توقیع امام مهدی در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۲

2024-04-13T07:32:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۲
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = توقیع امام مهدی		\| موضوع مرتبط = توقیع امام مهدی
	\| عنوان مدخل = توقیع امام مهدی		\| عنوان مدخل = توقیع امام مهدی
	\| مداخل مرتبط = [[توقیع امام مهدی در کلام اسلامی]] - [[توقیع امام مهدی در معارف ~~مهدوی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[توقیع امام مهدی در کلام اسلامی]] - [[توقیع امام مهدی در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط = امام مهدی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام مهدی (پرسش)
	}}		}}

Bahmani: /* خط توقیعات */

2023-02-20T09:48:49Z

خط توقیعات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.

	[[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد<ref>ر.ک: گروهی از نویسندگان، [[چشم به راه مهدی (کتاب)\|چشم به راه مهدی]]، ص ۹۸؛ [[نجم الدین طبسی\|طبسی، نجم الدین]]، سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، ش ۱۸، ص ۱۵۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		[[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.

	برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم آیت اللّه سید [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم شیخ محمد کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و سخنان [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر.ک: محمد خادمی شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم آیت اللّه سید [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم شیخ محمد کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و سخنان [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر.ک: محمد خادمی شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۷

2023-02-20T09:47:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	عبارت‌‏های یاد شده بیانگر این است که بزرگان از [[محدثین]]، [[اطمینان]] داشته‏‌اند همه [[توقیعات]] یا بیشتر آنها، به خط خود حضرت نگاشته شده است. این [[توقیعات]]، به وسیله [[نواب خاص]] در [[دوران غیبت صغری]]، برای افراد صادر می‌‏شد و ارتباط نوشتاری با حضرت، فقط از راه آنان امکان‏‌پذیر بود؛ به صورتی که حتی وکیل‌‏های آن حضرت، نامه‏‌های خود و دیگران را نزد [[نایب امام]] می‌‏فرستادند و از ایشان پاسخ دریافت می‌‏کردند. به‏ طور اساسی، [[فلسفه]] [[نیابت خاص]] نیز همین است؛ وگرنه چنانچه هرکس می‏‌توانست به [[شرف]] گرفتن [[توقیع]] نایل آید، دیگر نیازی به [[نایب خاص]] نبود<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)\|دادگستر جهان،]]، ص ۱۳۴.</ref>.		عبارت‌‏های یاد شده بیانگر این است که بزرگان از [[محدثین]]، [[اطمینان]] داشته‏‌اند همه [[توقیعات]] یا بیشتر آنها، به خط خود حضرت نگاشته شده است. این [[توقیعات]]، به وسیله [[نواب خاص]] در [[دوران غیبت صغری]]، برای افراد صادر می‌‏شد و ارتباط نوشتاری با حضرت، فقط از راه آنان امکان‏‌پذیر بود؛ به صورتی که حتی وکیل‌‏های آن حضرت، نامه‏‌های خود و دیگران را نزد [[نایب امام]] می‌‏فرستادند و از ایشان پاسخ دریافت می‌‏کردند. به‏ طور اساسی، [[فلسفه]] [[نیابت خاص]] نیز همین است؛ وگرنه چنانچه هرکس می‏‌توانست به [[شرف]] گرفتن [[توقیع]] نایل آید، دیگر نیازی به [[نایب خاص]] نبود<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)\|دادگستر جهان،]]، ص ۱۳۴.</ref>.

	در مقابل قراینی است که [[توقیعات]] به خط‍‌ خود [[امام]] نبوده است، مثلا: ابونصر [[هبة الله]] [[روایت]] کرده [[توقیعات]] [[صاحب الامر]] به همان خطی که در زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} صادر می‌شد، به وسیله [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] برای [[شیعیان]] صادر می‌گشت. می‌توان چنین گفت: [[توقیعات]] در عین صحت صدور و متن، به خط‍‌ [[امام]] نبوده است، بلکه [[امام حسن عسکری]] {{ع}} کاتب مخصوصی داشته که تا زمان [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] زنده و متصدی [[نوشتن]] [[توقیعات]] بوده است. به هرحال ممکن است برخی [[توقیعات]] با خط‍‌ [[مبارک]] خود [[امام]] صادر شده باشد و برخی دیگر با [[املای امام]] و کتابت دیگری صادر شده باشد و این هیچ خللی از اینکه [[توقیعات]] از طرف [[حضرت بقیة الله]] است، وارد نمی‌سازد<ref>ر.ک: طاهری، ~~حبیب‌الله،~~ سیمای ~~آفتاب،~~ ص ۲۴۵.</ref>.		در مقابل قراینی است که [[توقیعات]] به خط‍‌ خود [[امام]] نبوده است، مثلا: ابونصر [[هبة الله]] [[روایت]] کرده [[توقیعات]] [[صاحب الامر]] به همان خطی که در زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} صادر می‌شد، به وسیله [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] برای [[شیعیان]] صادر می‌گشت. می‌توان چنین گفت: [[توقیعات]] در عین صحت صدور و متن، به خط‍‌ [[امام]] نبوده است، بلکه [[امام حسن عسکری]] {{ع}} کاتب مخصوصی داشته که تا زمان [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] زنده و متصدی [[نوشتن]] [[توقیعات]] بوده است. به هرحال ممکن است برخی [[توقیعات]] با خط‍‌ [[مبارک]] خود [[امام]] صادر شده باشد و برخی دیگر با [[املای امام]] و کتابت دیگری صادر شده باشد و این هیچ خللی از اینکه [[توقیعات]] از طرف [[حضرت بقیة الله]] است، وارد نمی‌سازد<ref>ر.ک: [[حبیب‌الله طاهری\|طاهری، حبیب‌الله]]، [[سیمای آفتاب (کتاب)\|سیمای آفتاب]]، ص ۲۴۵.</ref>.

	بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]		# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
			# [[پرونده:Dadghostar.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)\|'''دادگستر جهان''']]
			# [[پرونده:000046.jpg\|22px]] [[حبیب‌الله طاهری\|طاهری، حبیب‌الله]]، [[سیمای آفتاب (کتاب)\|'''سیمای آفتاب''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۶

2023-02-20T09:46:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۶
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	درباره چگونگی صادر شدن [[توقیعات]] از سوی [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏، [[آگاهی]] روشنی در دست نیست؛ اما بدون [[شک]]، بسیاری از این [[توقیعات]]، به گونه‌‏ای غیر متعارف صادر شده است؛ به گونه‏‌ای که می‌‏توان گفت: صدور آنها به نحو عادی و از شخص معمولی صورت نگرفته است. برای نمونه، می‌‏توان به حکایتی در این‏‌باره اشاره کرد: [[محمد بن فضل موصلی]]، یکی از [[شیعیان]] بود که [[نیابت]] [[حسین بن روح]] را قبول نداشت. روزی هنگام بحث با یکی از دوستانش [[حسن بن علی]] وجنا و بنا به پیشنهاد او، درصدد آزمودن [[نایب امام]] برآمدند. آنان بر مطلبی محرمانه توافق کردند. [[حسن بن علی]] وجنا کاغذی از دفتر موصلی جدا کرد و قلمی تراشید. سپس با قلم بدون مرکب، مطالبی را بر آن نوشت و آن کاغذ سفید را مهر کرد و به وسیله خدمتکار نزد [[حسین بن روح]] فرستاد. ظهر همان روز در حالی که محمد بن فضل مشغول [[غذا خوردن]] بود، پاسخ‏نامه آمد که دقیقاً در همان برگه فرستاده شده، [[پاسخ‏ها]] با مرکب نوشته شده بود. [[محمد]] بن [[فضل]]، در حالی که سخت تحت تأثیر قرار گرفته بود، همراه [[حسن]] بن وجنا به محضر [[حسین بن روح]] وارد شد و از وی به سبب [[گمان]] نادرست خود عذرخواهی کرد<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۳۱۵، ح ۲۶۴.</ref>.		درباره چگونگی صادر شدن [[توقیعات]] از سوی [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏، [[آگاهی]] روشنی در دست نیست؛ اما بدون [[شک]]، بسیاری از این [[توقیعات]]، به گونه‌‏ای غیر متعارف صادر شده است؛ به گونه‏‌ای که می‌‏توان گفت: صدور آنها به نحو عادی و از شخص معمولی صورت نگرفته است. برای نمونه، می‌‏توان به حکایتی در این‏‌باره اشاره کرد: [[محمد بن فضل موصلی]]، یکی از [[شیعیان]] بود که [[نیابت]] [[حسین بن روح]] را قبول نداشت. روزی هنگام بحث با یکی از دوستانش [[حسن بن علی]] وجنا و بنا به پیشنهاد او، درصدد آزمودن [[نایب امام]] برآمدند. آنان بر مطلبی محرمانه توافق کردند. [[حسن بن علی]] وجنا کاغذی از دفتر موصلی جدا کرد و قلمی تراشید. سپس با قلم بدون مرکب، مطالبی را بر آن نوشت و آن کاغذ سفید را مهر کرد و به وسیله خدمتکار نزد [[حسین بن روح]] فرستاد. ظهر همان روز در حالی که محمد بن فضل مشغول [[غذا خوردن]] بود، پاسخ‏نامه آمد که دقیقاً در همان برگه فرستاده شده، [[پاسخ‏ها]] با مرکب نوشته شده بود. [[محمد]] بن [[فضل]]، در حالی که سخت تحت تأثیر قرار گرفته بود، همراه [[حسن]] بن وجنا به محضر [[حسین بن روح]] وارد شد و از وی به سبب [[گمان]] نادرست خود عذرخواهی کرد<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۳۱۵، ح ۲۶۴.</ref>.

