https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C 2026-05-29T23:49:57Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1359484&oldid=prev 2026-01-29T06:57:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">توحید افعالی</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== توحید افعالی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== توحید افعالی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از مراتب و اقسام [[توحید]]، توحید افعالی است که اجمالاً به این معناست که [[خداوند]] [[آفریدگار]] همه اشیا، فاعل همه [[افعال]] و مؤثر همه آثار است. توحید افعالی یعنی [[درک]] و شناختن اینکه [[جهان]] با همه [[نظامات]] و [[سنن]] و علل و معلولات و اسباب و مسببات، فعل او و کار او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>ناشی از [[اراده]] اوست. موجودات عالم همچنان که در ذات [[استقلال]] ندارند و همه [[قائم]] به او و وابسته به اویند و او به تعبیر [[قرآن]] «قیّومِ» همه عالم است، در [[مقام]] تأثیر و [[علیت]] نیز استقلال ندارند، و در نتیجه خداوند همچنان که در ذات [[شریک]] ندارد در فاعلیت نیز شریک ندارد. هر فاعل و سببی، [[حقیقت]] خود و وجود خود و تأثیر و فاعلیت خود را از او دارد و قائم به اوست. همه حول‌ها و قوه‌ها «به او» است {{متن حدیث|مَا شَاءَ اللَّهُ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِهِ، لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ}}&lt;ref&gt;مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۲، ص۱۰۲.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از مراتب و اقسام [[توحید]]، توحید افعالی است که اجمالاً به این معناست که [[خداوند]] [[آفریدگار]] همه اشیا، فاعل همه [[افعال]] و مؤثر همه آثار است. توحید افعالی یعنی [[درک]] و شناختن اینکه [[جهان]] با همه [[نظامات]] و [[سنن]] و علل و معلولات و اسباب و مسببات، فعل او و کار او ناشی از [[اراده]] اوست. موجودات عالم همچنان که در ذات [[استقلال]] ندارند و همه [[قائم]] به او و وابسته به اویند و او به تعبیر [[قرآن]] «قیّومِ» همه عالم است، در [[مقام]] تأثیر و [[علیت]] نیز استقلال ندارند، و در نتیجه خداوند همچنان که در ذات [[شریک]] ندارد در فاعلیت نیز شریک ندارد. هر فاعل و سببی، [[حقیقت]] خود و وجود خود و تأثیر و فاعلیت خود را از او دارد و قائم به اوست. همه حول‌ها و قوه‌ها «به او» است {{متن حدیث|مَا شَاءَ اللَّهُ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِهِ، لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ}}&lt;ref&gt;مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۲، ص۱۰۲.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر در ظاهر و حتی در نصوص دینی افعال و آثاری به علت و فواعل طبیعی و [[انسان]] نسبت داده می‌شود، این سؤال مطرح می‌شود که این نسبت با توحید افعالی چگونه قابل جمع و تبیین است؟ [[وساطت فاعلی]] [[مخلوقات]] در این برهه قابل [[تفسیر]] است. گاه مراد از مخلوقات کل [[انسان‌ها]] هستند که از آن به بحث [[جبر]] و اختیاریاد می‌شود و گاه مخلوقات خاصی مد نظر هستند که این نوشتار در این راستا حرکت می‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر در ظاهر و حتی در نصوص دینی افعال و آثاری به علت و فواعل طبیعی و [[انسان]] نسبت داده می‌شود، این سؤال مطرح می‌شود که این نسبت با توحید افعالی چگونه قابل جمع و تبیین است؟ [[وساطت فاعلی]] [[مخلوقات]] در این برهه قابل [[تفسیر]] است. گاه مراد از مخلوقات کل [[انسان‌ها]] هستند که از آن به بحث [[جبر]] و اختیاریاد می‌شود و گاه مخلوقات خاصی مد نظر هستند که این نوشتار در این راستا حرکت می‌کند.</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1359470&oldid=prev 2026-01-29T06:44:04Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = توحید افعالی | عنوان مدخل = توحید افعالی | مداخل مرتبط = <a href="/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="توحید افعالی در قرآن">توحید افعالی در قرآن</a> - <a href="/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="توحید افعالی در اخلاق اسلامی">توحید افعالی در اخلاق اسلامی</a> - <a href="/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="توحید افعالی در کلام اسلامی">توحید افعالی در کلام اسلامی</a> - <a href="/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="توحید افعالی در فلسفه اسلامی">توحید افعالی در فلسفه اسلامی</a> - <a href="/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C" title="توحید افعالی در معارف و سیره علوی">توحید افعالی در معارف و سیره علوی</a> - تو...» ایجاد کرد</p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&amp;diff=1359470">نمایش تغییرات</a>

Bahmani