جبرئیل در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2024-10-26T07:09:43Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۹
خط ۱۶۵:		خط ۱۶۵:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
	# [[پرونده:000059.jpg\|22px]] [[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم''']]		# [[پرونده:000059.jpg\|22px]] [[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل */

2024-10-26T06:22:32Z

رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۱۴۴:		خط ۱۴۴:

	== رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل ==		== رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل ==
	منظور آیاتی است که رابطه [[پیامبر اسلام]] با جبرئیل را که به همین نام و یا نام‌های دیگر مثل [[روح الامین]] و یا روح القدس، با اوصاف «شدید القوی»، «ذومرة»، «مکین»، [[امین]]، توصیف می‌کند مثل این که در افق اعلی قرار دارد، [[توانمند]] است [[پیامبر]] را [[تعلیم]] می‌دهد و این [[شخصیت]] در [[ادیان]] دیگر مانند [[مسیحیت]] نیز شناخته شده و [[ایمان]] به [[قرآن]] لازم شمرده شده است:		منظور آیاتی است که رابطه [[پیامبر اسلام]] با جبرئیل را که به همین نام و یا نام‌های دیگر مثل روح الامین و یا روح القدس، با اوصاف «شدید القوی»، «ذومرة»، «مکین»، [[امین]]، توصیف می‌کند مثل این که در افق اعلی قرار دارد، [[توانمند]] است [[پیامبر]] را [[تعلیم]] می‌دهد و این [[شخصیت]] در [[ادیان]] دیگر مانند [[مسیحیت]] نیز شناخته شده و [[ایمان]] به [[قرآن]] لازم شمرده شده است:
	# {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛		# {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
	# {{متن قرآن\|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛		# {{متن قرآن\|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛

Bahmani: /* رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل */

2024-10-26T06:22:13Z

رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۱۴۴:		خط ۱۴۴:

	== رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل ==		== رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل ==
	منظور آیاتی است که رابطه [[پیامبر اسلام]] با جبرئیل را که به همین نام و یا نام‌های دیگر مثل [[روح الامین]] و یا [[روح ~~القدس]]،~~ با اوصاف «شدید القوی»، «ذومرة»، «مکین»، [[امین]]، توصیف می‌کند مثل این که در افق اعلی قرار دارد، [[توانمند]] است [[پیامبر]] را [[تعلیم]] می‌دهد و این [[شخصیت]] در [[ادیان]] دیگر مانند [[مسیحیت]] نیز شناخته شده و [[ایمان]] به [[قرآن]] لازم شمرده شده است:		منظور آیاتی است که رابطه [[پیامبر اسلام]] با جبرئیل را که به همین نام و یا نام‌های دیگر مثل [[روح الامین]] و یا روح القدس، با اوصاف «شدید القوی»، «ذومرة»، «مکین»، [[امین]]، توصیف می‌کند مثل این که در افق اعلی قرار دارد، [[توانمند]] است [[پیامبر]] را [[تعلیم]] می‌دهد و این [[شخصیت]] در [[ادیان]] دیگر مانند [[مسیحیت]] نیز شناخته شده و [[ایمان]] به [[قرآن]] لازم شمرده شده است:
	# {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛		# {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
	# {{متن قرآن\|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛		# {{متن قرآن\|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛
خط ۱۵۸:		خط ۱۵۸:
	'''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح شده است:		'''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح شده است:
	# جبرئیل واسطه [[وحی الهی]] به [[پیامبر اسلام]]: {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛		# جبرئیل واسطه [[وحی الهی]] به [[پیامبر اسلام]]: {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
	# جبرئیل [[حمایت]] کننده از [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛		# جبرئیل حمایت کننده از [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛
	# [[پیامبر]] موظف به [[اطاعت]] از جبرئیل در [[قرائت قرآن]] گردیده است: {{متن قرآن\|فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۸.</ref>؛		# [[پیامبر]] موظف به [[اطاعت]] از جبرئیل در [[قرائت قرآن]] گردیده است: {{متن قرآن\|فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۸.</ref>؛
	# [[روح القدس]] و [[روح الامین]] (جبرئیل) واسطه [[نزول وحی]] بر [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ}}<ref>«بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref>... {{متن قرآن\|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ}}<ref>«که روح الامین آن را فرود آورده است» سوره شعراء، آیه ۱۹۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\| فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۴۱۱.</ref>		# [[روح القدس]] و روح الامین (جبرئیل) واسطه نزول وحی بر [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ}}<ref>«بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref>... {{متن قرآن\|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ}}<ref>«که روح الامین آن را فرود آورده است» سوره شعراء، آیه ۱۹۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\| فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۴۱۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-10-26T06:21:33Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۱۴۲:		خط ۱۴۲:

	برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>		برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>

			== رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل ==
			منظور آیاتی است که رابطه [[پیامبر اسلام]] با جبرئیل را که به همین نام و یا نام‌های دیگر مثل [[روح الامین]] و یا [[روح القدس]]، با اوصاف «شدید القوی»، «ذومرة»، «مکین»، [[امین]]، توصیف می‌کند مثل این که در افق اعلی قرار دارد، [[توانمند]] است [[پیامبر]] را [[تعلیم]] می‌دهد و این [[شخصیت]] در [[ادیان]] دیگر مانند [[مسیحیت]] نیز شناخته شده و [[ایمان]] به [[قرآن]] لازم شمرده شده است:
			# {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ}}<ref>«که این (قرآن) بازخوانده فرستاده‌ای گرامی است» سوره حاقه، آیه ۴۰.</ref> {{متن قرآن\|ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ * مُطَاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ}}<ref>«توانمندی که نزد آن دارنده اورنگ (فرمانفرمایی جهان)، جایگاهی بلند دارد، * آنجا فرمانگزاری امین است؛» سوره تکویر، آیه ۲۰-۲۱.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۸.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى * عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوَى * ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوَى * وَهُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَى}}<ref>«آن (قرآن) جز وحیی نیست که بر او وحی می‌شود * آن (فرشته) بسیار توانمند به او آموخته است* توانای خردمندی که راست ایستاد* و او در افق فراتر بود» سوره نجم، آیه ۴-۷.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَإِذَا بَدَّلْنَا آيَةً مَكَانَ آيَةٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ * قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}}<ref>«و چون آیه‌ای را به جای آیه‌ای دیگر آوریم- و خداوند به آنچه فرو می‌فرستد داناتر است- می‌گویند: تو تنها دروغبافی؛ (چنین نیست) بلکه بیشتر آنان نمی‌دانند * بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۱-۱۰۲.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ * وَإِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ * نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلَى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ * بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ}}<ref>«و بی‌گمان پروردگار توست که پیروز بخشاینده است * و این (قرآن) فرو فرستاده پروردگار جهانیان است * که روح الامین آن را فرود آورده است * بر دلت، تا از بیم‌دهندگان باشی؛ * به زبان عربی روشن» سوره شعراء، آیه ۱۹۱-۱۹۵.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}}<ref>«و آنان که راستی آورند و آن را باور دارند پرهیزگارند» سوره زمر، آیه ۳۳.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ * كَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا مَا كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ وَلَكِنْ جَعَلْنَاهُ نُورًا نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای یا فرستاده‌ای فرستد که به اذن او آنچه می‌خواهد وحی کند؛ بی‌گمان او فرازمندی فرزانه است * و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم؛ تو نمی‌دانستی کتاب و ایمان چیست ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بدان از بندگان خویش هر که را بخواهیم راهنمایی می‌کنیم و بی‌گمان تو، به راهی راست راهنمایی می‌کنی» سوره شوری، آیه ۵۱-۵۲.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى}}<ref>«پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد» سوره نجم، آیه ۱۰.</ref>.

