توکل در معارف دعا و زیارات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* دعای پیامبر {{صل}} درباره توکّل */

2026-05-21T06:05:49Z

دعای پیامبر {{صل}} درباره توکّل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۹:		خط ۹:
	# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! من از تو می‌خواهم که مرا [[مؤمن]] به خود قرار دهی و مرا با [[یقین]] به خود، زنده بداری و [[تسلیم]] خودت قرار دهی و نیز مطمئن به خودت و [[امیدوار]] به تو و [[توکّل]] کننده بر تو و [[توسّل]] کننده به تو<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي بِكَ مُؤْمِناً وَ أَحْيِنِي لَكَ مُوقِناً وَ اجْعَلْنِي لَكَ مُسْلِماً وَ بِكَ وَاثِقاً وَ لَكَ رَاجِياً وَ عَلَيْكَ مُتَوَكِّلًا وَ إِلَيْكَ مُتَوَسِّلًا}}؛ البلد الأمین، ص۴۲۳؛ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۲۶۹، ح۱.</ref>.		# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! من از تو می‌خواهم که مرا [[مؤمن]] به خود قرار دهی و مرا با [[یقین]] به خود، زنده بداری و [[تسلیم]] خودت قرار دهی و نیز مطمئن به خودت و [[امیدوار]] به تو و [[توکّل]] کننده بر تو و [[توسّل]] کننده به تو<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي بِكَ مُؤْمِناً وَ أَحْيِنِي لَكَ مُوقِناً وَ اجْعَلْنِي لَكَ مُسْلِماً وَ بِكَ وَاثِقاً وَ لَكَ رَاجِياً وَ عَلَيْكَ مُتَوَكِّلًا وَ إِلَيْكَ مُتَوَسِّلًا}}؛ البلد الأمین، ص۴۲۳؛ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۲۶۹، ح۱.</ref>.
	# به [[نقل]] از [[اُمّ سلمه]]: [[پیامبر]] {{صل}} هر گاه از اتاقش خارج می‌شد، می‌گفت: "به [[نام خدا]]. بر [[خدا]] [[توکّل]] کردم"<ref>{{عربی\|عن ام سلمه: إنَّ النَّبِیَّ {{صل}}: إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ}}؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۴۹۰، ح۳۴۲۷؛ السنن الکبری للنسائی، ج۶، ص۲۶، ح۹۹۱۵؛ مسند ابن حنبل، ج۱۰، ص۲۰۱، ح۲۶۶۷۸؛ کنزالعمّال، ج۷، ص۱۴۳، ح۱۸۴۱۸.</ref>.		# به [[نقل]] از [[اُمّ سلمه]]: [[پیامبر]] {{صل}} هر گاه از اتاقش خارج می‌شد، می‌گفت: "به [[نام خدا]]. بر [[خدا]] [[توکّل]] کردم"<ref>{{عربی\|عن ام سلمه: إنَّ النَّبِیَّ {{صل}}: إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ}}؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۴۹۰، ح۳۴۲۷؛ السنن الکبری للنسائی، ج۶، ص۲۶، ح۹۹۱۵؛ مسند ابن حنبل، ج۱۰، ص۲۰۱، ح۲۶۶۷۸؛ کنزالعمّال، ج۷، ص۱۴۳، ح۱۸۴۱۸.</ref>.
	# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ~~ج۱،~~ ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.		# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref>.<ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم ج۱]]، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* توکل در صحیفه سجادیه */

2026-05-21T06:04:59Z

توکل در صحیفه سجادیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.		# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.

	== ~~توکل در صحیفه سجادیه~~ ==		== مقدمه ==
	[[توکل]] به معنای عهده‌دار شدن، [[سرپرستی]] و اعتماد کردن است<ref>مفردات الفاظ القرآن.</ref>. این کلمه در اصطلاح به معنای [[اعتماد به خداوند]] قادر مطلق و واگذاشتن [[کارها]] به اوست. توکل به [[خداوند]] علاوه بر [[تقویت اراده]] فرد و جلوگیری از [[غلبه]] امور ناسازگار [[روحی]] بر او، وی را از [[امدادهای غیبی]] بهره‌مند می‌کند و موجب [[موفقیت]] و [[سعادت]] او می‌شود. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ}}<ref>«و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است» سوره طلاق، آیه ۳.</ref>. واضح است که توکل به معنای [[تنبلی]] و بی‌برنامگی نیست، بلکه بدان معناست که هیچ‌یک از امور مستقل از [[اراده خداوند]] محقق نمی‌شود<ref>تفسیر المیزان، ج۵، ص۲۳۹.</ref>.		[[توکل]] به معنای عهده‌دار شدن، [[سرپرستی]] و اعتماد کردن است<ref>مفردات الفاظ القرآن.</ref>. این کلمه در اصطلاح به معنای [[اعتماد به خداوند]] قادر مطلق و واگذاشتن [[کارها]] به اوست. توکل به [[خداوند]] علاوه بر تقویت اراده فرد و جلوگیری از [[غلبه]] امور ناسازگار [[روحی]] بر او، وی را از [[امدادهای غیبی]] بهره‌مند می‌کند و موجب [[موفقیت]] و [[سعادت]] او می‌شود. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ}}<ref>«و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است» سوره طلاق، آیه ۳.</ref>. واضح است که توکل به معنای [[تنبلی]] و بی‌برنامگی نیست، بلکه بدان معناست که هیچ‌یک از امور مستقل از [[اراده خداوند]] محقق نمی‌شود<ref>تفسیر المیزان، ج۵، ص۲۳۹.</ref>.