	روش [[نواب]] [[امام]] {{ع}} در [[روزگار غیبت]] صغری چنین بوده است که سؤال‌ها و درخواست‏‌های مراجعه‏‌کنندگان را در یک برگه به نوبت می‌نوشته و به [[حضرت مهدی]] {{ع}} تقدیم می‌کرده‌اند. [[امام]] {{ع}} به پاره‌ای از سؤال‌ها را با قلم خود به صورت کتبی پاسخ می‌داده و گاهی نیز پاسخ [[پرسش‏ها]] به صورت شفاهی، به نائبان خاص گفته شده و آنان، آن را می‏‌نگاشتند یا به صورت حضوری به پرسش‌‏کننده پاسخ می‏‌دادند. گاه [[امام]] {{ع}} بنابر مصالحی، به برخی سؤال‌ها پاسخ نمی‌گفته است؛ چنان که در روایتی آمده است، کسی از امام {{ع}} خواست تا از [[خداوند]] [[فرزند]] پسری برایش بخواهد. [[امام]] به [[علم الهی]] می‌دانست [[فرزند]] پسر نصیب او نمی‌شود و از این رو، به درخواست وی پاسخی نداد. برخی از [[توقیعات]] نیز بدون اینکه در پاسخ به پرسشی باشد، صادر شده است<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۰-۲۱۱؛ [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ ـ ۱۴۸؛ حیدرزاده، ~~عباس،~~ فرهنگنامه ~~آخرالزمان،~~ ص۱۸۳</ref>.		روش [[نواب]] [[امام]] {{ع}} در [[روزگار غیبت]] صغری چنین بوده است که سؤال‌ها و درخواست‏‌های مراجعه‏‌کنندگان را در یک برگه به نوبت می‌نوشته و به [[حضرت مهدی]] {{ع}} تقدیم می‌کرده‌اند. [[امام]] {{ع}} به پاره‌ای از سؤال‌ها را با قلم خود به صورت کتبی پاسخ می‌داده و گاهی نیز پاسخ [[پرسش‏ها]] به صورت شفاهی، به نائبان خاص گفته شده و آنان، آن را می‏‌نگاشتند یا به صورت حضوری به پرسش‌‏کننده پاسخ می‏‌دادند. گاه [[امام]] {{ع}} بنابر مصالحی، به برخی سؤال‌ها پاسخ نمی‌گفته است؛ چنان که در روایتی آمده است، کسی از امام {{ع}} خواست تا از [[خداوند]] [[فرزند]] پسری برایش بخواهد. [[امام]] به [[علم الهی]] می‌دانست [[فرزند]] پسر نصیب او نمی‌شود و از این رو، به درخواست وی پاسخی نداد. برخی از [[توقیعات]] نیز بدون اینکه در پاسخ به پرسشی باشد، صادر شده است<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۰-۲۱۱؛ [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ ـ ۱۴۸؛ [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۱۸۳</ref>.

	== محتوای [[توقیعات]] ==		== محتوای [[توقیعات]] ==

Bahmani: /* محتوای توقیعات */

2023-02-20T09:45:21Z

محتوای توقیعات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== محتوای [[توقیعات]] ==		== محتوای [[توقیعات]] ==
	[[توقیعات امام زمان]] {{ع}} موضوعات گوناگونی را در بردارند: [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]]، [[سیاسی]]، [[فقهی]] و.... [[امام]] {{ع}} در [[توقیعات]] [[مبارک]] خویش، [[وظایف]] گوناگون [[شیعیان]] را در عصر غیبت‌ کبری به تصویر کشیده است. در یکی از مهم‌ترین [[توقیعات]] درباره [[رهبری]] [[شیعیان]] [[هنگام غیبت]] کبری آمده است: "در حوادثی که پیش روی شما است، به [[راویان حدیث]] ما [[رجوع]] کنید. آنان [[حجت]] من بر شمایند و من [[حجت]] خدایم"<ref>{{متن حدیث\|وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِیهَا إِلَی رُوَاةِ حَدِیثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِی عَلَیْکُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَیْهِم‏}}؛ الاحتجاج‌، ج ۲- ۱، ص۴۷۰. </ref>. این [[توقیع شریف]]، از مستندات مهم [[فقه]] [[شیعی]] درباره [[وجوب]] [[رجوع]] به [[فقهای شیعه]] در [[احکام دینی]] [[~~هنگام~~ غیبت]] ~~کبری~~ است. برخی [[ادعیه]] و [[زیارات]] نیز در [[توقیعات]] آمده‌اند؛ از جمله چگونگی [[زیارت]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} و [[دعا]] برای [[عصر غیبت]]. از این [[زیارات]] است: [[زیارت آل یاسین]] و دعای [[عصر غیبت]]<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۲.</ref>.		[[توقیعات امام زمان]] {{ع}} موضوعات گوناگونی را در بردارند: [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]]، [[سیاسی]]، [[فقهی]] و.... [[امام]] {{ع}} در [[توقیعات]] [[مبارک]] خویش، [[وظایف]] گوناگون [[شیعیان]] را در عصر غیبت‌ کبری به تصویر کشیده است. در یکی از مهم‌ترین [[توقیعات]] درباره [[رهبری]] [[شیعیان]] [[هنگام غیبت]] کبری آمده است: "در حوادثی که پیش روی شما است، به [[راویان حدیث]] ما [[رجوع]] کنید. آنان [[حجت]] من بر شمایند و من [[حجت]] خدایم"<ref>{{متن حدیث\|وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِیهَا إِلَی رُوَاةِ حَدِیثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِی عَلَیْکُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَیْهِم‏}}؛ الاحتجاج‌، ج ۲- ۱، ص۴۷۰. </ref>. این [[توقیع شریف]]، از مستندات مهم [[فقه]] [[شیعی]] درباره [[وجوب]] [[رجوع]] به [[فقهای شیعه]] در احکام دینی هنگام [[غیبت کبری]] است. برخی [[ادعیه]] و [[زیارات]] نیز در [[توقیعات]] آمده‌اند؛ از جمله چگونگی [[زیارت]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} و [[دعا]] برای [[عصر غیبت]]. از این [[زیارات]] است: [[زیارت آل یاسین]] و دعای [[عصر غیبت]]<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۲.</ref>.

