد که: [[تواضع]] کن. پس گفتم: پیامبر و بنده". از آن پس، پیامبر خدا{{صل}} در حال [[تکیه]] دادن غذا نمی‌خورد و می‌فرمود: "من، بنده‌وار غذا می‌خورم و بنده‌وار می‌نشینم"<ref>{عربی\|عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}:... جَاءَنِي مَلَكٌ... فَقَالَ: إِنَّ رَبَّكَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ، وَيَقُولُ لَكَ: إِنْ شِئْتَ نَبِيًّا عَبْدًا، وَإِنْ شِئْتَ نَبِيًّا مَلِكًا. قَالَ: فَنَظَرْتُ إِلَى جِبْرِيلَ قَالَ: فَأَشَارَ إِلَيَّ أَنْ ضَعْ نَفْسَكَ قَالَ: فَقُلْتُ: نَبِيًّا عَبْدًا. قَالَ: فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بَعْدَ ذَلِكَ لَا يَأْكُلُ مُتَّكِئًا يَقُولُ: آكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ، وَأَجْلِسُ كَمَا يَجْلِسُ الْعَبْدُ}}؛ مسند أبي یعلی، ج۴، ص۴۴۲، ح۴۸۹۹؛ الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۱؛ سیر أعلام النبلا، ج۲، ص۱۹۵؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۴،ح ۸۹۲؛ کنز العمّال، ج۱۱، ص۴۳۲، ح۳۲۰۲۸.</ref>		# به نقل از [[عایشه]]: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمود: "فرشته‌ای نزد من آمد... و گفت: پروردگارت به تو [[سلام]] می‌رساند و می‌فرماید: "می‌خواهی [[پیامبر]] و [[بنده]] باشی، یا پیامبر و شاه؟". من به [[جبرئیل]] نگاه کردم. به من اشاره کرد که: [[تواضع]] کن. پس گفتم: پیامبر و بنده". از آن پس، پیامبر خدا{{صل}} در حال [[تکیه]] دادن غذا نمی‌خورد و می‌فرمود: "من، بنده‌وار غذا می‌خورم و بنده‌وار می‌نشینم"<ref>{{عربی\|عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}:... جَاءَنِي مَلَكٌ... فَقَالَ: إِنَّ رَبَّكَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ، وَيَقُولُ لَكَ: إِنْ شِئْتَ نَبِيًّا عَبْدًا، وَإِنْ شِئْتَ نَبِيًّا مَلِكًا. قَالَ: فَنَظَرْتُ إِلَى جِبْرِيلَ قَالَ: فَأَشَارَ إِلَيَّ أَنْ ضَعْ نَفْسَكَ قَالَ: فَقُلْتُ: نَبِيًّا عَبْدًا. قَالَ: فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بَعْدَ ذَلِكَ لَا يَأْكُلُ مُتَّكِئًا يَقُولُ: آكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ، وَأَجْلِسُ كَمَا يَجْلِسُ الْعَبْدُ}}؛ مسند أبي یعلی، ج۴، ص۴۴۲، ح۴۸۹۹؛ الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۱؛ سیر أعلام النبلا، ج۲، ص۱۹۵؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۴،ح ۸۹۲؛ کنز العمّال، ج۱۱، ص۴۳۲، ح۳۲۰۲۸.</ref>
	# به نقل از محمّد بن مسلم: روزی بر [[امام باقر]]{{ع}} وارد شدم و ایشان تکیه داده بود و غذا می‌خورد، در حالی که برای ما [[روایت]] می‌شد که این کار، [[مکروه]] است. من شروع به نگاه کردن به ایشان کردم. [[امام]]{{ع}} مرا به غذایش [[دعوت]] کرد. چون از خوردن [[فراغت]] یافت، فرمود: "ای محمّد! شاید در این [[فکری]] که پیامبر خدا{{صل}} از زمانی که [[خداوند]]، او را [[مبعوث]] کرد تا وقتی از [[دنیا]] رفت، هیچ چشمی او را ندید که در حال تکیه دادن، غذا بخورد؟". سپس به خودش جواب داد و فرمود: "آری! به [[خدا]] [[سوگند]]، از زمانی که خداوند، مبعوث‌اش کرد تا زمانی که از دنیا رفت، هیچ چشمی ندید که او در حال تکیه دادن، غذا بخورد"<ref>{{عربی\|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} ذَاتَ يَوْمٍ وَ هُوَ يَأْكُلُ مُتَّكِئاً- قَالَ وَ قَدْ كَانَ يَبْلُغُنَا أَنَّ ذَلِكَ يُكْرَهُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَدَعَانِي إِلَى طَعَامِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ يَا مُحَمَّدُ لَعَلَّكَ تَرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ وَ هُوَ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ. قَالَ ثُمَّ رَدَّ عَلَى نَفْسِهِ فَقَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ}}؛ الکافي، ج۸، ص۱۲۹، ح۱۰۰؛ الأمالي للطوسي، ص۶۹۲، ح۱۴۷۰؛ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۳۸۶، ح۷.</ref>.		# به نقل از محمّد بن مسلم: روزی بر [[امام باقر]]{{ع}} وارد شدم و ایشان تکیه داده بود و غذا می‌خورد، در حالی که برای ما [[روایت]] می‌شد که این کار، [[مکروه]] است. من شروع به نگاه کردن به ایشان کردم. [[امام]]{{ع}} مرا به غذایش [[دعوت]] کرد. چون از خوردن [[فراغت]] یافت، فرمود: "ای محمّد! شاید در این [[فکری]] که پیامبر خدا{{صل}} از زمانی که [[خداوند]]، او را [[مبعوث]] کرد تا وقتی از [[دنیا]] رفت، هیچ چشمی او را ندید که در حال تکیه دادن، غذا بخورد؟". سپس به خودش جواب داد و فرمود: "آری! به [[خدا]] [[سوگند]]، از زمانی که خداوند، مبعوث‌اش کرد تا زمانی که از دنیا رفت، هیچ چشمی ندید که او در حال تکیه دادن، غذا بخورد"<ref>{{عربی\|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} ذَاتَ يَوْمٍ وَ هُوَ يَأْكُلُ مُتَّكِئاً- قَالَ وَ قَدْ كَانَ يَبْلُغُنَا أَنَّ ذَلِكَ يُكْرَهُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَدَعَانِي إِلَى طَعَامِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ يَا مُحَمَّدُ لَعَلَّكَ تَرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ وَ هُوَ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ. قَالَ ثُمَّ رَدَّ عَلَى نَفْسِهِ فَقَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ}}؛ الکافي، ج۸، ص۱۲۹، ح۱۰۰؛ الأمالي للطوسي، ص۶۹۲، ح۱۴۷۰؛ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۳۸۶، ح۷.</ref>.
	# [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[پیامبر خدا]]{{صل}} در شبانگاه [[روز]] پنجشنبه در مسجد قُبا [[روزه]] گشود و فرمود: "آیا هیچ آشامیدنی‌ای هست که بیاشامم؟". [[اوس]] بن خَوَلی [[انصاری]]، کاسه بزرگی از شیر و عسل به هم آمیخته، نزد ایشان آورد. [[پیامبر]]{{صل}} قدح را که بر دهانش گذاشت، آن را دور ساخت و پس از آن فرمود: "دو آشامیدنی که به یکی از آنها می‌توان اکتفا نمود! من آن را نمی‌آشامم، و آن را برای کسی [[حرام]] نمی‌گردانم؛ امّا برای [[خدا]] [[فروتنی]] می‌کنم، که هر کس برای خدا فروتنی کند، خدا بالایش می‌برد، و هر که گردن‌فرازی نماید، خدا پستش می‌کند، و هر که در [[معیشت]] خویش بین [[اسراف]] و تنگ‌گیری [[میانه‌روی]] پیش گیرد، خدا او را روزی می‌دهد، و هر که اسراف کند، خدا او را [[محروم]] می‌گرداند، و هر که [[مرگ]] را فراوان یاد کند، خدا او را [[دوست]] می‌دارد"<ref>{{متن حدیث\|الإمام صادق{{ع}}: أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَشِيَّةَ خَمِيسٍ فِي مَسْجِدِ قُبَا فَقَالَ هَلْ مِنْ شَرَابٍ فَأَتَاهُ أَوْسُ بْنُ خَوَلِيٍّ الْأَنْصَارِيُّ بِعُسِّ مَخِيضٍ بِعَسَلٍ فَلَمَّا وَضَعَهُ عَلَى فِيهِ نَحَّاهُ ثُمَّ قَالَ: شَرَابَانِ يُكْتَفَى بِأَحَدِهِمَا مِنْ صَاحِبِهِ لَا أَشْرَبُهُ وَ لَا أُحَرِّمُهُ وَ لَكِنْ أَتَوَاضَعُ لِلَّهِ فَإِنَّ مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ وَ مَنْ تَكَبَّرَ خَفَضَهُ اللَّهُ وَ مَنِ اقْتَصَدَ فِي مَعِيشَتِهِ رَزَقَهُ اللَّهُ وَ مَنْ بَذَّرَ حَرَمَهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ الْمَوْتِ أَحَبَّهُ اللَّهُ}}؛ الکافی، ج۲، ص۱۲۲، ح۳؛ الزهد للحسین بن سعید، ص۱۲۴، ح۱۵۱ کلاهما عن عبد الرّحمن بن الحجّاج؛ تحف العقول، ص۴۶ و فیه ذیله من "شرابان یکتفی..".؛ دعائم الإسلام، ج۲، ص۱۱۶، ح۳۸۵ کلّها نحوه؛ بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۶۵، ح۶۴.</ref>.		# [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[پیامبر خدا]]{{صل}} در شبانگاه [[روز]] پنجشنبه در مسجد قُبا [[روزه]] گشود و فرمود: "آیا هیچ آشامیدنی‌ای هست که بیاشامم؟". [[اوس]] بن خَوَلی [[انصاری]]، کاسه بزرگی از شیر و عسل به هم آمیخته، نزد ایشان آورد. [[پیامبر]]{{صل}} قدح را که بر دهانش گذاشت، آن را دور ساخت و پس از آن فرمود: "دو آشامیدنی که به یکی از آنها می‌توان اکتفا نمود! من آن را نمی‌آشامم، و آن را برای کسی [[حرام]] نمی‌گردانم؛ امّا برای [[خدا]] [[فروتنی]] می‌کنم، که هر کس برای خدا فروتنی کند، خدا بالایش می‌برد، و هر که گردن‌فرازی نماید، خدا پستش می‌کند، و هر که در [[معیشت]] خویش بین [[اسراف]] و تنگ‌گیری [[میانه‌روی]] پیش گیرد، خدا او را روزی می‌دهد، و هر که اسراف کند، خدا او را [[محروم]] می‌گرداند، و هر که [[مرگ]] را فراوان یاد کند، خدا او را [[دوست]] می‌دارد"<ref>{{متن حدیث\|الإمام صادق{{ع}}: أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَشِيَّةَ خَمِيسٍ فِي مَسْجِدِ قُبَا فَقَالَ هَلْ مِنْ شَرَابٍ فَأَتَاهُ أَوْسُ بْنُ خَوَلِيٍّ الْأَنْصَارِيُّ بِعُسِّ مَخِيضٍ بِعَسَلٍ فَلَمَّا وَضَعَهُ عَلَى فِيهِ نَحَّاهُ ثُمَّ قَالَ: شَرَابَانِ يُكْتَفَى بِأَحَدِهِمَا مِنْ صَاحِبِهِ لَا أَشْرَبُهُ وَ لَا أُحَرِّمُهُ وَ لَكِنْ أَتَوَاضَعُ لِلَّهِ فَإِنَّ مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ وَ مَنْ تَكَبَّرَ خَفَضَهُ اللَّهُ وَ مَنِ اقْتَصَدَ فِي مَعِيشَتِهِ رَزَقَهُ اللَّهُ وَ مَنْ بَذَّرَ حَرَمَهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ الْمَوْتِ أَحَبَّهُ اللَّهُ}}؛ الکافی، ج۲، ص۱۲۲، ح۳؛ الزهد للحسین بن سعید، ص۱۲۴، ح۱۵۱ کلاهما عن عبد الرّحمن بن الحجّاج؛ تحف العقول، ص۴۶ و فیه ذیله من "شرابان یکتفی..".؛ دعائم الإسلام، ج۲، ص۱۱۶، ح۳۸۵ کلّها نحوه؛ بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۶۵، ح۶۴.</ref>.

