ثابت بن رفاعه انصاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali در ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۱

2024-02-03T15:01:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۱
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~ثابت بن رفاعه انصاری~~]]		[[رده:اعلام]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:44:06Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۴
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>		از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:06:30Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
خط ۱۸:		خط ۱۷:

	[[رده:ثابت بن رفاعه انصاری]]		[[رده:ثابت بن رفاعه انصاری]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Msadeq در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۵

2022-05-10T07:05:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
	\| عنوان مدخل = ثابت بن رفاعه انصاری		\| عنوان مدخل = ثابت بن رفاعه انصاری
	\| مداخل مرتبط = [[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]] - [[ثابت بن رفاعه انصاری در ~~تاریخ اسلامی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]] - [[ثابت بن رفاعه انصاری در تراجم و رجال]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Msadeq در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۳

2022-05-10T06:33:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
	\| عنوان مدخل = ثابت بن رفاعه انصاری		\| عنوان مدخل = ثابت بن رفاعه انصاری
	\| مداخل مرتبط = [[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]]		\| مداخل مرتبط = [[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]] - [[ثابت بن رفاعه انصاری در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Msadeq: /* آشنایی اجمالی */

2022-05-10T06:29:17Z

آشنایی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>.		از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۸

2022-05-10T06:28:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{~~نبوت~~}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]] ~~</div>~~		\| موضوع مرتبط =
			\| عنوان مدخل = ثابت بن رفاعه انصاری
			\| مداخل مرتبط = [[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>.		از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>.

Msadeq در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۷

2022-05-10T06:27:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ثابت بن رفاعه در قرآن~~]] - [[ثابت بن رفاعه در تاریخ اسلامی~~]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ثابت بن رفاعه انصاری در قرآن]] </div>

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==

Msadeq: /* منابع */

2022-05-10T06:27:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۸:		خط ۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]
	# [[پرونده:000060.jpg\|22px]] [[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۹''']]		# [[پرونده:000060.jpg\|22px]] [[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۹''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq: /* ثابت بن رفاعه در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم */

2022-05-10T06:26:59Z

ثابت بن رفاعه در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۶
خط ۵:		خط ۵:
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>.		از [[زندگی]] [[ثابت بن رفاعه انصاری]]<ref>اسدالغابه، ج ۱، ص ۴۴۲؛ الاصابه، ج ۱، ص ۵۰۴؛ کنزالعمال، ج ۱۵، ص ۱۸۰.</ref> اطلاعی در دست نیست، جز اینکه در [[کودکی]] [[یتیم]] شد و عمویش از او نگهداری می‌‌کرد و اموالی را که [[ثابت]] از پدرش به [[ارث]] برده بود در [[اختیار]] عمویش قرار داشت. بر اساس [[روایت]] [[قتاده]]، روزی عموی ثابت از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید که چه [[میزان]] از [[اموال]] ثابت بر من [[حلال]] است که [[آیه]] {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است» سوره نساء، آیه ۶.</ref> در پاسخ او نازل شد و [[حقوق]] متولیان [[ایتام]] را این گونه طرح کرد که چنانچه متولیان فقیرند به اندازه نیاز از آن اموال استفاده کنند و چنانچه [[فقیر]] نیستند از گرفتن اجرت [[سرپرستی]] خودداری کنند.<ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۳۴۴؛ اسباب النزول، ص ۱۲۰؛ تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۳۱۲.</ref> زمانی که [[خداوند]] در آیه {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> [[مسلمانان]] را از بهره‌گیری ظالمانه از اموال [[یتیمان]] منع کرد و این گونه افراد را به [[آتش جهنم]] [[تهدید]] کرد بسیاری از سرپرستان ایتام، زندگی یتیمان تحت سرپرستی خود را از زندگی خود جدا کردند. این امر سبب شد که هم سرپرستان و هم ایتام دچار [[سختی]] شوند، از این رو ثابت بن رفاعه نزد [[پیامبر]] آمد و در این خصوص از آن [[حضرت]] کمک خواست. به [[نقل]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«در (کار) این جهان و جهان واپسین. و از تو، درباره یتیمان می‌پرسند، بگو سامان‌بخشی به کار آنان نیکوتر است و چون با آنان به سر برید (بدانید که) برادران شمایند و خداوند، تباهکار را از مصلح باز می‌شناسد و اگر خداوند می‌خواست، شما را در تنگنا می‌نهاد، بی‌گمان خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره بقره، آیه ۲۲۰.</ref> در این باره نازل شد <ref> تفسیر مقاتل، ج ۱، ص ۱۱۶؛ زادالمسیر، ج ۱، ص ۲۲۰؛ بحرالمحیط، ج ۲، ص ۱۷۰.</ref>.<ref>[[سید خلیل طاوسی\|طاوسی، سید خلیل]]، [[ثابت بن رفاعه (مقاله)\| مقاله «ثابت بن رفاعه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۹.</ref>.

	~~== ثابت بن رفاعه در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ==~~
	{{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداش» سوره نساء، آیه ۶.</ref>

	'''نکات:''' {{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى}}<ref>«و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداش» سوره نساء، آیه ۶.</ref>. [[آیه]] درباره ثابت بن رفاعه و عموی اوست که رفاعه مرد و ثابت در حالی که صغیر بود، [[یتیم]] ماند. عموی او نزد [[پیغمبر]] آمد و پرسید [[برادر]] زاده‌ام در کفالت من است، آیا تا چه حد در مالش می‌توانم [[تصرف]] کنم و کی اموالش را بدو بدهم‌؟ [[آیه]] بالا نازل گردید. <ref>واحدی، اسباب النزول، ج ۱ ص ۷۸ ترجمه ذکاوتی.</ref> البته به این نکته توجه داریم که‌[[شأن نزول]] مخصص نیست وآیه شریفه [[قانون]] عام درباره [[ایتام]] است.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۳۷۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==