	در متن [[توقیعات]] نیز موارد فراوانی از [[کرامت]] به چشم می‏‌خورد که بیشتر به صورت آگاهی‌‏بخشی غیبی، از [[حوادث آینده]]، اتفاقات پنهانی، شفای بیماران و مانند آن است. یک نمونه از این [[توقیعات]]، زمانی صادر شد که درباره [[وکلا]] و [[نمایندگان]] حضرت، نزد [[خلیفه]] وقت، [[بدگویی]] شده بود. [[خلیفه]]، برای شناسایی و دستگیری آنان، [[دستور]] داد افراد ناشناسی را همراه [[پول]] نزد [[وکلا]] به [[جاسوسی]] بفرستند. اگر کسی از آنها چیزی پذیرفت، او را دستگیر کنند. [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ در توقیعی خطاب به همه وکیل‌‏ها، دستوری فرمود از هیچ کس و تحت هیچ شرایطی چیزی نپذیرند و خود را بی‌‏اطلاع نشان دهند<ref>کافی، ج ۱، ص ۵۲۵، ح ۳۰.</ref>. در ماجرای دیگری [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏، با صدور توقیعی، [[شیعیان]] را از [[زیارت کربلا]] و [[کاظمین]] بر حذر داشت. پس از چند ماه، دانسته شد [[خلیفه]] در آن موقع، [[دستور]] داده بود هرکس به [[زیارت]] رود، در کمینش‏ باشند و او را دستگیر کنند<ref>کافی، ج ۱، ص ۵۲۵، ح ۳۱.</ref>.		در متن [[توقیعات]] نیز موارد فراوانی از [[کرامت]] به چشم می‏‌خورد که بیشتر به صورت آگاهی‌‏بخشی غیبی، از [[حوادث آینده]]، اتفاقات پنهانی، شفای بیماران و مانند آن است. یک نمونه از این [[توقیعات]]، زمانی صادر شد که درباره [[وکلا]] و [[نمایندگان]] حضرت، نزد [[خلیفه]] وقت، [[بدگویی]] شده بود. [[خلیفه]]، برای شناسایی و دستگیری آنان، [[دستور]] داد افراد ناشناسی را همراه [[پول]] نزد [[وکلا]] به [[جاسوسی]] بفرستند. اگر کسی از آنها چیزی پذیرفت، او را دستگیر کنند. [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ در توقیعی خطاب به همه وکیل‌‏ها، دستوری فرمود از هیچ کس و تحت هیچ شرایطی چیزی نپذیرند و خود را بی‌‏اطلاع نشان دهند<ref>کافی، ج ۱، ص ۵۲۵، ح ۳۰.</ref>. در ماجرای دیگری [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏، با صدور توقیعی، [[شیعیان]] را از [[زیارت کربلا]] و [[کاظمین]] بر حذر داشت. پس از چند ماه، دانسته شد [[خلیفه]] در آن موقع، [[دستور]] داده بود هرکس به [[زیارت]] رود، در کمینش‏ باشند و او را دستگیر کنند<ref>کافی، ج ۱، ص ۵۲۵، ح ۳۱.</ref>.

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۴

2023-02-20T09:44:24Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۸

2023-02-20T09:38:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = توقیع امام مهدی		\| موضوع مرتبط = توقیع امام مهدی
	\| عنوان مدخل = [[توقیع امام مهدی]]		\| عنوان مدخل = توقیع امام مهدی
	\| مداخل مرتبط = [[توقیع امام مهدی در قرآن]] - [[توقیع امام مهدی در حدیث]] - [[توقیع امام مهدی در نهج البلاغه]] - [[توقیع امام مهدی در معارف دعا و زیارات]] - [[توقیع امام مهدی در کلام اسلامی]] - [[توقیع امام مهدی در معارف مهدوی]]		\| مداخل مرتبط = [[توقیع امام مهدی در کلام اسلامی]] - [[توقیع امام مهدی در معارف مهدوی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~توقیع~~ امام مهدی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امام مهدی (پرسش)
	}}		}}