Bahmani در ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۲۸

2026-05-25T05:28:31Z

نمایش تغییرات

Jaafari در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۵۶

2026-04-28T05:56:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = تواضع		\| موضوع مرتبط = تواضع
	\| عنوان مدخل = تواضع		\| عنوان مدخل = تواضع
	\| مداخل مرتبط = [[تواضع در قرآن]] - [[تواضع در حدیث]] - [[تواضع در اخلاق اسلامی]] - [[تواضع در معارف و سیره نبوی]] - [[تواضع در معارف و سیره علوی]] - [[تواضع در معارف دعا و زیارات]] - [[تواضع در معارف و سیره سجادی]] - [[تواضع در فقه سیاسی]] - [[تواضع در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تواضع در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[تواضع در سبک زندگی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[تواضع در قرآن]] - [[تواضع در حدیث]] - [[تواضع در اخلاق اسلامی]] - [[تواضع در معارف و سیره نبوی]] - [[تواضع در معارف و سیره علوی]] - [[تواضع در معارف دعا و زیارات]] - [[تواضع در معارف و سیره سجادی]] - [[تواضع در فقه سیاسی]] - [[تواضع در عرفان اسلامی]] - [[تواضع در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[تواضع در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[تواضع در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'ساده' به 'ساده'

2025-06-27T20:30:44Z

جایگزینی متن - 'ساده' به 'ساده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	[[پادشاهان]]، دولت‌مردان و [[ثروتمندان]] پیشین به هنگام انتقال به این سو و آن سو، گاه از تخت روان استفاده می‌کردند، گاه در کالسکه می‌نشستند و کسی دیگر رانندگی آن را به عهده می‌گرفت و گاه بر اسب‌های گران‌قیمت سوار می‌شدند، بی‌آن که کسی از [[مردم]] معمولی یا حتّی یارانشان را در کنار خود جای دهند. آنان همچنین افرادی را جدا از خود و سوار بر اسب‌های تیزرو برای ایجاد [[هیمنه]] و کبکبه ملازم خود می‌نمودند و بدین ترتیب [[قدرت]] و [[شوکت]] خود را به رخ مردم می‌کشیدند و در ایشان [[حسّ]] [[احترام]] یا [[ترس]] و [[هراس]] می‌آفریدند. در دنیای کنونی نیز دولت‌مردان و صاحبان [[مال]] و [[مقام]]، سوار ماشین‌هایی گران‌بها می‌شوند و بی‌آنکه کسی از دیگر مسافران و رهروان را در کنار خود بنشانند، ماشین و افرادی دیگر را ملازم رکاب خود می‌سازند.		[[پادشاهان]]، دولت‌مردان و [[ثروتمندان]] پیشین به هنگام انتقال به این سو و آن سو، گاه از تخت روان استفاده می‌کردند، گاه در کالسکه می‌نشستند و کسی دیگر رانندگی آن را به عهده می‌گرفت و گاه بر اسب‌های گران‌قیمت سوار می‌شدند، بی‌آن که کسی از [[مردم]] معمولی یا حتّی یارانشان را در کنار خود جای دهند. آنان همچنین افرادی را جدا از خود و سوار بر اسب‌های تیزرو برای ایجاد [[هیمنه]] و کبکبه ملازم خود می‌نمودند و بدین ترتیب [[قدرت]] و [[شوکت]] خود را به رخ مردم می‌کشیدند و در ایشان [[حسّ]] [[احترام]] یا [[ترس]] و [[هراس]] می‌آفریدند. در دنیای کنونی نیز دولت‌مردان و صاحبان [[مال]] و [[مقام]]، سوار ماشین‌هایی گران‌بها می‌شوند و بی‌آنکه کسی از دیگر مسافران و رهروان را در کنار خود بنشانند، ماشین و افرادی دیگر را ملازم رکاب خود می‌سازند.