			'''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح شده است:
			# جبرئیل واسطه [[وحی الهی]] به [[پیامبر اسلام]]: {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
			# جبرئیل [[حمایت]] کننده از [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛
			# [[پیامبر]] موظف به [[اطاعت]] از جبرئیل در [[قرائت قرآن]] گردیده است: {{متن قرآن\|فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۸.</ref>؛
			# [[روح القدس]] و [[روح الامین]] (جبرئیل) واسطه [[نزول وحی]] بر [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ}}<ref>«بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref>... {{متن قرآن\|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ}}<ref>«که روح الامین آن را فرود آورده است» سوره شعراء، آیه ۱۹۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\| فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۴۱۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* معناشناسی */

2024-10-26T06:17:04Z

معناشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = جبرئیل\| عنوان مدخل = جبرئیل\| مداخل مرتبط = [[جبرئیل در قرآن]] - [[جبرئیل در معارف مهدویت]] - [[جبرئیل در معارف دعا و زیارات]] - [[جبرئیل در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = جبرئیل\| عنوان مدخل = جبرئیل\| مداخل مرتبط = [[جبرئیل در قرآن]] - [[جبرئیل در معارف مهدویت]] - [[جبرئیل در معارف دعا و زیارات]] - [[جبرئیل در معارف و سیره سجادی]]\| پرسش مرتبط = }}

			== مقدمه ==
			جبرئیل از [[فرشتگان]] بزرگ الهی است. جبرئیل، یکی از چهار فرشته مقرّب "علاوه بر [[میکائیل]]، [[اسرافیل]] و [[عزرائیل]]" است. او رابط میان [[خداوند]] سبحانه و تعالی و [[پیامبران]] است و در کتاب‏‌های دینی [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[اسلام]] از نقش جبرئیل بسیار یاد شده است.

			یکی از دیدگاه های مشهور بین دانشمندان مسلمان این است که جبرئیل همان [[روح القدس]] است. دلیل این مطلب را آیه ۱۰۲ سوره نحل ذکر کرده اند: {{متن قرآن\|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّكَ }}<ref> بگو آن (قرآن) را روح القدس از سوی پروردگارت نازل کرده است؛ سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref> در آیه ۹۷ سوره بقره نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ }}<ref> بگو هرکس دشمن جبرئیل شد بداند که جبرئیل آن (قرآن) را به دستور الهی بر دل تو نازل کرده است؛ سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>. همچنین در [[قرآن]] با نام‏‌های {{متن قرآن\|الرُّوحَ}}<ref>سوره غافر، آیه ۱۵.</ref>، {{متن قرآن\|الرُّوحُ الأَمِينُ }}<ref>سوره شعراء، آیه۱۹۳.</ref>، {{متن قرآن\|شَدِيدُ الْقُوَى}}<ref>سوره نجم، آیه۵.</ref> و {{متن قرآن\|رَسُولٍ كَرِيمٍ}}<ref>سوره تکویر، آیه۱۹.</ref> از او یاد شده است.

			روایاتی چند، از نقش آن فرشته بزرگ الهی در قیام عظیم و جهانی‏ [[امام مهدی\|حضرت مهدی]] {{ع}}‏، به روشنی سخن گفته و از او به عنوان نخستین کسی که با [[امام مهدی\|حضرت مهدی]] {{ع}} بیعت خواهد کرد، نام برده‌‏اند.

			در بعضی از روایات گفته شده: او به همراه گروه بزرگی از فرشتگان، هنگام ظهور در محضر واپسین حجّت الهی حاضر شده و به یاری آن حضرت خواهند شتافت. [[امام صادق]] {{ع}} در قسمتی از یک روایت طولانی فرمود: نخستین کس که با او بیعت می‌‏کند، حضرت جبرئیل است<ref>{{متن حدیث\|أَوَّلُ‏ مَنْ‏ يُبَايِعُهُ‏ جَبْرَئِيل‏‏‏‏‏‏‏}}، علی بن ابراهیم قمی، تفسیر قمی، ج ۲، ص ۲۰۴؛ ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۴، ص ۱۸۴، ح ۳.</ref>.

			این، بدان معناست که یکی از امدادهای غیبی خداوند سبحانه و تعالی در آن قیام جهانی، یاری دادن جبرئیل به [[امام مهدی\|حضرت مهدی]] {{ع}}‏ است. همان‏گونه که این فرشته بزرگ الهی، به یاری پیامبران دیگر نیز آمده بود<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۹ ـ ۱۵۰.</ref>.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani: /* دشمنی یهود با جبرئیل */

2024-10-26T05:41:18Z

دشمنی یهود با جبرئیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۱
خط ۱۲۸:		خط ۱۲۸:

	==[[دشمنی]] [[یهود]] با [[جبرئیل]] ==		==[[دشمنی]] [[یهود]] با [[جبرئیل]] ==
	[[یهودیان]] جبرئیل را از این رو که نازل کننده [[جنگ]] و [[سختی]] و [[عذاب]] است، [[دشمن]] خود می‌دانستند و با وی [[دشمنی]] می‌ورزیدند و از همین رو [[قرآن]] را نیز که جبرئیل نازل کرده بود قبول نداشتند<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶؛ کشف الاسرار، ج ۱، ص۲۸۹.</ref>. [[خداوند]] به آنان پاسخ داد که [[جبرئیل]] واسطه‌ای بیش نیست<ref>التحریر والتنویر، ج ۱، ص۶۲۱.</ref> و [[قرآن]] را که [[تصدیق]] کننده [[کتاب‌های آسمانی]] پیشین است به [[اذن الهی]] یعنی به امر [[حق]] یا به [[اراده]] و [[علم]] وی نازل کرده است نه از پیش خود<ref>روض الجنان، ج ۲، ص۶۸؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref> و گرچه در [[آیات قرآن]]، [[جنگ]] و [[سختی]] برضدّ [[کافران]] وجود دارد؛ ولی قرآن برای [[مؤمنان]] [[هدایت]] و [[بشارت]] است<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>، بنابر این [[دشمنی]] با جبرئیل وجهی ندارد: {{متن قرآن\|قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref> بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است؛ سوره بقره، آیه ۹۷.</ref> برخی گفته‌اند: در این [[آیه]] جواب شرط محذوف و آیه بدین معناست که هرکس با جبرئیل [[دشمن]] است از [[خشم]] بمیرد<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>. از آیه بعدی چنین استفاده می‌شود که جبرئیل مانند دیگر [[فرشتگان]] و [[رسولان الهی]]، شأنی جز امتثال اوامر الهی ندارد، از این رو دشمنی با او دشمنی با خدا بوده، [[کفر]] محسوب می‌شود و [[خدا]] دشمن کافران است: {{متن قرآن\|مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ}}<ref>آنکه دشمن خداوند و فرشتگان او و فرستادگان وی و جبرئیل و میکائیل باشد، (کافر است) و بی‌گمان خداوند دشمن کافران است؛ سوره بقره، آیه ۹۸.</ref><ref>المیزان، ج ۱، ص۲۲۹.</ref> گفته شده: [[دشمنی]] [[بنده]] با خدا، [[معصیت]] او و دوری از طاعتش و دشمنی با اولیای اوست و دشمنی خدا با بنده، [[عذاب]] او و آشکار کردن اثر دشمنی بر اوست<ref>تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶.</ref>.		[[یهودیان]] جبرئیل را از این رو که نازل کننده [[جنگ]] و [[سختی]] و [[عذاب]] است، [[دشمن]] خود می‌دانستند و با وی [[دشمنی]] می‌ورزیدند و از همین رو [[قرآن]] را نیز که جبرئیل نازل کرده بود قبول نداشتند<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶؛ کشف الاسرار، ج ۱، ص۲۸۹.</ref>. [[خداوند]] به آنان پاسخ داد که [[جبرئیل]] واسطه‌ای بیش نیست<ref>التحریر والتنویر، ج ۱، ص۶۲۱.</ref> و [[قرآن]] را که تصدیق کننده [[کتاب‌های آسمانی]] پیشین است به [[اذن الهی]] یعنی به امر [[حق]] یا به [[اراده]] و [[علم]] وی نازل کرده است نه از پیش خود<ref>روض الجنان، ج ۲، ص۶۸؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref> و گرچه در [[آیات قرآن]]، [[جنگ]] و [[سختی]] برضدّ [[کافران]] وجود دارد؛ ولی قرآن برای [[مؤمنان]] [[هدایت]] و [[بشارت]] است<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>، بنابر این [[دشمنی]] با جبرئیل وجهی ندارد: {{متن قرآن\|قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref> بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است؛ سوره بقره، آیه ۹۷.</ref> برخی گفته‌اند: در این [[آیه]] جواب شرط محذوف و آیه بدین معناست که هرکس با جبرئیل [[دشمن]] است از [[خشم]] بمیرد<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>. از آیه بعدی چنین استفاده می‌شود که جبرئیل مانند دیگر [[فرشتگان]] و [[رسولان الهی]]، شأنی جز امتثال اوامر الهی ندارد، از این رو دشمنی با او دشمنی با خدا بوده، [[کفر]] محسوب می‌شود و [[خدا]] دشمن کافران است: {{متن قرآن\|مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ}}<ref>آنکه دشمن خداوند و فرشتگان او و فرستادگان وی و جبرئیل و میکائیل باشد، (کافر است) و بی‌گمان خداوند دشمن کافران است؛ سوره بقره، آیه ۹۸.</ref><ref>المیزان، ج ۱، ص۲۲۹.</ref> گفته شده: [[دشمنی]] [[بنده]] با خدا، [[معصیت]] او و دوری از طاعتش و دشمنی با اولیای اوست و دشمنی خدا با بنده، [[عذاب]] او و آشکار کردن اثر دشمنی بر اوست<ref>تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶.</ref>.

	برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>		برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>

Bahmani: /* دشمنی یهود با جبرئیل */

2024-10-26T05:41:00Z

دشمنی یهود با جبرئیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۱
خط ۱۲۸:		خط ۱۲۸:

	==[[دشمنی]] [[یهود]] با [[جبرئیل]] ==		==[[دشمنی]] [[یهود]] با [[جبرئیل]] ==
	[[یهودیان]] جبرئیل را از این رو که نازل کننده [[جنگ]] و [[سختی]] و [[عذاب]] است، [[دشمن]] خود می‌دانستند و با وی [[دشمنی]] می‌ورزیدند و از همین رو [[قرآن]] را نیز که جبرئیل نازل کرده بود قبول نداشتند<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶؛ کشف الاسرار، ج ۱، ص۲۸۹.</ref>. [[خداوند]] به آنان پاسخ داد که [[جبرئیل]] واسطه‌ای بیش نیست<ref>التحریر والتنویر، ج ۱، ص۶۲۱.</ref> و [[قرآن]] را که [[تصدیق]] کننده [[کتاب‌های آسمانی]] پیشین است به [[اذن الهی]] یعنی به امر [[حق]] یا به [[اراده]] و [[علم]] وی نازل کرده است نه از پیش خود<ref>روض الجنان، ج ۲، ص۶۸؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref> و گرچه در [[آیات قرآن]]، [[جنگ]] و [[سختی]] برضدّ [[کافران]] وجود دارد؛ ولی قرآن برای [[مؤمنان]] [[هدایت]] و [[بشارت]] است<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>، بنابر این [[دشمنی]] با جبرئیل وجهی ندارد: {{متن قرآن\|قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref> بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است؛ سوره بقره، آیه ۹۷.</ref> برخی گفته‌اند: در این [[آیه]] جواب شرط محذوف و آیه بدین معناست که هرکس با جبرئیل [[دشمن]] است از [[خشم]] بمیرد<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>. از آیه بعدی چنین استفاده می‌شود که جبرئیل مانند دیگر [[فرشتگان]] و [[رسولان الهی]]، شأنی جز [[امتثال اوامر الهی]] ندارد، از این رو دشمنی با او [[دشمنی با خدا]] بوده، [[کفر]] محسوب می‌شود و [[خدا]] دشمن کافران است: {{متن قرآن\|مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ}}<ref>آنکه دشمن خداوند و فرشتگان او و فرستادگان وی و جبرئیل و میکائیل باشد، (کافر است) و بی‌گمان خداوند دشمن کافران است؛ سوره بقره، آیه ۹۸.</ref><ref>المیزان، ج ۱، ص۲۲۹.</ref> گفته شده: [[دشمنی]] [[بنده]] با خدا، [[معصیت]] او و دوری از طاعتش و دشمنی با اولیای اوست و دشمنی خدا با بنده، [[عذاب]] او و [[آشکار کردن]] اثر دشمنی بر اوست<ref>تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶.</ref>.		[[یهودیان]] جبرئیل را از این رو که نازل کننده [[جنگ]] و [[سختی]] و [[عذاب]] است، [[دشمن]] خود می‌دانستند و با وی [[دشمنی]] می‌ورزیدند و از همین رو [[قرآن]] را نیز که جبرئیل نازل کرده بود قبول نداشتند<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶؛ کشف الاسرار، ج ۱، ص۲۸۹.</ref>. [[خداوند]] به آنان پاسخ داد که [[جبرئیل]] واسطه‌ای بیش نیست<ref>التحریر والتنویر، ج ۱، ص۶۲۱.</ref> و [[قرآن]] را که [[تصدیق]] کننده [[کتاب‌های آسمانی]] پیشین است به [[اذن الهی]] یعنی به امر [[حق]] یا به [[اراده]] و [[علم]] وی نازل کرده است نه از پیش خود<ref>روض الجنان، ج ۲، ص۶۸؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref> و گرچه در [[آیات قرآن]]، [[جنگ]] و [[سختی]] برضدّ [[کافران]] وجود دارد؛ ولی قرآن برای [[مؤمنان]] [[هدایت]] و [[بشارت]] است<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>، بنابر این [[دشمنی]] با جبرئیل وجهی ندارد: {{متن قرآن\|قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref> بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است؛ سوره بقره، آیه ۹۷.</ref> برخی گفته‌اند: در این [[آیه]] جواب شرط محذوف و آیه بدین معناست که هرکس با جبرئیل [[دشمن]] است از [[خشم]] بمیرد<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵.</ref>. از آیه بعدی چنین استفاده می‌شود که جبرئیل مانند دیگر [[فرشتگان]] و [[رسولان الهی]]، شأنی جز امتثال اوامر الهی ندارد، از این رو دشمنی با او دشمنی با خدا بوده، [[کفر]] محسوب می‌شود و [[خدا]] دشمن کافران است: {{متن قرآن\|مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ}}<ref>آنکه دشمن خداوند و فرشتگان او و فرستادگان وی و جبرئیل و میکائیل باشد، (کافر است) و بی‌گمان خداوند دشمن کافران است؛ سوره بقره، آیه ۹۸.</ref><ref>المیزان، ج ۱، ص۲۲۹.</ref> گفته شده: [[دشمنی]] [[بنده]] با خدا، [[معصیت]] او و دوری از طاعتش و دشمنی با اولیای اوست و دشمنی خدا با بنده، [[عذاب]] او و آشکار کردن اثر دشمنی بر اوست<ref>تفسیر قرطبی، ج ۲، ص۲۶.</ref>.

	برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>		برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>

Bahmani: /* برگزیدگی */

2024-10-26T05:40:27Z

برگزیدگی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰
خط ۱۱۷:		خط ۱۱۷:

	=== [[برگزیدگی]] ===		=== [[برگزیدگی]] ===
	خداوند برخی از [[فرشتگان]] از جمله جبرئیل<ref>جامع البیان، ج ۱۷، ص۲۶۶؛ مجمع البیان، ج ۷، ص۱۵۲.</ref> را برای [[رسالت]] بر‌می‌گزیند: {{متن قرآن\|اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ رُسُلا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ}}<ref> خداوند از فرشتگان و از مردم فرستادگانی برمی‌گزیند؛ به راستی خداوند شنوایی بیناست؛ سوره حج، آیه ۷۵.</ref<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>		خداوند برخی از [[فرشتگان]] از جمله جبرئیل<ref>جامع البیان، ج ۱۷، ص۲۶۶؛ مجمع البیان، ج ۷، ص۱۵۲.</ref> را برای [[رسالت]] بر‌می‌گزیند: {{متن قرآن\|اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ رُسُلا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ}}<ref> خداوند از فرشتگان و از مردم فرستادگانی برمی‌گزیند؛ به راستی خداوند شنوایی بیناست؛ سوره حج، آیه ۷۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>