	در نگاه [[توحیدی]] همه امور [[تکوینی]]، [[تشریعی]] و آشکار و [[نهان]] [[عالم آفرینش]] دارای پیوندی عمیق و [[استوار]] با یکدیگر و [[مدیریتی]] [[مقتدر]] و یگانه است. [[انسان]] به عنوان یکی از اجزای این [[نظام]] گسترده و بی‌انتها، به [[دلیل]] برخورداری از نیروی [[خرد]]، [[اراده]] و [[اختیار]] نباید خود را مستقل و بی‌نیاز از توجه و عنایت [[حق]] تصور کند. [[قرآن]] و [[پیشوایان دین]] هشدار می‌دهند که هیچ امری جز با نیروی خداوند محقق نمی‌شود. با توکل به [[خدا]] می‌توان خود را در مدار بهره‌وری از سنت‌های [[حاکم]] بر هستی قرار داد.		در نگاه [[توحیدی]] همه امور [[تکوینی]]، [[تشریعی]] و آشکار و [[نهان]] عالم آفرینش دارای پیوندی عمیق و [[استوار]] با یکدیگر و [[مدیریتی]] مقتدر و یگانه است. [[انسان]] به عنوان یکی از اجزای این [[نظام]] گسترده و بی‌انتها، به [[دلیل]] برخورداری از نیروی [[خرد]]، [[اراده]] و [[اختیار]] نباید خود را مستقل و بی‌نیاز از توجه و عنایت [[حق]] تصور کند. [[قرآن]] و [[پیشوایان دین]] هشدار می‌دهند که هیچ امری جز با نیروی خداوند محقق نمی‌شود. با توکل به [[خدا]] می‌توان خود را در مدار بهره‌وری از سنت‌های [[حاکم]] بر هستی قرار داد.

	[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} عرضه می‌دارد: «ای بی‌نیاز بی‌نیازان، اینک ما [[بندگان]] تو در دست توایم، و من محتاج‌ترین محتاجان به درگاه تو هستم. به گشایشی که در کار ما دهی [[بینوایی]] ما جبران کن و ما را از درگه خود مران که [[نومید]] می‌گردیم»<ref>نیایش دهم.</ref>.		[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} عرضه می‌دارد: «ای بی‌نیاز بی‌نیازان، اینک ما [[بندگان]] تو در دست توایم، و من محتاج‌ترین محتاجان به درگاه تو هستم. به گشایشی که در کار ما دهی [[بینوایی]] ما جبران کن و ما را از درگه خود مران که [[نومید]] می‌گردیم»<ref>نیایش دهم.</ref>.

	با نظر به همین [[نیازمندی]] است که [[امام]] به درگاه خدا عرضه می‌دارد: «بار خدایا به‌سوی تو می‌گریزم،... به تو [[ایمان]] می‌آورم و بر تو توکل می‌کنم و به [[جود]] و [[کرم]] تو متکی هستم»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. گاه ممکن است [[مشکلات]] [[زندگی]] عنان و [[بردباری]] را از کف انسان برباید و در نتیجه با اظهار [[حاجت]] به نزد نااهلان خود را [[خوار]] و بی‌مقدار کند و حتی در معرض [[مذمت]] و نکوهش قرار دهد. از این‌رو [[امام]] چنین [[دعا]] می‌کند: «بار خدایا، مرا [[طاقت]] [[رنج]] نیست و مرا [[یاری]] [[شکیبایی]] در [[بلا]] نیست و مرا توان درویشی نیست. پس... مرا به دیگر آفریدگانت وامگذار و تو خود نیاز من برآر و تو خود کفاف من برعهده دار»<ref>نیایش بیست‌و‌دوم.</ref>.		با نظر به همین [[نیازمندی]] است که [[امام]] به درگاه خدا عرضه می‌دارد: «بار خدایا به‌سوی تو می‌گریزم،... به تو [[ایمان]] می‌آورم و بر تو توکل می‌کنم و به [[جود]] و [[کرم]] تو متکی هستم»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. گاه ممکن است [[مشکلات]] [[زندگی]] عنان و [[بردباری]] را از کف انسان برباید و در نتیجه با اظهار [[حاجت]] به نزد نااهلان خود را [[خوار]] و بی‌مقدار کند و حتی در معرض مذمت و نکوهش قرار دهد. از این‌رو [[امام]] چنین [[دعا]] می‌کند: «بار خدایا، مرا [[طاقت]] [[رنج]] نیست و مرا [[یاری]] [[شکیبایی]] در [[بلا]] نیست و مرا توان درویشی نیست. پس... مرا به دیگر آفریدگانت وامگذار و تو خود نیاز من برآر و تو خود کفاف من برعهده دار»<ref>نیایش بیست‌و‌دوم.</ref>.