	امّا [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بی‌آن که بر تخت روان و کالسکه بنشیند یا کسی را ملازم رکاب خود کند و یا حتّی از مرکب‌های گران‌قیمت استفاده نماید، [[ساده]] و [[بی‌آلایش]] بر استر و درازگوشِ با پالان یا بی‌پالان می‌نشست و بی‌آنکه به تشریفات و تجمّلات بیندیشد، گاه شخصی دیگر را نیز در پشت خود می‌نشاند و هیچ اختصاصی برای خود قائل نمی‌شد. این کار فروتنانه را در دنیای امروز می‌توان به استفاده از وسیله حمل و نقل ارزان‌قیمت - و نه گران‌قیمت و اختصاصی - مانند نمود که ماشین‌های دیگر آنها را [[همراهی]] نمی‌کنند و از سوار کردن دیگران نیز خودداری نمی‌ورزند؛ شیوه‌ای فروتنانه که [[متکبّران]] از آن، سر باز می‌زنند و سوار بر خودروهایی تک‌سرنشین، [[مغرور]] و بی‌اعتنا به ره‌گذران پیاده، به راه خود می‌روند.		امّا [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بی‌آن که بر تخت روان و کالسکه بنشیند یا کسی را ملازم رکاب خود کند و یا حتّی از مرکب‌های گران‌قیمت استفاده نماید، ساده و [[بی‌آلایش]] بر استر و درازگوشِ با پالان یا بی‌پالان می‌نشست و بی‌آنکه به تشریفات و تجمّلات بیندیشد، گاه شخصی دیگر را نیز در پشت خود می‌نشاند و هیچ اختصاصی برای خود قائل نمی‌شد. این کار فروتنانه را در دنیای امروز می‌توان به استفاده از وسیله حمل و نقل ارزان‌قیمت - و نه گران‌قیمت و اختصاصی - مانند نمود که ماشین‌های دیگر آنها را [[همراهی]] نمی‌کنند و از سوار کردن دیگران نیز خودداری نمی‌ورزند؛ شیوه‌ای فروتنانه که [[متکبّران]] از آن، سر باز می‌زنند و سوار بر خودروهایی تک‌سرنشین، [[مغرور]] و بی‌اعتنا به ره‌گذران پیاده، به راه خود می‌روند.

	گفتنی است گاه مسائلی مانند ویژگی راه، حفظ جان خود و یا تأمین [[امنیت خانواده]] و همراهان، ایجاب می‌کند وسیله‌ای مناسب برگزید و یا به هنگام [[احساس]] خطر، از سوار کردن افرادی امتناع نمود و حتّی برای محافظت از [[مقامات]] [[قضایی]] و [[امنیتی]] و [[سیاسی]]، خودروها و محافظانی همراه کرد. [[رفتار]] فرد و نیاز زمانه، تفاوت دو رویکرد متکبّرانه و حفاظتی را نشان می‌دهد<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\| سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص۴۵۸-۴۵۹.</ref>.		گفتنی است گاه مسائلی مانند ویژگی راه، حفظ جان خود و یا تأمین [[امنیت خانواده]] و همراهان، ایجاب می‌کند وسیله‌ای مناسب برگزید و یا به هنگام [[احساس]] خطر، از سوار کردن افرادی امتناع نمود و حتّی برای محافظت از [[مقامات]] [[قضایی]] و [[امنیتی]] و [[سیاسی]]، خودروها و محافظانی همراه کرد. [[رفتار]] فرد و نیاز زمانه، تفاوت دو رویکرد متکبّرانه و حفاظتی را نشان می‌دهد<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\| سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص۴۵۸-۴۵۹.</ref>.

Bahmani در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶

2025-05-19T09:56:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۶
خط ۹:		خط ۹:
	[[تواضع]]، واژه‌ای عربی از ماده "وضع یضع"، در لسان اهل لغت در معنای "[[تذلل]] و [[فروتنی]]" به کار رفته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج ۸، ص۳۹۷.</ref>. این صفت پسندیده و [[خوی]] ستوده شده، از ویژگی‌های [[انسان]] صاحب [[اخلاق نیک]] است و هرچه شخص در درگاه [[خداوند]] ذلیل‌تر باشد، تواضعش در برابر [[رسول]] [[خلق]] نیز بیشتر خواهد بود.		[[تواضع]]، واژه‌ای عربی از ماده "وضع یضع"، در لسان اهل لغت در معنای "[[تذلل]] و [[فروتنی]]" به کار رفته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج ۸، ص۳۹۷.</ref>. این صفت پسندیده و [[خوی]] ستوده شده، از ویژگی‌های [[انسان]] صاحب [[اخلاق نیک]] است و هرچه شخص در درگاه [[خداوند]] ذلیل‌تر باشد، تواضعش در برابر [[رسول]] [[خلق]] نیز بیشتر خواهد بود.

	[[رسول خدا]]{{صل}} که در [[بندگی]]، سرآمد [[روزگار]] بود، در فروتنی نیز [[برترین]] به شمار می‌آمد و با آنکه والاترین [[مقام]] و مرتبه را نزد [[خدای متعال]] و [[مردم]] داشت؛ اما هرگز جز [[تواضع]] از او دیده نشد. خود، می‌فرمود: "فروتنی جز بر [[بلندمرتبگی]] و [[رفعت]] مقام [[آدمی]] نمی‌افزاید؛ پس [[فروتن]] باشید تا خداوند به شما بلندمرتبگی بخشد"<ref>کلینی، الکافی، ج ۲، ص۱۲۱؛ شیخ مفید، الامالی، ص۲۳۹ و جلال الدین سیوطی، الجامع الصغیر، ج ۱، ص۵۲۳.</ref>. همچنین از ایشان نقل شده است که می‌فرمود: "[[شرافت]] [[خانوادگی]] جز به تواضع و فروتنی نیست"<ref>{{متن حدیث\| لَا حَسَبَ‌ إِلَّا بِتَوَاضُعٍ‌}}؛ شیخ صدوق، الخصال، ص۱۸؛ حسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام الدین، ص۱۶۹؛ شیخ طوسی، الامالی، ص۵۹۰ و محمد بن محمد کوفی، الجعفریات، ص۱۵۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۳۱۶.</ref>		[[رسول خدا]]{{صل}} که در [[بندگی]]، سرآمد [[روزگار]] بود، در فروتنی نیز [[برترین]] به شمار می‌آمد و با آنکه والاترین [[مقام]] و مرتبه را نزد [[خدای متعال]] و [[مردم]] داشت؛ اما هرگز جز [[تواضع]] از او دیده نشد. خود، می‌فرمود: "فروتنی جز بر [[بلندمرتبگی]] و [[رفعت]] مقام [[آدمی]] نمی‌افزاید؛ پس [[فروتن]] باشید تا خداوند به شما بلندمرتبگی بخشد"<ref>کلینی، الکافی، ج ۲، ص۱۲۱؛ شیخ مفید، الامالی، ص۲۳۹ و جلال الدین سیوطی، الجامع الصغیر، ج ۱، ص۵۲۳.</ref>. همچنین از ایشان نقل شده است که می‌فرمود: "[[شرافت]] [[خانوادگی]] جز به تواضع و فروتنی نیست"<ref>{{متن حدیث\| لَا حَسَبَ‌ إِلَّا بِتَوَاضُعٍ‌}}؛ شیخ صدوق، الخصال، ص۱۸؛ حسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام الدین، ص۱۶۹؛ شیخ طوسی، الامالی، ص۵۹۰ و محمد بن محمد کوفی، الجعفریات، ص۱۵۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[تواضع ۱ (مقاله)\|تواضع]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۳۱۶.</ref>