	=== منسوب شدن به [[خدا]] ===		=== منسوب شدن به [[خدا]] ===

Bahmani: /* دارا بودن مقام سدره المنتهی */

2024-10-26T05:40:03Z

دارا بودن مقام سدره المنتهی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰
خط ۱۰۷:		خط ۱۰۷:
	== [[فضایل]] [[جبرئیل]] ==		== [[فضایل]] [[جبرئیل]] ==
	به جز فضایلی که در مباحث "عناوین و اوصاف جبرئیل"، "مأموریت‌های اصلی و عمومی جبرئیل" و "چگونگی دیده شدن جبرئیل" برای وی بیان شدند، آن حضرت فضایل دیگری نیز دارد؛ از جمله:		به جز فضایلی که در مباحث "عناوین و اوصاف جبرئیل"، "مأموریت‌های اصلی و عمومی جبرئیل" و "چگونگی دیده شدن جبرئیل" برای وی بیان شدند، آن حضرت فضایل دیگری نیز دارد؛ از جمله:
	=== دارا بودن [[مقام]] [[سدره المنتهی]] ===		=== دارا بودن مقام [[سدره المنتهی]] ===
	[[جبرئیل]] به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} گفت: هریک از ما [[فرشتگان]] دارای مقامی‌ معلوم است: {{متن قرآن\|وَمَا مِنَّا إِلاَّ لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ}}<ref> و هیچ یک از ما (فرشتگان) نیست مگر که جایگاهی معیّن دارد؛ سوره صافات، آیه ۱۶۴.</ref><ref>مجمع البیان، ج ۸، ص۷۲۰.</ref> [[مقام جبرئیل]] [[سدرة المنتهی]] است<ref>روض الجنان، ج ۱۵، ص۳۱۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص۶۰؛ شرح فصوص الحکم، قیصری، ص۸۵۳.</ref> و آن درختی است در [[آسمان]] ششم یا هفتم<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۳۴۴؛ المنیر، ج ۲۷، ص۱۰۲، ۱۰۶.</ref> یا بالای آسمان هفتم<ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۲۶۵.</ref> که [[عظمت]] آن وصف ناپذیر است<ref>المنیر، ج ۲۷، ص۱۰۶.</ref>. برخی آن را صورت [[فلک]] هفتم دانسته‌اند<ref>فصوص الحکم، ص۱۸۱.</ref>{{متن قرآن\|عِندَ سِدْرَةِ الْمُنتَهَى}}<ref> کنار درخت سدری که در واپسین جای است؛ سوره نجم، آیه ۱۴.</ref> سدرة به معنای [[درخت سدر]] و منتهی اسم مکان است<ref>المیزان، ج۱۹، ص۳۱؛ مجمع البیان، ج۹، ص۲۶۵.</ref>. در وجه نامگذاری این مقام به سدره المنتهی وجوهی ذکر شده است؛ از جمله اینکه آنجا منتهای آسمان‌هاست<ref>المیزان، ج ۱۹، ص۳۱.</ref>، [[علم]] [[آفریدگان]] به آنجا منتهی می‌شود و کسی به بالاتر از آن علم ندارد<ref>المنیر، ج ۲۷، ص۱۰۲؛ جامع البیان، ج ۲۷، ص۶۹؛ کشف الاسرار، ج ۹، ص۳۶۰.</ref>، [[اعمال انسان‌ها]]<ref>کشف الاسرار، ج ۹، ص۳۶۰؛ المیزان، ج ۱۹، ص۳۱.</ref> و [[مقامات پیامبران]] به آنجا منتهی می‌شود و کسی جز پیامبر اکرم{{صل}} از آنجا بالاتر نرفته است<ref>کشف الاسرار، ج ۹،ص ۳۶۰.</ref> و علم هر [[فرشته]] ای و [[ارواح]] [[شهدا]] به آنجا منتهی می‌شوند<ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۲۶۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>		[[جبرئیل]] به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} گفت: هریک از ما [[فرشتگان]] دارای مقامی‌ معلوم است: {{متن قرآن\|وَمَا مِنَّا إِلاَّ لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ}}<ref> و هیچ یک از ما (فرشتگان) نیست مگر که جایگاهی معیّن دارد؛ سوره صافات، آیه ۱۶۴.</ref><ref>مجمع البیان، ج ۸، ص۷۲۰.</ref> مقام جبرئیل [[سدرة المنتهی]] است<ref>روض الجنان، ج ۱۵، ص۳۱۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص۶۰؛ شرح فصوص الحکم، قیصری، ص۸۵۳.</ref> و آن درختی است در [[آسمان]] ششم یا هفتم<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۳۴۴؛ المنیر، ج ۲۷، ص۱۰۲، ۱۰۶.</ref> یا بالای آسمان هفتم<ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۲۶۵.</ref> که عظمت آن وصف ناپذیر است<ref>المنیر، ج ۲۷، ص۱۰۶.</ref>. برخی آن را صورت [[فلک]] هفتم دانسته‌اند<ref>فصوص الحکم، ص۱۸۱.</ref>{{متن قرآن\|عِندَ سِدْرَةِ الْمُنتَهَى}}<ref> کنار درخت سدری که در واپسین جای است؛ سوره نجم، آیه ۱۴.</ref> سدرة به معنای درخت سدر و منتهی اسم مکان است<ref>المیزان، ج۱۹، ص۳۱؛ مجمع البیان، ج۹، ص۲۶۵.</ref>. در وجه نامگذاری این مقام به سدره المنتهی وجوهی ذکر شده است؛ از جمله اینکه آنجا منتهای آسمان‌هاست<ref>المیزان، ج ۱۹، ص۳۱.</ref>، [[علم]] [[آفریدگان]] به آنجا منتهی می‌شود و کسی به بالاتر از آن علم ندارد<ref>المنیر، ج ۲۷، ص۱۰۲؛ جامع البیان، ج ۲۷، ص۶۹؛ کشف الاسرار، ج ۹، ص۳۶۰.</ref>، [[اعمال انسان‌ها]]<ref>کشف الاسرار، ج ۹، ص۳۶۰؛ المیزان، ج ۱۹، ص۳۱.</ref> و [[مقامات پیامبران]] به آنجا منتهی می‌شود و کسی جز پیامبر اکرم{{صل}} از آنجا بالاتر نرفته است<ref>کشف الاسرار، ج ۹،ص ۳۶۰.</ref> و علم هر [[فرشته]] ای و [[ارواح]] [[شهدا]] به آنجا منتهی می‌شوند<ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۲۶۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>