	اما اگر [[انسان‌ها]] ناچار به یکدیگر وابسته‌اند پس چه بهتر که نیاز ما از سوی [[خدا]] به [[بندگان]] نیکویش حواله شود: «بار خدایا، بار منّت هیچ [[گنهکار]] و [[کافر]] بر دوش من مگذار... بلکه [[آرامش]] [[دل]] و [[آسایش]] [[جان]] و [[بی‌نیازی]] و کفایت مرا تنها به خود و بندگان نیکوکارت منحصر فرمای»<ref>نیایش بیست‌و‌یکم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲؛ المیزان فی تفسیر القرآن، سیدمحمد حسین طباطبایی، ۱۴۱۷، قم، جامعة المدرسین.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «توکل»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۶۷.</ref>		اما اگر [[انسان‌ها]] ناچار به یکدیگر وابسته‌اند پس چه بهتر که نیاز ما از سوی [[خدا]] به [[بندگان]] نیکویش حواله شود: «بار خدایا، بار منّت هیچ [[گنهکار]] و [[کافر]] بر دوش من مگذار... بلکه [[آرامش]] [[دل]] و [[آسایش]] [[جان]] و [[بی‌نیازی]] و کفایت مرا تنها به خود و بندگان نیکوکارت منحصر فرمای»<ref>نیایش بیست‌و‌یکم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲؛ المیزان فی تفسیر القرآن، سیدمحمد حسین طباطبایی، ۱۴۱۷، قم، جامعة المدرسین.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «توکل»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۶۷.</ref>

Jaafari در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۵۱

2026-04-26T06:51:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = توکل		\| موضوع مرتبط = توکل
	\| عنوان مدخل = توکل		\| عنوان مدخل = توکل
	\| مداخل مرتبط = [[توکل در لغت]] - [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در معارف و سیره نبوی]] - [[توکل در معارف و سیره علوی]] - [[توکل در معارف و سیره فاطمی]] - [[توکل در معارف و سیره حسینی]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در معارف و سیره سجادی]] - [[توکل در سیره معصوم]] - [[توکل در سبک زندگی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[توکل در لغت]] - [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در معارف و سیره نبوی]] - [[توکل در معارف و سیره علوی]] - [[توکل در معارف و سیره فاطمی]] - [[توکل در معارف و سیره حسینی]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در معارف و سیره سجادی]] - [[توکل در سیره معصوم]] - [[توکل در عرفان اسلامی]] - [[توکل در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۷

2025-05-19T13:57:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = توکل		\| موضوع مرتبط = توکل
	\| عنوان مدخل = توکل		\| عنوان مدخل = توکل
	\| مداخل مرتبط = [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در معارف و سیره نبوی]] - [[توکل در معارف و سیره علوی]] - [[توکل در معارف و سیره فاطمی]] - [[توکل در معارف و سیره حسینی]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در معارف و سیره سجادی]] - [[توکل در سیره معصوم]] - [[توکل در سبک زندگی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[توکل در لغت]] - [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در معارف و سیره نبوی]] - [[توکل در معارف و سیره علوی]] - [[توکل در معارف و سیره فاطمی]] - [[توکل در معارف و سیره حسینی]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در معارف و سیره سجادی]] - [[توکل در سیره معصوم]] - [[توکل در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* توکل در دانشنامه صحیفه سجادیه */

2025-05-19T07:57:18Z

توکل در دانشنامه صحیفه سجادیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۷
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.		# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.

	== توکل در ~~دانشنامه~~ صحیفه سجادیه ==		== توکل در صحیفه سجادیه ==
	[[توکل]] به معنای عهده‌دار شدن، [[سرپرستی]] و [[اعتماد]] کردن است<ref>مفردات الفاظ القرآن.</ref>. این کلمه در اصطلاح به معنای [[اعتماد به خداوند]] [[قادر]] مطلق و واگذاشتن [[کارها]] به اوست. توکل به [[خداوند]] علاوه بر [[تقویت اراده]] فرد و جلوگیری از [[غلبه]] امور ناسازگار [[روحی]] بر او، وی را از [[امدادهای غیبی]] بهره‌مند می‌کند و موجب [[موفقیت]] و [[سعادت]] او می‌شود. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ}}<ref>«و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است» سوره طلاق، آیه ۳.</ref>. واضح است که توکل به معنای [[تنبلی]] و بی‌برنامگی نیست، بلکه بدان معناست که هیچ‌یک از امور مستقل از [[اراده خداوند]] محقق نمی‌شود<ref>تفسیر المیزان، ج۵، ص۲۳۹.</ref>.		[[توکل]] به معنای عهده‌دار شدن، [[سرپرستی]] و اعتماد کردن است<ref>مفردات الفاظ القرآن.</ref>. این کلمه در اصطلاح به معنای [[اعتماد به خداوند]] قادر مطلق و واگذاشتن [[کارها]] به اوست. توکل به [[خداوند]] علاوه بر [[تقویت اراده]] فرد و جلوگیری از [[غلبه]] امور ناسازگار [[روحی]] بر او، وی را از [[امدادهای غیبی]] بهره‌مند می‌کند و موجب [[موفقیت]] و [[سعادت]] او می‌شود. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ}}<ref>«و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است» سوره طلاق، آیه ۳.</ref>. واضح است که توکل به معنای [[تنبلی]] و بی‌برنامگی نیست، بلکه بدان معناست که هیچ‌یک از امور مستقل از [[اراده خداوند]] محقق نمی‌شود<ref>تفسیر المیزان، ج۵، ص۲۳۹.</ref>.