	== مصادیقی از فروتنی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} ==		== مصادیقی از فروتنی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} ==
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	[[پیامبر]]{{صل}} در خانه کمال تواضع را داشت. ایشان در خانه خود، جامه‌های خود را می‌دوخت<ref>مسند احمد، ج ۶، ص۲۵۶؛ دلائل النبوه، ج ۱، ص۳۲۸ و الجامع الصغیر، ج ۲، ص۳۸۸.</ref> و گوشت، قطعه قطعه می‌کرد و با فروتنی کنار سفره می‌نشست و با اینکه آن حضرت، [[غلامان]] و کنیزانی داشت؛ ولی در خوراک و [[پوشاک]] بر آنان [[برتری]] نداشت<ref>محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ص۳۸.</ref>. ‌ رسول اکرم{{صل}} خود، وسیله تطهیر خود را در شب، آماده می‌ساخت؛ گوسفندش را می‌دوشید و [[لباس]] و کفشش را وصله می‌زد و [[خانه]] را جارو می‌کرد و به شتر آبکش خود علف می‌داد. آن [[بزرگوار]] با خادمان و کنیزانش غذا می‌خورد و با خدمتکار [[خانه]] در آرد کردن گندم و جو، شرکت و آرد آن را خمیر می‌کرد<ref>ارشاد القلوب، ج ۱، ص۱۱۵؛ المناقب، ج ۱، ص۱۴۶ و وسائل الشیعه، ج ۵، ص۵۴.</ref>.		[[پیامبر]]{{صل}} در خانه کمال تواضع را داشت. ایشان در خانه خود، جامه‌های خود را می‌دوخت<ref>مسند احمد، ج ۶، ص۲۵۶؛ دلائل النبوه، ج ۱، ص۳۲۸ و الجامع الصغیر، ج ۲، ص۳۸۸.</ref> و گوشت، قطعه قطعه می‌کرد و با فروتنی کنار سفره می‌نشست و با اینکه آن حضرت، [[غلامان]] و کنیزانی داشت؛ ولی در خوراک و [[پوشاک]] بر آنان [[برتری]] نداشت<ref>محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ص۳۸.</ref>. ‌ رسول اکرم{{صل}} خود، وسیله تطهیر خود را در شب، آماده می‌ساخت؛ گوسفندش را می‌دوشید و [[لباس]] و کفشش را وصله می‌زد و [[خانه]] را جارو می‌کرد و به شتر آبکش خود علف می‌داد. آن [[بزرگوار]] با خادمان و کنیزانش غذا می‌خورد و با خدمتکار [[خانه]] در آرد کردن گندم و جو، شرکت و آرد آن را خمیر می‌کرد<ref>ارشاد القلوب، ج ۱، ص۱۱۵؛ المناقب، ج ۱، ص۱۴۶ و وسائل الشیعه، ج ۵، ص۵۴.</ref>.

	همچنین ایشان از خادمان خود در منزلش [[پرستاری]] می‌کرد. با دست خود به بزها علف می‌داد و شترش را عقال می‌بست؛ گوسفندش را می‌دوشید و نعلین خود را پینه می‌زد و [[لباس]] رفو می‌کرد؛ از [[بازار]] خرما و آذوقه می‌خرید و آن را به یک طرف دوش خود می‌انداخت و به خانه می‌برد و [[حیا]] مانع نبود که شخصاً نیازمندی‌های خود را از بازار تهیه کند و آن را با دست خویش به خانه ببرد<ref>برگرفته از کتاب‌های: [[ابن ابی الحدید معتزلی]]، [[شرح نهج البلاغه]]، ج ۱۱، ص۱۹۶؛ [[حسن بن ابی الحسن دیلمی]]، ارشاد القلوب، ج ۱، ص۱۱۵ و [[شیخ حر عاملی]]، وسائل الشیعة، ج ۵، ص۵۴ و....</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۳۲۱؛ [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)\|مروارید نبوت]]، ص۳۰.</ref>		همچنین ایشان از خادمان خود در منزلش [[پرستاری]] می‌کرد. با دست خود به بزها علف می‌داد و شترش را عقال می‌بست؛ گوسفندش را می‌دوشید و نعلین خود را پینه می‌زد و [[لباس]] رفو می‌کرد؛ از [[بازار]] خرما و آذوقه می‌خرید و آن را به یک طرف دوش خود می‌انداخت و به خانه می‌برد و [[حیا]] مانع نبود که شخصاً نیازمندی‌های خود را از بازار تهیه کند و آن را با دست خویش به خانه ببرد<ref>برگرفته از کتاب‌های: [[ابن ابی الحدید معتزلی]]، [[شرح نهج البلاغه]]، ج ۱۱، ص۱۹۶؛ [[حسن بن ابی الحسن دیلمی]]، ارشاد القلوب، ج ۱، ص۱۱۵ و [[شیخ حر عاملی]]، وسائل الشیعة، ج ۵، ص۵۴ و....</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[تواضع ۱ (مقاله)\|تواضع]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۳۲۱؛ [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)\|مروارید نبوت]]، ص۳۰.</ref>

	=== [[فروتنی]] هنگام یادکرد از [[فضیلت]] خود ===		=== [[فروتنی]] هنگام یادکرد از [[فضیلت]] خود ===
خط ۱۵۱:		خط ۱۵۱:

	== [[تواضع]] نابجا‌ ==		== [[تواضع]] نابجا‌ ==
	اگرچه [[تواضع]] در جای خود از [[آداب]] پسندیده و از [[صفات]] [[بندگان خاص]] [[خدا]]ست<ref>سوره فرقان، آیه ۶۳.</ref>؛ اما تواضع بی‌جا نیز مفسده‌هایی دارد. [[تواضع]] ناب‌جا، [[حقارت]] فرد را به دنبال دارد و این کار در [[اسلام]]، [[حرام]] است. [[رسول خدا]]{{صل}} میان [[فروتنی]] و حقارت، [[مرز]] قائل شده و [[انسان‌ها]] را از فروتنی‌های بی‌مورد [[نهی]] فرموده است. ‌در [[حدیثی]] از ایشان [[روایت]] شده است: "هرگاه متواضعان [[امت]] مرا دیدید، در مقابلشان [[تواضع]] کنید و زمانی که با [[متکبران]] روبرو شدید، بر آنها [[تکبر]] کنید که این [[رفتار]] باعث [[خواری]] متکبران است"<ref>{{متن حدیث\|إِذَا رَأَيْتُمُ‌ الْمُتَوَاضِعِينَ‌ مِنْ أُمَّتِي فَتَوَاضَعُوا لَهُمْ وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْمُتَكَبِّرِينَ فَتَكَبَّرُوا عَلَيْهِمْ فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُمْ مَذَلَّةٌ وَ صَغَارٌ}}؛ مجموعه ورام، ج ۱، ص۲۰۱ و القتنی، تذکرة الموضوعات، ص۱۹۱.</ref>؛ [[سیره‌نویسان]] درباره [[سیره رسول خدا]]{{صل}} چنین بیان داشته‌اند: "او متواضعی بود که خود را به حقارت نمی‌افکند"<ref>ارشاد القلوب، ص۱۱۵ و وسائل الشیعة، ج ۵، ص۵۴.</ref>. [[نبی خاتم]]{{صل}} می‌فرمود: "خوشا به حال کسی که برای [[خدای متعال]] فروتنی کند، بی‌آنکه کار او [[کاستی]] و نقصی در پی داشته باشد و خود را [[ذلیل]] سازد و در در حال خواری و [[مسکنت]] باشد"<ref>امالی [[طوسی]]، ص۵۳۹، [[المعجم الکبیر]]، ج ۵، ص۷۱؛ [[بیهقی]]، [[سنن]] الکبری، ج ۴، ص۱۸۲ و [[اعلام الدین]]، ص۲۰۳.</ref>‌. تواضع در برابر [[کفار]] و نیز تواضع به سبب [[ثروت]]<ref>حسن بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۱۷؛ [[شرح نهج البلاغه]]، ج ۱۱، ص۲۳۲ و کنز العمال، ج ۳، ص۲۳۰.</ref> هم از دیگر موارد فروتنی‌های نامعقول و نابجا است که آن حضرت از آن نهی فرموده است<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۳۲۳.</ref>.		اگرچه [[تواضع]] در جای خود از [[آداب]] پسندیده و از [[صفات]] [[بندگان خاص]] [[خدا]]ست<ref>سوره فرقان، آیه ۶۳.</ref>؛ اما تواضع بی‌جا نیز مفسده‌هایی دارد. [[تواضع]] ناب‌جا، [[حقارت]] فرد را به دنبال دارد و این کار در [[اسلام]]، [[حرام]] است. [[رسول خدا]]{{صل}} میان [[فروتنی]] و حقارت، [[مرز]] قائل شده و [[انسان‌ها]] را از فروتنی‌های بی‌مورد [[نهی]] فرموده است. ‌در [[حدیثی]] از ایشان [[روایت]] شده است: "هرگاه متواضعان [[امت]] مرا دیدید، در مقابلشان [[تواضع]] کنید و زمانی که با [[متکبران]] روبرو شدید، بر آنها [[تکبر]] کنید که این [[رفتار]] باعث [[خواری]] متکبران است"<ref>{{متن حدیث\|إِذَا رَأَيْتُمُ‌ الْمُتَوَاضِعِينَ‌ مِنْ أُمَّتِي فَتَوَاضَعُوا لَهُمْ وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْمُتَكَبِّرِينَ فَتَكَبَّرُوا عَلَيْهِمْ فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُمْ مَذَلَّةٌ وَ صَغَارٌ}}؛ مجموعه ورام، ج ۱، ص۲۰۱ و القتنی، تذکرة الموضوعات، ص۱۹۱.</ref>؛ [[سیره‌نویسان]] درباره [[سیره رسول خدا]]{{صل}} چنین بیان داشته‌اند: "او متواضعی بود که خود را به حقارت نمی‌افکند"<ref>ارشاد القلوب، ص۱۱۵ و وسائل الشیعة، ج ۵، ص۵۴.</ref>. [[نبی خاتم]]{{صل}} می‌فرمود: "خوشا به حال کسی که برای [[خدای متعال]] فروتنی کند، بی‌آنکه کار او [[کاستی]] و نقصی در پی داشته باشد و خود را [[ذلیل]] سازد و در در حال خواری و [[مسکنت]] باشد"<ref>امالی [[طوسی]]، ص۵۳۹، [[المعجم الکبیر]]، ج ۵، ص۷۱؛ [[بیهقی]]، [[سنن]] الکبری، ج ۴، ص۱۸۲ و [[اعلام الدین]]، ص۲۰۳.</ref>‌. تواضع در برابر [[کفار]] و نیز تواضع به سبب [[ثروت]]<ref>حسن بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۱۷؛ [[شرح نهج البلاغه]]، ج ۱۱، ص۲۳۲ و کنز العمال، ج ۳، ص۲۳۰.</ref> هم از دیگر موارد فروتنی‌های نامعقول و نابجا است که آن حضرت از آن نهی فرموده است<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[تواضع ۱ (مقاله)\|تواضع]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۳۲۳.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2025-05-19T09:56:25Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۶
خط ۱۵۵:		خط ۱۵۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[تواضع ۱ (مقاله)\|تواضع]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]
	# [[پرونده:1379259.jpg\|22px]] [[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|'''سیره پیامبر خاتم ج۱''']]		# [[پرونده:1379259.jpg\|22px]] [[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|'''سیره پیامبر خاتم ج۱''']]
	# [[پرونده:1379754.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)\|'''مروارید نبوت''']]		# [[پرونده:1379754.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)\|'''مروارید نبوت''']]

Bahmani: /* حکایت‌هایی از فروتنی پیامبر{{صل}} */

2025-05-19T06:16:39Z

حکایت‌هایی از فروتنی پیامبر{{صل}}

نمایش تغییرات

Bahmani: /* فروتنی در برابر دیگران */

2025-05-19T06:16:21Z

فروتنی در برابر دیگران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۶
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	گفتنی است گاه مسائلی مانند ویژگی راه، حفظ جان خود و یا تأمین [[امنیت خانواده]] و همراهان، ایجاب می‌کند وسیله‌ای مناسب برگزید و یا به هنگام [[احساس]] خطر، از سوار کردن افرادی امتناع نمود و حتّی برای محافظت از [[مقامات]] [[قضایی]] و [[امنیتی]] و [[سیاسی]]، خودروها و محافظانی همراه کرد. [[رفتار]] فرد و نیاز زمانه، تفاوت دو رویکرد متکبّرانه و حفاظتی را نشان می‌دهد<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\| سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص۴۵۸-۴۵۹.</ref>.		گفتنی است گاه مسائلی مانند ویژگی راه، حفظ جان خود و یا تأمین [[امنیت خانواده]] و همراهان، ایجاب می‌کند وسیله‌ای مناسب برگزید و یا به هنگام [[احساس]] خطر، از سوار کردن افرادی امتناع نمود و حتّی برای محافظت از [[مقامات]] [[قضایی]] و [[امنیتی]] و [[سیاسی]]، خودروها و محافظانی همراه کرد. [[رفتار]] فرد و نیاز زمانه، تفاوت دو رویکرد متکبّرانه و حفاظتی را نشان می‌دهد<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\| سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص۴۵۸-۴۵۹.</ref>.

	== [[فروتنی]] در برابر دیگران ==		=== [[فروتنی]] در برابر دیگران ===
	«[[پیامبر خاتم]]{{صل}} در منتهای درجه [[تواضع]] و فروتنی بود. او آنی از اینکه [[عبد خدا]] و [[بنده]] خداست، [[غافل]] نمی‌شد. همیشه خود را در برابر عظمت [[حق]]، [[عبدی]] [[ضعیف]] که {{متن حدیث\|لَا يَمْلِكُ لِنَفْسِهِ نَفْعاً وَ لَا ضَرّاً وَ لَا مَوْتاً وَ لَا حَيَاةً وَ لَا نُشُوراً}} می‌دید. کسی که اینگونه است، چه قدر نسبت به [[بندگان خدا]] [[متواضع]] و [[مهربان]] است. [[تاریخ]] آن حضرت پر است از تواضع و فروتنی و [[مهربانی]] نسبت به [[خلق]] و [[عبودیت]] و اظهار [[ذلت]] نسبت به [[خالق]]. زنی به حضرت عرض کرد که تو همه چیزت خوب است. فقط یک [[عیب]] داری و آن اینکه خود را نمی‌گیری. مثل [[بندگان]] با خودت [[رفتار]] می‌کنی و روی [[زمین]] می‌نشینی. فرمود: {{متن حدیث\|أَيُّ عَبْدٍ أَعْبَدُ مِنِّي}}؛ «کدام بنده از من بنده‌تر است».		«[[پیامبر خاتم]]{{صل}} در منتهای درجه [[تواضع]] و فروتنی بود. او آنی از اینکه [[عبد خدا]] و [[بنده]] خداست، [[غافل]] نمی‌شد. همیشه خود را در برابر عظمت [[حق]]، [[عبدی]] [[ضعیف]] که {{متن حدیث\|لَا يَمْلِكُ لِنَفْسِهِ نَفْعاً وَ لَا ضَرّاً وَ لَا مَوْتاً وَ لَا حَيَاةً وَ لَا نُشُوراً}} می‌دید. کسی که اینگونه است، چه قدر نسبت به [[بندگان خدا]] [[متواضع]] و [[مهربان]] است. [[تاریخ]] آن حضرت پر است از تواضع و فروتنی و [[مهربانی]] نسبت به [[خلق]] و [[عبودیت]] و اظهار [[ذلت]] نسبت به [[خالق]]. زنی به حضرت عرض کرد که تو همه چیزت خوب است. فقط یک [[عیب]] داری و آن اینکه خود را نمی‌گیری. مثل [[بندگان]] با خودت [[رفتار]] می‌کنی و روی [[زمین]] می‌نشینی. فرمود: {{متن حدیث\|أَيُّ عَبْدٍ أَعْبَدُ مِنِّي}}؛ «کدام بنده از من بنده‌تر است».