	=== حیات‌بخشی ===		=== حیات‌بخشی ===

Bahmani: /* مأموریت‌های فرعی و موردی جبرئیل */

2024-10-26T05:39:37Z

مأموریت‌های فرعی و موردی جبرئیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	== مأموریت‌های فرعی و موردی [[جبرئیل]] ==		== مأموریت‌های فرعی و موردی [[جبرئیل]] ==
	# '''وساطت در وجود یافتن [[عیسی]]{{ع}}'''[[جبرئیل]] به [[امر الهی]] واسطه [[آفرینش]] عیسی{{ع}} شد: {{متن قرآن\|قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلامًا زَكِيًّا}}<ref> گفت: من، تنها فرستاده پروردگار تو هستم تا به تو پسری پاکیزه ببخشم؛ سوره مریم، آیه ۱۹.</ref> وساطت جبرئیل بدین شکل بود که در دامن [[مریم]]{{س}} دمید و از دم او عیسی{{ع}} پدید آمد: {{متن قرآن\|وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ}}<ref> و (نیز) مریم دختر عمران را که پاکدامن بود و ما از روح خویش در آن دمیدیم؛ و سخنان و کتاب‌های پروردگارش را باور داشت و از فرمانبرداران بود؛ سوره تحریم، آیه ۱۲.</ref> <ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۴۷۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آيَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref> و آن زن را (یاد کن) که پاکدامن بود و در او از روان خویش دمیدیم و او و پسرش را برای جهانیان نشانه‌ای (شگرف) گرداندیم؛ سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللَّهِ إِلاَّ الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً}}<ref> ای اهل کتاب! در دینتان غلوّ نورزید و درباره خداوند جز راستی سخنی بر زبان نیاورید؛ جز این نیست که مسیح عیسی پسر مریم، پیامبر خداوند و «کلمه اوست» که آن را به (دامان) مریم افکند و روحی از اوست پس به خداوند و پیامبرانش ایمان آورید و سخن از (خدای) سه‌گانه سر مکنید، باز ایستید که برایتان بهتر است، بی‌گمان خداوند خدایی یگانه است، پاکاکه اوست از اینکه او را فرزندی باشد، آنچه در آسمان‌ها و زمین است او راست و خداوند (شما را) کارساز، بس؛ سوره نساء، آیه ۱۷۱.</ref> گفته شده: [[روح]] به معنای دم است؛ زیرا دم هوایی است که از [[روح]] خارج می‌شود و مقصود از روح، دم [[جبرئیل]] است<ref>جامع البیان، ج ۶، ص۴۸؛ کشف الاسرار، ج ۲، ص۷۸۰؛ التبیان، ج ۳، ص۴۰۱.</ref>. در این صورت واژه {{متن قرآن\|رُوحٌ}} بر ضمیر فاعلی {{متن قرآن\|أَلْقَاهَا}} عطف شده و حاصل معنای [[آیه]] این است که [[عیسی]]{{ع}} را [[خدا]] و جبرئیل به [[مریم]]{{س}} [[القا]] کردند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۶، ص۱۷.</ref> برخی گفته‌اند: عیسی{{ع}} از آب مریم و نفخ جبرئیل پدید آمده است، از این رو جسمانیت وی از مریم و [[روحانیت]] او از نفخ جبرئیل است<ref>شرح فصوص الحکم، قیصری، ص۸۴۵.</ref> و از آنجا که وجود عیسی{{ع}} با نفخ جبرئیل و بدون وساطت پدر بشری تحقق یافت، وی به صفت الهیه [[زنده کردن]] [[مردگان]] متصف گشت<ref>شرح فصوص الحکم، ص۸۵۷ - ۸۵۸.</ref>: {{متن قرآن\|وَرَسُولاً إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُبْرِئُ الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ}}<ref> و به پیامبری به سوی بنی اسرائیل (می‌فرستد، تا بگوید) که من برای شما نشانه‌ای از پروردگارتان آورده‌ام؛ من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم و در آن می‌دمم، به اذن خداوند پرنده‌ای خواهد شد و به اذن خداوند نابینای مادرزاد و پیس را شفا خواهم داد و به اذن خداوند مردگان را زنده خواهم کرد و شما را از آنچه می‌خورید یا در خانه می‌انبارید آگاه خواهم ساخت، این نشانه‌ای برای شماست اگر مؤمن باشید؛ سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> برخی [[آفریده]] شدن [[عیسی]]{{ع}} از نفخ [[جبرئیل]] را [[انکار]] کرده، گفته‌اند: این امر موجب می‌شود بخشی از شخص، از [[فرشتگان]] و بخش دیگر از [[انسان]] باشد. به گفته ایشان [[خداوند]] آب مرد و [[زن]] هر دو را در [[مریم]]{{س}} قرار داده بود و دمیدن جبرئیل تنها برای به [[هیجان]] آمدن [[شهوت]] مریم بود تا آن دو آب درهم آمیزند و مریم باردار شود<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹ - ۶۰.</ref>. پس از آنکه مریم{{س}} [[درد]] زایمان را [[حس]] کرد نیز، بنابر قولی جبرئیل{{ع}} با وی سخن گفت و او را [[تسلی]] داد: {{متن قرآن\|فَنَادَاهَا مِن تَحْتِهَا أَلاَّ تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا}}<ref> پس او را از فرو دست وی ندا داد که: غمگین مباش، خداوند از بن (پای) تو جویباری روان کرده است؛ سوره مریم، آیه ۲۴.</ref>.<ref>املاء ما من به الرحمن، ص۴۰۸.</ref>		# '''وساطت در وجود یافتن [[عیسی]]{{ع}}'''[[جبرئیل]] به [[امر الهی]] واسطه [[آفرینش]] عیسی{{ع}} شد: {{متن قرآن\|قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلامًا زَكِيًّا}}<ref> گفت: من، تنها فرستاده پروردگار تو هستم تا به تو پسری پاکیزه ببخشم؛ سوره مریم، آیه ۱۹.</ref> وساطت جبرئیل بدین شکل بود که در دامن [[مریم]]{{س}} دمید و از دم او عیسی{{ع}} پدید آمد: {{متن قرآن\|وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ}}<ref> و (نیز) مریم دختر عمران را که پاکدامن بود و ما از روح خویش در آن دمیدیم؛ و سخنان و کتاب‌های پروردگارش را باور داشت و از فرمانبرداران بود؛ سوره تحریم، آیه ۱۲.</ref> <ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۴۷۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آيَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref> و آن زن را (یاد کن) که پاکدامن بود و در او از روان خویش دمیدیم و او و پسرش را برای جهانیان نشانه‌ای (شگرف) گرداندیم؛ سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللَّهِ إِلاَّ الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً}}<ref> ای اهل کتاب! در دینتان غلوّ نورزید و درباره خداوند جز راستی سخنی بر زبان نیاورید؛ جز این نیست که مسیح عیسی پسر مریم، پیامبر خداوند و «کلمه اوست» که آن را به (دامان) مریم افکند و روحی از اوست پس به خداوند و پیامبرانش ایمان آورید و سخن از (خدای) سه‌گانه سر مکنید، باز ایستید که برایتان بهتر است، بی‌گمان خداوند خدایی یگانه است، پاکاکه اوست از اینکه او را فرزندی باشد، آنچه در آسمان‌ها و زمین است او راست و خداوند (شما را) کارساز، بس؛ سوره نساء، آیه ۱۷۱.</ref> گفته شده: [[روح]] به معنای دم است؛ زیرا دم هوایی است که از [[روح]] خارج می‌شود و مقصود از روح، دم [[جبرئیل]] است<ref>جامع البیان، ج ۶، ص۴۸؛ کشف الاسرار، ج ۲، ص۷۸۰؛ التبیان، ج ۳، ص۴۰۱.</ref>. در این صورت واژه {{متن قرآن\|رُوحٌ}} بر ضمیر فاعلی {{متن قرآن\|أَلْقَاهَا}} عطف شده و حاصل معنای [[آیه]] این است که [[عیسی]]{{ع}} را [[خدا]] و جبرئیل به [[مریم]]{{س}} [[القا]] کردند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۶، ص۱۷.</ref> برخی گفته‌اند: عیسی{{ع}} از آب مریم و نفخ جبرئیل پدید آمده است، از این رو جسمانیت وی از مریم و [[روحانیت]] او از نفخ جبرئیل است<ref>شرح فصوص الحکم، قیصری، ص۸۴۵.</ref> و از آنجا که وجود عیسی{{ع}} با نفخ جبرئیل و بدون وساطت پدر بشری تحقق یافت، وی به صفت الهیه [[زنده کردن]] [[مردگان]] متصف گشت<ref>شرح فصوص الحکم، ص۸۵۷ - ۸۵۸.</ref>: {{متن قرآن\|وَرَسُولاً إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُبْرِئُ الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ}}<ref> و به پیامبری به سوی بنی اسرائیل (می‌فرستد، تا بگوید) که من برای شما نشانه‌ای از پروردگارتان آورده‌ام؛ من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم و در آن می‌دمم، به اذن خداوند پرنده‌ای خواهد شد و به اذن خداوند نابینای مادرزاد و پیس را شفا خواهم داد و به اذن خداوند مردگان را زنده خواهم کرد و شما را از آنچه می‌خورید یا در خانه می‌انبارید آگاه خواهم ساخت، این نشانه‌ای برای شماست اگر مؤمن باشید؛ سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> برخی [[آفریده]] شدن [[عیسی]]{{ع}} از نفخ [[جبرئیل]] را [[انکار]] کرده، گفته‌اند: این امر موجب می‌شود بخشی از شخص، از [[فرشتگان]] و بخش دیگر از [[انسان]] باشد. به گفته ایشان [[خداوند]] آب مرد و [[زن]] هر دو را در [[مریم]]{{س}} قرار داده بود و دمیدن جبرئیل تنها برای به [[هیجان]] آمدن [[شهوت]] مریم بود تا آن دو آب درهم آمیزند و مریم باردار شود<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹ - ۶۰.</ref>. پس از آنکه مریم{{س}} [[درد]] زایمان را [[حس]] کرد نیز، بنابر قولی جبرئیل{{ع}} با وی سخن گفت و او را [[تسلی]] داد: {{متن قرآن\|فَنَادَاهَا مِن تَحْتِهَا أَلاَّ تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا}}<ref> پس او را از فرو دست وی ندا داد که: غمگین مباش، خداوند از بن (پای) تو جویباری روان کرده است؛ سوره مریم، آیه ۲۴.</ref>.<ref>املاء ما من به الرحمن، ص۴۰۸.</ref>
	# '''[[نوشتن~~]] [[~~الواح تورات]]:''' الواح تورات را جبرئیل به امر [[حق]] نوشته است: {{متن قرآن\|وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلاً لِّكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ}}<ref> و برای او در «الواح» (تورات) در هر زمینه پندی و برای هر چیز تفصیلی نوشتیم؛ پس (گفتیم) آن را با توانمندی بستان و به قوم خود فرمان ده تا نیکوترین آن را برگزینند؛ به زودی سرای نافرمانان را به شما نشان خواهم داد؛ سوره اعراف، آیه ۱۴۵.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۷، ص۱۷۹.</ref>		# '''نوشتن الواح تورات:''' الواح تورات را جبرئیل به امر [[حق]] نوشته است: {{متن قرآن\|وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلاً لِّكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ}}<ref> و برای او در «الواح» (تورات) در هر زمینه پندی و برای هر چیز تفصیلی نوشتیم؛ پس (گفتیم) آن را با توانمندی بستان و به قوم خود فرمان ده تا نیکوترین آن را برگزینند؛ به زودی سرای نافرمانان را به شما نشان خواهم داد؛ سوره اعراف، آیه ۱۴۵.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۷، ص۱۷۹.</ref>
	# '''[[گواهی دادن]] به نفع [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: '''برخی در [[آیه]] {{متن قرآن\|أَفَمَن كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً أُوْلَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَن يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلاَ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِّنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يُؤْمِنُونَ}}<ref> پس آیا کسی که از سوی پروردگارش برهانی دارد و گواهی از (خویشان) وی پیرو اوست؛ و کتاب موسی به پیشوایی و بخشایش پیش از او بوده است، (مانند کسی است که چنین نیست)؟ آنان (که اهل بینش‌اند) به آن ایمان دارند و از دسته‌ها (ی مشرکان) هر کس بدان کفر ورزد آتش (دوزخ) وعده‌گاه اوست پس نسبت به آن در تردید مباش که آن (کتاب) از سوی پروردگار تو راستین است اما بیشتر (این) مردم ایمان نمی‌آورند؛ سوره هود، آیه ۱۷.</ref> گفته‌اند: مقصود از شاهدِ [[پیامبر]]{{صل}}، [[جبرئیل]] است که از سوی [[خدا]] آمده {{متن قرآن\|مِّنْهُ}} وکلام [[الهی]] {{متن قرآن\|بَيِّنَةٍ}} را [[تلاوت]] می‌کند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۱۳؛ روض الجنان، ج ۱۰، ص۲۴۶.</ref>. البته [[سیاق]] این [[آیه]] و [[روایات شیعه]] و [[سنی]]، مؤید آن‌اند که مقصود از [[شاهد]]، [[امیرمؤمنان]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} است<ref>المیزان، ج ۱۰، ص۱۸۵.</ref>.		# '''[[گواهی دادن]] به نفع [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: '''برخی در [[آیه]] {{متن قرآن\|أَفَمَن كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً أُوْلَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَن يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلاَ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِّنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يُؤْمِنُونَ}}<ref> پس آیا کسی که از سوی پروردگارش برهانی دارد و گواهی از (خویشان) وی پیرو اوست؛ و کتاب موسی به پیشوایی و بخشایش پیش از او بوده است، (مانند کسی است که چنین نیست)؟ آنان (که اهل بینش‌اند) به آن ایمان دارند و از دسته‌ها (ی مشرکان) هر کس بدان کفر ورزد آتش (دوزخ) وعده‌گاه اوست پس نسبت به آن در تردید مباش که آن (کتاب) از سوی پروردگار تو راستین است اما بیشتر (این) مردم ایمان نمی‌آورند؛ سوره هود، آیه ۱۷.</ref> گفته‌اند: مقصود از شاهدِ [[پیامبر]]{{صل}}، [[جبرئیل]] است که از سوی [[خدا]] آمده {{متن قرآن\|مِّنْهُ}} وکلام [[الهی]] {{متن قرآن\|بَيِّنَةٍ}} را [[تلاوت]] می‌کند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۱۳؛ روض الجنان، ج ۱۰، ص۲۴۶.</ref>. البته [[سیاق]] این [[آیه]] و [[روایات شیعه]] و [[سنی]]، مؤید آن‌اند که مقصود از [[شاهد]]، [[امیرمؤمنان]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} است<ref>المیزان، ج ۱۰، ص۱۸۵.</ref>.
	# '''گستراندن [[زمین]]:''' بنابه قولی در مراحل [[آفرینش زمین]]، ابتدا مکان [[کعبه]] [[آفریده]] شد. سپس [[جبرئیل]] [[زمین]] را از زیر [[خانه کعبه]] گستراند: {{متن قرآن\|وَالأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref> و پس از آن زمین را گسترانید؛ سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref>.<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۱۴۰.</ref>		# '''گستراندن [[زمین]]:''' بنابه قولی در مراحل [[آفرینش زمین]]، ابتدا مکان [[کعبه]] [[آفریده]] شد. سپس [[جبرئیل]] [[زمین]] را از زیر [[خانه کعبه]] گستراند: {{متن قرآن\|وَالأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref> و پس از آن زمین را گسترانید؛ سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref>.<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۱۴۰.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۱۴۲:		خط ۱۴۲:

	برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>		برخی این مطلب را که [[یهود]]، [[جبرئیل]] را [[دشمن]] خود می‌دانستند بعید شمرده و گفته‌اند: هیچ عاقلی حاضر نیست خود را دشمن [[جبرئیل]] بداند و [[یهودیان]] کنونی نیز این [[دشمنی]] را به شدت [[انکار]] می‌کنند. در پاسخ باید دانست دشمن دانستن جبرئیل و دشمنی با وی از قومی‌ که جهالت‌هایشان شدید و بیرون از حدّ شمارش است، بعید نیست، چنان که یهودیان پس از دیدن [[آیات]] روشن [[الهی]] از [[موسی]]{{صل}} خواستند برایشان خدایی مانند [[بت‌ها]] قرار دهد{{متن قرآن\|وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}}<ref> و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم آنگاه آنان به قومی رسیدند که به پرستش بت‌هایی که داشتند رو آورده بودند، گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید؛ سوره اعراف، آیه ۱۳۸.</ref> و خواستار دیدن [[خدا]] با [[چشم سر]] شدند{{متن قرآن\|يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِّنَ السَّمَاء فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَلِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُّبِينًا}}<ref> اهل کتاب از تو می‌خواهند که برای آنان کتابی از آسمان فرود آوری؛ از موسی درخواستی بزرگ‌تر از این کردند و گفتند: خداوند را آشکارا به ما بنما! و آذرخش آنان را برای ستمشان فرا گرفت. سپس گوساله (پرستی) را پس از آنکه برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمده بود برگزیدند و ما از آن (هم) درگذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم؛ سوره نساء، آیه ۱۵۳.</ref> و مدتی گوساله پرستیدند{{متن قرآن\|وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِن بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که با موسی چهل شب وعده نهادیم سپس در نبودن او گوساله را (به پرستش) گرفتید در حالی که ستمکار بودید؛ سوره بقره، آیه ۵۱.</ref>و...، افزون بر این [[خداوند]] از [[دشمنی]] برخی با [[جبرئیل]] خبر داده و [[کلام الهی]] درست‌تر از هر قولی است<ref>التبیان، ج ۱، ص۳۶۲ - ۳۶۳؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۳۲۵ - ۳۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳، ص۱۹۶.</ref>.<ref>[[احمد جمالی\|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹]]، ص۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>

			== رابطه پیامبر خاتم{{صل}} و جبرئیل ==
			منظور آیاتی است که رابطه [[پیامبر اسلام]] با جبرئیل را که به همین نام و یا نام‌های دیگر مثل [[روح الامین]] و یا [[روح القدس]]، با اوصاف «شدید القوی»، «ذومرة»، «مکین»، [[امین]]، توصیف می‌کند مثل این که در افق اعلی قرار دارد، [[توانمند]] است [[پیامبر]] را [[تعلیم]] می‌دهد و این [[شخصیت]] در [[ادیان]] دیگر مانند [[مسیحیت]] نیز شناخته شده و [[ایمان]] به [[قرآن]] لازم شمرده شده است:
			# {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ}}<ref>«که این (قرآن) بازخوانده فرستاده‌ای گرامی است» سوره حاقه، آیه ۴۰.</ref> {{متن قرآن\|ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ * مُطَاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ}}<ref>«توانمندی که نزد آن دارنده اورنگ (فرمانفرمایی جهان)، جایگاهی بلند دارد، * آنجا فرمانگزاری امین است؛» سوره تکویر، آیه ۲۰-۲۱.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۸.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى * عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوَى * ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوَى * وَهُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَى}}<ref>«آن (قرآن) جز وحیی نیست که بر او وحی می‌شود * آن (فرشته) بسیار توانمند به او آموخته است* توانای خردمندی که راست ایستاد* و او در افق فراتر بود» سوره نجم، آیه ۴-۷.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَإِذَا بَدَّلْنَا آيَةً مَكَانَ آيَةٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ * قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}}<ref>«و چون آیه‌ای را به جای آیه‌ای دیگر آوریم- و خداوند به آنچه فرو می‌فرستد داناتر است- می‌گویند: تو تنها دروغبافی؛ (چنین نیست) بلکه بیشتر آنان نمی‌دانند * بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۱-۱۰۲.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ * وَإِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ * نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلَى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ * بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ}}<ref>«و بی‌گمان پروردگار توست که پیروز بخشاینده است * و این (قرآن) فرو فرستاده پروردگار جهانیان است * که روح الامین آن را فرود آورده است * بر دلت، تا از بیم‌دهندگان باشی؛ * به زبان عربی روشن» سوره شعراء، آیه ۱۹۱-۱۹۵.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}}<ref>«و آنان که راستی آورند و آن را باور دارند پرهیزگارند» سوره زمر، آیه ۳۳.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ * كَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا مَا كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ وَلَكِنْ جَعَلْنَاهُ نُورًا نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای یا فرستاده‌ای فرستد که به اذن او آنچه می‌خواهد وحی کند؛ بی‌گمان او فرازمندی فرزانه است * و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم؛ تو نمی‌دانستی کتاب و ایمان چیست ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بدان از بندگان خویش هر که را بخواهیم راهنمایی می‌کنیم و بی‌گمان تو، به راهی راست راهنمایی می‌کنی» سوره شوری، آیه ۵۱-۵۲.</ref>؛
			# {{متن قرآن\|فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى}}<ref>«پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد» سوره نجم، آیه ۱۰.</ref>.