	در نگاه [[توحیدی]] همه امور [[تکوینی]]، [[تشریعی]] و آشکار و [[نهان]] [[عالم آفرینش]] دارای پیوندی عمیق و [[استوار]] با یکدیگر و [[مدیریتی]] [[مقتدر]] و یگانه است. [[انسان]] به عنوان یکی از اجزای این [[نظام]] گسترده و بی‌انتها، به [[دلیل]] برخورداری از نیروی [[خرد]]، [[اراده]] و [[اختیار]] نباید خود را مستقل و [[بی‌نیاز]] از توجه و [[عنایت]] [[حق]] [[تصور]] کند. [[قرآن]] و [[پیشوایان دین]] هشدار می‌دهند که هیچ امری جز با نیروی خداوند محقق نمی‌شود. با توکل به [[خدا]] می‌توان خود را در مدار بهره‌وری از سنت‌های [[حاکم]] بر هستی قرار داد.		در نگاه [[توحیدی]] همه امور [[تکوینی]]، [[تشریعی]] و آشکار و [[نهان]] [[عالم آفرینش]] دارای پیوندی عمیق و [[استوار]] با یکدیگر و [[مدیریتی]] [[مقتدر]] و یگانه است. [[انسان]] به عنوان یکی از اجزای این [[نظام]] گسترده و بی‌انتها، به [[دلیل]] برخورداری از نیروی [[خرد]]، [[اراده]] و [[اختیار]] نباید خود را مستقل و بی‌نیاز از توجه و عنایت [[حق]] تصور کند. [[قرآن]] و [[پیشوایان دین]] هشدار می‌دهند که هیچ امری جز با نیروی خداوند محقق نمی‌شود. با توکل به [[خدا]] می‌توان خود را در مدار بهره‌وری از سنت‌های [[حاکم]] بر هستی قرار داد.

	[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} عرضه می‌دارد: «ای بی‌نیاز بی‌نیازان، اینک ما [[بندگان]] تو در دست توایم، و من محتاج‌ترین محتاجان به درگاه تو هستم. به گشایشی که در کار ما دهی [[بینوایی]] ما جبران کن و ما را از درگه خود مران که [[نومید]] می‌گردیم»<ref>نیایش دهم.</ref>.		[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} عرضه می‌دارد: «ای بی‌نیاز بی‌نیازان، اینک ما [[بندگان]] تو در دست توایم، و من محتاج‌ترین محتاجان به درگاه تو هستم. به گشایشی که در کار ما دهی [[بینوایی]] ما جبران کن و ما را از درگه خود مران که [[نومید]] می‌گردیم»<ref>نیایش دهم.</ref>.
	با نظر به همین [[نیازمندی]] است که [[امام]] به درگاه خدا عرضه می‌دارد: «بار خدایا به‌سوی تو می‌گریزم،... به تو [[ایمان]] می‌آورم و بر تو توکل می‌کنم و به [[جود]] و [[کرم]] تو متکی هستم»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. گاه ممکن است [[مشکلات]] [[زندگی]] عنان و [[بردباری]] را از کف انسان برباید و در نتیجه با اظهار [[حاجت]] به نزد نااهلان خود را [[خوار]] و بی‌مقدار کند و حتی در معرض [[مذمت]] و [[نکوهش]] قرار دهد. از این‌رو [[امام]] چنین [[دعا]] می‌کند: «بار خدایا، مرا [[طاقت]] [[رنج]] نیست و مرا [[یاری]] [[شکیبایی]] در [[بلا]] نیست و مرا توان درویشی نیست. پس... مرا به دیگر آفریدگانت وامگذار و تو خود نیاز من برآر و تو خود [[کفاف]] من برعهده دار»<ref>نیایش بیست‌و‌دوم.</ref>.
	اما اگر [[انسان‌ها]] ناچار به یکدیگر وابسته‌اند پس چه بهتر که نیاز ما از سوی [[خدا]] به [[بندگان]] نیکویش حواله شود: «بار خدایا، بار منّت هیچ [[گنهکار]] و [[کافر]] بر دوش من مگذار... بلکه [[آرامش]] [[دل]] و [[آسایش]] [[جان]] و [[بی‌نیازی]] و کفایت مرا تنها به خود و بندگان نیکوکارت منحصر فرمای»<ref>نیایش بیست‌و‌یکم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲؛ المیزان فی تفسیر القرآن، سیدمحمد حسین طباطبایی، ۱۴۱۷، قم، جامعة المدرسین.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «توکل»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۶۷.</ref>.		با نظر به همین [[نیازمندی]] است که [[امام]] به درگاه خدا عرضه می‌دارد: «بار خدایا به‌سوی تو می‌گریزم،... به تو [[ایمان]] می‌آورم و بر تو توکل می‌کنم و به [[جود]] و [[کرم]] تو متکی هستم»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. گاه ممکن است [[مشکلات]] [[زندگی]] عنان و [[بردباری]] را از کف انسان برباید و در نتیجه با اظهار [[حاجت]] به نزد نااهلان خود را [[خوار]] و بی‌مقدار کند و حتی در معرض [[مذمت]] و نکوهش قرار دهد. از این‌رو [[امام]] چنین [[دعا]] می‌کند: «بار خدایا، مرا [[طاقت]] [[رنج]] نیست و مرا [[یاری]] [[شکیبایی]] در [[بلا]] نیست و مرا توان درویشی نیست. پس... مرا به دیگر آفریدگانت وامگذار و تو خود نیاز من برآر و تو خود کفاف من برعهده دار»<ref>نیایش بیست‌و‌دوم.</ref>.