Bahmani: /* رعایت تواضع در خانه */

2025-05-19T06:15:58Z

رعایت تواضع در خانه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	# [[پیامبر خدا]]{{صل}} هنگامی که [[زن]] مستمندی هدیه‌ای برای [[عایشه]] آورد، امّا عایشه از روی [[دلسوزی]]، آن را قبول نکرد. چرا آن را قبول نکردی و در عوض، هدیه‌ای به او ندادی تا [[فکر]] نکند او را [[تحقیر]] کرده‌ای؟! ای عایشه! [[فروتن]] باش؛ زیرا خداوند، فروتنان را [[دوست]] می‌دارد و از افراد [[متکبّر]]، [[نفرت]] دارد<ref>{{عربی\|رسول الله{{صل}} – لعائشه لما أهدت امرأة مسکینة هدیة فلم تقبلها [[رحمة]] لها-: ألا قبلتیها منها و کافیتیها منها، فلا تری أنّک حقّر تیها؟! يا [[عائشة]] تواضعي، فإن [[الله]] يحب المتواضعين، ويبغض المستكبرين}}؛ [[کنز]] العمّال، ج۵، ص۸۲۱، ح۱۴۴۸۲؛ نقلا عن أبي الشیخ في الثواب عن عائشة.</ref>.<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\| سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص۴۲۸-۴۳۱.</ref>		# [[پیامبر خدا]]{{صل}} هنگامی که [[زن]] مستمندی هدیه‌ای برای [[عایشه]] آورد، امّا عایشه از روی [[دلسوزی]]، آن را قبول نکرد. چرا آن را قبول نکردی و در عوض، هدیه‌ای به او ندادی تا [[فکر]] نکند او را [[تحقیر]] کرده‌ای؟! ای عایشه! [[فروتن]] باش؛ زیرا خداوند، فروتنان را [[دوست]] می‌دارد و از افراد [[متکبّر]]، [[نفرت]] دارد<ref>{{عربی\|رسول الله{{صل}} – لعائشه لما أهدت امرأة مسکینة هدیة فلم تقبلها [[رحمة]] لها-: ألا قبلتیها منها و کافیتیها منها، فلا تری أنّک حقّر تیها؟! يا [[عائشة]] تواضعي، فإن [[الله]] يحب المتواضعين، ويبغض المستكبرين}}؛ [[کنز]] العمّال، ج۵، ص۸۲۱، ح۱۴۴۸۲؛ نقلا عن أبي الشیخ في الثواب عن عائشة.</ref>.<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\| سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص۴۲۸-۴۳۱.</ref>

	== رعایت [[تواضع]] در [[خانه]] ==		=== رعایت [[تواضع]] در [[خانه]] ===
	[[پیامبر]]{{صل}} در خانه کمال تواضع را داشت. ایشان در خانه خود، جامه‌های خود را می‌دوخت<ref>مسند احمد، ج ۶، ص۲۵۶؛ دلائل النبوه، ج ۱، ص۳۲۸ و الجامع الصغیر، ج ۲، ص۳۸۸.</ref> و گوشت، قطعه قطعه می‌کرد و با فروتنی کنار سفره می‌نشست و با اینکه آن حضرت، [[غلامان]] و کنیزانی داشت؛ ولی در خوراک و [[پوشاک]] بر آنان [[برتری]] نداشت<ref>محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ص۳۸.</ref>. ‌ رسول اکرم{{صل}} خود، وسیله تطهیر خود را در شب، آماده می‌ساخت؛ گوسفندش را می‌دوشید و [[لباس]] و کفشش را وصله می‌زد و [[خانه]] را جارو می‌کرد و به شتر آبکش خود علف می‌داد. آن [[بزرگوار]] با خادمان و کنیزانش غذا می‌خورد و با خدمتکار [[خانه]] در آرد کردن گندم و جو، شرکت و آرد آن را خمیر می‌کرد<ref>ارشاد القلوب، ج ۱، ص۱۱۵؛ المناقب، ج ۱، ص۱۴۶ و وسائل الشیعه، ج ۵، ص۵۴.</ref>.		[[پیامبر]]{{صل}} در خانه کمال تواضع را داشت. ایشان در خانه خود، جامه‌های خود را می‌دوخت<ref>مسند احمد، ج ۶، ص۲۵۶؛ دلائل النبوه، ج ۱، ص۳۲۸ و الجامع الصغیر، ج ۲، ص۳۸۸.</ref> و گوشت، قطعه قطعه می‌کرد و با فروتنی کنار سفره می‌نشست و با اینکه آن حضرت، [[غلامان]] و کنیزانی داشت؛ ولی در خوراک و [[پوشاک]] بر آنان [[برتری]] نداشت<ref>محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ص۳۸.</ref>. ‌ رسول اکرم{{صل}} خود، وسیله تطهیر خود را در شب، آماده می‌ساخت؛ گوسفندش را می‌دوشید و [[لباس]] و کفشش را وصله می‌زد و [[خانه]] را جارو می‌کرد و به شتر آبکش خود علف می‌داد. آن [[بزرگوار]] با خادمان و کنیزانش غذا می‌خورد و با خدمتکار [[خانه]] در آرد کردن گندم و جو، شرکت و آرد آن را خمیر می‌کرد<ref>ارشاد القلوب، ج ۱، ص۱۱۵؛ المناقب، ج ۱، ص۱۴۶ و وسائل الشیعه، ج ۵، ص۵۴.</ref>.