			'''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح شده است:
			# جبرئیل واسطه [[وحی الهی]] به [[پیامبر اسلام]]: {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>؛
			# جبرئیل [[حمایت]] کننده از [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ}}<ref>«اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بی‌گمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان وی‌اند» سوره تحریم، آیه ۴.</ref>؛
			# [[پیامبر]] موظف به [[اطاعت]] از جبرئیل در [[قرائت قرآن]] گردیده است: {{متن قرآن\|فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ}}<ref>«پس چون بخوانیمش، از خواندن آن پیروی کن» سوره قیامه، آیه ۱۸.</ref>؛
			# [[روح القدس]] و [[روح الامین]] (جبرئیل) واسطه [[نزول وحی]] بر [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ}}<ref>«بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref>... {{متن قرآن\|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ}}<ref>«که روح الامین آن را فرود آورده است» سوره شعراء، آیه ۱۹۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\| فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۴۱۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	== مأموریت‌های فرعی و موردی [[جبرئیل]] ==		== مأموریت‌های فرعی و موردی [[جبرئیل]] ==
	# '''وساطت در وجود یافتن [[عیسی]]{{ع}}'''[[جبرئیل]] به [[امر الهی]] واسطه [[آفرینش]] عیسی{{ع}} شد: {{متن قرآن\|قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلامًا زَكِيًّا}}<ref> گفت: من، تنها فرستاده پروردگار تو هستم تا به تو پسری پاکیزه ببخشم؛ سوره مریم، آیه ۱۹.</ref> وساطت جبرئیل بدین شکل بود که در دامن [[مریم]]{{س}} دمید و از دم او عیسی{{ع}} پدید آمد: {{متن قرآن\|وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ}}<ref> و (نیز) مریم دختر عمران را که پاکدامن بود و ما از روح خویش در آن دمیدیم؛ و سخنان و کتاب‌های پروردگارش را باور داشت و از فرمانبرداران بود؛ سوره تحریم، آیه ۱۲.</ref> <ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۴۷۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آيَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref> و آن زن را (یاد کن) که پاکدامن بود و در او از روان خویش دمیدیم و او و پسرش را برای جهانیان نشانه‌ای (شگرف) گرداندیم؛ سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللَّهِ إِلاَّ الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً}}<ref> ای اهل کتاب! در دینتان غلوّ نورزید و درباره خداوند جز راستی سخنی بر زبان نیاورید؛ جز این نیست که مسیح عیسی پسر مریم، پیامبر خداوند و «کلمه اوست» که آن را به (دامان) مریم افکند و روحی از اوست پس به خداوند و پیامبرانش ایمان آورید و سخن از (خدای) سه‌گانه سر مکنید، باز ایستید که برایتان بهتر است، بی‌گمان خداوند خدایی یگانه است، پاکاکه اوست از اینکه او را فرزندی باشد، آنچه در آسمان‌ها و زمین است او راست و خداوند (شما را) کارساز، بس؛ سوره نساء، آیه ۱۷۱.</ref> گفته شده: [[روح]] به معنای دم است؛ زیرا دم هوایی است که از [[روح]] خارج می‌شود و مقصود از روح، دم [[جبرئیل]] است<ref>جامع البیان، ج ۶، ص۴۸؛ کشف الاسرار، ج ۲، ص۷۸۰؛ التبیان، ج ۳، ص۴۰۱.</ref>. در این صورت واژه {{متن قرآن\|رُوحٌ}} بر ضمیر فاعلی {{متن قرآن\|أَلْقَاهَا}} عطف شده و حاصل معنای [[آیه]] این است که [[عیسی]]{{ع}} را [[خدا]] و جبرئیل به [[مریم]]{{س}} [[القا]] کردند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۶، ص۱۷.</ref> برخی گفته‌اند: عیسی{{ع}} از آب مریم و نفخ جبرئیل پدید آمده است، از این رو جسمانیت وی از مریم و [[روحانیت]] او از نفخ جبرئیل است<ref>شرح فصوص الحکم، قیصری، ص۸۴۵.</ref> و از آنجا که وجود عیسی{{ع}} با نفخ جبرئیل و بدون وساطت پدر بشری تحقق یافت، وی به صفت الهیه [[زنده کردن]] [[مردگان]] متصف گشت<ref>شرح فصوص الحکم، ص۸۵۷ - ۸۵۸.</ref>: {{متن قرآن\|وَرَسُولاً إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُبْرِئُ الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ}}<ref> و به پیامبری به سوی بنی اسرائیل (می‌فرستد، تا بگوید) که من برای شما نشانه‌ای از پروردگارتان آورده‌ام؛ من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم و در آن می‌دمم، به اذن خداوند پرنده‌ای خواهد شد و به اذن خداوند نابینای مادرزاد و پیس را شفا خواهم داد و به اذن خداوند مردگان را زنده خواهم کرد و شما را از آنچه می‌خورید یا در خانه می‌انبارید آگاه خواهم ساخت، این نشانه‌ای برای شماست اگر مؤمن باشید؛ سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> برخی [[آفریده]] شدن [[عیسی]]{{ع}} از نفخ [[جبرئیل]] را [[انکار]] کرده، گفته‌اند: این امر موجب می‌شود بخشی از شخص، از [[فرشتگان]] و بخش دیگر از [[انسان]] باشد. به گفته ایشان [[خداوند]] آب مرد و [[زن]] هر دو را در [[مریم]]{{س}} قرار داده بود و دمیدن جبرئیل تنها برای به [[هیجان]] آمدن [[شهوت]] مریم بود تا آن دو آب درهم آمیزند و مریم باردار شود<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹ - ۶۰.</ref>. پس از آنکه مریم{{س}} [[درد]] زایمان را [[حس]] کرد نیز، بنابر قولی جبرئیل{{ع}} با وی سخن گفت و او را [[تسلی]] داد: {{متن قرآن\|فَنَادَاهَا مِن تَحْتِهَا أَلاَّ تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا}}<ref> پس او را از فرو دست وی ندا داد که: غمگین مباش، خداوند از بن (پای) تو جویباری روان کرده است؛ سوره مریم، آیه ۲۴.</ref>.<ref>املاء ما من به الرحمن، ص۴۰۸.</ref>		# '''وساطت در وجود یافتن [[عیسی]]{{ع}}'''[[جبرئیل]] به [[امر الهی]] واسطه [[آفرینش]] عیسی{{ع}} شد: {{متن قرآن\|قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلامًا زَكِيًّا}}<ref> گفت: من، تنها فرستاده پروردگار تو هستم تا به تو پسری پاکیزه ببخشم؛ سوره مریم، آیه ۱۹.</ref> وساطت جبرئیل بدین شکل بود که در دامن [[مریم]]{{س}} دمید و از دم او عیسی{{ع}} پدید آمد: {{متن قرآن\|وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ}}<ref> و (نیز) مریم دختر عمران را که پاکدامن بود و ما از روح خویش در آن دمیدیم؛ و سخنان و کتاب‌های پروردگارش را باور داشت و از فرمانبرداران بود؛ سوره تحریم، آیه ۱۲.</ref> <ref>مجمع البیان، ج ۹، ص۴۷۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آيَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref> و آن زن را (یاد کن) که پاکدامن بود و در او از روان خویش دمیدیم و او و پسرش را برای جهانیان نشانه‌ای (شگرف) گرداندیم؛ سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللَّهِ إِلاَّ الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاثَةٌ انتَهُواْ خَيْرًا لَّكُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً}}<ref> ای اهل کتاب! در دینتان غلوّ نورزید و درباره خداوند جز راستی سخنی بر زبان نیاورید؛ جز این نیست که مسیح عیسی پسر مریم، پیامبر خداوند و «کلمه اوست» که آن را به (دامان) مریم افکند و روحی از اوست پس به خداوند و پیامبرانش ایمان آورید و سخن از (خدای) سه‌گانه سر مکنید، باز ایستید که برایتان بهتر است، بی‌گمان خداوند خدایی یگانه است، پاکاکه اوست از اینکه او را فرزندی باشد، آنچه در آسمان‌ها و زمین است او راست و خداوند (شما را) کارساز، بس؛ سوره نساء، آیه ۱۷۱.