			اما اگر [[انسان‌ها]] ناچار به یکدیگر وابسته‌اند پس چه بهتر که نیاز ما از سوی [[خدا]] به [[بندگان]] نیکویش حواله شود: «بار خدایا، بار منّت هیچ [[گنهکار]] و [[کافر]] بر دوش من مگذار... بلکه [[آرامش]] [[دل]] و [[آسایش]] [[جان]] و [[بی‌نیازی]] و کفایت مرا تنها به خود و بندگان نیکوکارت منحصر فرمای»<ref>نیایش بیست‌و‌یکم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲؛ المیزان فی تفسیر القرآن، سیدمحمد حسین طباطبایی، ۱۴۱۷، قم، جامعة المدرسین.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «توکل»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۶۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

Jaafari در ‏۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۴

2025-04-07T07:14:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = توکل		\| موضوع مرتبط = توکل
	\| عنوان مدخل = [[توکل]]		\| عنوان مدخل = توکل
	\| مداخل مرتبط = [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در ~~کلام اسلامی~~]] - [[توکل در ~~اخلاق اسلامی~~]] - [[توکل در ~~سیره پیامبر خاتم~~]]		\| مداخل مرتبط = [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در معارف و سیره نبوی]] - [[توکل در معارف و سیره علوی]] - [[توکل در معارف و سیره فاطمی]] - [[توکل در معارف و سیره حسینی]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در معارف و سیره سجادی]] - [[توکل در سیره معصوم]] - [[توکل در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~توکل (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پانویس */

2023-08-29T06:22:07Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:سیره پیامبر خاتم]]~~
	[[رده:توکل]]		[[رده:توکل]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:43:10Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۳
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==		== دعای [[پیامبر]] {{صل}} درباره [[توکّل]] ==
	# [[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرماید: خدایا! من از تو می‌خواهم که مرا [[مؤمن]] به خود قرار دهی و مرا با [[یقین]] به خود، زنده بداری و [[تسلیم]] خودت قرار دهی و نیز مطمئن به خودت و [[امیدوار]] به تو و [[توکّل]] کننده بر تو و [[توسّل]] کننده به تو<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي بِكَ مُؤْمِناً وَ أَحْيِنِي لَكَ مُوقِناً وَ اجْعَلْنِي لَكَ مُسْلِماً وَ بِكَ وَاثِقاً وَ لَكَ رَاجِياً وَ عَلَيْكَ مُتَوَكِّلًا وَ إِلَيْكَ مُتَوَسِّلًا}}؛ البلد الأمین، ص۴۲۳؛ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۲۶۹، ح۱.</ref>.		# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! من از تو می‌خواهم که مرا [[مؤمن]] به خود قرار دهی و مرا با [[یقین]] به خود، زنده بداری و [[تسلیم]] خودت قرار دهی و نیز مطمئن به خودت و [[امیدوار]] به تو و [[توکّل]] کننده بر تو و [[توسّل]] کننده به تو<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي بِكَ مُؤْمِناً وَ أَحْيِنِي لَكَ مُوقِناً وَ اجْعَلْنِي لَكَ مُسْلِماً وَ بِكَ وَاثِقاً وَ لَكَ رَاجِياً وَ عَلَيْكَ مُتَوَكِّلًا وَ إِلَيْكَ مُتَوَسِّلًا}}؛ البلد الأمین، ص۴۲۳؛ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۲۶۹، ح۱.</ref>.
	#به [[نقل]] از [[اُمّ سلمه]]: [[پیامبر]]{{صل}} هر گاه از اتاقش خارج می‌شد، می‌گفت: "به [[نام خدا]]. بر [[خدا]] [[توکّل]] کردم"<ref>{{عربی\|عن ام سلمه: إنَّ النَّبِیَّ{{صل}}: إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ}}؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۴۹۰، ح۳۴۲۷؛ السنن الکبری للنسائی، ج۶، ص۲۶، ح۹۹۱۵؛ مسند ابن حنبل، ج۱۰، ص۲۰۱، ح۲۶۶۷۸؛ کنزالعمّال، ج۷، ص۱۴۳، ح۱۸۴۱۸.</ref>.		# به [[نقل]] از [[اُمّ سلمه]]: [[پیامبر]] {{صل}} هر گاه از اتاقش خارج می‌شد، می‌گفت: "به [[نام خدا]]. بر [[خدا]] [[توکّل]] کردم"<ref>{{عربی\|عن ام سلمه: إنَّ النَّبِیَّ {{صل}}: إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ}}؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۴۹۰، ح۳۴۲۷؛ السنن الکبری للنسائی، ج۶، ص۲۶، ح۹۹۱۵؛ مسند ابن حنبل، ج۱۰، ص۲۰۱، ح۲۶۶۷۸؛ کنزالعمّال، ج۷، ص۱۴۳، ح۱۸۴۱۸.</ref>.
	# [[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.		# [[پیامبر خدا]] {{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله {{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.