Bahmani: /* منابع */

2025-05-19T05:55:50Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۵
خط ۱۵۹:		خط ۱۵۹:
	# [[پرونده:1379754.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)\|'''مروارید نبوت''']]		# [[پرونده:1379754.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)\|'''مروارید نبوت''']]
	# [[پرونده:1379758.jpg\|22px]] [[حسن اردشیری لاجیمی\|اردشیری لاجیمی، حسن]]، [[سیره نبوی از نگاه استاد مطهری (کتاب)\|'''سیره نبوی از نگاه استاد مطهری''']]		# [[پرونده:1379758.jpg\|22px]] [[حسن اردشیری لاجیمی\|اردشیری لاجیمی، حسن]]، [[سیره نبوی از نگاه استاد مطهری (کتاب)\|'''سیره نبوی از نگاه استاد مطهری''']]
	~~# [[پرونده:10047035.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|'''رسول مهربانی''']]~~
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۹
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من در حال تکیه زدن، غذا نمی‌خورم<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: لَا آكُلُ وَ أَنَا مُتَّكِئٌ}}؛ صحیح البخاري، ج۵، ص۲۰۶۲، ح۵۰۸۴؛ سنن الترمذي، ج۴، ص۲۷۳، ح۱۸۳۰؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۰۸۶، ح۳۲۶۲؛ مسند ابن حنبل، ج۶، ص۴۵۶، ح۱۸۷۷۹ کلّها عن أبي جحیفة؛ کنز العمّال، ج۱۵، ص۲۶۱، ح۴۰۸۷۱.</ref>.		# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من در حال تکیه زدن، غذا نمی‌خورم<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: لَا آكُلُ وَ أَنَا مُتَّكِئٌ}}؛ صحیح البخاري، ج۵، ص۲۰۶۲، ح۵۰۸۴؛ سنن الترمذي، ج۴، ص۲۷۳، ح۱۸۳۰؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۰۸۶، ح۳۲۶۲؛ مسند ابن حنبل، ج۶، ص۴۵۶، ح۱۸۷۷۹ کلّها عن أبي جحیفة؛ کنز العمّال، ج۱۵، ص۲۶۱، ح۴۰۸۷۱.</ref>.
	# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من، تنها یک بنده‌ام. غذا می‌خورم، همان‌گونه که [[بنده]] زرخرید می‌خورد، و می‌آشامم، همان‌گونه که بنده زرخرید می‌آشامد<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: إِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ؛ آْكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ وَ أشْرَبُ كَمَا يَشْرَبُ الْعَبْدُ}}؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۵، ح۸۹۵؛ المصنّف لابن أبي شبیه، ج۸، ص۱۲۸، ح۲۳، نحوه؛ کنزالعمال، ج۱۵، ص۲۳۲، ح۴۰۷۰۸ و راجع؛ المحاسن، ج۲، ص۲۴۲، ح۱۷۵۸.</ref>.		# پیامبر خدا{{صل}} می‌فرماید: من، تنها یک بنده‌ام. غذا می‌خورم، همان‌گونه که [[بنده]] زرخرید می‌خورد، و می‌آشامم، همان‌گونه که بنده زرخرید می‌آشامد<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: إِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ؛ آْكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ وَ أشْرَبُ كَمَا يَشْرَبُ الْعَبْدُ}}؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۵، ح۸۹۵؛ المصنّف لابن أبي شبیه، ج۸، ص۱۲۸، ح۲۳، نحوه؛ کنزالعمال، ج۱۵، ص۲۳۲، ح۴۰۷۰۸ و راجع؛ المحاسن، ج۲، ص۲۴۲، ح۱۷۵۸.</ref>.
	# به نقل از [[عایشه]]: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمود: "فرشته‌ای نزد من آمد... و گفت: پروردگارت به تو [[سلام]] می‌رساند و می‌فرماید: "می‌خواهی [[پیامبر]] و [[بنده]] باشی، یا پیامبر و شاه؟". من به [[جبرئیل]] نگاه کردم. به من اشاره کرد که: [[تواضع]] کن. پس گفتم: پیامبر و بنده". از آن پس، پیامبر خدا{{صل}} در حال [[تکیه]] دادن غذا نمی‌خورد و می‌فرمود: "من، بنده‌وار غذا می‌خورم و بنده‌وار می‌نشینم"<ref>{عربی\|عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}:... جَاءَنِي مَلَكٌ... فَقَالَ: إِنَّ رَبَّكَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ، وَيَقُولُ لَكَ: إِنْ شِئْتَ نَبِيًّا عَبْدًا، وَإِنْ شِئْتَ نَبِيًّا مَلِكًا. قَالَ: فَنَظَرْتُ إِلَى جِبْرِيلَ قَالَ: فَأَشَارَ إِلَيَّ أَنْ ضَعْ نَفْسَكَ قَالَ: فَقُلْتُ: نَبِيًّا عَبْدًا. قَالَ: فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بَعْدَ ذَلِكَ لَا يَأْكُلُ مُتَّكِئًا يَقُولُ: آكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ، وَأَجْلِسُ كَمَا يَجْلِسُ الْعَبْدُ}}؛ مسند أبي یعلی، ج۴، ص۴۴۲، ح۴۸۹۹؛ الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۱؛ سیر أعلام النبلا، ج۲، ص۱۹۵؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۴،ح ۸۹۲؛ کنز العمّال، ج۱۱، ص۴۳۲، ح۳۲۰۲۸.</ref>		# به نقل از [[عایشه]]: [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمود: "فرشته‌ای نزد من آمد... و گفت: پروردگارت به تو [[سلام]] می‌رساند و می‌فرماید: "می‌خواهی [[پیامبر]] و [[بنده]] باشی، یا پیامبر و شاه؟". من به [[جبرئیل]] نگاه کردم. به من اشاره کرد که: [[تواضع]] کن. پس گفتم: پیامبر و بنده". از آن پس، پیامبر خدا{{صل}} در حال [[تکیه]] دادن غذا نمی‌خورد و می‌فرمود: "من، بنده‌وار غذا می‌خورم و بنده‌وار می‌نشینم"<ref>{{عربی\|عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}:... جَاءَنِي مَلَكٌ... فَقَالَ: إِنَّ رَبَّكَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ، وَيَقُولُ لَكَ: إِنْ شِئْتَ نَبِيًّا عَبْدًا، وَإِنْ شِئْتَ نَبِيًّا مَلِكًا. قَالَ: فَنَظَرْتُ إِلَى جِبْرِيلَ قَالَ: فَأَشَارَ إِلَيَّ أَنْ ضَعْ نَفْسَكَ قَالَ: فَقُلْتُ: نَبِيًّا عَبْدًا. قَالَ: فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بَعْدَ ذَلِكَ لَا يَأْكُلُ مُتَّكِئًا يَقُولُ: آكُلُ كَمَا يَأْكُلُ الْعَبْدُ، وَأَجْلِسُ كَمَا يَجْلِسُ الْعَبْدُ}}؛ مسند أبي یعلی، ج۴، ص۴۴۲، ح۴۸۹۹؛ الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۱؛ سیر أعلام النبلا، ج۲، ص۱۹۵؛ تاریخ دمشق، ج۴، ص۷۴،ح ۸۹۲؛ کنز العمّال، ج۱۱، ص۴۳۲، ح۳۲۰۲۸.</ref>