</ref> گفته شده: [[روح]] به معنای دم است؛ زیرا دم هوایی است که از [[روح]] خارج می‌شود و مقصود از روح، دم [[جبرئیل]] است<ref>جامع البیان، ج ۶، ص۴۸؛ کشف الاسرار، ج ۲، ص۷۸۰؛ التبیان، ج ۳، ص۴۰۱.</ref>. در این صورت واژه {{متن قرآن\|رُوحٌ}} بر ضمیر فاعلی {{متن قرآن\|أَلْقَاهَا}} عطف شده و حاصل معنای [[آیه]] این است که [[عیسی]]{{ع}} را [[خدا]] و جبرئیل به [[مریم]]{{س}} [[القا]] کردند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۶، ص۱۷.</ref> برخی گفته‌اند: عیسی{{ع}} از آب مریم و نفخ جبرئیل پدید آمده است، از این رو جسمانیت وی از مریم و [[روحانیت]] او از نفخ جبرئیل است<ref>شرح فصوص الحکم، قیصری، ص۸۴۵.</ref> و از آنجا که وجود عیسی{{ع}} با نفخ جبرئیل و بدون وساطت پدر بشری تحقق یافت، وی به صفت الهیه [[زنده کردن]] [[مردگان]] متصف گشت<ref>شرح فصوص الحکم، ص۸۵۷ - ۸۵۸.</ref>: {{متن قرآن\|وَرَسُولاً إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُبْرِئُ الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ}}<ref> و به پیامبری به سوی بنی اسرائیل (می‌فرستد، تا بگوید) که من برای شما نشانه‌ای از پروردگارتان آورده‌ام؛ من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم و در آن می‌دمم، به اذن خداوند پرنده‌ای خواهد شد و به اذن خداوند نابینای مادرزاد و پیس را شفا خواهم داد و به اذن خداوند مردگان را زنده خواهم کرد و شما را از آنچه می‌خورید یا در خانه می‌انبارید آگاه خواهم ساخت، این نشانه‌ای برای شماست اگر مؤمن باشید؛ سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> برخی [[آفریده]] شدن [[عیسی]]{{ع}} از نفخ [[جبرئیل]] را [[انکار]] کرده، گفته‌اند: این امر موجب می‌شود بخشی از شخص، از [[فرشتگان]] و بخش دیگر از [[انسان]] باشد. به گفته ایشان [[خداوند]] آب مرد و [[زن]] هر دو را در [[مریم]]{{س}} قرار داده بود و دمیدن جبرئیل تنها برای به [[هیجان]] آمدن [[شهوت]] مریم بود تا آن دو آب درهم آمیزند و مریم باردار شود<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص۵۹ - ۶۰.</ref>. پس از آنکه مریم{{س}} [[درد]] زایمان را [[حس]] کرد نیز، بنابر قولی جبرئیل{{ع}} با وی سخن گفت و او را [[تسلی]] داد: {{متن قرآن\|فَنَادَاهَا مِن تَحْتِهَا أَلاَّ تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا}}<ref> پس او را از فرو دست وی ندا داد که: غمگین مباش، خداوند از بن (پای) تو جویباری روان کرده است؛ سوره مریم، آیه ۲۴.</ref>.<ref>املاء ما من به الرحمن، ص۴۰۸.</ref>
	# '''[[نوشتن~~]] [[~~الواح تورات]]:''' الواح تورات را جبرئیل به امر [[حق]] نوشته است: {{متن قرآن\|وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلاً لِّكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ}}<ref> و برای او در «الواح» (تورات) در هر زمینه پندی و برای هر چیز تفصیلی نوشتیم؛ پس (گفتیم) آن را با توانمندی بستان و به قوم خود فرمان ده تا نیکوترین آن را برگزینند؛ به زودی سرای نافرمانان را به شما نشان خواهم داد؛ سوره اعراف، آیه ۱۴۵.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۷، ص۱۷۹.</ref>		# '''نوشتن الواح تورات:''' الواح تورات را جبرئیل به امر [[حق]] نوشته است: {{متن قرآن\|وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلاً لِّكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ}}<ref> و برای او در «الواح» (تورات) در هر زمینه پندی و برای هر چیز تفصیلی نوشتیم؛ پس (گفتیم) آن را با توانمندی بستان و به قوم خود فرمان ده تا نیکوترین آن را برگزینند؛ به زودی سرای نافرمانان را به شما نشان خواهم داد؛ سوره اعراف، آیه ۱۴۵.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۷، ص۱۷۹.</ref>
	# '''[[گواهی دادن]] به نفع [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: '''برخی در [[آیه]] {{متن قرآن\|أَفَمَن كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً أُوْلَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَن يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلاَ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِّنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يُؤْمِنُونَ}}<ref> پس آیا کسی که از سوی پروردگارش برهانی دارد و گواهی از (خویشان) وی پیرو اوست؛ و کتاب موسی به پیشوایی و بخشایش پیش از او بوده است، (مانند کسی است که چنین نیست)؟ آنان (که اهل بینش‌اند) به آن ایمان دارند و از دسته‌ها (ی مشرکان) هر کس بدان کفر ورزد آتش (دوزخ) وعده‌گاه اوست پس نسبت به آن در تردید مباش که آن (کتاب) از سوی پروردگار تو راستین است اما بیشتر (این) مردم ایمان نمی‌آورند؛ سوره هود، آیه ۱۷.</ref> گفته‌اند: مقصود از شاهدِ [[پیامبر]]{{صل}}، [[جبرئیل]] است که از سوی [[خدا]] آمده {{متن قرآن\|مِّنْهُ}} وکلام [[الهی]] {{متن قرآن\|بَيِّنَةٍ}} را [[تلاوت]] می‌کند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۱۳؛ روض الجنان، ج ۱۰، ص۲۴۶.</ref>. البته [[سیاق]] این [[آیه]] و [[روایات شیعه]] و [[سنی]]، مؤید آن‌اند که مقصود از [[شاهد]]، [[امیرمؤمنان]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} است<ref>المیزان، ج ۱۰، ص۱۸۵.</ref>.		# '''[[گواهی دادن]] به نفع [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: '''برخی در [[آیه]] {{متن قرآن\|أَفَمَن كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً أُوْلَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَن يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلاَ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِّنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يُؤْمِنُونَ}}<ref> پس آیا کسی که از سوی پروردگارش برهانی دارد و گواهی از (خویشان) وی پیرو اوست؛ و کتاب موسی به پیشوایی و بخشایش پیش از او بوده است، (مانند کسی است که چنین نیست)؟ آنان (که اهل بینش‌اند) به آن ایمان دارند و از دسته‌ها (ی مشرکان) هر کس بدان کفر ورزد آتش (دوزخ) وعده‌گاه اوست پس نسبت به آن در تردید مباش که آن (کتاب) از سوی پروردگار تو راستین است اما بیشتر (این) مردم ایمان نمی‌آورند؛ سوره هود، آیه ۱۷.</ref> گفته‌اند: مقصود از شاهدِ [[پیامبر]]{{صل}}، [[جبرئیل]] است که از سوی [[خدا]] آمده {{متن قرآن\|مِّنْهُ}} وکلام [[الهی]] {{متن قرآن\|بَيِّنَةٍ}} را [[تلاوت]] می‌کند<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۱۳؛ روض الجنان، ج ۱۰، ص۲۴۶.</ref>. البته [[سیاق]] این [[آیه]] و [[روایات شیعه]] و [[سنی]]، مؤید آن‌اند که مقصود از [[شاهد]]، [[امیرمؤمنان]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} است<ref>المیزان، ج ۱۰، ص۱۸۵.</ref>.
	# '''گستراندن [[زمین]]:''' بنابه قولی در مراحل [[آفرینش زمین]]، ابتدا مکان [[کعبه]] [[آفریده]] شد. سپس [[جبرئیل]] [[زمین]] را از زیر [[خانه کعبه]] گستراند: {{متن قرآن\|وَالأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref> و پس از آن زمین را گسترانید؛ سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref>.<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۱۴۰.</ref>		# '''گستراندن [[زمین]]:''' بنابه قولی در مراحل [[آفرینش زمین]]، ابتدا مکان [[کعبه]] [[آفریده]] شد. سپس [[جبرئیل]] [[زمین]] را از زیر [[خانه کعبه]] گستراند: {{متن قرآن\|وَالأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref> و پس از آن زمین را گسترانید؛ سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref>.<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۱۴۰.</ref>