	==~~= معنای [[توقیع]] =~~==		== معناشناسی ==
	* [[توقیع]] در لغت، به معنای [[نامه]] را نشان کردن و [[نوشتن]] عبارتی در ذیل [[نامه]] و نوشته است؛ همچنین به پاسخ‏‌های نوشته شدۀ بزرگان و دولت‌مردان به [[پرسش‏ها]] و ~~درخواست‏های~~ نوشتاری که از ایشان شده نیز گفته می‏‌شود<ref>ر. ک: تاج العروس‌، ج ۵، ص۵۴۹؛ دهخدا، علی اکبر، لغت‏نامه، ج ۵، ص ۷۱۴۵؛ فرهنگ معین، ج ۱، ص ۱۱۶۹.</ref>.<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ ـ ۱۴۸؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۰.</ref>		[[توقیع]] در لغت، به معنای [[نامه]] را نشان کردن و [[نوشتن]] عبارتی در ذیل [[نامه]] و نوشته است؛ همچنین به پاسخ‏‌های نوشته شدۀ بزرگان و دولت‌مردان به [[پرسش‏ها]] و درخواست‏‌های نوشتاری که از ایشان شده نیز گفته می‏‌شود<ref>ر.ک: تاج العروس‌، ج ۵، ص۵۴۹؛ دهخدا، علی اکبر، لغت‏نامه، ج ۵، ص ۷۱۴۵؛ فرهنگ معین، ج ۱، ص ۱۱۶۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ ـ ۱۴۸؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۰.</ref>
	* از بررسی نوشته‏‌های [[تاریخی]] به دست می‏‌آید، از زمان‏‌های دور بین [[حاکمان]] و [[فرمانروایان]]، [[توقیع‌‏نویسی]] رواج داشته و موارد فراوانی از [[توقیعات]] آنها در متن‌‏های [[تاریخی]] ثبت و ضبط شده است. افزون بر موارد پیشین، در [[منابع روایی]]، [[فقهی]] و [[تاریخی]] [[شیعه]] نیز سخن از [[توقیع]] به چشم می‌‏خورد. [[توقیع]] در این کتاب‌‏ها به طور عمده، به قسمتی از نوشته‏‌های [[پیشوایان دینی]] {{ع}} اطلاق شده است که برای [[پیروان]] خود نوشته‌‏اند. امروزه به سبب کاربرد بیشتر [[توقیعات]] در منابع [[مهدویت]]، هنگامی که سخن از "[[توقیع]]" به میان می‌‏آید، [[ذهن]] به [[توقیعات]] واپسین [[پیشوای معصوم]]، [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ منصرف می‏‌شود؛ اما از [[امامان]] دیگر {{ع}} نیز نوشته‏‌هایی با عنوان [[توقیع]] صادر شده است<ref>الکافی، ج ۱، ص ۱۴۵، ح ۴؛ کشف الغمة، ج ۳، ص ۳۶.</ref>.
			از بررسی نوشته‏‌های [[تاریخی]] به دست می‏‌آید، از زمان‏‌های دور بین [[حاکمان]] و [[فرمانروایان]]، [[توقیع‌‏نویسی]] رواج داشته و موارد فراوانی از [[توقیعات]] آنها در متن‌‏های [[تاریخی]] ثبت و ضبط شده است. افزون بر موارد پیشین، در [[منابع روایی]]، [[فقهی]] و [[تاریخی]] [[شیعه]] نیز سخن از [[توقیع]] به چشم می‌‏خورد. [[توقیع]] در این کتاب‌‏ها به طور عمده، به قسمتی از نوشته‏‌های [[پیشوایان دینی]] {{ع}} اطلاق شده است که برای [[پیروان]] خود نوشته‌‏اند. امروزه به سبب کاربرد بیشتر [[توقیعات]] در منابع [[مهدویت]]، هنگامی که سخن از "[[توقیع]]" به میان می‌‏آید، [[ذهن]] به [[توقیعات]] واپسین [[پیشوای معصوم]]، [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ منصرف می‏‌شود؛ اما از [[امامان]] دیگر {{ع}} نیز نوشته‏‌هایی با عنوان [[توقیع]] صادر شده است<ref>الکافی، ج ۱، ص ۱۴۵، ح ۴؛ کشف الغمة، ج ۳، ص ۳۶.</ref>.
	=== چگونگی صدور توقیعات‏===		=== چگونگی صدور توقیعات‏===
	* درباره چگونگی صادر شدن [[توقیعات]] از سوی [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏، [[آگاهی]] روشنی در دست نیست؛ اما بدون [[شک]]، بسیاری از این [[توقیعات]]، به گونه‌‏ای غیر متعارف صادر شده است؛ به گونه‏‌ای که می‌‏توان گفت: صدور آنها به نحو عادی و از شخص معمولی صورت نگرفته است. برای نمونه، می‌‏توان به حکایتی در این‏‌باره اشاره کرد: [[محمد بن فضل موصلی]]، یکی از [[شیعیان]] بود که [[نیابت]] [[حسین بن روح]] را قبول نداشت. روزی هنگام بحث با یکی از دوستانش [[حسن بن علی]] وجنا و بنا به پیشنهاد او، درصدد آزمودن [[نایب امام]] برآمدند. آنان بر مطلبی محرمانه توافق کردند. [[حسن بن علی]] وجنا کاغذی از دفتر موصلی جدا کرد و قلمی تراشید. سپس با قلم بدون مرکب، مطالبی را بر آن نوشت و آن کاغذ سفید را مهر کرد و به وسیله خدمتکار نزد [[حسین بن روح]] فرستاد. ظهر همان روز در حالی که [[محمد]] بن [[فضل]] مشغول [[غذا خوردن]] بود، پاسخ‏نامه آمد که دقیقاً در همان برگه فرستاده شده، [[پاسخ‏ها]] با مرکب نوشته شده بود. [[محمد]] بن [[فضل]]، در حالی که سخت تحت تأثیر قرار گرفته بود، همراه [[حسن]] بن وجنا به محضر [[حسین بن روح]] وارد شد و از وی به سبب [[گمان]] نادرست خود عذرخواهی کرد<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۳۱۵، ح ۲۶۴.</ref>.		* درباره چگونگی صادر شدن [[توقیعات]] از سوی [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏، [[آگاهی]] روشنی در دست نیست؛ اما بدون [[شک]]، بسیاری از این [[توقیعات]]، به گونه‌‏ای غیر متعارف صادر شده است؛ به گونه‏‌ای که می‌‏توان گفت: صدور آنها به نحو عادی و از شخص معمولی صورت نگرفته است. برای نمونه، می‌‏توان به حکایتی در این‏‌باره اشاره کرد: [[محمد بن فضل موصلی]]، یکی از [[شیعیان]] بود که [[نیابت]] [[حسین بن روح]] را قبول نداشت. روزی هنگام بحث با یکی از دوستانش [[حسن بن علی]] وجنا و بنا به پیشنهاد او، درصدد آزمودن [[نایب امام]] برآمدند. آنان بر مطلبی محرمانه توافق کردند. [[حسن بن علی]] وجنا کاغذی از دفتر موصلی جدا کرد و قلمی تراشید. سپس با قلم بدون مرکب، مطالبی را بر آن نوشت و آن کاغذ سفید را مهر کرد و به وسیله خدمتکار نزد [[حسین بن روح]] فرستاد. ظهر همان روز در حالی که [[محمد]] بن [[فضل]] مشغول [[غذا خوردن]] بود، پاسخ‏نامه آمد که دقیقاً در همان برگه فرستاده شده، [[پاسخ‏ها]] با مرکب نوشته شده بود. [[محمد]] بن [[فضل]]، در حالی که سخت تحت تأثیر قرار گرفته بود، همراه [[حسن]] بن وجنا به محضر [[حسین بن روح]] وارد شد و از وی به سبب [[گمان]] نادرست خود عذرخواهی کرد<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۳۱۵، ح ۲۶۴.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - '|22px]] 22px پژوهشکده تحقیقات اسلامی، [[فرهنگ شیعه'