	==توکل در دانشنامه صحیفه سجادیه==		== توکل در دانشنامه صحیفه سجادیه ==
	[[توکل]] به معنای عهده‌دار شدن، [[سرپرستی]] و [[اعتماد]] کردن است<ref>مفردات الفاظ القرآن.</ref>. این کلمه در اصطلاح به معنای [[اعتماد به خداوند]] [[قادر]] مطلق و واگذاشتن [[کارها]] به اوست. توکل به [[خداوند]] علاوه بر [[تقویت اراده]] فرد و جلوگیری از [[غلبه]] امور ناسازگار [[روحی]] بر او، وی را از [[امدادهای غیبی]] بهره‌مند می‌کند و موجب [[موفقیت]] و [[سعادت]] او می‌شود. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ}}<ref>«و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است» سوره طلاق، آیه ۳.</ref>. واضح است که توکل به معنای [[تنبلی]] و بی‌برنامگی نیست، بلکه بدان معناست که هیچ‌یک از امور مستقل از [[اراده خداوند]] محقق نمی‌شود<ref>تفسیر المیزان، ج۵، ص۲۳۹.</ref>.		[[توکل]] به معنای عهده‌دار شدن، [[سرپرستی]] و [[اعتماد]] کردن است<ref>مفردات الفاظ القرآن.</ref>. این کلمه در اصطلاح به معنای [[اعتماد به خداوند]] [[قادر]] مطلق و واگذاشتن [[کارها]] به اوست. توکل به [[خداوند]] علاوه بر [[تقویت اراده]] فرد و جلوگیری از [[غلبه]] امور ناسازگار [[روحی]] بر او، وی را از [[امدادهای غیبی]] بهره‌مند می‌کند و موجب [[موفقیت]] و [[سعادت]] او می‌شود. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ}}<ref>«و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است» سوره طلاق، آیه ۳.</ref>. واضح است که توکل به معنای [[تنبلی]] و بی‌برنامگی نیست، بلکه بدان معناست که هیچ‌یک از امور مستقل از [[اراده خداوند]] محقق نمی‌شود<ref>تفسیر المیزان، ج۵، ص۲۳۹.</ref>.

	در نگاه [[توحیدی]] همه امور [[تکوینی]]، [[تشریعی]] و آشکار و [[نهان]] [[عالم آفرینش]] دارای پیوندی عمیق و [[استوار]] با یکدیگر و [[مدیریتی]] [[مقتدر]] و یگانه است. [[انسان]] به عنوان یکی از اجزای این [[نظام]] گسترده و بی‌انتها، به [[دلیل]] برخورداری از نیروی [[خرد]]، [[اراده]] و [[اختیار]] نباید خود را مستقل و [[بی‌نیاز]] از توجه و [[عنایت]] [[حق]] [[تصور]] کند. [[قرآن]] و [[پیشوایان دین]] هشدار می‌دهند که هیچ امری جز با نیروی خداوند محقق نمی‌شود. با توکل به [[خدا]] می‌توان خود را در مدار بهره‌وری از سنت‌های [[حاکم]] بر هستی قرار داد.		در نگاه [[توحیدی]] همه امور [[تکوینی]]، [[تشریعی]] و آشکار و [[نهان]] [[عالم آفرینش]] دارای پیوندی عمیق و [[استوار]] با یکدیگر و [[مدیریتی]] [[مقتدر]] و یگانه است. [[انسان]] به عنوان یکی از اجزای این [[نظام]] گسترده و بی‌انتها، به [[دلیل]] برخورداری از نیروی [[خرد]]، [[اراده]] و [[اختیار]] نباید خود را مستقل و [[بی‌نیاز]] از توجه و [[عنایت]] [[حق]] [[تصور]] کند. [[قرآن]] و [[پیشوایان دین]] هشدار می‌دهند که هیچ امری جز با نیروی خداوند محقق نمی‌شود. با توکل به [[خدا]] می‌توان خود را در مدار بهره‌وری از سنت‌های [[حاکم]] بر هستی قرار داد.