	# به نقل از محمّد بن مسلم: روزی بر [[امام باقر]]{{ع}} وارد شدم و ایشان تکیه داده بود و غذا می‌خورد، در حالی که برای ما [[روایت]] می‌شد که این کار، [[مکروه]] است. من شروع به نگاه کردن به ایشان کردم. [[امام]]{{ع}} مرا به غذایش [[دعوت]] کرد. چون از خوردن [[فراغت]] یافت، فرمود: "ای محمّد! شاید در این [[فکری]] که پیامبر خدا{{صل}} از زمانی که [[خداوند]]، او را [[مبعوث]] کرد تا وقتی از [[دنیا]] رفت، هیچ چشمی او را ندید که در حال تکیه دادن، غذا بخورد؟". سپس به خودش جواب داد و فرمود: "آری! به [[خدا]] [[سوگند]]، از زمانی که خداوند، مبعوث‌اش کرد تا زمانی که از دنیا رفت، هیچ چشمی ندید که او در حال تکیه دادن، غذا بخورد"<ref>{{عربی\|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} ذَاتَ يَوْمٍ وَ هُوَ يَأْكُلُ مُتَّكِئاً- قَالَ وَ قَدْ كَانَ يَبْلُغُنَا أَنَّ ذَلِكَ يُكْرَهُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَدَعَانِي إِلَى طَعَامِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ يَا مُحَمَّدُ لَعَلَّكَ تَرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ وَ هُوَ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ. قَالَ ثُمَّ رَدَّ عَلَى نَفْسِهِ فَقَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ}}؛ الکافي، ج۸، ص۱۲۹، ح۱۰۰؛ الأمالي للطوسي، ص۶۹۲، ح۱۴۷۰؛ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۳۸۶، ح۷.</ref>.		# به نقل از محمّد بن مسلم: روزی بر [[امام باقر]]{{ع}} وارد شدم و ایشان تکیه داده بود و غذا می‌خورد، در حالی که برای ما [[روایت]] می‌شد که این کار، [[مکروه]] است. من شروع به نگاه کردن به ایشان کردم. [[امام]]{{ع}} مرا به غذایش [[دعوت]] کرد. چون از خوردن [[فراغت]] یافت، فرمود: "ای محمّد! شاید در این [[فکری]] که پیامبر خدا{{صل}} از زمانی که [[خداوند]]، او را [[مبعوث]] کرد تا وقتی از [[دنیا]] رفت، هیچ چشمی او را ندید که در حال تکیه دادن، غذا بخورد؟". سپس به خودش جواب داد و فرمود: "آری! به [[خدا]] [[سوگند]]، از زمانی که خداوند، مبعوث‌اش کرد تا زمانی که از دنیا رفت، هیچ چشمی ندید که او در حال تکیه دادن، غذا بخورد"<ref>{{عربی\|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} ذَاتَ يَوْمٍ وَ هُوَ يَأْكُلُ مُتَّكِئاً- قَالَ وَ قَدْ كَانَ يَبْلُغُنَا أَنَّ ذَلِكَ يُكْرَهُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَدَعَانِي إِلَى طَعَامِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ يَا مُحَمَّدُ لَعَلَّكَ تَرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ وَ هُوَ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ. قَالَ ثُمَّ رَدَّ عَلَى نَفْسِهِ فَقَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا رَأَتْهُ عَيْنٌ يَأْكُلُ وَ هُوَ مُتَّكِئٌ مِنْ أَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَنْ قَبَضَهُ}}؛ الکافي، ج۸، ص۱۲۹، ح۱۰۰؛ الأمالي للطوسي، ص۶۹۲، ح۱۴۷۰؛ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۳۸۶، ح۷.</ref>.
	# [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[پیامبر خدا]]{{صل}} در شبانگاه [[روز]] پنجشنبه در مسجد قُبا [[روزه]] گشود و فرمود: "آیا هیچ آشامیدنی‌ای هست که بیاشامم؟". [[اوس]] بن خَوَلی [[انصاری]]، کاسه بزرگی از شیر و عسل به هم آمیخته، نزد ایشان آورد. [[پیامبر]]{{صل}} قدح را که بر دهانش گذاشت، آن را دور ساخت و پس از آن فرمود: "دو آشامیدنی که به یکی از آنها می‌توان اکتفا نمود! من آن را نمی‌آشامم، و آن را برای کسی [[حرام]] نمی‌گردانم؛ امّا برای [[خدا]] [[فروتنی]] می‌کنم، که هر کس برای خدا فروتنی کند، خدا بالایش می‌برد، و هر که گردن‌فرازی نماید، خدا پستش می‌کند، و هر که در [[معیشت]] خویش بین [[اسراف]] و تنگ‌گیری [[میانه‌روی]] پیش گیرد، خدا او را روزی می‌دهد، و هر که اسراف کند، خدا او را [[محروم]] می‌گرداند، و هر که [[مرگ]] را فراوان یاد کند، خدا او را [[دوست]] می‌دارد"<ref>{{متن حدیث\|الإمام صادق{{ع}}: أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَشِيَّةَ خَمِيسٍ فِي مَسْجِدِ قُبَا فَقَالَ هَلْ مِنْ شَرَابٍ فَأَتَاهُ أَوْسُ بْنُ خَوَلِيٍّ الْأَنْصَارِيُّ بِعُسِّ مَخِيضٍ بِعَسَلٍ فَلَمَّا وَضَعَهُ عَلَى فِيهِ نَحَّاهُ ثُمَّ قَالَ: شَرَابَانِ يُكْتَفَى بِأَحَدِهِمَا مِنْ صَاحِبِهِ لَا أَشْرَبُهُ وَ لَا أُحَرِّمُهُ وَ لَكِنْ أَتَوَاضَعُ لِلَّهِ فَإِنَّ مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ وَ مَنْ تَكَبَّرَ خَفَضَهُ اللَّهُ وَ مَنِ اقْتَصَدَ فِي مَعِيشَتِهِ رَزَقَهُ اللَّهُ وَ مَنْ بَذَّرَ حَرَمَهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ الْمَوْتِ أَحَبَّهُ اللَّهُ}}؛ الکافی، ج۲، ص۱۲۲، ح۳؛ الزهد للحسین بن سعید، ص۱۲۴، ح۱۵۱ کلاهما عن عبد الرّحمن بن الحجّاج؛ تحف العقول، ص۴۶ و فیه ذیله من "شرابان یکتفی..".؛ دعائم الإسلام، ج۲، ص۱۱۶، ح۳۸۵ کلّها نحوه؛ بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۶۵، ح۶۴.</ref>.		# [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[پیامبر خدا]]{{صل}} در شبانگاه [[روز]] پنجشنبه در مسجد قُبا [[روزه]] گشود و فرمود: "آیا هیچ آشامیدنی‌ای هست که بیاشامم؟". [[اوس]] بن خَوَلی [[انصاری]]، کاسه بزرگی از شیر و عسل به هم آمیخته، نزد ایشان آورد. [[پیامبر]]{{صل}} قدح را که بر دهانش گذاشت، آن را دور ساخت و پس از آن فرمود: "دو آشامیدنی که به یکی از آنها می‌توان اکتفا نمود! من آن را نمی‌آشامم، و آن را برای کسی [[حرام]] نمی‌گردانم؛ امّا برای [[خدا]] [[فروتنی]] می‌کنم، که هر کس برای خدا فروتنی کند، خدا بالایش می‌برد، و هر که گردن‌فرازی نماید، خدا پستش می‌کند، و هر که در [[معیشت]] خویش بین [[اسراف]] و تنگ‌گیری [[میانه‌روی]] پیش گیرد، خدا او را روزی می‌دهد، و هر که اسراف کند، خدا او را [[محروم]] می‌گرداند، و هر که [[مرگ]] را فراوان یاد کند، خدا او را [[دوست]] می‌دارد"<ref>{{متن حدیث\|الإمام صادق{{ع}}: أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَشِيَّةَ خَمِيسٍ فِي مَسْجِدِ قُبَا فَقَالَ هَلْ مِنْ شَرَابٍ فَأَتَاهُ أَوْسُ بْنُ خَوَلِيٍّ الْأَنْصَارِيُّ بِعُسِّ مَخِيضٍ بِعَسَلٍ فَلَمَّا وَضَعَهُ عَلَى فِيهِ نَحَّاهُ ثُمَّ قَالَ: شَرَابَانِ يُكْتَفَى بِأَحَدِهِمَا مِنْ صَاحِبِهِ لَا أَشْرَبُهُ وَ لَا أُحَرِّمُهُ وَ لَكِنْ أَتَوَاضَعُ لِلَّهِ فَإِنَّ مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ وَ مَنْ تَكَبَّرَ خَفَضَهُ اللَّهُ وَ مَنِ اقْتَصَدَ فِي مَعِيشَتِهِ رَزَقَهُ اللَّهُ وَ مَنْ بَذَّرَ حَرَمَهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ الْمَوْتِ أَحَبَّهُ اللَّهُ}}؛ الکافی، ج۲، ص۱۲۲، ح۳؛ الزهد للحسین بن سعید، ص۱۲۴، ح۱۵۱ کلاهما عن عبد الرّحمن بن الحجّاج؛ تحف العقول، ص۴۶ و فیه ذیله من "شرابان یکتفی..".؛ دعائم الإسلام، ج۲، ص۱۱۶، ح۳۸۵ کلّها نحوه؛ بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۶۵، ح۶۴.</ref>.