2022-12-29T09:37:22Z

جایگزینی متن - '|22px]] 22px پژوهشکده تحقیقات اسلامی، [[فرهنگ شیعه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]		# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]
	# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]		# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'خآدمی' به 'خادمی'

2022-09-29T08:47:02Z

جایگزینی متن - 'خآدمی' به 'خادمی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	* بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن [[حضرت]] به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		* بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن [[حضرت]] به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
	* [[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد.<ref>ر. ک: گروهی از نویسندگان، [[چشم به راه مهدی (کتاب)\|چشم به راه مهدی]]، ص ۹۸؛ ر. ک: [[نجم الدین طبسی\|طبسی، نجم الدین]]، سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، ش ۱۸، ص ۱۵۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		* [[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد.<ref>ر. ک: گروهی از نویسندگان، [[چشم به راه مهدی (کتاب)\|چشم به راه مهدی]]، ص ۹۸؛ ر. ک: [[نجم الدین طبسی\|طبسی، نجم الدین]]، سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، ش ۱۸، ص ۱۵۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
	* برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم [[آیت اللّه]] [[سید]] [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم [[شیخ]] [[محمد]] کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و [[سخنان حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر. ک: محمد ~~خآدمی~~ شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		* برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم [[آیت اللّه]] [[سید]] [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم [[شیخ]] [[محمد]] کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و [[سخنان حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر. ک: محمد خادمی شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
	* برای اهل اطلاع، روشن است برخی نوشته‌‏هایی که این روزها به عنوان دست‏‌نوشته آن [[حضرت]] ارائه می‏‌شود، هیچ پایه و اساسی ندارد. و این احتمال دور نمی‌‏نماید که ممکن است این [[کارها]]، از طرف [[دشمنان]] و برای مخدوش ساختن چهره تابناک شیعه انجام شده باشد<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ - ۱۴۸.</ref>.		* برای اهل اطلاع، روشن است برخی نوشته‌‏هایی که این روزها به عنوان دست‏‌نوشته آن [[حضرت]] ارائه می‏‌شود، هیچ پایه و اساسی ندارد. و این احتمال دور نمی‌‏نماید که ممکن است این [[کارها]]، از طرف [[دشمنان]] و برای مخدوش ساختن چهره تابناک شیعه انجام شده باشد<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ - ۱۴۸.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:42:42Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.

	[[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد<ref>ر.ک: گروهی از نویسندگان، [[چشم به راه مهدی (کتاب)\|چشم به راه مهدی]]، ص ۹۸؛ [[نجم الدین طبسی\|طبسی، نجم الدین]]، سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، ش ۱۸، ص ۱۵۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		[[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.

	برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم آیت اللّه سید [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم شیخ محمد کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و سخنان [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر.ک: محمد خادمی شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم آیت اللّه سید [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم شیخ محمد کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و سخنان [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر.ک: محمد خادمی شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	عبارت‌‏های یاد شده بیانگر این است که بزرگان از [[محدثین]]، [[اطمینان]] داشته‏‌اند همه [[توقیعات]] یا بیشتر آنها، به خط خود حضرت نگاشته شده است. این [[توقیعات]]، به وسیله [[نواب خاص]] در [[دوران غیبت صغری]]، برای افراد صادر می‌‏شد و ارتباط نوشتاری با حضرت، فقط از راه آنان امکان‏‌پذیر بود؛ به صورتی که حتی وکیل‌‏های آن حضرت، نامه‏‌های خود و دیگران را نزد [[نایب امام]] می‌‏فرستادند و از ایشان پاسخ دریافت می‌‏کردند. به‏ طور اساسی، [[فلسفه]] [[نیابت خاص]] نیز همین است؛ وگرنه چنانچه هرکس می‏‌توانست به [[شرف]] گرفتن [[توقیع]] نایل آید، دیگر نیازی به [[نایب خاص]] نبود<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)\|دادگستر جهان،]]، ص ۱۳۴.</ref>.		عبارت‌‏های یاد شده بیانگر این است که بزرگان از [[محدثین]]، [[اطمینان]] داشته‏‌اند همه [[توقیعات]] یا بیشتر آنها، به خط خود حضرت نگاشته شده است. این [[توقیعات]]، به وسیله [[نواب خاص]] در [[دوران غیبت صغری]]، برای افراد صادر می‌‏شد و ارتباط نوشتاری با حضرت، فقط از راه آنان امکان‏‌پذیر بود؛ به صورتی که حتی وکیل‌‏های آن حضرت، نامه‏‌های خود و دیگران را نزد [[نایب امام]] می‌‏فرستادند و از ایشان پاسخ دریافت می‌‏کردند. به‏ طور اساسی، [[فلسفه]] [[نیابت خاص]] نیز همین است؛ وگرنه چنانچه هرکس می‏‌توانست به [[شرف]] گرفتن [[توقیع]] نایل آید، دیگر نیازی به [[نایب خاص]] نبود<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)\|دادگستر جهان،]]، ص ۱۳۴.</ref>.

	در مقابل قراینی است که [[توقیعات]] به خط‍‌ خود [[امام]] نبوده است، مثلا: ابونصر [[هبة الله]] [[روایت]] کرده [[توقیعات]] [[صاحب الامر]] به همان خطی که در زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} صادر می‌شد، به وسیله [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] برای [[شیعیان]] صادر می‌گشت. می‌توان چنین گفت: [[توقیعات]] در عین صحت صدور و متن، به خط‍‌ [[امام]] نبوده است، بلکه [[امام حسن عسکری]] {{ع}} کاتب مخصوصی داشته که تا زمان [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] زنده و متصدی [[نوشتن]] [[توقیعات]] بوده است. به هرحال ممکن است برخی [[توقیعات]] با خط‍‌ [[مبارک]] خود [[امام]] صادر شده باشد و برخی دیگر با [[املای امام]] و کتابت دیگری صادر شده باشد و این هیچ خللی از اینکه [[توقیعات]] از طرف [[حضرت بقیة الله]] است، وارد نمی‌سازد<ref>ر.ک: طاهری، ~~حبیب‌الله،~~ سیمای ~~آفتاب،~~ ص ۲۴۵.</ref>.		در مقابل قراینی است که [[توقیعات]] به خط‍‌ خود [[امام]] نبوده است، مثلا: ابونصر [[هبة الله]] [[روایت]] کرده [[توقیعات]] [[صاحب الامر]] به همان خطی که در زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} صادر می‌شد، به وسیله [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] برای [[شیعیان]] صادر می‌گشت. می‌توان چنین گفت: [[توقیعات]] در عین صحت صدور و متن، به خط‍‌ [[امام]] نبوده است، بلکه [[امام حسن عسکری]] {{ع}} کاتب مخصوصی داشته که تا زمان [[عثمان بن سعید]] و [[محمد بن عثمان]] زنده و متصدی [[نوشتن]] [[توقیعات]] بوده است. به هرحال ممکن است برخی [[توقیعات]] با خط‍‌ [[مبارک]] خود [[امام]] صادر شده باشد و برخی دیگر با [[املای امام]] و کتابت دیگری صادر شده باشد و این هیچ خللی از اینکه [[توقیعات]] از طرف [[حضرت بقیة الله]] است، وارد نمی‌سازد<ref>ر.ک: [[حبیب‌الله طاهری\|طاهری، حبیب‌الله]]، [[سیمای آفتاب (کتاب)\|سیمای آفتاب]]، ص ۲۴۵.</ref>.

	بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن حضرت به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]		# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
			# [[پرونده:Dadghostar.jpg\|22px]] [[ابراهیم امینی\|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)\|'''دادگستر جهان''']]
			# [[پرونده:000046.jpg\|22px]] [[حبیب‌الله طاهری\|طاهری، حبیب‌الله]]، [[سیمای آفتاب (کتاب)\|'''سیمای آفتاب''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	* بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن [[حضرت]] به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		* بیش‌تر [[علمای شیعه]] بر قائلند [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} منحصر به عصر [[غیبت صغری]] و [[نایبان خاص]] است. با این حال، برخی نیز معتقدند [[امام]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] نیز نامه‌هایی به بزرگان [[شیعه]] نوشته است. ابو [[منصور]] [[طبرسی]] دو [[نامه]] از آن [[حضرت]] به [[شیخ مفید]] را برای نخستین بار، بدون [[سند]]، افزون بر یک صد سال پس از درگذشت [[شیخ مفید]]، در [[کتاب]] [[الاحتجاج]] [[نقل]] کرده است. آن‏گاه [[شاگرد]] وی، ابن [[شهر]] [[آشوب]] به آن اشاره کرده و ابن بطریق [[شاگرد]] ابن شهرآشوب آن‏ها را مطرح کرده است. در آن کتاب گفته شده: این نامه‌‏ها به وسیله شخص مورد اعتمادی به [[شیخ مفید]] می‌‏رسید؛ ولی نام آن شخص در [[روایت]] [[ذکر]] نشده است. برخی محققان این [[نامه‌ها]] را در شمار [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} آورده‌اند<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
	* [[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد.<ref>ر. ک: گروهی از نویسندگان، [[چشم به راه مهدی (کتاب)\|چشم به راه مهدی]]، ص ۹۸؛ ر. ک: [[نجم الدین طبسی\|طبسی، نجم الدین]]، سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، ش ۱۸، ص ۱۵۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		* [[علامه]] بحرالعلوم در کتاب رجالی خود و [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] در معجم [[رجال]] الحدیث‌ در صحت این [[توقیعات]] [[تردید]] کرده‌اند؛ زیرا آنها را برای نخستین بار مرحوم [[طبرسی]] پس از [[گذشت]] صد سال از [[وفات]] [[شیخ مفید]] [[نقل]] کرده و پس از او نیز شاگردش ابن شهرآشوب از آنها یاد کرده است؛ اما [[شاگردان]] [[شیخ مفید]] مانند [[سید مرتضی]]، [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] با اینکه تألیفات فراوانی داشته‌اند و بیشتر شرح حال‌‏نویس بوده‌‏اند، هرگز به این [[توقیعات]] اشاره نکرده‌‏اند؛ در حالی که اگر چنین سخنانی به [[شیخ مفید]] رسیده بود، با توجه به اهمیت شایان آن، به طور حتم، [[شاگردان]] او، [[نقل]] می‌‏کردند. افزون بر آن، خود [[شیخ مفید]] نیز در آثار فراوان خود، هیچ اشاره‌‏ای به این نامه‌‏ها نکرده است. ناگفته نماند پیش‌‏بینی این [[توقیعات]] از [[حوادث آینده]] [[دلیل]] بر [[درستی]] آن نخواهد بود؛ زیرا آنچه به دست ما رسیده است پس از حوادث بوده که امکان [[جعل]] آنها وجود دارد.<ref>ر. ک: گروهی از نویسندگان، [[چشم به راه مهدی (کتاب)\|چشم به راه مهدی]]، ص ۹۸؛ ر. ک: [[نجم الدین طبسی\|طبسی، نجم الدین]]، سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، ش ۱۸، ص ۱۵۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
	* برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم [[آیت اللّه]] [[سید]] [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم [[شیخ]] [[محمد]] کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و [[سخنان حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر. ک: محمد ~~خآدمی~~ شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.		* برخی نویسندگان، پیامی را که برای مرحوم [[آیت اللّه]] [[سید]] [[ابو الحسن اصفهانی]] به وسیله مرحوم [[شیخ]] [[محمد]] کوفی شوشتری [[نقل]] شده است، در شمار [[توقیعات]] و [[سخنان حضرت مهدی]] {{ع}}‏ ذکر کرده‌‏اند. در این [[نامه]] چنین آمده است: خودت را در [[اختیار]] مردم‏ بگذار و محل نشستن خویش را در محل در ورود [[خانه]] قرار بده تا [[مردم]] سریع‏‌تر بتوانند با تو ارتباط پیدا کنند و نیازهای [[مردم]] را برآور؛ ما تو را [[یاری]] می‏‌کنیم<ref>ر. ک: محمد خادمی شیرازی، مجموعه فرمایشات حضرت بقیة اللّه عجّل اللّه فرجه الشریف، ص ۱۷۰؛ چشم به راه مهدی‌، ۹۸؛ فرهنگ نامه مهدویت‌، ۱۰۴ و ۱۰۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۱۱.</ref>.
	* برای اهل اطلاع، روشن است برخی نوشته‌‏هایی که این روزها به عنوان دست‏‌نوشته آن [[حضرت]] ارائه می‏‌شود، هیچ پایه و اساسی ندارد. و این احتمال دور نمی‌‏نماید که ممکن است این [[کارها]]، از طرف [[دشمنان]] و برای مخدوش ساختن چهره تابناک شیعه انجام شده باشد<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ - ۱۴۸.</ref>.		* برای اهل اطلاع، روشن است برخی نوشته‌‏هایی که این روزها به عنوان دست‏‌نوشته آن [[حضرت]] ارائه می‏‌شود، هیچ پایه و اساسی ندارد. و این احتمال دور نمی‌‏نماید که ممکن است این [[کارها]]، از طرف [[دشمنان]] و برای مخدوش ساختن چهره تابناک شیعه انجام شده باشد<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ - ۱۴۸.</ref>.