	[[امام زین‌العابدین]]{{ع}} عرضه می‌دارد: «ای بی‌نیاز بی‌نیازان، اینک ما [[بندگان]] تو در دست توایم، و من محتاج‌ترین محتاجان به درگاه تو هستم. به گشایشی که در کار ما دهی [[بینوایی]] ما جبران کن و ما را از درگه خود مران که [[نومید]] می‌گردیم»<ref>نیایش دهم.</ref>.		[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} عرضه می‌دارد: «ای بی‌نیاز بی‌نیازان، اینک ما [[بندگان]] تو در دست توایم، و من محتاج‌ترین محتاجان به درگاه تو هستم. به گشایشی که در کار ما دهی [[بینوایی]] ما جبران کن و ما را از درگه خود مران که [[نومید]] می‌گردیم»<ref>نیایش دهم.</ref>.
	با نظر به همین [[نیازمندی]] است که [[امام]] به درگاه خدا عرضه می‌دارد: «بار خدایا به‌سوی تو می‌گریزم،... به تو [[ایمان]] می‌آورم و بر تو توکل می‌کنم و به [[جود]] و [[کرم]] تو متکی هستم»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. گاه ممکن است [[مشکلات]] [[زندگی]] عنان و [[بردباری]] را از کف انسان برباید و در نتیجه با اظهار [[حاجت]] به نزد نااهلان خود را [[خوار]] و بی‌مقدار کند و حتی در معرض [[مذمت]] و [[نکوهش]] قرار دهد. از این‌رو [[امام]] چنین [[دعا]] می‌کند: «بار خدایا، مرا [[طاقت]] [[رنج]] نیست و مرا [[یاری]] [[شکیبایی]] در [[بلا]] نیست و مرا توان درویشی نیست. پس... مرا به دیگر آفریدگانت وامگذار و تو خود نیاز من برآر و تو خود [[کفاف]] من برعهده دار»<ref>نیایش بیست‌و‌دوم.</ref>.		با نظر به همین [[نیازمندی]] است که [[امام]] به درگاه خدا عرضه می‌دارد: «بار خدایا به‌سوی تو می‌گریزم،... به تو [[ایمان]] می‌آورم و بر تو توکل می‌کنم و به [[جود]] و [[کرم]] تو متکی هستم»<ref>نیایش پنجاه‌و‌دوم.</ref>. گاه ممکن است [[مشکلات]] [[زندگی]] عنان و [[بردباری]] را از کف انسان برباید و در نتیجه با اظهار [[حاجت]] به نزد نااهلان خود را [[خوار]] و بی‌مقدار کند و حتی در معرض [[مذمت]] و [[نکوهش]] قرار دهد. از این‌رو [[امام]] چنین [[دعا]] می‌کند: «بار خدایا، مرا [[طاقت]] [[رنج]] نیست و مرا [[یاری]] [[شکیبایی]] در [[بلا]] نیست و مرا توان درویشی نیست. پس... مرا به دیگر آفریدگانت وامگذار و تو خود نیاز من برآر و تو خود [[کفاف]] من برعهده دار»<ref>نیایش بیست‌و‌دوم.</ref>.
	اما اگر [[انسان‌ها]] ناچار به یکدیگر وابسته‌اند پس چه بهتر که نیاز ما از سوی [[خدا]] به [[بندگان]] نیکویش حواله شود: «بار خدایا، بار منّت هیچ [[گنهکار]] و [[کافر]] بر دوش من مگذار... بلکه [[آرامش]] [[دل]] و [[آسایش]] [[جان]] و [[بی‌نیازی]] و کفایت مرا تنها به خود و بندگان نیکوکارت منحصر فرمای»<ref>نیایش بیست‌و‌یکم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین{{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲؛ المیزان فی تفسیر القرآن، سیدمحمد حسین طباطبایی، ۱۴۱۷، قم، جامعة المدرسین.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «توکل»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۶۷.</ref>.		اما اگر [[انسان‌ها]] ناچار به یکدیگر وابسته‌اند پس چه بهتر که نیاز ما از سوی [[خدا]] به [[بندگان]] نیکویش حواله شود: «بار خدایا، بار منّت هیچ [[گنهکار]] و [[کافر]] بر دوش من مگذار... بلکه [[آرامش]] [[دل]] و [[آسایش]] [[جان]] و [[بی‌نیازی]] و کفایت مرا تنها به خود و بندگان نیکوکارت منحصر فرمای»<ref>نیایش بیست‌و‌یکم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲؛ المیزان فی تفسیر القرآن، سیدمحمد حسین طباطبایی، ۱۴۱۷، قم، جامعة المدرسین.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «توکل»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۶۷.</ref>.
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:05:32Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = توکل		\| موضوع مرتبط = توکل
خط ۸:		خط ۷:

	==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==		==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==
	#[[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرماید: خدایا! من از تو می‌خواهم که مرا [[مؤمن]] به خود قرار دهی و مرا با [[یقین]] به خود، زنده بداری و [[تسلیم]] خودت قرار دهی و نیز مطمئن به خودت و [[امیدوار]] به تو و [[توکّل]] کننده بر تو و [[توسّل]] کننده به تو<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي بِكَ مُؤْمِناً وَ أَحْيِنِي لَكَ مُوقِناً وَ اجْعَلْنِي لَكَ مُسْلِماً وَ بِكَ وَاثِقاً وَ لَكَ رَاجِياً وَ عَلَيْكَ مُتَوَكِّلًا وَ إِلَيْكَ مُتَوَسِّلًا}}؛ البلد الأمین، ص۴۲۳؛ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۲۶۹، ح۱.</ref>.		# [[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرماید: خدایا! من از تو می‌خواهم که مرا [[مؤمن]] به خود قرار دهی و مرا با [[یقین]] به خود، زنده بداری و [[تسلیم]] خودت قرار دهی و نیز مطمئن به خودت و [[امیدوار]] به تو و [[توکّل]] کننده بر تو و [[توسّل]] کننده به تو<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي بِكَ مُؤْمِناً وَ أَحْيِنِي لَكَ مُوقِناً وَ اجْعَلْنِي لَكَ مُسْلِماً وَ بِكَ وَاثِقاً وَ لَكَ رَاجِياً وَ عَلَيْكَ مُتَوَكِّلًا وَ إِلَيْكَ مُتَوَسِّلًا}}؛ البلد الأمین، ص۴۲۳؛ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۲۶۹، ح۱.</ref>.
	#به [[نقل]] از [[اُمّ سلمه]]: [[پیامبر]]{{صل}} هر گاه از اتاقش خارج می‌شد، می‌گفت: "به [[نام خدا]]. بر [[خدا]] [[توکّل]] کردم"<ref>{{عربی\|عن ام سلمه: إنَّ النَّبِیَّ{{صل}}: إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ}}؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۴۹۰، ح۳۴۲۷؛ السنن الکبری للنسائی، ج۶، ص۲۶، ح۹۹۱۵؛ مسند ابن حنبل، ج۱۰، ص۲۰۱، ح۲۶۶۷۸؛ کنزالعمّال، ج۷، ص۱۴۳، ح۱۸۴۱۸.</ref>.		#به [[نقل]] از [[اُمّ سلمه]]: [[پیامبر]]{{صل}} هر گاه از اتاقش خارج می‌شد، می‌گفت: "به [[نام خدا]]. بر [[خدا]] [[توکّل]] کردم"<ref>{{عربی\|عن ام سلمه: إنَّ النَّبِیَّ{{صل}}: إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ}}؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۴۹۰، ح۳۴۲۷؛ السنن الکبری للنسائی، ج۶، ص۲۶، ح۹۹۱۵؛ مسند ابن حنبل، ج۱۰، ص۲۰۱، ح۲۶۶۷۸؛ کنزالعمّال، ج۷، ص۱۴۳، ح۱۸۴۱۸.</ref>.
	#[[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.		# [[پیامبر خدا]]{{صل}} می‌فرماید: خدایا! مرا از کسانی قرار بده که بر تو [[توکّل]] کردند و کفایتشان کردی و از تو راه جستند و هدایتشان کردی و از تو [[یاری]] خواستند و یاری‌شان دادی<ref>{{متن حدیث\|رسول الله{{صل}}: اللَّهُمَّ أجعلني مِمَّن توكل عَلَيْك فكفيته واستهداك فهديته واستنصرك فنصرته}}؛ الفردوس، ج۱، ص۴۷۲، ح۱۹۲۴، عن أنس؛ کنز العمال، ج۲، ص۶۹۳، ح۵۱۰۶، نقلاً عن کتاب التوکّل لابن أبی الدنیا.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌\|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)\|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۴۹۲-۴۹۳.</ref>.

	==توکل در دانشنامه صحیفه سجادیه==		==توکل در دانشنامه صحیفه سجادیه==
خط ۲۹:		خط ۲۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:سیره پیامبر خاتم]]		[[رده:سیره پیامبر خاتم]]
	[[رده:توکل]]		[[رده:توکل]]

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:04:34Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[توکل]]''' است. "'''[[توکل]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در کلام اسلامی]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در سیره پیامبر خاتم]]</div>
| موضوع مرتبط = توکل

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[توکل (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[توکل]]

| مداخل مرتبط = [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در کلام اسلامی]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در سیره پیامبر خاتم]]

| پرسش مرتبط = توکل (پرسش)

}}

==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==
==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[توکل]]~~''' است. "'''[[توکل]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در کلام اسلامی]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در سیره پیامبر خاتم]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = توکل
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[توکل (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[توکل]]
			\| مداخل مرتبط = [[توکل در قرآن]] - [[توکل در حدیث]] - [[توکل در نهج البلاغه]] - [[توکل در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل در کلام اسلامی]] - [[توکل در اخلاق اسلامی]] - [[توکل در سیره پیامبر خاتم]]
			\| پرسش مرتبط = توکل (پرسش)
			}}

	==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==		==دعای [[پیامبر]]{{صل}} درباره [[توکّل]]==